III SA/KR 1040/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-02-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo o ruchu drogowymkoszty przechowywania pojazdunieubezpieczony pojazdprzepadek pojazduprzedawnienienieważność decyzjiWSASKOkoszty postępowania

WSA w Krakowie stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kosztów przechowywania pojazdu z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na przekroczeniu 5-letniego terminu na wydanie decyzji od uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu.

Skarżący M. K. kwestionował decyzje o nałożeniu na niego kosztów przechowywania i oszacowania pojazdu, które wyniosły ponad 25 tys. zł. Sprawa dotyczyła pojazdu usuniętego z drogi w 2009 r. z powodu braku OC. Po latach postępowań administracyjnych i sądowych, WSA w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji. Kluczowym argumentem było naruszenie art. 130a ust. 10k Prawa o ruchu drogowym, który stanowi, że decyzji o zapłacie kosztów nie wydaje się, jeśli od uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu minęło 5 lat. W tej sprawie termin ten został rażąco przekroczony.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. o ustaleniu kosztów przechowywania i oszacowania pojazdu na kwotę 25 617,40 zł, które skarżący M. K. miał zapłacić solidarnie z kierowcą pojazdu. Pojazd został usunięty z drogi w 2009 r. z powodu braku ubezpieczenia OC. Właścicielstwo pojazdu było sporne, jednak postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z 2013 r. pojazd został orzeczony na przepadku na rzecz Powiatu W., a orzeczenie to uprawomocniło się w 2013 r. Skarżący podnosił, że sprzedał pojazd w 2004 r., co potwierdzały dokumenty księgowe, jednak organy administracji opierały się na postanowieniu o przepadku i prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w S. oddalającym powództwo o ustalenie braku własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność obu zaskarżonych decyzji, uznając, że organy rażąco naruszyły prawo, w szczególności art. 130a ust. 10k Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że decyzji o zapłacie kosztów nie wydaje się, jeśli od uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat. W niniejszej sprawie orzeczenie o przepadku uprawomocniło się w 2013 r., a ostateczna decyzja SKO została wydana w 2022 r., co oznaczało przekroczenie ustawowego terminu. Sąd uznał, że brak zastosowania tego przepisu skutkował obciążeniem strony znaczną kwotą i stanowił rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie może zostać wydana po upływie tego terminu, gdyż stanowi to rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Art. 130a ust. 10k Prawa o ruchu drogowym wyznacza 5-letni termin na wydanie decyzji o zapłacie kosztów przechowywania pojazdu, liczony od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku. Przekroczenie tego terminu skutkuje niemożnością wydania takiej decyzji i powinno prowadzić do umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

p.r.d. art. 130a § ust. 10h

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ponosi właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, z zastrzeżeniem innych przepisów. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

p.r.d. art. 130a § ust. 10i

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów.

p.r.d. art. 130a § ust. 10k

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Decyzji o zapłacie kosztów przechowywania pojazdu nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach danej sprawy, uchylając decyzję lub postanowienie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy obarczona jest ona wadą rażącego naruszenia prawa.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

k.p.c. art. 414

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

k.c. art. 155 § § 1

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie przez organy administracji 5-letniego terminu na wydanie decyzji o zapłacie kosztów przechowywania pojazdu, liczonego od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu (naruszenie art. 130a ust. 10k p.r.d.). Wydanie decyzji po upływie terminu stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji opierające się na postanowieniu o przepadku pojazdu i prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w S. ustalającym brak własności skarżącego od 2004 r. (choć sąd administracyjny nie przesądził ostatecznie o własności, to uznał, że prawomocność postanowienia o przepadku uruchomiła bieg terminu). Argument, że wszczęcie postępowania administracyjnego przed upływem terminu zwalniało organy z obowiązku jego dochowania przy wydawaniu ostatecznej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

rażąco naruszają one prawo (art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.) decyzji, o której mowa w ust. 10h (tj. decyzji starosty "o zapłacie kosztów"), nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat. graniczną datą, do której organy administracji uprawnione były do wydania "decyzji o zapłacie kosztów wynikających z przechowywania pojazdu" – był dzień 20.09.2018 r. Oba zatem wymienione akty administracyjne podjęte zostały już po upływie, określonego art. 130 ust. 10k p.r.d. terminu 5 lat obowiązkiem organu administracji winno być jedynie umorzenie tego postępowania jako bezprzedmiotowego O rażącym naruszeniu prawa można mówić jeżeli ma ono charakter oczywisty, a jego skutki nie dają się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa. brak zastosowania tego przepisu skutkował obciążeniem istotną dolegliwością ekonomiczną strony postępowania (orzeczony obowiązek zapłaty dotyczył kwoty przekraczającej 25 tys. zł)

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący

Jakub Makuch

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji art. 130a ust. 10k Prawa o ruchu drogowym w kontekście terminu do wydania decyzji o kosztach przechowywania pojazdu po przepadku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepadkiem pojazdu i naliczaniem kosztów jego przechowywania. Interpretacja terminu 5 lat jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie terminów procesowych przez organy administracji, nawet w sprawach z pozoru rutynowych. Pokazuje też, jak długo mogą trwać postępowania administracyjne i sądowe dotyczące kosztów związanych z pojazdami.

Ponad 25 tys. zł kosztów za przechowywanie auta? Sąd administracyjny unieważnił decyzję z powodu przekroczenia terminu!

Dane finansowe

WPS: 25 617,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1040/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
Art. 130 a ust. 10j
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2022 r., znak SKO.RD/4120/101/2020 w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oraz zobowiązania do zapłaty tych kosztów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego M. K. kwotę 4 386 zł (cztery tysiące trzysta osiemdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. K. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 20.04.2022 r. (znak SKO.RD/4120/101/2020) utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z 28.08.2020 r. (nr [...]) o ustaleniu skarżącemu oraz T. G. kosztów związanych z przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki [...], na kwotę 25 617,40 zł oraz o zobowiązaniu wskazanych osób do solidarnej zapłaty tych kosztów, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1.
W dniu 31.03.2009 r. funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w W. wydał dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) znajdującego się w miejscowości K. Powodem tej dyspozycji było stwierdzenie podczas kontroli drogowej, braku posiadania obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej tego pojazdu. Spornym autem kierował wówczas T. G. (dalej: "kierowca pojazdu"). W dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi, pojazd ten stanowić miał własność skarżącego, który nabył to auto w dniu 3.03.2004 r.
2.
Pismem z 11.04.2011 r. Komenda Powiatowa Policji w W. powiadomiła kierowcę pojazdu o jego usunięciu oraz o możliwości i warunkach jego odbioru z parkingu strzeżonego. Tożsamej treści pismo, datowane na 4.08.2011 r., Komenda Powiatowa Policji w W. skierowała również do skarżącego. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu 17.08.2011 r. Wobec braku odebrania spornego auta z parkingu strzeżonego, Starosta W. pismem z 8.09.2011 r. ponownie wezwał skarżącego do odbioru tego pojazdu. Również i to wezwanie pozostało bez reakcji.
3.
Starosta W. w oparciu o art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wnioskiem z 20.09.2011 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w W. o orzeczenie przepadku tego pojazdu na rzecz Powiatu. W rozpoznaniu tego żądania, Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z 29.08.2013 r. (sygn. akt [...]) orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu W. W sentencji tego orzeczenia wskazane zostało, że sporne auto stanowiło własność skarżącego. Jak wynika z pieczęci umieszczonej na wymienionym wyżej postanowieniu, orzeczenie to uprawomocniło się 20.09.2013 r.
4.
Po uprawomocnieniu się wymienionego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w W., sporządzona została opinia rzeczoznawcy majątkowego (30.10.2013 r.) stwierdzająca, że pojazd ten nadaje się do złomowania. W dniu 31.10.2013 r. auto to przekazane zostało do stacji demontażu pojazdów.
5.
Pozwem z 19.12.2013 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w S. skarżący żądał ustalenia, że sporne auto nie stanowiło jego własności od 2.09.2004 r. Powództwo to zostało oddalone wyrokiem z 19.11.2014 r. (sygn. akt [...]), który stał się prawomocny 6.10.2015 r.
Nadto, skargą z 29.08.2014 r. skierowaną do Sądu Rejonowego w W. skarżący domagał się wznowienia postępowania w prawie zakończonej prawomocnym postanowieniem tego Sądu z 29.08.2013 r. (sygn. akt [...]) orzekającym o przepadku spornego pojazdu na rzecz Powiatu. Skarga ta została oddalona postanowieniem z 7.02.2019 r. (sygn. akt [...]), a apelacja wywiedziona od tego orzeczenia została także oddalona, postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 16.01.2020 r. (sygn. akt [...]).
6.
Starosta W. decyzją z 7.08.2014 r. (znak [...]) orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów przechowywania, oszacowania i zniszczenia spornego pojazdu, ustalając te koszty na kwotę 33 490, 50 zł. Decyzja ta została uchylona przez SKO w Krakowie decyzją z 16.09.2014 r. (znak SKO.RD/4120/73/2014), a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 130a ust. 10 h Prawa o ruchu drogowym. Organ odwoławczy nakazał organowi I instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność tego, kto był właścicielem auta w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi. Ustalenie organu winno obejmować to, na jakim etapie jest sprawa tocząca się z powództwa skarżącego przed Sądem Rejonowym w S. o ustalenie, że nie jest on właścicielem spornego auta od 2004 r.
7.
Starosta W. decyzją z 29.06.2016 r. (znak [...]) orzekł ponownie o nałożeniu na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów przechowywania, oszacowania i zniszczenia przedmiotowego pojazdu, ustalając te koszty na kwotę 33 490, 50 zł. Decyzja ta została uchylona przez SKO w Krakowie decyzją z 26.09.2018 r. (znak SKO.RD/4120/53/2016), a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium Odwoławcze wskazało w uzasadnieniu tej decyzji, że skoro w toku jest sprawa o wznowienie postępowania w sprawie orzeczenia przepadku spornego pojazdu, to oznacza, że treść tego postanowienia w zakresie w jakim ustala, że skarżący był właścicielem pojazdu w chwili usunięcia go z drogi, nadal powinna stanowić źródło ustaleń w niniejszym postępowaniu. Ewentualne uchylenie tegoż postanowienia będzie mogło prowadzić do rozważań w kwestii podstawy do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w stosunku do rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszym postępowaniu. Nadto, Kolegium Odwoławcze nakazało organowi I instancji ustalenie istnienia w czasie usunięcia pojazdu innego tytułu prawnego do dysponowania pojazdem, jeżeli w chwili usunięcia z drogi znajdował się on we władaniu innej osoby. Ta bowiem osoba jest solidarnie zobowiązana z właścicielem do pokrycia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h. W tym aspekcie SKO w Krakowie zwróciło uwagę na kierowcę pojazdu, do którego skierowano informację o usunięciu auta i możliwości jego odbioru, i który winien być stroną niniejszego postępowania. Nadto organ odwoławczy wskazał na możliwość nałożenia na stronę kosztów przechowywania pojazdu powstałych od daty powiadomienia o pozostawieniu pojazdu na parkingu strzeżonym. Przyjęcie natomiast, że obowiązek zapłaty kosztów powstał już w dacie 4.09.2010 r. powinno być – w ocenie Kolegium - poprzedzone wyjaśnieniami, z jakich względów postępowanie uległo przedłużeniu, i czy zasadne jest obciążenie tymi kosztami strony, już od wskazanej wyżej daty. Wg organu II instancji, nie było prawidłowe ustalenie przez Starostę końca okresu przechowywania pojazdu, za który należy się zapłata przez stronę kosztów. Datę tę wyznacza data prawomocności orzeczenia o przepadku pojazdu tj. dzień 20.09.2013 r. Kolegium Odwoławcze zakwestionowało możliwość doliczenia do obciążających stronę kosztów przechowywania pojazdu kwoty 6 zł za odpis postanowienia rozstrzygającego o przepadku na rzecz Powiatu.
8.
Starosta W. decyzją z 28.08.2020 r. (znak [...]) orzekł o ustaleniu skarżącemu oraz kierowcy pojazdu kosztów związanych z przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu marki [...], tym razem na kwotę 25 617,40 zł oraz o zobowiązaniu tych osób do solidarnej zapłaty tychże kosztów, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Jako podstawę prawną tej decyzji organ I instancji wskazał art. 130a ust. 10h oraz ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ powołał uchwały Rady Powiatu w W. określające stawki opłat za dobę przechowywania pojazdu na strzeżonym parkingu. Mnożąc obowiązujące stawki za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym przez ilość dni przechowywania tego auta (od 17.08.2011 do 20.09.2013 r., łącznie 766 dni) oraz powiększając uzyskaną kwotę o wartość 140 zł stanowiącą koszt oszacowania pojazdu przez biegłego, uzyskano kwotę wyżej wskazaną.
9.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji wniósł skarżący oraz kierowca pojazdu. Skarżący zanegował ustalenie organu, iż przedmiotowy pojazd stanowił jego własność. W tym aspekcie podał, że przedstawił on w toku postępowania fakturę sprzedaży tego samochodu oraz dokumentację księgową potwierdzającą fakt jego zbycia. Podkreślił, że choć nabywca tego auta oświadczył, że nigdy nie zawierał takiej umowy, to powyższe nie jest podstawą do uznania czynności prawnej za nieważną. Dodał, że postanowienie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu nie jest wiążące w zakresie ustalenia kwestii właścicielskich.
Z kolei kierowca pojazdu w odwołaniu podał, że podjął próbę odbioru samochodu z parkingu strzeżonego, jednak uzyskał informację, że pojazd odebrać może tylko jego właściciel.
10.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Krakowie decyzją z 20.04.2022 r. (znak SKO.RD/4120/101/2020) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zwróciło m.in. uwagę na postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 29.08.2013 r. o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu W., które stało się prawomocne z dniem 20.09.2013 r. Wskazało też na zainicjowanie przez skarżącego sprawy o wznowienie tegoż postępowania i na sposób załatwienia tej sprawy (por. pkt 5 niniejszego uzasadnienia). Kolegium stwierdziło, że skarżący był właścicielem spornego samochodu w dacie usunięcia go z drogi, a ówczesnego kierowcę tego auta, uznać należy za użytkownika. Podało, że stosownie do art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym, właściciel i władający pojazdem są zobowiązani do solidarnego pokrycia kosztów jego przechowywania. W ocenie organu odwoławczego, koszty przechowywania pojazdu zostały ustalone przez organ I instancji prawidłowo i zasadne było obciążenie nimi skarżącego i użytkownika pojazdu. Wg orzekającego organu, skarżący był właścicielem przedmiotowego auta w dacie odholowania go na parking strzeżony w 2009 r. SKO zwróciło uwagę na prawomocny wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w S. z 19.11.2014 r. (sygn. akt [...]) oddalający powództwo o ustalenie, że sporne auto nie stanowiło własności skarżącego od 2.09.2004 r.
11.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną powyżej decyzję SKO w Krakowie z 20.04.2022 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., co doprowadziło do błędnego uznania, iż orzeczenie Sądu Rejonowego w W. z 29.08.2019 r. (sygn. akt: [...]) stanowi dowód tego, iż samochód marki [...], w dniu 31 marca 2009 r. stanowił własność skarżącego, a przeczą temu pozostałe dowody w postaci dokumentów księgowych oraz zeznań świadka – kierowcy tego pojazdu.
Skarga domagała się uchylenia obu zaskarżonych decyzji oraz zawierała żądanie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, iż wadliwe było ustalenie organu, co do przysługiwania skarżącemu prawa własności spornego samochodu w dniu jego odholowania z drogi. W aktach sprawy znajduje się faktura sprzedaży tegoż auta oraz dokumentacja księgowa – wskazujące na odmienną sytuację właścicielską pojazdu. Skarżący podnosił, iż chociaż w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w W. z wniosku Starosty W. nabywca tego pojazdu (figurujący na w/w fakturze) oświadczył, iż nigdy nie zawierał takiej umowy, to jednak nie jest to podstawą do uznania czynności prawnej za nieważną. Przepis art. 58 k.c. wskazuje przesłanki nieważności czynności prawnej i nie należy do nich sytuacja, w której jedna ze stron posługuje się fałszywym nazwiskiem, bądź też fałszywym dowodem tożsamości. Nie znajdują też uzasadnienia w niniejszej sprawie żadne przesłanki nieważności oświadczenia woli. Nadto skarga zauważała, że zgodnie z art. 155 § 1 k.c. umowa sprzedaży przenosi własność na nabywcę z chwilą jej zawarcia. W dniu wystawienia przez skarżącego faktury doszło do jednoczesnego wydania pojazdu i zapłaty ceny. Z tym dniem własność przedmiotowego pojazdu przeszła na inną osobę. Zaakcentował skarżący, że w toku postępowania administracyjnego nie wykazano, aby do czynności sprzedaży i do wydania pojazdu, nie doszło. Dodatkowo, za poparciem stanowiska skarżącego przemawiać ma to, iż spornym pojazdem, w dacie jego zatrzymania, kierował uczestnik postępowania, z którym się nie znali, a który dodatkowo wskazał, iż auto otrzymał od swojego pracodawcy.
Skarga zwracała uwagę, że postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie jest natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich. Zatem, dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy niezbędne jest poczynienie przez organ dodatkowych czynności wyjaśniających mających na celu jednoznaczne ustalenie, kto był właścicielem samochodu w dacie wydania dyspozycji usunięcia go z drogi.
12.
W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie podtrzymało dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko i domagało się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sądowoadministracyjna kontrola objętych skargą decyzji doprowadziła do wniosku, że akty te obarczone są wadą nieważności, gdyż rażąco naruszają one prawo (art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.).
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych w tej sprawie rozstrzygnięć organów administracji publicznej stanowił art. 130a ust. 10h oraz art. 130a ust. 10i ustawy z 20.06.1997 r. ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2021 r., poz. 450; dalej "p.r.d."). Wg pierwszego ze wskazanych przepisów, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Z kolei ustęp 10i wymienionego wyżej przepisu mówi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.
Prowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie doprowadziło do wydania decyzji solidarnie obciążającej ustalonymi kosztami przechowywania (przez 766 dni) i oszacowania spornego auta, zarówno skarżącego (uznanego za właściciela tego samochodu) oraz osobę będącą kierowcą tegoż pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia go z drogi (tj. w dniu 31.03.2009 r.). Jak wynika przy tym z opisanego w części historycznej niniejszego uzasadnienia stanu tej sprawy, wydanie kontrolowanych obecnie decyzji, poprzedzone zostało wystąpieniem przez Starostę W., w oparciu o art. 130a ust. 10 p.r.d., wnioskiem z 20.09.2011 r. do Sądu Rejonowego w W. o orzeczenie przepadku tego auta na rzecz Powiatu W. Co istotne dla oceny niniejszej sprawy, Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z 29.08.2013 r. (sygn. akt [...]) orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu W., a jak wynika niespornie z pieczęci umieszczonej na wymienionym wyżej postanowieniu, orzeczenie to uprawomocniło się 20.09.2013 r. (k. 12, tom I akt administracyjnych). W tych warunkach zauważyć trzeba, że w myśl art. 130a ust. 10k p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h (tj. decyzji starosty "o zapłacie kosztów"), nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat. Mając na uwadze, że postanowienie Sądu Rejonowego w W. orzekające przepadek pojazdu na rzecz Powiatu W. uprawomocniło się 20.09.2013 r., to w kontekście cytowanego wyżej art. 130 ust. 10k uznać trzeba, iż graniczną datą, do której organy administracji uprawnione były do wydania "decyzji o zapłacie kosztów wynikających z przechowywania pojazdu", o której mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. – był dzień 20.09.2018 r. Tymczasem ostateczna decyzja SKO w Krakowie tej sprawie (zaskarżona do sądu) wydana została prawie 4 lata później, tj. 20.04.2022 r., zaś poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła 28.08.2020 r. Oba zatem wymienione akty administracyjne podjęte zostały już po upływie, określonego art. 130 ust. 10k p.r.d. terminu 5 lat, liczonego od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku pojazdu usuniętego z drogi.
W ocenie Sądu, dopuszczalność nałożenia na skarżącego oraz kierującego pojazdem obowiązku zapłaty ustalonych kosztów przechowywania pojazdu (w kwocie 25 617,40 zł) – nie mogła wynikać z faktu, że postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało 5.11.2013 r. (k. 23 tom I akt administracyjnych), a pierwsza, nieostateczna decyzja Starosty (następnie uchylona przez organ odwoławczy) ustalająca te koszty, wydana została 7.08.2014 r. (k. 37 tom I akt administracyjnych). Podkreślić bowiem należy, iż określony art. 130a ust. 10k p.r.d. termin pięcioletni, nie został powiązany z samym wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie "zapłaty kosztów", lecz z wydaniem decyzji w tym przedmiocie, co odczytywać należy jako wydanie ostatecznego (wywołującego skutki prawne) rozstrzygnięcia w takiej sprawie. Inaczej mówiąc, sam fakt, że organ I instancji wszczął postępowanie przed upływem terminu określonego art. 130 ust. 10k p.r.d., lecz postępowania tego nie zakończył ostateczną decyzją wydaną w okresie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego o przepadku pojazdu – nie powoduje, że wskazany wyżej przepis mógłby nie znaleźć w sprawie zastosowania. Przepis ten wyznacza cezurę czasową załatwienia sprawy dotyczącej kosztów (tj. wydania wiążącej strony decyzji), a nie podjęcia przez organ administracji pewnych czynności w takim postępowaniu.
Jeżeli więc w dacie procedowania organu, materialnoprawny termin 5-letni, o którym mowa wyżej, zakończył swój bieg, to obowiązkiem organu administracji winno być jedynie umorzenie tego postępowania jako bezprzedmiotowego (art. 105 par. 1 k.p.a., art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a.), z uwagi na przedawnienie orzekania w sprawie zapłaty kosztów przechowywania pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z 5.02.2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1414/19).
Do odmiennych ocen nie mogło także prowadzić uwzględnienie faktu zainicjowania przez skarżącego postępowania w sprawie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z 29.08.2013 r. (sygn. akt [...]) orzekającym o przepadku spornego auta. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, skarga o wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową, jej celem jest powtórne przeprowadzenie postępowania zakończonego wydaniem prawomocnego wyroku (postanowienia), które w następstwie wznowienia może ewentualnie zostać wzruszone. Skarga o wznowienie postępowania nie ma charakterystycznych dla środków odwoławczych cech suspensywności (art. 414 k.p.c.) i dewolutywności (art. 405 k.p.c.). Skarga ta jest środkiem nadzwyczajnym i wyjątkowym, mającym cechy wspólne ze środkami odwoławczymi oraz cechy odrębne, zbliżające ją do samodzielnych powództw (por. H. Pietrzkowski, 5. Skarga o wznowienie postępowania [w:] Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych, Warszawa 2014.). Stwierdzić więc trzeba, że wskazany środek nie tamuje wykonania objętego nim prawomocnego postanowienia, nie uchyla jego skutków, jak też, uruchomienie tej skargi, nie rzutuje na cechę prawomocności orzeczenia, której ona dotyczy. W realiach ocenianej sprawy dostrzec należy zarazem, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania sądowego nie doprowadziła do wzruszenia (wyeliminowania z obrotu prawnego) prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. o przepadku spornego samochodu (por. pkt 5 niniejszego uzasadnienia). Wyklucza to więc dopuszczalność ustaleń odmiennych, co do przyjętej wyżej, daty prawomocności ocenianego orzeczenia, wyznaczającej – zgodnie z art. 130a ust. 10k p.r.d. – początek biegu terminu 5 lat na wydanie przez organy administracji publicznej decyzji o zapłacie kosztów przechowywania pojazdu.
Niewątpliwy zatem fakt pominięcia przez SKO w Krakowie i Starostę W. - przepisu art. 130a ust. 10k p.r.d. i wynikających z tego przepisu skutków prawnych (przedawnienia możliwości orzekania w sprawie), przy jednoczesnym wydaniu merytorycznej decyzji w przedmiocie kosztów przechowania pojazdu świadczy – w ocenie Sądu – o rażącym naruszeniu tegoż przepisu (art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.). O rażącym naruszeniu prawa można mówić jeżeli ma ono charakter oczywisty, a jego skutki nie dają się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa. W wyroku NSA z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. akt II OSK 2525/10) poza wyżej wskazanymi cechami rażącego naruszenia prawa, Sąd ten wymienił też naruszenie racji ekonomicznych lub gospodarczych (tak też wyroki NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, oraz WSA w Krakowie z dnia 17 października 2019 r., o sygn. II SA/Kr 786/19). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazaną wyżej cechę "rażącego naruszenia prawa" przypisać należy kontrolowanym obecnie aktom, które oczywiście pomijają treść cytowanej wyżej, jednoznacznej normy, wykluczającej możliwość wydania decyzji o zapłacie kosztów przechowania pojazdu po upływie wskazanego tam terminu. Brak zastosowania tego przepisu skutkował obciążeniem istotną dolegliwością ekonomiczną strony postępowania (orzeczony obowiązek zapłaty dotyczył kwoty przekraczającej 25 tys. zł), co wypełnia wskazaną wyżej definicję "rażącego naruszenia prawa".
Z uwagi więc na stan tej sprawy, w ramach której organ administracji publicznej niewątpliwie wystąpił do sądu powszechnego o wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu i bezspornie takie, prawomocne orzeczenie finalnie zostało wydane, przyjąć należało, iż zdarzenie to otworzyło organowi administracji termin do wydania decyzji o kosztach, który – jak wynika z zaprezentowanych wcześniej rozważań i ocen – nie został dochowany. Stwierdzenie tej okoliczności przesądziło o kierunku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przyjmując, że obie te decyzje obarcza wadliwość kwalifikowana (rażąca) związana z naruszeniem art. 130a ust. 10k p.r.d. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
O kosztach (pkt II sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200, art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a do kosztów tych zaliczyć także należy wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika strony. Na zasądzone koszty złożył się zatem uiszczony od skargi wpis (769 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie adwokata (3600 zł) – obliczone na podstawie par. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI