III SA/Kr 1023/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Prokuratora na uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej dotyczącą maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż alkoholu, uznając, że nie doszło do istotnego naruszenia prawa.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z 2018 roku w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, zarzucając jej arbitralne ustalenie limitów i brak właściwego uzasadnienia, co miało naruszać zasady poprawnej legislacji i cele ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że materiały legislacyjne pozwalały na rekonstrukcję motywów Rady, a zarzuty Prokuratora dotyczyły oceny celowości działań, co wykracza poza kognicję sądu administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z dnia 3 sierpnia 2018 roku, która ustalała maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym art. 12 ust. 1, 5 i 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wskazując na arbitralność ustaleń, brak właściwego uzasadnienia projektu uchwały oraz naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego. Prokurator argumentował, że brak uzasadnienia uniemożliwia ocenę zgodności uchwały z prawem i celami ustawy, w szczególności z obowiązkiem ograniczania spożycia i dostępności alkoholu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że materiały legislacyjne dostępne w aktach sprawy pozwalały na zrozumienie motywów, jakimi kierowała się rada gminy, a zarzuty Prokuratora zmierzały do oceny celowości przesłanek, co wykracza poza zakres kontroli sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa dotyczy zgodności z prawem, a nie celowości działań organu. Wskazał również, że uchwała nie naruszyła przepisów rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej, a uzasadnienie projektu uchwały, mimo lakoniczności, poddawało się kontroli sądowej. Sąd stwierdził, że maksymalna liczba zezwoleń nie została zwiększona, a Gminny Program Profilaktyki nie zakładał systematycznego ograniczania liczby zezwoleń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała nie narusza prawa, jeśli materiały legislacyjne pozwalają na rekonstrukcję motywów rady, a zarzuty dotyczą oceny celowości działań, która wykracza poza kognicję sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dostępne dokumenty pozwalały na zrozumienie motywów rady gminy, a zarzuty Prokuratora dotyczyły oceny celowości, a nie zgodności z prawem. Lakoniczne uzasadnienie projektu uchwały nie stanowiło istotnego naruszenia prawa, jeśli pozwalało na kontrolę sądową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.w.t.p.a. art. 12 § ust. 1, 3, 5, 7
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Rada gminy ustala maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, uwzględniając cele ustawy i gminne programy profilaktyki. Uzasadnienie projektu uchwały musi pozwalać na kontrolę zgodności z prawem.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt.15
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ZTP art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
ZTP art. 131 § ust. 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
ZTP art. 12
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut istotnego naruszenia prawa poprzez arbitralne ustalenie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Zarzut naruszenia zasad poprawnej legislacji z powodu braku właściwego uzasadnienia projektu uchwały. Zarzut naruszenia art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z powodu nieuwzględnienia gminnego programu profilaktyki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie może oceniać zgodności kontrolowanej uchwały z innymi kryteriami, w tym z zasadami celowości, rzetelności czy gospodarności. O istotnym naruszeniu prawa przez akt prawa miejscowego organu gminy można mówić w przypadku jego oczywistej sprzeczności z przepisami prawa. Uzasadnienie aktu prawa miejscowego nie podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Wartość normatywną ma wyłącznie akt prawa miejscowego, a nie jego uzasadnienie, które ma wyłącznie wartość informacyjną.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Jakub Makuch
członek
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądów administracyjnych nad uchwałami organów samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście wymogów dotyczących uzasadnienia aktów prawa miejscowego i oceny celowości działań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii ustalania liczby zezwoleń na sprzedaż alkoholu, ale zasady kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej materii społecznej (alkohol) i procedury legislacyjnej na poziomie lokalnym, ale rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych zasadach kontroli sądowej, co czyni je mniej przełomowym.
“Czy lakoniczne uzasadnienie uchwały o limitach alkoholu wystarczy? WSA w Krakowie wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1023/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Makuch
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży, zasad usytuowania miejsc
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II GSK 891/25 - Wyrok NSA z 2025-11-06
Skarżony organ
Burmistrz Miasta~Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2151
Art. 12 ust. 3, 5, 7
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej NR XXXIV/426/2018 z dnia 3 sierpnia 2018 roku w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Gminy Kalwaria Zebrzydowska oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Kalwarii Zebrzydowskiej, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 609) oraz art.12 ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. 2023 r., poz. 2151) podjęła 3 sierpnia 2018 r. uchwałę nr XXXIV/426/2018 w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Gminy Kalwaria Zebrzydowska.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Okręgowy w Krakowie, domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały w całości.
Prokurator zarzucił zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa, tj.
1. art. 12 ust. 1, 5 i 7 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity: Dz.U. z 2016, poz. 283) – dalej: "rozporządzenie", polegające na ustaleniu w § 1 pkt 1-6 ww. uchwały maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Gminy Kalwaria Zebrzydowska, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w sposób:
– arbitralny, bez uprzedniego właściwego uzasadnienia projektu uchwały wymaganego dyspozycją § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia, a w konsekwencji
– z naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP nakazującej przestrzeganie przez prawodawcę zasad poprawnej legislacji - brak uzasadnienia uniemożliwia ocenę zgodności z prawem uchwalanych przepisów przez jednostki pomocnicze na etapie ich obligatoryjnego opiniowania, w myśl art. 12 ust. 5 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czyniąc to opiniowanie pozornym, przez organy nadzoru w oparciu o art. 91 ustawy o samorządzie gminnym oraz przez sądy administracyjne - w toku kontroli zagwarantowanej art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej "p.p.s.a."., w szczególności z punktu widzenia realizacji przez stanowione przepisy celów i nakazów ww. ustawy, skonkretyzowanych w jej preambule, w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz w art. 12 ust. 7 tej ustawy m.in. obowiązku podejmowania przez Radę Miejską działań zmierzających do ograniczania spożycia i dostępności alkoholu oraz obowiązku uwzględniania przy podejmowaniu ww. uchwały postanowień gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Prokurator podniósł, że kompetencję gmin do wydawania aktów prawa miejscowego określa art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Klauzula kompetencyjna zobowiązuje organy stanowiące gmin do wydawania aktów prawa miejscowego wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. W analizowanej sprawie upoważnienie tego rodzaju zawiera miedzy innymi art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przy czym zamieszczone w powołanym przepisie upoważnienie nie przewiduje w tym zakresie dla rady gminy pełnej dowolności w określaniu powyższych kwestii. Przyjęte w tym zakresie rozwiązania muszą pozostawać w zgodzie z ogólnymi założeniami jakie legły u podstaw uchwalenia ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, sprecyzowanymi w jej preambule oraz w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Nadto maksymalna liczba zezwoleń musi uwzględniać postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych (art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości).
W uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały wskazano m.in., że powodem nowelizacji dotychczas obowiązującej w tym zakresie uchwały była nowelizacja z 10 stycznia 2018 r. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obowiązująca od dnia 9 marca 2018 r. Organ stwierdził jedynie, że maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy przewiduje utrzymać na dotychczasowym poziomie, bowiem jak pokazuje praktyka życia gospodarczego, limit ten okazał się właściwy. Rada Miejska w żaden sposób nie odniosła się do zapisów Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2018, ani też nie wskazała powodów dla których przyjęła takie, a nie inną maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy, co uniemożliwia faktyczną kontrolę czy badana uchwała została podjęta zgodnie z celami ww. ustawy.
Wobec powyższego, nalży przyjąć, że dołączony do projektu ww. uchwały tekst pt. "Uzasadnienie", z uwagi na brak wymaganej treści w istocie nie jest uzasadnieniem i jakim mowa w § 12 i 143 rozporządzenia.
Tymczasem w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że uchwały rady gminy podejmowane na podstawie art. 12 ust. 1-3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powinny posiadać uzasadnienie (por. np. wyroki NSA z 17 stycznia 2013 r., I OSK 1170/12, z 14 lutego 2013 r., II OSK 2522/12, z 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06, z 6 listopada 2020 r., II GSK 296/20, z 6 maja 2003 r., II SA/Kr 251/0, wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2005 r., II SA/Wa 716/04, wyrok WSA w Białymstoku z 22 marca 2011 r., II SA/Bk 837/10, wyrok WSA w Olsztynie II SA/Ol 421/19).
