III SA/Kr 1046/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-09-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjakara dyscyplinarnapostępowanie dyscyplinarnewykroczenie drogoweprzedawnienienaruszenie dyscypliny służbowejustawa o PolicjiWSA

WSA uchylił orzeczenia dyscyplinarne wobec policjanta, kwestionując zarówno procedurę wszczęcia postępowania, jak i podstawę prawną kary za wykroczenie drogowe.

Policjant J.W. został ukarany dyscyplinarnie za uchybienia w służbie oraz spowodowanie kolizji drogowej. Zarówno organ I, jak i II instancji utrzymały karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Policjant zaskarżył orzeczenia, podnosząc zarzuty dotyczące przedawnienia postępowania dyscyplinarnego oraz braku podstawy prawnej do karania za wykroczenie drogowe, za które otrzymał mandat. WSA w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżone orzeczenia.

Sprawa dotyczyła policjanta J.W., który został ukarany karą dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Zarzuty obejmowały uchybienia w pełnieniu służby w nocy z 21 na 22 lutego 2004 r. (opuszczenie sektora służbowego, nierzetelne dokumentowanie czynności) oraz spowodowanie kolizji drogowej w dniu 11 maja 2004 r. Komendant Miejski Policji w K. wszczął postępowanie dyscyplinarne i nałożył karę, a Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał ją w mocy w drodze odwołania. Policjant zaskarżył orzeczenia do WSA w Krakowie, argumentując, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte po upływie terminu (przedawnienie), a także że nie można go karać dyscyplinarnie za wykroczenie drogowe, za które otrzymał mandat karny. WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną w obu częściach. Po pierwsze, sąd wskazał na wątpliwości co do daty powzięcia wiadomości o przewinieniu przez przełożonego dyscyplinarnego, co mogło skutkować naruszeniem 90-dniowego terminu na wszczęcie postępowania. Po drugie, sąd podkreślił, że ustawa o Policji nie przewiduje możliwości karania dyscyplinarnego policjanta za wykroczenie drogowe, za które otrzymał mandat, chyba że istnieją dodatkowe okoliczności wskazujące na naruszenie godności służby lub interesów Policji. W tej konkretnej sprawie sąd uznał, że samo spowodowanie kolizji drogowej, za które nałożono mandat, nie stanowiło podstawy do ukarania dyscyplinarnego. W konsekwencji WSA uchylił zaskarżone orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Istnieją wątpliwości co do daty powzięcia wiadomości o przewinieniu przez przełożonego dyscyplinarnego, co może skutkować naruszeniem terminu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na niejasności dotyczące momentu, w którym przełożony dyscyplinarny dowiedział się o uchybieniach policjanta, co ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy postępowanie zostało wszczęte w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.o. Policji art. 132 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o Policji

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

u.o. Policji art. 132 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o Policji

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień.

u.o. Policji art. 132 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o Policji

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

u.o. Policji art. 134 § pkt 3

Ustawa o Policji

Podstawa do wymierzenia kary dyscyplinarnej.

u.o. Policji art. 135 § ust. 3

Ustawa o Policji

Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 134i § ust. 4

Ustawa o Policji

Określa warunki i termin przeprowadzenia czynności wyjaśniających przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

u.o. Policji art. 133 § ust. 1, ust. 6

Ustawa o Policji

Określa przełożonych dyscyplinarnych.

u.o. Policji art. 32 § ust. 1

Ustawa o Policji

Określa uprawnienia przełożonych.

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym.

p.r.d. art. 25 § ust. 1

Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy ustąpienia pierwszeństwa przejazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte po upływie 90 dni od dnia powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Spowodowanie wykroczenia drogowego, za które policjant otrzymał mandat karny, nie stanowi samo w sobie podstawy do nałożenia kary dyscyplinarnej na podstawie ustawy o Policji.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób przyjąć stanowiska organu II instancji stwierdzającego, że nie zlecono z tego powodu czynności wyjaśniających, a prowadzono inne, skoro poza postępowaniem dyscyplinarnym w takiej sytuacji (...) ustawa o Policji nie przewiduje. nie można stosować - także wobec funkcjonariuszy - "surowszego" prawa, niż jest przewidziane istotą odpowiedzialności dyscyplinarnej są czyny godzące w dobro danej służby lub godność związanej z wykonywaniem danej służby. nieprzemyślane postępowania dyscyplinarne (...) skutkują dewaluacją tych postępowań

Skład orzekający

Bożenna Blitek

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Dąbek

członek

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, w szczególności w kontekście wykroczeń drogowych i terminów wszczęcia postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania dyscyplinarnego i jak sąd może interweniować w obronie praw funkcjonariuszy, gdy organy przekraczają swoje uprawnienia lub stosują przepisy w sposób nieprawidłowy.

Policjant ukarany dyscyplinarnie za kolizję drogową? Sąd mówi: nie tak szybko!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1046/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Dąbek
Kazimierz Bandarzewski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie I i II Instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek (Spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 29 września 2004r. nr. [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone orzeczenia nie mogą być wykonane,
Uzasadnienie
Zastępca Komendanta Komisariatu Policji w K. kom. W. P. sporządził notatkę służbową z dnia [...].03.2004r., w której opisał szczegółowo uchybienia w pełnieniu służby w nocy z [...].02.2004r. na [...].02.2004r. przez patrol zmotoryzowany w składzie dwóch policjantów: sierż. sztab. P. C. i st. post. J. W. Kontrola została przeprowadzona w dniu [...].02.2004r. w ramach nadzoru nad wykonawstwem służby prewencyjnej, a w notatce podano, że: "mając na uwadze stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia w wykonawstwie służby patrolowe - interwencyjnej przez w/wym. policjantów przedmiotową notatkę służbową sporządzono celem przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie szczegółowych czynności wyjaśniających okoliczności i powody zaistnienia stwierdzonych uchybień." Notatka służbowa została złożona na dzienniku podawczym i opatrzona prezentatą wpływu: "Komisariat Policji III w K., wpłynęło dnia 2004-03 [...], Nr [...]".
Na stronie 1 w/w notatki służbowej (k.1 akt adm.) odnotowano odręcznie: "p. Asp. M. G. Czynności wyjaśniające - zależnie od wyniku -dalsze - [...].03.2004" i parafowano nieczytelnym podpisem. Następnie w aktach administracyjnych na k. 26 figuruje "sprawozdanie z czynności wyjaśniających w sprawie" opatrzone datą [...].04.2004r. L.dz.[...]" i pieczątką Kierownika Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego III Komisariatu Policji w K. asp. M. G. oraz nieczytelną parafą, a także odręcznymi uwagami zaczynającymi się od słów: "proponuję w przedmiotowej sprawie" z pieczątką "Specjalista Sekcji Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji w K. kom. mgr R. O." i nieczytelna parafą, jak również wydrukowanym pod liczba dziennika słowem: "Zatwierdzam" i na pierwszej stronie pieczątką "Komendant Miejski Policji w K. mł. insp. mgr A. S." z nieczytelną parafą.
Raportem z dnia [...].05.2004r. st. post. J. W. poinformował Komendanta Miejskiego Policji, że w tym dniu w K. przy ul. [...] kierując pojazdem służbowym doprowadził do kolizji drogowej, za co został ukarany mandatem karnym kredytowanym w wysokości [...]zł. W aktach zalega "notatka urzędowa o wypadku (kolizji drogowej)" z dnia [...].05.2004r., w której opisano skutki kolizji: "otarcie zderzaka" w samochodzie służbowym i "otarcie zderzaka, pęknięty kierunkowskaz" w samochodzie poszkodowanym, a którą pismem przewodnim z dnia [...].05.2004r. i datą wpływu do Komendy Miejskiej Policji w K. [...].05.2004r. przekazano do Sekcji Kadr i Szkolenia tej Komendy "celem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w tej sprawie".
Komendant Miejski Policji w K. wydał Postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (doręczone zainteresowanemu dnia [...] lipca 2004r), w którym przedstawiono J. W. zarzuty opisane w pkt. l - V tego Postanowienia, a dotyczące uchybień w pełnieniu służby w nocy z [...] na [...] luty 2004r. polegające na tym, że "nie wykonał polecenia służbowego wydanego mu w dniu [...] lutego 2004 roku przez odprawiającego go do służby asp. G. F., które zobowiązywało go do przebywania w dniu [...] lutego 2004r." w innych miejscach niż przebywał, a to w pkt l Postanowienia - w godz. od [...] do [...], w pkt II - w godz. Od [...] do [...] i od [...] do [...] (w szczególności w godz. od [...] do [...] wykonywał bezzasadnie długi postój), w pkt III - w godz. Od [...] do [...] nie zrealizował przerwy, do której był zobowiązany, a skorzystał samowolnie z przerwy w godz. od [...] do [...] i tymi czynami naruszył art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, póz. 58 z późn. zm.) - odnośnie pkt l i II w związku z § 36 zarządzenia nr 23/93 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 maja 1993r. w sprawie organizacji służby patrolowej i § 2 pkt 1 swojego zakresu czynności, uprawnień i odpowiedzialności, a odnośnie pkt III w związku z § 4 swojego zakresu czynności, uprawnień i odpowiedzialności. W pkt. IV i V Postanowienia zarzucono temu policjantowi, że "w trakcie pełnienia służby patrolowej w nocy z [...] na [...] lutego 2004 roku nierzetelnie, nie szczegółowo oraz niezgodnie ze stanem faktycznym dokumentował przebieg wykonywanych przez siebie czynności służbowych w notatniku służbowym, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy o Policji w związku z § 2 pkt 12 swojego zakresu czynności, uprawnień i odpowiedzialności".
Nadto w pkt VI w/w Postanowienia zarzucono J. W., że "w dniu [...] maja 2004 roku ok. godz. [...] w K. na skrzyżowaniu ul.[...] i [...] w trakcie pełnienia obowiązków służbowych kierując oznakowanym radiowozem marki [...] nr rej. [...] nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu kierującej pojazdem marki [...] nr rej. [...], w wyniku czego doprowadził do zderzenia z tym samochodem, przez co spowodował zagrożenie w ruchu drogowym, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z art. 86 § 1 kw i w zw. z art. 25 ust. 1 Ustawy prawo o ruchu drogowym".
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. Komendant Miejski Policji w K. postanowił "uznać wyżej wymienionego winnym powyższych czynów i na zasadzie art. 134 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002 roku, Nr 7, póz. 58 z późniejszymi zmianami) wymierzyć karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku".
Od tego orzeczenia odwołał się J. W., który przyznał, że w nocy z [...] na [...] lutego 2004r. opuścił sektor służbowy, ale nie rejon służbowy, w którym pełnił służbę, nie mniej odnośnie czynów opisanych w pkt I - V zarzucił, że organ naruszył art. 135 ust. 3 cyt. ustawy o Policji tj. nastąpiło przekroczenie ustawowego terminu do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, albowiem przełożeni policjanta powzięli o popełnionych uchybieniach wiadomość już w dniu [...] lutego 2004r, a postępowanie wszczęto dopiero dnia [...] lipca 2004r, a więc po upływie 4,5 miesiąca. Podniósł, że powołano Zarządzenie nr 23/93 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 maja 1993r, które straciło moc obowiązująca w dniu 12 kwietnia 1996r. Odnośnie zarzutu w pkt. VI podniósł, że nie mieści się on w treści art. 132 ustawy o Policji definiującej naruszenie dyscypliny służbowej, który mówi o "niedopełnieniu obowiązków" lub "przekroczeniu uprawnień", a trudno za takie uznać spowodowanie kolizji drogowej, za którą został zgodnie z ustawą ukarany (mandatem karnym). Odwołujący się podkreślił m.in., że pracując od [...]r. nigdy nie był karany, a był wielokrotnie wyróżniany nagrodami i z tego względu wymierzoną karę uznał za niewspółmierną do zarzuconych mu czynów.
Orzeczeniem nr [...] z dnia 29 września 2004r. do nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji m.in. przyznał, że organ l instancji błędnie powołał się na nieobowiązujące zarządzenie nr 23/93 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 maja 1993r, nie mniej uznał, że nie powoduje to wadliwości orzeczenia, bowiem czyny opisane w pkt l i II stanowiące niewykonanie polecenia służbowego mieszczą się w pojęciu naruszenia dyscypliny służbowej, o której mowa w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. [...] Komendant Wojewódzki Policji podał, że nie może być mowy o przedawnieniu, albowiem Komendant Miejski Policji w K. jako przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość o popełnieniu przez tego policjanta przewinienia dyscyplinarnego dopiero w dniu [...] kwietnia 2004r, po zapoznaniu się ze "sprawozdaniem z czynności wyjaśniających w sprawie". Organ ten stwierdził, że "st. post. J. W. swoim postępowaniem naruszył przepisy prawa określone w Kodeksie wykroczeń i ustawie o ruchu drogowym, tym samym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji". Co do kary organ II instancji stwierdził, że popełnienie przez funkcjonariusza tych przewinień dyscyplinarnych "należy ocenić wysoce negatywnie, dlatego też zasługuje na surowy wymiar kary", "ponadto postawa obwinionego w służbie polegająca na nie realizowaniu poleceń przełożonego i samowolnym postępowaniu nie może być tolerowana w formacji, jaką jest Policja".
Z orzeczeniem tym nie zgodził się J. W., który w skardze wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia go poprzedzającego, jako wydanych bez podstawy prawnej. Skarżący przytoczył zarzuty, jak w odwołaniu i m.in. podkreślił, że wszystko wskazuje na to, że przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość o popełnionym przewinieniu dyscyplinarnym opisanym w pkt l - V Postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego już w dniu [...] lutego 2004r., skoro prowadzono wobec obwinionego czynności wyjaśniające, a zgodnie z ustawą czynności wyjaśniające może zlecić tylko przełożony dyscyplinarny.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki w K. wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zaznaczył, że przełożony dyscyplinarny, którym dla skarżącego jest Komendant Miejski Policji w K. uzyskał w dniu [...] kwietnia 2004r. informację o popełnionym przez policjanta przewinieniu dyscyplinarnym i wszczynając postępowanie dyscyplinarne w dniu [...] lipca 2004r. zachował termin określony w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Podano, że "na notatce służbowej z dnia [...].03.2004r. dokumentującej kontrolę, polecenie dalszych czynności wyjaśniających wydał autor tej notatki, czyli zastępca Komendanta KP III swemu podwładnemu, co oznacza, ze nie były to czynności wyjaśniające w rozumieniu art. 134i ust. 4 ustawy o Policji (...) nie chodziło w nich o rozstrzygnięcie wątpliwości co do popełnienia przewinienia, kwalifikacji prawnej ani osoby sprawcy, bowiem te okoliczności były jednoznaczne. Chodziło wyłącznie o zgromadzenie, analizę i porównanie dokumentacji niezbędnej do przedłożenia KMP w K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi -zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona.
Podstawę prawną odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, która w art. 132 określa:
"1. Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
2. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów."
Z akt administracyjnych wynika, że już w dniu [...] marca 2004r. zostały podjęte czynności wyjaśniające w sprawie uchybień stwierdzonych w wyniku kontroli z dnia [...].02.2004r. , gdyż taką datą opatrzono polecenie ich wykonania (przy nieczytelnej osobie polecającej). Warunki podjęcia takich czynności określa art. 134i ust. 4 ustawy o Policji tj.:
"Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego przełożony dyscyplinarny zleca przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Czynności te należy ukończyć w terminie 30 dni."
Należy zwrócić uwagę, że już z samej notatki służbowej z dnia [...].03.2004r. sporządzonej przez Zastępcę Komendanta Komisariatu Policji III w K. wynikało jednoznacznie, że pełniący służbę w nocy z [...] na [...] lutego 2004r. patrol zmechanizowany (w składzie sierż. szt. P. C. i st. post. J. W.) popełnił konkretne uchybienia polegające na niezgodności sporządzonej w czasie odprawy dyslokacji służby z faktycznym "praktycznie w ogóle" nie pełnieniem jej w wyznaczonym sektorze służbowym oraz ustalono, że wpisy w notatniku służbowym J. W. "nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu służby poza zleconymi interwencjami", a tym samym już wówczas powstał obowiązek niezwłocznego zawiadomienia przełożonego dyscyplinarnego o popełnionym przewinieniu i podjęcie decyzji przez przełożonego dyscyplinarnego, co do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego - zgodnie z cyt. ustawą o Policji.
Skoro znane były uchybienia, a także kto je popełnił - nie sposób przyjąć stanowiska organu II instancji stwierdzającego, że nie zlecono z tego powodu czynności wyjaśniających, a prowadzono inne, skoro poza postępowaniem dyscyplinarnym w takiej sytuacji (którego - jak wskazuje organ II instancji także jeszcze nie prowadzono) ustawa o Policji nie przewiduje. Kwestia obiegu dokumentacji, terminu i formy zawiadamiania przełożonego dyscyplinarnego o stwierdzonych uchybieniach wymaga wyjaśnienia w niniejszej sprawie. Trudno sobie wyobrazić istnienie procedur, które nakazywałyby Zastępcy Komendanta Komisariatu sporządzanie notatki służbowej i przekazywanie jej sobie przez biuro podawcze tego Komisariatu celem dokonywania przez siebie czynności, do podjęcia których nie posiada zresztą uprawnień. Należy więc ustalić, czy istotnie Zastępca Komendanta Komisariatu Policji III w K. dokonał takiego zawiadomienia samego siebie (jak chce tego organ II instancji w odpowiedzi na skargę), na podstawie jakich przepisów, czy istotnie samowolnie podjął czynności nie należące do jego uprawnień (tj. czynności wyjaśniające w rozumieniu przepisów ustawy o Policji), czy też on lub ktoś inny podjął takie czynności w dniu [...] marca 2004r. na polecenie organu uprawnionego tj. przełożonego dyscyplinarnego. Skoro data powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego ma znaczenie dla bytu tego postępowania - jej ustalenie nie może sprowadzać się do przypuszczeń, że przełożony dyscyplinarny wiedział o uchybieniach już [...].02.2004r, jak chce skarżący, czy dowiedział się dopiero po przedstawieniu mu "sprawozdania z czynności wyjaśniających w sprawie" z daty [...].04.2004r. -jak chce organ II instancji. Niewątpliwie zastanawiającym jest fakt, że dokument opatrzony datą [...].04.2004r. to formalne "sprawozdanie z czynności wyjaśniających" wskazujący, że istotnie takie czynności określone art. 134i ust. 4 ustawy o Policji przeprowadzono.
Wyjaśnienie powyższego ma - zdaniem Sądu - tak istotne znaczenie, że rozpatrywanie innych kwestii związanych z czynami zarzuconymi funkcjonariuszowi w pkt l - V nie ma obecnie racji bytu. Jednoznaczne ustalenie daty powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego, tj. przez Komendanta Miejskiego Policji w K. lub policjantów przez niego upoważnionych do załatwiania spraw dyscyplinarnych w jego imieniu w ustalonym zakresie (w/g art. 133 ust. 1, ust. 6 i art. 32 ust. 1 ustawy o Policji) może bowiem powodować przyjęcie, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec J. W. w dniu [...] lipca 2004r. nastąpiło po upływie 90 dni przewidzianych art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, który brzmi:
"Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90
dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego."
Ze względów naprowadzonych wyżej Sąd uznał skargę za uzasadnioną co do postępowania w sprawie czynów skarżącego opisanych w pkt I - V postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i zaskarżonych orzeczeń.
Sąd uznał skargę za uzasadnioną także, co do czynu skarżącego opisanego w pkt VI postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i orzeczeń organów obu instancji. Policjant ten został uznany winnym naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji:
"Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: (...) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa".
Analizując treść całej ustawy o Policji należy zwrócić uwagę, że brak jest przepisu ustawowego uprawniającego do karania policjanta karą dyscyplinarną w sytuacji popełnienia przez niego wykroczenia drogowego, za które policjant otrzymał mandat karny (powodujący jego odpowiedzialność cywilną za ewentualne skutki tego wykroczenia).
Skoro ustawodawca takiego uregulowana nie przewidział, to nie można stosować - także wobec funkcjonariuszy - "surowszego" prawa, niż jest przewidziane, tym bardziej, że generalnie ustawodawca wymaga od "służb mundurowych" w porównaniu do przeciętnego obywatela większej staranności przy wykonywaniu obowiązków, ścisłego przestrzegania przepisów prawa i większej odpowiedzialności. W tej sytuacji nie można przyjąć, że skoro funkcjonariusz policji został ukarany mandatem karnym, to tym samym winien być ukarany dyscyplinarnie. Takiego wprost "przełożenia", co Sąd podkreśla - przepisy ustawy o Policji nie przewidują. Sąd zwraca uwagę, że w takiej sytuacji brak byłoby podstawy do wszczynania jakiegokolwiek postępowania odnośnie ustalania winy, skoro ta została przesądzona przyjętym mandatem karnym.
To stanowisko Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie było podnoszone w wielu tego rodzaju sprawach. Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji przyjęcia mandatu karnego przez policjanta nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego. Jednakże, co należy podkreślić ze szczególną mocą - wszczynając takie postępowanie organ winien wskazać inne okoliczności (niż te, za które policjant otrzymał mandat karny), które towarzyszyły wykroczeniu, a które mogą wskazywać na to, że wykroczenie drogowe popełnione przez policjanta jest czynem godzącym w dobro służby lub godność związaną z wykonywaniem służby. Takimi okolicznościami mogą być np. częste wykroczenia drogowe wskazujące na brak predyspozycji kierowcy, stwierdzona nadmierna prędkość pojazdu przed kolizją o charakterze "szarżowania", unikanie przez policjanta odpowiedzialności za wykroczenie i przerzucanie na poszkodowanego, próba matactwa itp.
Zdaniem Sądu - istotą odpowiedzialności dyscyplinarnej są czyny godzące w dobro danej służby lub godność związaną z wykonywaniem danej służby. Tylko czyny stanowiące przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej lub naruszeniu dyscypliny służbowej, a w szczególności na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., nr 7, poz. 58 z późn. zm.), które jednocześnie wypełniają znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Co prawda art. 132 ust. 3 ustawy o Policji podający przykłady naruszenia dyscypliny służbowej nie jest katalogiem zamkniętym, nie mniej wymienia czyny związane z pełnioną służbą i inne czyny mogłyby być uznane za naruszenie dyscypliny służbowej tylko w ścisłym powiązaniu z wymienionymi, a do takich nie można zaliczyć przyjęcia popełnienia z winy nieumyślnej każdego wykroczenia w żaden sposób nie związanego ze służbą, albowiem przekroczyłoby to zakres podanego katalogu czynów. Nie sposób też przyjąć, że wykroczenie drogowe ma związek ze służbą tylko dlatego, że popełnił je policjant pełniący służbę i kierujący pojazdem służbowym, gdyż wówczas trudno byłoby przyjąć, że to on jako obywatel winien otrzymać mandat karny i ponosić jako obywatel odpowiedzialność cywilną za ewentualne skutki. Ma tez rację skarżący zarzucając, że popełnione przez niego wykroczenie drogowe nie może stanowić "niedopełnienia obowiązków służbowych" albo "przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa", skoro organ nawet nie starał się wykazać czy i które z rodzaju naruszenia dyscypliny służbowej określone w tym przepisie nastąpiło.
W tej sytuacji - zdaniem Sądu - w niniejszej sprawie organy administracyjne winny ustalić, czy istnieją okoliczności, takie jak przykładowo wyżej wymienione, które wskazywałyby, że czyn policjanta - wykroczenie drogowe (mające skutki w postaci otarć zderzaków obu samochodów czy pęknięcia kierunkowskazu, a więc uszkodzeń nieznacznych i powierzchownych) jest czynem skarżącego godzącym w dobro służby (Policji) lub godność związaną z wykonywaniem tej służby.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - nieprzemyślane postępowania dyscyplinarne (podobnie jak nieuzasadniona nadmierna surowość w karaniu) prowadzone w stosunku do funkcjonariuszy skutkują dewaluacją tych postępowań i sytuacją, w której praktycznie w stosunku do każdego funkcjonariusza mogłoby być prowadzone postępowanie dyscyplinarne i to niezależnie od jego nienagannej postawy moralnej, czy niezaprzeczalnej fachowości. Skutki takich postępowań, choćby w przypadku tylko stwierdzenia winy są jednak niezwykle dotkliwe i to nie tylko moralnie, ale i finansowo - nie sposób pominąć uzależnienia wysokości dodatku służbowego czy nagrody rocznej od przeprowadzonego takiego postępowania. Mogą też powodować zmniejszenie wrażliwości funkcjonariuszy nie tylko na negatywne zachowania obywateli ale na ochronę ich konstytucyjnych praw, a do takiej sytuacji nie można dopuścić.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że nie można też nie zauważyć marnowania społecznych pieniędzy na prowadzenie postępowanie dyscyplinarnego w sytuacji zapłaconego mandatu - wystarczyłoby przecież pominięcie całego postępowania i wymierzenie samej kary. Jednakże takiej sytuacji ustawodawca nie przewidział i to właśnie wskazuje, że interpretacja organu administracyjnego zawarta w zaskarżonym orzeczeniu i odpowiedzi na skargę jest nie do przyjęcia.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy powołanych przepisów ustawy o Policji oraz art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l wyroku, a oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane -jak w pkt. II wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI