III SA/KR 1012/24

III SA/Kr 1012/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Marasek-Zybura
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
Art. 132  ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. H. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr 4/2024/O w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. H. (dalej: "skarżący", "obwiniony") jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie (dalej: "Komendant Wojewódzki", "organ II instancji") z 17.04.2024 r. (nr 4/2024/O) utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w O. (dalej: "Komendant Powiatowy", "organ I instancji") z 22.01.2024 r. (nr 01/2024) o wymierzeniu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby i kary obniżenia stopnia.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. W dniu 1.02.2023 r. ok. godz. 07:10 na ul. O. w K., funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę trzeźwości skarżącego kierującego pojazdem [...]. Wynik pierwszego badania wyniósł 0,17 mg/l, zaś drugiego, przeprowadzonego 15 minut później – 0,14 mg/l. Policjanci stwierdzili popełnienie wykroczenia drogowego z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń, tj. kierowania samochodem osobowym będąc w stanie po użyciu alkoholu.
W związku z powyższym postanowieniem z 01.02.2023 r. Komendant Powiatowy Policji w O. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zarzucając mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31.12 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta, tj. polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej poprzez kierowanie samochodem osobowym, w czasie wolnym od służby, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu.
2. Skarżący przesłuchany w toku postępowania dyscyplinarnego w charakterze obwinionego (k. 103, k. 110) przyznał się co do faktu (tj. stanu fizjologicznego), natomiast nie przyznał się do winy. Zeznał m.in., że około 7 godzin przed kontrolą drogową zjadł obiad (golonkę z kapustą i frytkami) i wypił dwa półlitrowe piwa o zawartości alkoholu 4,5 %. Wskazał, że od 2018 r. choruje na przewlekłe zapalenie żołądka i refluks, a w maju 2022 r. stwierdzono u niego podejrzenie cukrzycy (nie był jeszcze u lekarza diabetologa), a ponadto choruje na przewlekłą niewydolność nerek (nie był u nefrologa) i astmę i to te schorzenia spowodowały u niego przedłużanie wydalania alkoholu z organizmu. Podkreślił, że prowadząc samochód był przekonany, że nic mu nie jest, bo dwa piwa powinny "zejść" z organizmu po dwóch godzinach. Wskazał również, że w trakcie kontroli nie było żadnych osób postronnych, a najbliższe domy są około 200 m od miejsca kontroli. Wyjaśnił, że kiedy podawał policjantowi go kontrolującemu dowód osobisty, ten zauważył u niego legitymację służbową i zapytał o to, czy jest policjantem.
3. Komendant Miejski Policji w K. w dniu 3.03.2023 r. wystąpił do z wnioskiem o ukaranie skarżącego za czyn z art. 87 § 1 k.w. w postępowaniu zwyczajnym.
Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach wyrokiem nakazowym z 14.03.2023 r. (sygn. akt [...]) uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu (z art. 87 § 1 k.w. ) i wymierzył karę 3 000 zł grzywny, orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy.
4. Po przeprowadzeniu szeregu czynności dowodowych, w dniu 24.04.2023 r. Rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o zakończeniu tych czynności i przedstawił Komendantowi Powiatowemu Policji w O. sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, w którym zawnioskował o wymierzenie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby oraz obok kary obniżenia stopnia.
5. Organ I instancji przychylił się do wniosków rzecznika dyscyplinarnego zawartych w sprawozdaniu i w dniu 24.04.2023 r. wydał orzeczenie nr 12/2023 r., w którym orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej i wymierzył mu wnioskowaną przez rzecznika karę dyscyplinarną. W uzasadnieniu przedstawił argumentację przemawiającą za tym orzeczeniem.
6. Orzeczenie w.w. zostało uchylone orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z 11.07.2023 r. (nr 7/2023/O), a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone orzeczenie nie spełnia wymogów określonych w art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji – przede wszystkim przełożony dyscyplinarny nie przedstawił stanu faktycznego, nie wskazał okoliczności faktycznych, które uznał za udowodnione i które stanowiły podstawę rozstrzygania w tej sprawie. Ponadto brak było należytego uzasadnienia dla orzeczonej skarżącemu kary, jak też brak ustalenia, czy prawomocny jest zapadły względem skarżącego wyrok nakazowy z 14.03.2023 r.
7. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pozyskał do akt: odpis wyroku nakazowego z 14.03.2023 r. (punkt 3 uzasadnienia) z klauzulą prawomocności od 26.06.2023 r., jak też kopię protokołu rozprawy w ww. sprawie o wykroczenie z 26.06.2023 r. (w trakcie rozprawy obwiniony i jego obrońca złożyli oświadczenie o cofnięciu sprzeciwu od ww. wyroku nakazowego, przez co wyrok ten stał się prawomocny na podstawie art. 94 § 3 k.p.o.w.).
Następnie 8.08.2023 r. organ wydał postanowienie o uzupełnieniu zarzutów przedstawianych skarżącemu. Jako dodatkowy (nowy) zarzut wskazano brak poinformowania organu przez skarżącego w pisemnym raporcie o ukaraniu prawomocnym wyrokiem nakazowym z 14.03.2023 r., tj. czyn o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4) ustawy o Policji w związku z § 13 pkt 4) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (dalej: rozporządzenie).
Organ pozyskał do akt także:
– zaświadczenie (k. 410) z Komendy Miejskiej Policji w J. o odbyciu przez skarżącego w dniu 31.12.2019 r. szkolenia adaptacyjnego, z którego wynika, że zapoznanie się obwinionego z szeregiem aktów prawnych, w tym m.in. z wyżej opisanym rozporządzeniem;
– kopię opinii służbowej obwinionego za okres od 01.04.2022 r. do 14.11.2022 r. (k. 359). W poszczególnych kategoriach (realizacja zadań i czynności, samodzielność i inicjatywa, terminowość, planowanie organizowanie pracy otrzymał ocenę, kompetencje ogólne, rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji, kultura osobista) skarżący otrzymał notę "3", natomiast w kategorii "umiejętność współpracy" oraz "dyspozycyjność" otrzymał od przełożonego ocenę "2".
8. Przesłuchany ponownie w charakterze obwinionego (k. 405, k. 423) wskazał, że jego przełożony posiadał wiedzę o ukaraniu go za wykroczenie. Podkreślił, że przepisy rozporządzenia nie mówią o prawomocności wyroku skazującego. Podał też, że nie znał przepisu określającego w.w. obowiązek informowania przełożonego.
Obwiniony odnosząc się okazanego mu zaświadczenia potwierdzającego odbycie przez niego szkolenia adaptacyjnego, w trakcie którego został zapoznany z obowiązującymi aktami prawnymi w tym z rozporządzeniem, wskazał że nie przypomina sobie aby widział takie zaświadczenie ale podpis na nim wygląda jak jego. Wyjaśnił, że nie kojarzy sytuacji aby dostał akty prawne wymienione w zaświadczeniu i mógł je przeczytać, a w trakcie służby i poza nią nie ma czasu zapoznać się z nimi. Podkreślił, że policjant nie odpowiada dyscyplinarnie za postawę poza służbą.
9. Organ I instancji przychylił się do wniosków rzecznika dyscyplinarnego zawartych w sprawozdaniu i 22.01.2024. wydał orzeczenie nr 01/2024., w którym orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia obu zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu wnioskowaną przez rzecznika karę dyscyplinarną.
W uzasadnieniu organ powołując art. 132 ustawy o Policji wyjaśnił m.in., że odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci związana jest ze szczególnym charakterem służby w Policji. Odpowiedzialność dyscyplinarna służyć ma przeciwdziałaniu przez Policjantów takim zrachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza. Cele postępowania dyscyplinarnego ukierunkowane są przede wszystkim na ochronę honoru i dobra zawodu policjanta oraz wizerunku całej formacji. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 27.06.2012 r., sygn. akt II SA/Wa 626/12 Komendant podkreślił, że policjant nie jest policjantem tylko na służbie, w czasie godzin pracy. O swoich kwalifikacjach zawodowych świadczy swoją postawą w całym życiu, niezależnie od tego, czy jest na urlopie, czy poza godzinami służby.
Komendant Powiatowy podkreślił, że w zasadach etyki zawodowej policjanta wyraźnie zostało określone, które z zasad etyki mają charakter generalny i odnoszą się do funkcjonowania policjanta, zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Zasadami o charakterze generalnym są te wymienione m.in. w § 2. 4, 6, 7, 22 oraz 23 załącznika. Zgodnie z § 2 tego załącznika, policjant w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Ponadto policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 23 załącznika).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie potwierdza, że obwiniony w czasie wolnym od służby kierował pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu, czym dopuścił się takiego postępowania, które jest wyrazem łamania praworządności. Jego zachowanie wpłynęło na obniżenie zaufania społecznego do Policji i stanowiło uszczerbek na wizerunku Policji. Podkreślił, że wyjaśnienia obwinionego jako osoby które znajdowały się wokół niego nie miały świadomości, że jest policjantem, stoją w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, w tym z samymi dalszymi wyjaśnieniami obwinionego (o zauważeniu przez kontrolującego policjanta jego legitymacji służbowej) oraz zeznaniami słuchanych w sprawie świadków – tj.: policjantów M. G., G. G. czy R. R. (wszyscy zgodnie zeznali, że skarżący złożył w toku trwania czynności oświadczenie, że jest czynnym funkcjonariuszem KPP w O., który w dodatku miał styczność z urządzeniem pomiarowym Alcosensor IV).
Analizując kwestię drugiego zarzutu (dot. niedopełnienia obowiązku poinformowania o ukaraniu za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w.). organ stwierdził, że materiał dowodowy niewątpliwie potwierdza dopuszczenie się także i tego czynu. Wskazał, że z zaświadczenia dotyczącego odbycia w ramach doskonalenia zawodowego lokalnego dla nowoprzyjętych funkcjonariuszy szkolenia oraz przesłuchania w charakterze świadka Inspektora Zespołu Kadr i Szkolenia KMP w J. T. W. wynika, że obwiniony znał treść zapisów rozporządzenia, a dodatkowo sam obwiniony korzystając z zapisów § 13 rozporządzenia, wystąpił zgodnie z raportem o zawarciu związku małżeńskiego oraz o urodzeniu się córki. Miał też obowiązek wystąpić z raportem o ukaraniu za wykroczenie.
Następnie Komendant Powiatowy stwierdził, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego określonego w pierwszym zarzucie z winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa. Podkreślił, że obwiniony pomimo posiadanej wiedzy o spożytym alkoholu, wsiadł za kierownicę swojego pojazdu mimo, iż z O. do miejscowości C., pojazdem tym kierowała jego żona (trzeźwa i posiadająca prawo jazdy). Organ zauważył, że bez znaczenia były wyjaśnienia obwinionego, że przewlekle choruje, co zostało podważone w toku tego samego przesłuchania. Podkreślił, że obwiniony powinien wiedzieć, że kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, nie jest przykładem praworządności i przypadek taki nie prowadzi do pogłębienia społecznego zaufania do Policji, a ponadto kierowanie pojazdem po upływie zaledwie sześciu godzin od spożycia 1 litra piwa świadczy o braku przezorności obwinionego.
Z kolei drugiego z zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego skarżący dopuścił się z winy umyślnej z zamiarem ewentualnym (przewidując możliwość popełnienia, na to się godzi). Przypomniał, że obwiniony w dniu 31.12.2019 r. w KMP w J. wziął udział w szkoleniu dla nowoprzyjętych funkcjonariuszy Policji, a w toku tego szkolenia został zapoznany z w.w. rozporządzeniem. Dodatkowo, będąc zatrudnionym już w KPP w O., stosował zapisy przywołanego aktu prawnego, występując z odpowiednimi raportami do przełożonego.
Przechodząc do wpływu stopnia winy na wymiar kary Komendant Powiatowy podał okoliczności, które zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, bierze się pod uwagę przy wymiarze kary (adekwatność do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, okoliczności popełnienia przewinienia, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności zarówno łagodzące, jak i obciążające).
Organ podkreślił, że kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zachowanie obwinionego nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej - Policji ale przede wszystkim stanowiło przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. Stanowiło także zaprzeczenie zobowiązania wynikającego z roty złożonego ślubowania.
Komendant Powiatowy zaakcentował, że obwiniony jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw i wykroczeń oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa, a tymczasem sam stał się obwinionym o popełnienie wykroczenia. Wiedza w społeczeństwie o tym, że policjant kieruje pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, stanowi okoliczność obciążająca obwinionego. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że do przewinienia doszło w czasie wolnym od służby i że wiedzę o nim ma stosunkowo wąskie grono osób. Istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczna oceną jednostki i organizacji, do której ona należy. Skutkuje to negatywnym odbiorem Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Następnie organ wskazał, że obwiniony jest funkcjonariuszem z czteroletnim stażem służby, posiadającym pozytywna opinię służbowa, nie był karany dyscyplinarnie. Z kolei jego postawa w toku postępowania dyscyplinarnego wskazuje, że nie zrozumiał swojego niepraworządnego działania, nie zdaje sobie sprawy z tego jakie negatywne skutki ono wywołało dla wizerunku Policji i tkwi w przekonaniu, że Zasady etyki zawodowej policjanta obowiązują jedynie w czasie wykonywania zadań służbowych, podejmowanych zgodnie z harmonogramem czasu pracy policjanta. Jako bezwzględną przesłankę, która musi wpływać na zaostrzenie wymiaru kary organ wskazał dopuszczenie się zarzucanego czynu pod wpływem alkoholu, zaś jako okoliczność łagodzącą organ podał nieumyślne popełnienie czynu zarzuconego mu w pierwszym punkcie.
10. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
– art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 Zasad etyki zawodowej Policjanta, stanowiących załącznik do Zarządzenia 805 KGP przez błędną wykładnię – gdyż przepis ten nie rozciąga się na wszelkie pola życia obwinionego;
– art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak badania i uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego z jednoczesnym uwypuklaniem okoliczności niekorzystnych;
– art. 135f ust. 5 i 6 ustawy o Policji poprzez nieuzasadnione zaniechanie doręczeń obwinionemu orzeczenia, postanowień, zawiadomień i innych pism wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym, co naruszyło uprawnienie w zakresie inicjatywy dowodowej oraz prawo do obrony;
– art. 135g ust. 2 zd. drugie ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego;
– § 2 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obwiniony podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za zachowanie "poza służbą";
– art. 135j ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej - bez uzasadnienia prawnego - bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W uzasadnieniu podkreślił, że w dniu zdarzenia nie wykonywał żadnych obowiązków służbowych, a w związku ze stanem w jakim się znajdował nie można uznać, że nie dbał o wizerunek Policji jako formacji, w której służy i zaniechał podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej. Powołał wyrok WSA w Gliwicach o sygn. akt III SA/G1 501/22. Wskazał, że praworządność w rozumieniu § 2 zasad etyki zawodowej Policjanta odnosi się wyłącznie do sfery państwowości, która w sprawie indywidualnej osoby fizycznej nie znajduje urzeczywistnienia. Skarżący w czasie wolnym od służby nie jest przedstawicielem władzy państwowej. Ponadto akcentował, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone było nierzetelnie.
11. W związku z wniesionym odwołaniem, Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji, decyzją z 13.03.2024 r. powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia. W wyniku prac komisji sporządzone zostało sprawozdanie z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
Odrębne stanowisko przedstawił członek komisji z ramienia OM NSZZ Solidarność Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Regionu Śląsko-Dąbrowskiego, o którego powołanie wnioskował skarżący. W zdaniu odrębnym wskazał on, że wymierzona kara jest nieadekwatna i zbyt wysoka. W dniu zdarzenia funkcjonariusz nie wykonywał żadnych zadań służbowych, a zatem nie można doszukać w jego postępowaniu działania na szkodę Policji. Funkcjonariuszka reprezentująca związki zawodowe zadała pytanie, czy przy były przeprowadzane badania/ankieta społeczna przed i po popełnieniu wykroczenia przez skarżącego dotyczące wpływu zdarzenia na obniżenie zaufania społecznego do Policji. Podniosła również, że obwiniony nie miał świadomości, że posiada w swoim organizmie alkohol. Podkreśliła, że funkcjonariusz ma pozytywną opinię służbową, nie był karany i nie toczyło się wobec niego żadne postępowanie wewnętrzne oraz był wielokrotnie nagradzany.
12. Po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W pierwszej kolejności odniósł się do twierdzenia skarżącego, że "zasady etyki zawodowej mają zastosowanie w wykonywaniu zawodu i dotyczą czynności służbowych i że w żadnym z zapisów zarządzenia nie ma zastrzeżenia " i poza służbą" które wskazywałyby, że znajduje ono zastosowanie nawet wtedy, gdy nie są wykonywane czynności służbowe". Organ stwierdził, że funkcjonariusz Policji także poza służbą, w życiu prywatnym jest zobowiązany postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych i że jest to jeden z jego podstawowych obowiązków.
Kolejno Komendant Wojewódzki wskazał, że organ I instancji dokonał kwalifikacji prawnej przewinienia z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. § 2 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta i w ten sposób wykazał związek przepisu podstawowego (art. 132 ust. 1 ustawy) z przepisami zasad etyki zawodowej (§ 2 i § 23 zarządzenia).
Odnosząc się z kolei do drugiego z zarzucanych skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego Komendant Wojewódzki przytoczył brzmienie § 13 rozporządzenia i wskazał, że jego literalna treść prowadzi do wniosku, że obowiązek policjanta poinformowania o zdarzeniu wskazanym w pkt 1-8, jest niezależny od tego czy przełożony właściwy w sprawach osoby wcześniej wszedł w posiadanie takiej wiedzy z innego źródła. Podkreślił przy tym, iż chodzi wyłącznie o wyrok prawomocny, gdyż tylko takie orzeczenie jest ostateczne wywołuje skutki prawne, przesądzając tym samym o winie policjanta. Organ II instancji wskazał, że obwiniony w dniu 26.06.2023 r. powziął informację o uprawomocnieniu się wyroku nakazowego i od tej daty należy liczyć upływ terminu wskazanego w § 13 pkt 4 rozporządzenia, który nastąpił z dniem 3.07.2023 r. Dlatego też obwiniony nie realizując nałożonego na niego obowiązku wynikającego z przywołanego przepisu rozporządzenia, w dniu 04.07.2023 r. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej.
Kolejno Komendant Wojewódzki odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisu art. 135g ust. 1 i ust. 2 zdanie drugie ustawy poprzez brak badania i uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego oraz nieuwzględnieniu niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego i uznał je za chybione i nieuzasadnione. W jego ocenie, w sprawie nie powstały żadne wątpliwości co do stanu faktycznego, które uzasadniałaby ich rozstrzygnięcia na korzyść obwinionego. Wskazał, że zarzut iż obwiniony poniósł już karę (zawieszenia w czynnościach służbowych i obniżenie o 50% uposażenia oraz zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi) stoi w sprzeczności z art. 134 ustawy o Policji, który określa katalog kar dyscyplinarnych. Nadto z art. 132 ust. 4 ustawy wynika, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, a wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od karnej.
Odnośnie do kwestii negatywnego przedstawienia przez organ służby obwinionego organ II instancji wskazał, że ocena obwinionego wskazana w zaskarżonym orzeczeniu została dokonana na podstawie ocen wystawionych przez przełożonego w opinii służbowej (k. 359) przy uwzględnieniu kryteriów i opisowej skali ocen zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30.08.2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów. Z opinią tą skarżący został zapoznany 14.11.2022 r. i pouczony o możliwości odwołania od niej. Organ dodał, że wystawione skarżącemu oceny nie były wysokie, co przeczy przeciwnym argumentom skarżącego.
Również argument o wyróżniającej się postawie obwinionego podczas interwencji nie znajduje odzwierciedlenia w aktach osobowych obwinionego, z których wynika, że był on nagradzany tylko raz poprzez udzielenie mu krótkoterminowego urlopu nagrodowego w wymiarze 2 dni.
Odnośnie zarzutów naruszenia art. 135f ust. 5 i 6 ustawy o Policji poprzez nieuzasadnione uniemożliwienie działania w postępowaniu dyscyplinarnym obwinionego oraz zaniechanie doręczeń obwinionemu orzeczenia i naruszenie prawa do obrony, w tym inicjatywy dowodowej - organ odwoławczy wskazał, że wykładnia językowa użytego w pełnomocnictwie z 4.09.2023 r. zwrotu "korespondencji kierowanej do mnie" w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje obwinionego jako adresata korespondencji. Natomiast w dalszej części pełnomocnictwa uszczegółowiono, że tę korespondencję należy przesyłać na wskazany adres: "[...] T. ul. W [...]". Z uwagi na powyższe korespondencję w postaci zawiadomienia o terminie zaznajomienia, postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o zakończeniu czynności dowodowych oraz orzeczenie adresowane do obwinionego przesyłane były na w.w. adres. Równocześnie na ten sam adres kierowana była korespondencja dla obrońcy. Komendant Wojewódzki zaznaczył, że korespondencja dla obwinionego oraz obrońcy każdorazowo były dwukrotnie awizowane i przed upływem drugiego terminu awizowania obrońca odbierał przesyłkę kierowaną do niego w placówce pocztowej. Natomiast korespondencja przeznaczona dla obwinionego zwracana była do nadawcy jako nieodebrana, przy czym każdorazowo awiza dla tych przesyłek umieszczane były w skrzynce do doręczenia korespondencji.
Odnosząc się z kolei do kwestii znajomości przez obwinionego aktów prawa powszechnie obowiązującego, Komendant Wojewódzki podkreślił, że nie jest tak jak dowodzi tego skarżący, że policjant może znać tylko te przepisy prawa, które wprost wiążą się dla niego z profitami (finansowymi, urlopami, itd.), natomiast te, które nakładają na niego obowiązki, to znać ich już nie musi lub można uzależniać znajomość praw i obowiązków przez policjanta od powszechności występowania zdarzenia wywołującego takie prawa lub obowiązki. Niezależnie od powyższego zauważył, że w aktach osobowych obwinionego znajdują się karty opisu stanowiska pracy, które w zależności od kolejno zajmowanych przez niego stanowisk wskazują na zakres zadań i obowiązków, w tym m.in. systematyczne podnoszenie kwalifikacji zawodowych poprzez samokształcenie oraz udział w doskonaleniu zawodowym. Podkreślił, że w każdej z kart opisu stanowiska pracy w rubryce "zapoznałem się i przyjmuję do stosowania", widnieje data i odręczny podpis obwinionego.
Następnie organ II instancji podkreślił, że fakt kierowania pojazdem w czasie wolnym od służby w pozostaje w sprzeczności z celami i zadaniami Policji, godzi w jej wizerunek, przez co narusza interes tej formacji. Zaznaczył, że skoro obwiniony był świadomy istnienia swoich problemów zdrowotnych, to tym bardziej powinien był zachować szczególną ostrożność zwłaszcza w okresie poprzedzającym kierowanie pojazdem. Dodał, że obwiniony od 2021 r. studiuje na kierunku pielęgniarstwo i z tego tytułu niewątpliwie posiada już pewną wiedzę medyczną i powinien wiedzieć, że picie piwa ze względu na wysoki indeks glikemiczny, nie jest polecane diabetykom. Wskazał, że polegając w tym zakresie na własnych odczuciach i przekonaniu o dobrym samopoczuciu, skarżący świadomie podjął decyzję o kierowaniu pojazdem mechanicznym, a zachowanie takie świadczy o jego wyjątkowej nieodpowiedzialności. Organ odwoławczy podał, że policja jako instytucja publiczna stoi na straży bezpieczeństwa oraz porządku publicznego i winna podejmować skuteczne działania, adekwatne do okoliczności i charakteru czynu, także w sferze personalnej, niezależnie od tego, czy informacja o nagannym działaniu funkcjonariusza dotrze do opinii publicznej, czy też nie. Mając na uwadze te okoliczności organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji o dopuszczeniu się przez skarżącego naruszenia zasad etyki zawodowej.
Odnośnie drugiego z przewinień zarzucanych skarżącemu organ odwoławczy uznał, że w sytuacji gdy wcześniej raportował on o innych zdarzeniach objętych obowiązkiem informowania przełożonego, to zasadnym jest stwierdzenie do popełnienia tego przewinienia doszło z winy umyślnej z zamiarem ewentualnym.
Kolejno Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że przy doborze kary uwzględnione zostały dyrektywy wymiaru kary, wskazane w art. 134h ust. 1 i 1a ustawy. Wzięto pod uwagę okoliczności jego popełnienia (I. kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu, II. niepoinformowanie przełożonego o ukaraniu za wykroczenie), jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (I. negatywny odbiór zachowania policjanta, który powinien być wzorem do naśladowania, II. niedopełnienie obowiązku służbowego wskazanego w przepisie prawa,), rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (I. nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, II. naruszenie dyscypliny służbowej), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (I. praworządnego postępowania, dbania o godność i dobre imię służby, jej społeczny wizerunek oraz podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, II. niepodporządkowania się zasadom obowiązujących w organizacji hierarchicznej), pobudki działania (I. niedbalstwo, II. zaniedbanie), zachowanie po pełnieniu przewinienia (I i II. Brak przyznania się do popełnienia zarzucanych przewinień).
Wzięto również pod uwagę dotychczasową czteroletnią służbę, pozytywną opinię służbową z 14.11.2022 r., z uwzględnieniem zawartych w niej ocen, przyjmując kryteria oraz opisową skalę tych ocen zawartą w załączniku 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30.08.2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów oraz fakt jednokrotnego nagrodzenia krótkoterminowym urlopem nagrodowym w wymiarze 2 dni. Jako przesłankę mającą wpływ na złagodzenie wymiaru kary (art. 132h ust. 3 ustawy) organ odwoławczy wskazał dopuszczenie się pierwszego zarzucanego skarżącemu czynu z winy nieumyślnej.
Natomiast za przesłankę szczególnie zaostrzającą wymiar kary (art. 132h ust. 2 ustawy) organ uznał dopuszczenie się pierwszego zarzucanego mu czynu w stanie po użyciu alkoholu. Wskazał, że orzeczona kara jest jedną z najsurowszych znajdujących się w katalogu kar dyscyplinarnych, jednak umożliwia pozostanie w służbie. W ocenie organu odwoławczego obwiniony nie rozumie istoty popełnionego przez niego przewinienia dyscyplinarnego, wykazując się przy tym całkowitą nieznajomością zasad etyki zawodowej, do których przestrzegania jest zobowiązany.
Z kolei wyjaśnienia obwinionego co do drugiego z zarzucanych mu przewinień nasuwają w ocenie Komendanta Wojewódzkiego wątpliwości czy rozumie on istotę Policji jako organizacji hierarchicznej i wynikającej z tego faktu konieczności podporządkowania się obowiązujących w niej regułom, w tym ciążących na funkcjonariuszach obowiązkach.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z przepisami.
13. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zawarł zarzuty zbieżne z podniesionymi w odwołaniu (por. punkt 10 niniejszego uzasadnienia), a nadto zarzucił naruszenie art. 135j ust 1 ustawy o Policji poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu orzeczenia do ustaleń komisji, w tym sporządzonego sprawozdania na podstawie przepisu art 135n ust 1 ustawy o Policji, bez przytoczenia argumentów sprawozdania komisji przez co uzasadnienie orzeczenia nie jest pełne.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, a ponadto o stwierdzenie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarga zawierała również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, organy wręcz pominęły uprawnienia przysługujące obwinionemu jako podstawowe gwarancje procesowe, tj. osobistej realizacji prawa do obrony dokonane przez pominiecie przesłania zawiadomień do obwinionego na ręce upoważnionego pełnomocnika do odbioru korespondencji. Skarżący podkreślił, że zarówno organ I jak i II instancji błędnie zinterpretował wolę obwinionego wyrażoną w udzielonym pełnomocnictwie, która nie dotyczyła wskazania innego adresu do doręczeń dla obwinionego, lecz dotyczyła wskazania konkretnej osoby która została upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu obwinionego.
Skarżący akcentował, że w dniu zdarzenia nie wykonywał żadnych obowiązków służbowych, a w związku ze stanem w jakim się znajdował nie można uznać, że nie dbał o wizerunek Policji jako formacji w której służy i zaniechał podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej. Skarżący zarzucił ponadto, że w zaskarżonym orzeczeniu pominięte zostały przymioty obwinionego jak dotychczas nienaganna służba nagradzana przez przełożonego, pozytywna opinia z wysokimi notami przełożonego, niekaralność karami dyscyplinarnymi, oraz wyróżniająca się postawa obwinionego podczas interwencji jak również przemawiający za tym interes służby, który jednak nie może być rozumiany zbyt wąsko, lecz tak, że interes ten może przemawiać wręcz za umorzeniem postępowania dyscyplinarnego w trybie art. 132 ust. 4a ustawy. Wskazał również, że organ od dnia umocowania pełnomocnika obwinionego do odbioru korespondencji zaprzestał doręczania tej korespondencji na nazwisko i adres pełnomocnika. Zupełnie niezrozumiałym jest dla skarżącego przesyłanie korespondencji w sprawie dla obwinionego na adres pełnomocnika do odbioru korespondencji. Podkreślił, że nie wskazał adresu do doręczeń w T. przy ul. W. [...].
14. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
15. Na rozprawie w dniu 20.03.2025 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte
w skardze i wskazał, że oczekuje aby Sąd uchyli zaskarżone orzeczenie. Podał, że uzyskał istotne osiągnięcia sportowe, w tym sztukach walki (Wicemistrzostwo [...] oraz Wicemistrzostwo [...]), a ponadto ukończył kurs strzelecki. Wyjaśnił, że nieprzedstawienie tych okoliczności w postępowaniu dyscyplinarnym wyniknęło ze stresu. Skarżący podkreślił również, że postępowanie dyscyplinarne nie było prowadzone obiektywnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy z 6.04.1990 r. o Policji (aktualny publikator Dz.U. 2024, poz. 145, dalej jako "ustawa") policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ustęp 2 przywołanego przepisu precyzuje, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń przełożonych. Katalog przypadków naruszenia dyscypliny służbowej jest otwarty (por. art. 132 ust. 3 ustawy), jednak – jak wynika z cytowanej wyżej regulacji – przypisanie policjantowi przewinienia dyscyplinarnego warunkowane jest zawinionym popełnieniem czynu, a wina może mieć postać umyślnej lub nieumyślnej (por. 132a ustawy). Ustalony i przyjęty stopień winy przekłada się natomiast na wymiar kary, bowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
Istotną rolę w systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej Policjantów pełnią także zasady etyki zawodowej, których katalog, wyznaczający reguły postępowania Policjanta, zawarty został w załączniku do Zarządzeniu nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz.KGP. z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6.12.2023 r. (sygn. akt III OSK 3070/21) wyjaśnił, że odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci związana jest ze szczególnym charakterem służby w Policji. Specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że funkcjonariusz służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter służby są znacznie wyższe niż obywatela niesłużącego w Policji. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Cele postępowania dyscyplinarnego ukierunkowane są przede wszystkim na ochronę honoru i dobra zawodu policjanta oraz wizerunku całej formacji. Mogą przez to odwoływać się również do etycznych aspektów działania, a także rozwiązań praktycznych w zakresie dotyczącym wypełniania obowiązków zawodowych.
W kontrolowanej sprawie skarżący został obwiniony i ukarany za dwa przewinienia dyscyplinarne, tj.:
a) określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 Zasad etyki zawodowej Policjanta kierowanie poza służbą samochodem osobowym w stanie po użyciu alkoholu – tym samym brak troski o społeczny wizerunek Policji jako formacji i brak podjęcia działań służących budowaniu zaufania do Policji;
b) określone w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów – brak poinformowania w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku nakazowego o ukaraniu za wykroczenie. Wskazać przy tym należy, iż zarzut popełnienia tego deliktu postawiony został skarżącemu w oparciu o postanowienie z 8.08.2023 r. o uzupełnieniu zarzutów, które wydane zostało w trybie art. 135e ust. 10 ustawy.
W ocenie Sądu, nie budził wątpliwości zarówno sam fakt popełnienia przez skarżącego obu powyższych czynów, ich okoliczności, jak też i dokonana przez organ kwalifikacja przypisanych czynów jako przewinień dyscyplinarnych, w tym przyjęty w obu przypadkach rodzaj (postać) zawnienia skarżącego.
W kwestii pierwszego z przypisanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych (prowadzenie auta po użyciu alkoholu) dostrzec należy, iż prawomocnym wyrokiem nakazowym z 14.03.2023 r. Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach uznał skarżącego za winnego popełnienia czynu określonego w art. 87 § 1 k.w. i za ten czyn, Sąd powszechny wymierzył skarżącemu karę. W ocenie Sądu aktualnie orzekającego, nie ulegało wątpliwości, iż trafnie przyjęły organy wydające kontrolowane orzeczenie wskazując, że wynikający z par. § 2 i 23 Zasad etyki zawodowej Policjanta – obowiązek troski funkcjonariusza Policji o dobre imię Służby w której pełni obowiązki, jak też powinność Policjanta bycia przykładem praworządności – nie realizuje fakt popełnienia przez skarżącego wskazanego wyżej czynu zabronionego. Dopuszczenie się bowiem zachowania polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu, a zatem zachowania realizującego określone Kodeksem wykroczeń znamiona typu czynu zabronionego, stanowi oczywiste zaprzeczenie i ujmę dla godności i powagi Służby, której zadaniem – co szczególnie istotne – jest m.in. wykrywanie i prewencja takich właśnie zachowań. Stawianie funkcjonariuszom Policji wysokich wymagań etycznych (por. wyżej), wynika właśnie z faktu, że policjant, będąc uprawnionym do egzekwowania od obywateli zachowań zgodnych z prawem, sam musi dawać przykład nienagannego zachowania, w tym poprzez przestrzeganie powszechnie obowiązujących regulacji prawnych. Takiego przykładu niewątpliwie nie dał skarżący kierując w dniu 1.02.2023 r. autem po użyciu alkoholu.
Analiza treści odwołania wywiedzionego przez skarżącego od orzeczenia pierwszoinstancyjnego, jak też i skargi wniesionej do sądu administracyjnego wskazuje, że kluczowym elementem spornym w sprawie była ocena tego, czy reguły postępowania etycznego określone przywołanym wyżej Zarządzeniem Komendanta Głównego Policji wiążą Policjanta jedynie na służbie (podczas wykonywania zadań i obowiązków służbowych), czy też rozciągają się one także na czas wolny, kiedy Policjant obowiązków służbowych nie realizuje. Sąd orzekający w tej sprawie podziela te wypowiedzi formułowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które wskazują, że służba Policjanta i obowiązki wynikające z faktu bycia członkiem tej Służby, w tym obowiązek etycznego postępowania, nie ogranicza się wyłącznie do czasu godzin pracy. Policjant jest bowiem policjantem nie tylko na służbie – tak np. WSA w Warszawie w wyroku z 27 czerwca 2012 r., II SA/Wa 626/12, WSA w Olsztynie w wyroku z 27 listopada 2012 r., II SA/Ol 1157/12, WSA w Szczecinie w wyroku z 24 października 2012 r., II SA/Sz 799/12, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 lutego 2016 r., IV SA/Wr 490/15. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 31 stycznia 2014 r. (sygn. akt I OSK 2687/12) trafnie wskazywał, że "nie ma znaczenia fakt, że zdarzenie, które skutkowało pociągnięciem policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej, miało miejsce w czasie wolnym od służby. Funkcjonariusz Policji powinien zachowywać się godnie nie tylko w czasie wykonywania czynności służbowych ale także w życiu prywatnym. Jest to jeden z jego podstawowych obowiązków. Zatem także w okresie urlopu lub w innym czasie poza służbą policjant musi bezwzględnie unikać takich zachowań, które mogą pozbawiać macierzystą formację wiarygodności w opinii publicznej."
Podzielając w całej rozciągłości przytoczone wyżej motywy wyroku NSA podsumować należy, iż zasady etyki zawodowej wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu Policjanta, zaś Policjant jako osoba zaufania publicznego nie powinien (bez narażenia się na zarzuty dyscyplinarne) naruszać tych zasad zarówno podczas wykonywania czynności służbowych, jak i poza służbą (w czasie wolnym). Przyjęte więc przez organy administracji w tej sprawie stanowisko, zbieżne z wyżej zaprezentowanym, nie było wadliwe.
Odnosząc się do przytaczanego przez skarżącego na poparcie swojej argumentacji wyroku WSA w Gliwicach z 21.11.2022 r. (sygn. akt III SA/Gl 501/22) wskazać trzeba, że wobec obwinionego w tamtej sprawie orzeczono najsurowszą karę, tj. wydalenia ze służby za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości. WSA w Gliwicach jednocześnie wskazał, że "zgodzić się należy z organem, że jest to działanie naganne, gdyż policjant z racji wykonywanej służby powinien szczególnie przestrzegać prawa i dawać przykład swoim postępowaniem" (...) "Poza tym w zdarzeniu, które stało się powodem wymierzenia kary (...) nikt nie był narażony na niebezpieczeństwo, skoro skarżący poruszał się rowerem, a nie pojazdem mechanicznym, np. samochodem" (podkreślenie Sądu). Orzekający wówczas Sąd dostrzegał więc istotną różnicę występującą między czynem polegającym na narażeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez jazdę po alkoholu rowerem, od kierowania w takim stanie samochodem. Już z tego powodu recepcja argumentacji i motywów przywołanego wyżej wyroku nie była uprawniona w kontrolowanym przypadku. Ponadto, w analizowanej tu kwestii, związanej bezpośrednio ze stopniem zawinienia przekładającym się wprost na wymiar kary, nie sposób nie dostrzec i takich poglądów formułowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, które akcentują, że w sytuacji gdy funkcjonariusz Policji decyduje się na prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu po alkoholu trudno uznać aby inny środek karny niż kara wydalenia ze służby, był bardziej adekwatny do wagi przewinienia dyscyplinarnego (wyrok NSA z 10.03.2016 r., sygn. akt I OSK 3222/14). W tej sprawie organy kary takiej nie wymierzyły, dostrzegając adekwatność kary o niższym stopniu dolegliwości.
Skarżący bez wątpienia mając świadomość, że spożywał alkohol kilka godzin przed prowadzeniem pojazdu, nie zachował poprawnych w zaistniałych okolicznościach środków ostrożności, których niepodjęcie niewątpliwie miało wpływ na popełnienie ocenianego przewinienia dyscyplinarnego. Nie wykonał też żadnych czynności w celu diagnostyki swojego stanu trzeźwości, zakładając bezpodstawnie, jedynie w oparciu o upływ czasu od wypicia alkoholu, że nie znajduje się w stanie po użyciu alkoholu i może prowadzić samochód. Zachowanie takie świadczy o jego wyjątkowej nieodpowiedzialności zwłaszcza, że w samochodzie przebywała także inna osoba (partnerka skarżącego). Co więcej, skoro skarżący powoływał się w toku postępowania na liczne – choć zupełnie nieudowodnione schorzenia (zaburzenia gospodarki cukrowej, przewlekła choroba nerek), które mogły wpłynąć na "dłuższe wydalanie alkoholu z organizmu", to tym bardziej powinien był zachować zasady zwiększonej ostrożności przy ocenie stanu swojej trzeźwości, a na aspekt ten celnie zwracały uwagę orzekające organy administracji. Ponadto tłumaczenie skarżącego, że "w trakcie kontroli nie było żadnych osób postronnych, a najbliższe domy są około 200 m od miejsca kontroli", nie może być poczytywane jako okoliczność łagodząca i niemająca znaczenia dla wpływu postępowania skarżącego na wizerunek Policji jako formacji. Policja, jako instytucja publiczna stoi na straży bezpieczeństwa oraz porządku publicznego i winna podejmować skuteczne działania, adekwatne do okoliczności, także w sferze personalnej, niezależnie od tego, czy informacja o nagannym działaniu funkcjonariusza dotrze do opinii publicznej, czy też nie. Niezależnie od tego, Sąd podziela stanowisko organu że przywołane twierdzenie skarżącego stoi w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, w tym z wyjaśnieniami samego oskarżonego, jak i kontrolujących go policjantów (k. 110, k. 117, k. 122, k. 131 akt adm.). Zgodnie z nimi, w trakcie podawania przez skarżącego dowodu osobistego, kontrolujący policjanci zauważyli jego legitymację służbową.
Przechodząc do drugiego z przypisanych skarżącemu czynów dyscyplinarnych (brak poinformowania skarżącego o wyroku skazującym) wskazać należy, że § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2023, poz. 2269) szczegółowo wylicza sytuacje, o których policjant jest zobowiązany poinformować przełożonego niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od daty zaistnienia zdarzenia, pisemnym raportem. Jednym z takich przypadków jest ukaranie za wykroczenie (punkt 4 wskazanego przepisu). Ustawodawca nie sprecyzował formy, w jakiej nastąpiło ukaranie za wykroczenie, co też podnosił skarżący wskazując, że nie wynika z tego przepisu wprost, że chodzi o ukaranie prawomocne. Jednakże Sąd podziela w całości pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 04.12.2020 r. (sygn. akt I OSK 754/20), że powyższa regulacja nie pozwala na przyjęcie, że chodzi o każdą formę ukarania, nie zaś uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu. Jak argumentował NSA - ukaranie polega na wydaniu takiego rozstrzygnięcia przez uprawniony do tego podmiot, które ma charakter represyjny wobec tego, do kogo jest skierowane. Wprawdzie w art. 82 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia jest mowa o wyroku skazującym, a w § 13 pkt 4 w/w rozporządzenia jest mowa o "ukaraniu za wykroczenie", to jednak z art. 57 § 1 tego Kodeksu wynika, że podstawę do wszczęcia postępowania przed sądem stanowi wniosek "o ukaranie" złożony przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie, a w przypadkach określonych w art. 27 § 1 i 2 także wniosek złożony przez pokrzywdzonego. Analiza przepisu § 13 pkt 4 omawianego rozporządzenia doprowadziła NSA do wniosku, że użyty przez ustawodawcę w omawianym rozporządzeniu zwrot "ukaranie za wykroczenie" jest tożsamy z sytuacją, kiedy właściwy sąd wydaje wyrok skazujący policjanta za popełnione wykroczenie. NSA podkreślił, że chodzi tutaj wyłącznie o wyrok prawomocny, gdyż tylko takie orzeczenie jest ostateczne i wywołuje skutki prawne, przesądzając tym samym o winie policjanta. Poprzez użyte w w/w przepisie, pojęcie "zdarzenia", od którego biegnie termin na wykonanie przez policjanta obowiązku niezwłocznego (nie później nie później niż w terminie 7 dni), poinformowania w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenie, należy rozumieć moment uzyskania przez policjanta informacji, że wydany wobec niego wyrok skazujący za wykroczenie posiada przymiot prawomocności, czyli od jego "prawomocnego ukarania".
Skarżący w toku postępowania dyscyplinarnego podnosił, że jego przełożony wiedział o wyroku. Dodatkowo wskazywał, że nigdy nie został przeszkolony z zakresu ww. rozporządzenia, a aktów wymienionych w zaświadczeniu o ukończeniu kursu adaptacyjnego (który to kurs określił w skardze jako "pseudo-szkolenie") nigdy "fizycznie" miał nie widzieć. Taka obrona skarżącego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego skutku.
Po pierwsze, jak wynika z zaświadczenia o ukończeniu szkolenia adaptacyjnego z 31.12.2019 r. (k. 411 akt adm.) uczestniczący w nim funkcjonariusze zostali zapoznani z szeregiem aktów prawnych, w tym z opisanym wyżej rozporządzeniem. Na zaświadczeniu tym znajduje się własnoręczny podpis skarżącego, co dowodzi faktu akceptacji przeprowadzonego szkolenia i zapoznania z aktami prawnymi objętymi tymże szkoleniem.
Po drugie, obowiązkiem policjanta jest znać przepisy prawa dotyczące formacji w której pełni Służbę i to nie tylko tych, które dotyczą realizacji jego praw, ale i obciążających go obowiązków. Policjant winien na bieżąco doszkalać się w tym zakresie. Skarżący do kwestii swojej wiedzy obejmującej znajomość regulacji prawnych dotyczących służby w Policji podchodzi wyjątkowo wybiórczo. Wszak dostrzec trzeba, że pisemnym raportem poinformował przełożonego on o urodzeniu się córki i zawarciu związku małżeńskiego (k. 427-429 akt adm.) czyli o takich okolicznościach, z którymi łączyły się dla niego określone korzyści służbowe. Zaniechał natomiast poinformowania o prawomocnym wyroku skazującym. Wiedza przełożonego o tym fakcie, pozyskana z innego źródła nie zwalniała skarżącego od dopełnienia obowiązku statuowanego przywołaną wyżej regulacją prawną.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że kara dyscyplinarna słusznie została wymierzona skarżącemu, jest współmierna do popełnionego czynu, a jej wymierzenie nastąpiło z zachowaniem reguł określonych ustawą o Policji. Ponadto należy mieść na uwadze, że o rodzaju zastosowanej kary dyscyplinarnej decyduje przełożony dyscyplinarny, a wydawana przez niego decyzja jest decyzją uznaniową. W ramach przysługujących uprawnień Sąd ma prawo jedynie do oceny, czy kara dyscyplinarna została wymierzona słusznie, czy znajduje się w katalogu kar przewidzianych ustawą, czy jest współmierna do popełnionego czynu oraz oceny, czy wymierzenie kary nastąpiło z zachowaniem reguł określonych ustawą o Policji. Dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy już do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji (por. wyroki NSA z 31.01. 2014 r.,sygn. I OSK 2687/12 oraz z 28.02.2018 r., sygn. I OSK 926/16).
Nietrafne były zarzuty skarżącego dotyczące braku badania przez organ okoliczności wyłącznie na jego niekorzyść. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji wzięły pod uwagę i przytoczyły przesłanki zaostrzające, ale też i łagodzące wymiar kary. Wskazano w tym względzie m.in., że skarżący posiadał pozytywną opinię służbową (przy czym jak wynika z akt sprawy, była to ocena dostateczna i taką też sam sobie skarżący wskazał w samoocenie – k. 359 akt adm.), nie był wcześniej karany dyscyplinarnie, a czyn stypizowany w art. 87 §1 k.w. popełnił nieumyślnie. Ponadto, wbrew argumentacji skargi, w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy jasno podał, że zapoznał się ze stanowiskiem (zdaniem odrębnym) przedstawiciela związków zawodowych.
Ponadto organ wyartykułował wszelkie istotne okoliczności i dowody, które legły u podstaw ustalenia stanu faktycznego, a także wskazał przepisy prawa i rozważył stwierdzone naruszenia dyscyplinarne w kontekście winy, jaką przypisał skarżącemu.
W ocenie Sądu, zostało w sprawie wykazane, że skarżący w sposób zawiniony dopuścił się naruszenia zarzucanych mu czynów, a zatem w świetle art. 132 ust. 1 ustawy o Policji ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. Wymierzona skarżącemu za oba przewinienia dyscyplinarne kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby i obok kary obniżenia stopnia nie może być uznana za rażąco niewspółmierną do popełnionych czynów, czy też sprzeczna z prawem (por. także rozważania wyżej, przy odniesieniu do wyroku WSA w Gliwicach).
W ocenie Sądu, oczywiście niezasadny był zarzut dotyczący braku zapewnienia skarżącemu prawa do obrony poprzez zaniechanie doręczania mu korespondencji organów prowadzących postępowanie dyscyplinarne, w tym orzeczeń zapadłych w toku tegoż postepowania. Z akt wynika, że w toku postępowania dyscyplinarnego skarżący ustanowił obrońcę (P. D.). Ta okoliczność samoistnie nie wykluczała obwinionego z postępowania, albowiem zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji – orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. Jak argumentował NSA w wyrok z 14.11.2024 r. (III OSK 2888/23) zawarta w cytowanym przepisie regulacja kwestii doręczenia pism została wprowadzona w określonym celu – tj. w celu zagwarantowania skarżącemu prawa do uczciwego procesu, co wiąże się z jego prawem do wniesienia odwołania w przewidzianym przez ustawodawcę czasie. Ewentualne uchybienia mające charakter formalny i przy braku wątpliwości, że prawo do uczciwego procesu, prawo do sądu zostało skarżącemu zagwarantowane, to nie można z powodu hipotetycznych nieistotnych uchybień, które nie miałyby wpływu na owe gwarancje wyciągać zbyt daleko idących wniosków procesowych, które skutkowałyby przedłużaniem postępowania dyscyplinarnego.
W realiach sprawy dostrzec należy, iż z akt sprawy wynika (k. 109 akt adm.), że skarżący w dniu 24.02.2023 r. udzielił pełnomocnictwa P. D. do obrony i reprezentowania swoich interesów w postępowaniu dyscyplinarnym oraz wskazał jako swój adres do doręczeń adres pełnomocnika (ul. W. [...], [...] T.) (podkreślenie Sądu). Następnie w dniu 4.09.2023 r. również udzielił pełnomocnictwa do obrony dla P. D. i jednocześnie wskazał, że ustanawia "pełnomocnikiem do odbioru korespondencji kierowanej do mnie w niniejszej sprawie, którą należy przesłać na wskazany przez pełnomocnika adres: [...] T., ul. W. [...]" (podkreślenie Sądu).
Według Sądu, tak określone wskazanie adresu miejsca doręczania skarżącemu (obwinionemu) pism w postępowaniu dyscyplinarnym – wiązało orzekające organy administracji, które nie miały podstaw, aby – wbrew przywołanemu stwierdzeniu zawartemu w pełnomocnictwie – doręczać skarżącemu pisma na inny, niż wprost wskazany w cytowanym dokumencie, adres. Niejasne w ocenie Sądu są więc te twierdzenia skarżącego, iż "jego wola doręczeń nie dotyczyła wskazania innego adresu do doręczeń, lecz wskazania konkretnej osoby do odbioru korespondencji w jego imieniu". Nadto, w oceniany obecnie aspekcie, dostrzec trzeba dwie kwestie:
Pierwsza, to – okoliczność, że w toku postępowania dyscyplinarnego skarżący brał czynny udział, tj. był przesłuchiwany i choćby w toku tych czynności mógł przejawiać, niezależną od jego obrońcy, inicjatywę dowodową, jak też formułować stanowisko.
Druga, to – nieodzowność wykazania dla skuteczności podniesionego zarzutu, że organ kierując korespondencję w sposób – w ocenie skarżącego niepoprawny (wadliwy) - pozbawił go możliwości przeprowadzenia w postępowaniu konkretnych dowodów i podjęcia konkretnych czynności. Takich okoliczności skarżący nie wykazał, a choćby treść skargi także nie naprowadza na to, aby w jakimkolwiek aspekcie kształtowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia – skarżący czegokolwiek nie był w stanie organowi zgłosić, czy czegoś podnieść.
Końcowo odnosząc się do akcentowanych przez skarżącego na rozprawie okoliczności dotyczących jego osiągnięć sportowych, Sąd zauważa, iż skarżący nie podawał, aby udział w rywalizacji sportowej miał miejsce w ramach reprezentowania Policji, jako formacji, a nadto nie sposób czynić organom skuteczny zarzut zaniechania uwzględnienia tych okoliczności w sprawie, skoro nie zostały one zgłoszone przez skarżącego w toku postępowania dyscyplinarnego.
Z zaprezentowanych powodów Sąd uznał, że kontrolowana decyzja nie naruszała prawa. Z uwagi na powyższe, Sąd – w oparciu o art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935) - skargę oddalił.