Ponadto w analizowanej sprawie również przebieg dalszej procedury uchwałodawczej nie dostarczył koniecznej wiedzy o uwarunkowaniach decyzji Rady przyjętych ww. uchwałą (protokół nr 1/2021 ze wspólnego posiedzenia Komisji z 14 stycznia 2021 r., protokół nr XXXIV/21 sesji Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z 3 sierpnia 2018 r.). Opisane dowolne i bez rzetelnego uzasadnienia ustalenie maksymalnej ilości zezwoleń na sprzedaż alkoholu w kwestionowanej uchwale czyniło realizację celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi iluzoryczną, a przez to istotnie naruszało art. 12 ust. 3, 5 i 7 w zw. z art. 1 i 2 ww. ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ powołał się na stanowisko Burmistrza Kalwarii Zebrzydowskiej zawarte w piśmie sporządzonym 14 czerwca 2024 r., stanowiącym załącznik do odpowiedzi na skargę. W piśmie tym podano, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały, stosownie do art. 12 ust. 5 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Rada Miejska zasięgnęła opinii wszystkich jednostek pomocniczych Gminy. Projekt uchwały przesłany do opinii jednostek pomocniczych zawierał samą treść projektowanej uchwały, jak też uzasadnienie. Jednostki pomocnicze opiniowały treść projektowanej uchwały, tj.: maksymalną liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Gminy Kalwaria Zebrzydowska, a nie uzasadnienie do projektowanej uchwały, szczegółowo analizując zaproponowane w projekcie maksymalne liczby tychże zezwoleń, w tym również pod kątem gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W konsekwencji ustalona w zaskarżonej uchwale maksymalna liczba zezwoleń, o której mowa w art. 12 ust. 1 wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uwzględnia postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii, będąc zgodna z tymi ustaleniami. Wbrew zatem zarzutom Prokuratora Rada Miejska nie ustaliła maksymalnej liczby zezwoleń w sposób arbitralny, bez uprzedniego uzasadnienia projektu uchwały wymaganego dyspozycją § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia, ani też z rażącym naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP, jak też zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Zaskarżona uchwała nie naruszyła w żaden sposób dyspozycji § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia, wypełniając tę normę w całości oraz w sposób prawidłowy. Przepis § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia nie stawia żadnych wymogów w zakresie uzasadnienia do projektu aktu prawa miejscowego, w szczególności w zakresie treści tego uzasadnienia, stanowiąc jedynie formalny obowiązek, że uzasadnienie jako takie powinno być. Wobec czego należy przyjąć, że przywołany przepis ustanawia wymóg jedynie formalny, a nie wymóg merytoryczny. Nadto, samo rozporządzenie wprowadza nie warunki, ale jedynie zasady techniki prawodawczej, co jednoznacznie zostało rozstrzygnięte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2012 r., II OSK 933/12. Ponadto w wyroku z 24 lipca 2020 r., II FSK 3202/19 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie rozstrzygnął wartość normatywną uzasadnienia do projektu uchwały, wskazując, że "Uzasadnienie aktu prawa miejscowego nie podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Wartość normatywną ma wyłącznie akt prawa miejscowego (normy w nim zamieszczone), a nie jego uzasadnienie, które ma wyłącznie wartość informacyjną". W świetle powyższego skarga Prokuratora zasługiwała na jej oddalenie w całości. Zdaniem organu wniesiona skarga miała jedynie na celu chęć poprawy wyników statystycznych Prokuratury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie została uwzględniona ponieważ znajdujące się w aktach sprawy materiały legislacyjne dotyczące zaskarżonej uchwały pozwalają Sądowi poznać motywy jakimi kierowała się rada gminy określając maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Rada gminy nie naruszyła przy tym żadnych przepisów normujących materię zaskarżonej uchwały.
Niniejsze uzasadnienie w części powtarza argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku tego samego składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 października 2024 r., III SA/Kr 1024/24, a dotyczącego uchwały podejmowanej na tej samej sesji rady gminy, ale w zakresie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Jak już Sąd zaznaczył na wstępie, zaskarżona uchwała została podjęta m.in. na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Powołany przepis stanowi, że rada gminy ustala, w drodze uchwały, maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta), odrębnie dla:
1) poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 ust. 3;
2) zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży;
3) zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
W złożonej skardze Prokurator przyznawał, że projekt zaskarżonej uchwały zawierał uzasadnienie, ale jego zdaniem zaskarżona uchwała lub uzasadnienie jej projektu, powinny się odnosić do gminnego programu profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych. Prokurator podkreślił, że maksymalna liczba zezwoleń musiała uwzględniać postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem Prokuratora niepodanie przyczyn dlaczego przyjęto taka, a nie inną maksymalną ilość zezwoleń uniemożliwiało kontrolę, czy zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z celami ustawy.
Zdaniem Sądu tego typu argumentacja w istocie zmierzała do oceny celowości przesłanek jakimi kierowała się rada gminy podejmując zaskarżoną uchwałę, a w takim zakresie Sąd nie może kontrolować zaskarżonej uchwały. Co więcej, w praktyce, zarzuty Prokuratora wymierzone były przeciwko uchwale w sprawie zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiazywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomani na rok 2018 r. Wspomniana uchwała nie została jednak zaskarżona w rozpatrywanej sprawie. Z dokumentów dotyczących procesu legislacyjnego wynika natomiast, że planowane maksymalne liczby zezwoleń praktycznie odpowiadały dotychczasowemu stanowi, a nadto program ten nie zakładał ani likwidacji, ani ograniczania punktów sprzedaży.
W tym miejscu należałoby więc przytoczyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por postanowienie NSA z 8 lutego 2024 r., II GSK 2082/23, w którym dodatkowo powołano w sposób szczegółowy orzecznictwo sądów administracyjnych), że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Konstytucyjnie określony zakres właściwości sądów administracyjnych jest zatem wyznaczony ustawami ("w zakresie określonym w ustawie") i wymaga wyprowadzenia z regulacji ustaw (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 13 stycznia 2014 r., II GPS 3/13; postanowienie NSA z 18 września 2019 r., II GSK 801/19;; postanowienie NSA z 25 listopada 2009 r., II FSK 1909/09).
Właściwość sądów administracyjnych jest uregulowana w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ((t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 – dalej- p.u.s.a.), ustawie p.p.s.a. oraz w ustawach szczególnych. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wyznaczona przepisem ustrojowym właściwość sądów administracyjnych została skonkretyzowana w przepisach ww. ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione, w tym na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9). Ponadto, zgodnie z treścią art. 3 § 2a p.p.s.a., art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Naruszenie dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego jest obwarowane sankcją nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Reasumując powyższe uwagi należałoby więc wskazać, że powierzona konstytucyjnie sądom administracyjnym sądowa kontrola administracji może być sprawowana tylko z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 184 Konstytucji). Sąd administracyjny nie może zatem oceniać zgodności kontrolowanej uchwały z innymi kryteriami, w tym z zasadami celowości, rzetelności czy gospodarności, ani oceniać i wartościować stopnia ich praktycznej skuteczności. Nadto należy podkreślić, że kontrolując zaskarżony akt prawa miejscowego sąd administracyjny może uznać, że istnieją podstawy do stwierdzenia jego nieważności tylko w razie uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa (art. art. 147 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 i w zw. z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym). O istotnym naruszeniu prawa przez akt prawa miejscowego organu gminy można mówić w przypadku jego oczywistej sprzeczności z przepisami prawa (por. m.in. wyrok NSA z 27 lipca 2020 r., II GSK 462/20 i powołany tamże wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., II FSK 3595/13).
W ocenie orzekającego Sądu istotne jest, że uzasadnienie projektu zaskarżonej uchwały pomimo jego lakoniczności, poddaje się kontroli sądu administracyjnego i nie narusza wskazanych w skardze przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie akceptuje argumenty, że: "skoro Rada przedstawiła w sprawie protokół jej posiedzenia (załącznik do akt sprawy), w trakcie którego odbyła się prezentacja projektu uchwały oraz przeprowadzono głosowanie nad tym projektem, to łączna analiza wskazanych dokumentów pozwala na zrekonstruowanie motywów Rady w zakresie rozwiązań zawartych w spornej uchwale, które w ocenie NSA nie dają podstaw do ich zakwestionowania z punktu widzenia przesłanek istotnego naruszenia prawa" (ww. wyrok NSA z 27 lipca 2020 r., II GSK 462/20).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przykładowo podkreśla się również, że ustawodawca krajowy nie uzależnia kompetencji rady gminy do wprowadzenia zakazu od stopnia poparcia opinii publicznej, a więc kryterium tego nie może również wprowadzać kontrolujący uchwałę sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2022 r., II GSK 470/19 i powołany tamże wyrok z13 stycznia 2022 r., II GSK 2533/21). Wprawdzie powołane orzeczenia dotyczyły bezpośrednio zakresu upoważnienia ustawowego z art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, niemniej jednak część wywodów można odnieść do zakresu prawidłowości uzasadnienia projektu uchwały i w rozpoznawanej sprawie.
Powołany natomiast przez Prokuratora wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2020 r., II GSK 296/20 dotyczy innych realiów sprawy. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem zastrzeżeń była 20-m. odległość punktu sprzedaży alkoholu, co stało się przedmiotem konstatacji sądu administracyjnego I instancji, że "sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w podobnych sprawach zajmując stanowisko, że ustanowienie przedmiotowej odległości na poziomie odpowiednio - 10 m, 15 m, czy 20 m nie jest wystarczające do realizacji celów ustawy.
Zdaniem orzekającego Sądu, skoro porównanie stanu faktycznego (wynikajacegop z danych zawartych w Gminnym Programie Profilaktyki... - str. 3 załącznika do uchwały nr XXVIII/338/2017) z maksymalna liczbą zezwoleń wynikającą z zaskarżonej uchwały (70- sklepy i 40 – lokale gastronomiczne) wskazuje na brak zwiększenia planowanej liczby zezwoleń to bezzasadne są zarzuty Prokuratora dotyczące nieuwzględnienia działań zmierzających do ograniczenia spożycia i dostępności alkoholu przy uwzględnieniu postanowień gminnych programów profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych. Podkreślić przede wszystkim należy, że znajdujący się w aktach sprawy Gminny Program Profilaktyki... w ogóle nie zakładał tego typu działań. Co więcej, literalna treść art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w ogóle nie zakłada, że gminny program profilaktyki powinien zawierać zapisy zmierzające do systematycznego ograniczania liczby wydawanych zezwoleń na sprzedaż alkoholu.
Odnosząc się z kolei do zarzutów Prokuratora o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia (w szczególności § 12 pkt 1 rozporządzenia) poprzez nieprzedstawienie alternatywnych rozwiązań oraz informacji o wyniku podejmowanych w tym zakresie działań dotychczasowych – to zdaniem Sądu, należałoby podkreślić, że projektodawcy uchwały wyraźnie wskazali, że projekty uchwał (procedowane były uchwały w przedmiocie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż alkoholu i zasad usytuowania punktów sprzedaży) w zasadzie nie odbiegają od tych obowiązujących do tej pory i że, jak pokazuje praktyka życia gospodarczego limit ten okazał się właściwy. Nie jest więc zasadny zarzut braku przedstawienia "alternatywnych" rozwiązań, skoro z dokumentów znajdujących się w aktach – wynika, że utrzymano dotychczasowe rozwiązania.
Powołana natomiast na zakończenie skargi "Informacja o wyniku kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli w 2021 r. w zakresie kontroli m.in. działalności poszczególnych organów gmin co do ograniczania spożycia napojów alkoholowych jest również nieadekwatna w rozpatrywanej sprawie. Cytowana obszernie "Informacja..." dotyczy m.in. uchwał w zakresie Gminnych Programów Profilaktyki i Rozwiazywania Problemów Alkoholowych (str. 8 skargi), a więc uchwały, która nie została zaskarżona. Co więcej, w praktyce Prokurator ograniczył się do cytowania "Syntezy wyników kontroli" NIK dotyczącej działań organów gmin (str. 14 i nast. ww. Informacji), ale też trzeba zauważyć, że w znacznej mierze uwagi NIK dotyczą krytycznej oceny gminnych programów profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych, albo też odwołują się do poglądów orzecznictwa, które w wyniku kontroli instancyjnej – nie zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny (np. powołany na str. 44 Informacji NIK, wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2019 r., III SA/Kr 1131/18 został uchylony przez ww. wyrok NSA z 24 sierpnia 2022 r., II GSK 470/19).
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI