III SA/Kr 1008/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2020-01-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
inspekcja pracybhpbezpieczeństwo i higiena pracynaruszenie przepisówwstrzymanie pracpiła taśmowaśrodki ochronyodpowiedzialność pracodawcykontrola

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki "A" S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, utrzymującą w mocy nakaz wstrzymania pracy przy pile taśmowej z powodu braku stosowania wymaganych środków bezpieczeństwa.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz wstrzymania prac przy pile taśmowej MEDOC STL. Powodem nakazu było stwierdzenie, że pracownicy nie używali wymaganego popychacza, co stanowiło naruszenie przepisów BHP. Spółka argumentowała, że użycie popychacza jest opcjonalne i zależy od rodzaju ciętych elementów. Sąd uznał jednak, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa, a brak stosowania środków ochronnych, zwłaszcza po wypadku przy pracy, uzasadniał wstrzymanie prac.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę spółki "A" S.A. Oddział w T na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz Inspektora Pracy wstrzymujący wykonywanie prac przy pile taśmowej MEDOC STL. Nakaz ten został wydany w związku z ustaleniem, że przy cięciu kości z antrykotu i żeberek nie używano wymaganego popychacza, co stanowiło naruszenie przepisów BHP, w tym art. 215 Kodeksu pracy i przepisów rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP. Spółka w skardze podnosiła, że użycie popychacza jest opcjonalne i zależy od gabarytów lub budowy tusz, a jego stosowanie w niektórych przypadkach jest utrudnione lub wręcz niebezpieczne. Argumentowała również, że materiał dowodowy jest niekompletny i że maszyna była wyposażona w system dociskowy. Sąd oddalił skargę, uznając, że Okręgowy Inspektor Pracy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa. Sąd podkreślił, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy, a zapewnienie stosowania urządzeń zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły jest jego obowiązkiem. Fakt zaistnienia wypadku przy pracy oraz brak aktualizacji oceny ryzyka zawodowego po tym zdarzeniu dodatkowo uzasadniały wydanie nakazu wstrzymania prac. Sąd odrzucił zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że pracodawcy przysługuje wybór techniczno-organizacyjnych rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo, a niedopuszczalne jest zaniechanie działań ochronnych po wypadku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie zapewnił bezpiecznych warunków pracy, ponieważ stwierdzono brak stosowania wymaganego popychacza przy obsłudze piły taśmowej, co stanowiło naruszenie przepisów BHP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan BHP i jest obowiązany zapewnić stosowanie urządzeń zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły. Fakt zaistnienia wypadku przy pracy i brak podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych, takich jak ocena ryzyka zawodowego, uzasadniał wydanie nakazu wstrzymania prac.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.PIP art. 11 § pkt 2

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

Uprawnia do nakazania wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników. Nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

k.p. art. 207 § § 1 i 2

Kodeks pracy

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy i jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

k.p. art. 215

Kodeks pracy

Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i urządzenia techniczne zabezpieczały pracowników przed urazami.

k.p. art. 216

Kodeks pracy

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przez pracodawcę.

rozp. BHP art. 55 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Elementy ruchome maszyn stwarzające zagrożenie powinny być osłonięte lub zaopatrzone w inne skuteczne urządzenia ochronne.

rozp. BHP art. 56 § ust. 1 pkt 1-5 oraz ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Szczegółowe wymogi dotyczące osłon i zabezpieczeń maszyn.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p. art. 228

Kodeks pracy

rozp. BHP art. 39

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

rozp. BHP art. 51

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

rozp. BHP art. 55 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

rozp. BHP art. 57

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan BHP i jest obowiązany zapewnić stosowanie urządzeń zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły. Brak stosowania środków ochronnych, zwłaszcza po wypadku przy pracy i braku aktualizacji oceny ryzyka zawodowego, uzasadnia wstrzymanie prac. Pracodawcy przysługuje wybór techniczno-organizacyjnych rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo, ale muszą one gwarantować bezpieczeństwo.

Odrzucone argumenty

Użycie popychacza jest opcjonalne i zależy od rodzaju ciętych elementów. Nakaz był niewykonalny w dniu jego wydania. Materiał dowodowy był niekompletny. Zastosowanie popychacza w niektórych przypadkach jest utrudnione lub wręcz niebezpieczne.

Godne uwagi sformułowania

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Niedopuszczalne jest zdaniem Sądu, aby pomimo wypadku przy pracy wykonywanej z użyciem piły MEDOC STL [...], nie dokonano oceny ryzyka zawodowego na tym stanowisku, nie przeszkolono pracowników, ani nie podjęto żadnych prób zabezpieczenia omawianego stanowiska pracy.

Skład orzekający

Janusz Bociąga

przewodniczący

Halina Jakubiec

sprawozdawca

Ewa Michna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności pracodawcy za zapewnienie BHP, zwłaszcza w kontekście stosowania środków ochrony przy maszynach i reagowania na wypadki przy pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki pracy z piłą taśmową i konkretnych przepisów BHP, ale ogólne zasady odpowiedzialności pracodawcy są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie BHP w praktyce przemysłowej i odpowiedzialność pracodawcy za bezpieczeństwo pracowników, co jest tematem zawsze aktualnym.

Czy brak popychacza przy pile taśmowej to tylko drobne niedopatrzenie, czy poważne zagrożenie dla pracownika? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1008/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-01-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Halina Jakubiec /sprawozdawca/
Janusz Bociąga /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
III OSK 2846/21 - Wyrok NSA z 2023-04-14
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi "A" S.A. Oddział w T na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 1 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania pracy skargę oddala
Uzasadnienie
Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 1 lutego 2019 r. nr: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 623, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Inspektora Pracy nr [...] nakazu z dnia [...] 2018 r. nr rej. [...] w sprawie wstrzymania wykonywania pracy w A S.A. Oddział w T.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W związku z prowadzoną kontrolą zakończoną sporządzeniem protokołu kontroli z 15 stycznia 2019 r. ustalono w drodze badania dokumentów i przesłuchania 5 świadków, o których mowa w załącznikach nr 10-14 do protokołu kontroli, że przy eksploatacji piły taśmowej MEDOC STL [...] zdarzają się przypadki nieużywania wymaganego przy tych pracach popychacza.
W wyniku kontroli Inspektor Pracy wydał w dniu [...] 2018 r. nakaz nr rej. [...] wstrzymania wykonywania prac polegających na cięciu kości z antrykotu i żeberek przy użyciu piły taśmowej MEDOC STL [...] eksploatowanej w pomieszczeniu doczyszczania kości zakładu A S.A. w T, do czasu zapewnienia stosowania urządzeń bezpieczeństwa zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły, przewidzianych w instrukcji obsługi i dokumentacji technicznej producenta piły taśmowej MEDOC. Określono, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2018r. poz. 623 ze zm. z 2018 r. poz. 1338 – dalej PIP). Podstawą prawną wydania nakazu stanowił art. 11 pkt 2 ustawy o PIP, art. 207 § 1 i 2, art. 215 pkt 1 i 216 Kodeksu pracy oraz § 55 ust. 3 i 56 ust. 1 pkt 1-5 oraz ust. 2 pkt 3 ogólnych przepisów bhp.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Inspektor Pracy wskazał, że prace polegające na cięciu kości z antrykotu i żeberek przy użyciu piły taśmowej MEDOC STL [...] są wykonywane bez stosowania urządzeń zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły, tj. bez używania popychacza. Przesłuchani w charakterze świadków pracownicy zeznali, że w obszarze cięcia kości antrykotu i żeberek było i jest przyzwolenie na nieużywanie popychacza, ponieważ cięcie przy jego użyciu jest utrudnione lub wręcz niemożliwe. Z instrukcji obsługi i dokumentacji technicznej producenta piły taśmowej MEDOC STL- [...] i STL- [...] jednoznacznie wynika, że podczas cięcia na pile ma być stosowany popychacz i ustawiana osłona na brzeszczocie do wysokości ciętego elementu - czego w praktyce nie wykonywano do dnia wypadku, a przy cięciu kości antrykotu i żeberek nadal nie jest stosowane.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 215 k.p. używanie maszyny bez wymaganego urządzenia ochronnego lub przy jego nieodpowiednim stosowaniu jest niedopuszczalne.
Od nakazu A S.A. Oddział w T złożył odwołanie pismem z dnia 28.12.2018 r., zarzucając błędną podstawę prawną wydania nakazu, tj. art. 11 pkt 2 lub art. 11 pkt 3 ustawy o PIP. Nadto odwołujący się zarzucił, że ustalenie przez inspektora pracy rzekomego wykonywania prac polegających na cięciu kości z antrykotu i żeberek przy użyciu piły taśmowej MEDOC STL [...] bez stosowania urządzeń zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły, tj. bez używania popychacza jest ustaleniem opartym o błędne wyobrażenie co do rzeczywistego przebiegu procesu produkcyjnego w zakładzie pracy oraz błędnym wyobrażeniu o sposobie wykonywania prac oraz używania urządzenia. Podniesiono, iż w przypadku piły taśmowej MEDOC STL [...] używanie popychacza uzależnione jest od gabarytów lub budowy anatomicznej części tusz wołowych podlegających obróbce na urządzeniu. W określonej części tusz wołowych używanie popychacza jest bezwzględnie niezbędne, albowiem brak użycia popychacza zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu osoby obsługującej urządzenie. Z kolei w przypadku części tusz wołowych, ze względu na ich gabaryty lub budowę anatomiczną użycie popychacza jest obiektywnie utrudnione, wręcz niemożliwe, a użycie popychacza w takiej sytuacji może być również niebezpieczne i doprowadzić do uszczerbku na zdrowiu pracownika. Natomiast używanie urządzenia bez użycia popychacza lecz z zachowaniem zasad bezpiecznego używania urządzenia, w szczególności z zachowaniem odpowiednich odległości od brzeszczotu piły jest bezpieczne. W podsumowaniu powyższego stwierdzono, że prace polegające na cięciu elementów tusz przy użyciu piły taśmowej MEDOC STL [...] bez stosowania urządzeń zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły, tj. bez używania popychacza są wykonywane wyłącznie wtedy, gdy element tuszy podlegający obróbce tego wymaga. Z tego powodu popychacz jest elementem dodatkowego, opcjonalnego wyposażenia urządzenia. W konsekwencji element wyposażenia dodatkowego jest (musi być) używany przy czynnościach tego wymagających. Nie jest natomiast używany wtedy, kiedy jest to zbędne albo niewskazane ze względu na charakter i gabaryty tuszy podlegającej obróbce.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Okręgowy Inspektor Pracy wyjaśnił, że z treści nakazu wynika, iż jego podstawę prawną stanowi art. 11 pkt 2 ustawy o PIP. Natomiast w tytułowej części druku nakazu omyłkowo nie skreślono art. 11 pkt 3 ustawy o PIP, co nie daje zdaniem organu odwoławczego podstaw do zarzutu nielegalności wydanej decyzji.
Dalej organ II instancji podniósł, że w odwołaniu przedstawiono sposób postępowania w zakresie używania popychacza, który być może ma miejsce obecnie i będzie przedmiotem kontroli w ramach badania czy nakaz został wykonany. Okoliczność ta nie eliminuje faktu zeznań świadków potwierdzających, że nie zawsze popychacz był używany. W związku z zaistnieniem wypadku przy pracy w dniu 2.09.2018 r., jakiemu uległ Ł. S., bezspornie popychacz nie był używany. Skoro w wyniku tego wypadku nie stwierdzono nieprzestrzegania przepisów bhp przez pracodawcę i nie podjęto właściwych środków profilaktycznych eliminujących podobne zdarzenia w przyszłości, to interwencja inspektora pracy w postaci wydania zaskarżonego nakazu była w pełni uzasadniona.
Organ zwrócił uwagę, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan warunków pracy w zakładzie, o czym wyraźnie stanowi art. 207 § 1 K.p. Zgodnie z art. 215 K.p. pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i urządzenia techniczne zabezpieczały pracowników przed urazami. Jedną z metod to gwarantujących jest stosowanie przy eksploatacji piły popychacza. Tymczasem pracodawca takiego modelu ochronnego nie realizował, o czym świadczą z jednej strony zeznania pracowników szeregowych stwierdzających, że sprawa stosowania popychaczy była lekceważona, a z drugiej zeznania Ł. N. kierownika Wydziału [...] pracującego już 3 lata, który oświadczył, że nie był nawet szkolony przy obsłudze MEDOC STL [...], chociaż z racji zajmowanego stanowiska nadzorczego nad pracami eksploatacyjnymi tej piły, powinien stosowne przeszkolenie posiadać (zał. nr 14 do protokołu kontroli z 15.01.2019 r.).
Przede wszystkim jednak w ocenie ryzyka zawodowego dla stanowiska rozbieracz-wykrawacz sporządzonej 18.05.2018 r. brak było informacji o konieczności stosowania popychacza, chociaż informacja taka w poprawnej ocenie ryzyka zawodowego powinna się znajdować (art. 228 K.p.). Nie dokonano aktualizacji tej oceny ryzyka zawodowego po zaistnieniu wypadku Ł. S., co potwierdzają zapisy na str. 15 protokołu kontroli z 15.01.2019 r., co do których zastrzeżeń nie złożono.
Reasumując organ stwierdził, że analiza całości dokumentacji świadczy o tym, że zarówno stan faktyczny sprawy wymagał wydania nakazu, jak i decyzja została wydana na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "A" S.A. Oddział w T zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanej decyzji, tj.
- art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80, k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, skutkującą uznaniem iż zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, a zebrany materiał jest kompletny, podczas gdy:
1) zgodnie z "Instrukcją obsługi - dokumentacją techniczno -rozruchową dla piły taśmowej MEDOC STL [...]" wyposażenie przedmiotowej piły w system dociskowy, tj. popychacz jest opcjonalne, tym samym używanie tego elementu urządzenia nie jest warunkiem koniecznym, przy wykonywaniu prac polegających na cięciu tusz wielkogabarytowych oraz z uwagi na budowę anatomiczną, tj. elastyczność np. żeberek,
2) materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż pracodawca zapewnił, aby stosowane u Skarżącej maszyny i urządzenia techniczne zabezpieczały pracowników przed urazami,
3) z materiału poglądowego wskazanego przez Skarżącą, w odwołaniu z dnia 28 grudnia 2018 r. od nakazu Inspektora Pracy z dnia 18 grudnia 2018 r.: zamieszczonego w serwisie YouTube jednoznacznie wynika, iż zasadne są twierdzenia skarżącej, iż używanie systemu dociskowego, tj. popychacza do pewnych elementów tusz: wielkogabarytowych bądź z anatomiczną budową uzasadnione jest korzystanie z przedmiotowego urządzenia bez systemu dociskowego, tj. popychacza.
- art. 77 § 1 - 3, art. 84 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie niekompletnego materiału dowodowego i niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych,
- art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] 2018 r. obarczonego wadą nieważności z tego powodu, iż nakaz był niewykonalny w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- . art. 11 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na uznaniu, iż nakaz Inspektora Pracy z dnia 18 grudnia 2018 r. został wydany prawidłowo i decyzja ta nie jest wadliwa,
- art. 215 pkt 1 i 2, art. 216 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 917 ze zm) - dalej jako "k.p." oraz § 55 ust. 3, § 56 ust. 1 pkt 1 - 5, § 56 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) - dalej jako "rozporządzenie" poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż pracodawca nie zabezpieczył pracowników przed urazami, a jedyną z metod to gwarantujących jest stosowanie przy eksploatacji piły systemu dociskowego, tj. popychacza, podczas gdy: 1) zgodnie z "Instrukcją obsługi - dokumentacją techniczno -rozruchową dla piły taśmowej MEDOC STL [...]" stosowanie popychacza jest opcjonalne,
2) przedmiotowa piła była wyposażona w system dociskowy, tj. popychacz,
3) używanie systemu dociskowego, tj. popychacza uzależnione jest rodzaju tusz podlegających cięciu. Tym samym pracodawca zdaniem strony skarżącej zapewnił, aby stosowane urządzenie zabezpieczało pracowników przed urazami.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci notatki służbowej z dnia 6 marca 2019 r. zawierającej dokumentację poglądową w zakresie używania piły taśmowej do cięcia różnych elementów tusz, na okoliczność wykazania zasadności twierdzeń Skarżącej w zakresie nieużywania systemu dociskowego, tj. popychacza do cięcia tusz wielkogabarytowych i o anatomicznej budowie (elastycznych elementów), w tym kości z antrykotu i żeberek. Przeprowadzenie tego dowodu jest niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z tych względów skarżąca spółka wniosła: o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie, z którym sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi
oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia, jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Kierując się powyższymi zasadami dotyczącymi sądowej kontroli decyzji
i postępowania administracyjnego, w wyniku którego została wydana, Sąd doszedł do przekonania że skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanego w niniejszej sprawie nakazu stanowiącego decyzję wydaną w I instancji sprawie stanowił art. 11 pkt ustawy PIP 2. oraz przepisy art. 207 § 1 i 2 art. 215 i art. 216 k.p. oraz, § 55 ust 3 , §56 ust.1 pkt1-5 ust.2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (wszystkie akty powołane wyżej).
Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1) nakazania wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (ust.2); nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (ust.3); nakazania ustalenia, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku (ust. 6) ;nakazania wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy w przypadku naruszenia trybu, metod, rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i pomiarów lub konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach (ust.6a).
Przepis § 39 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej ( powołanego na wstępie) wskazuje na obowiązek pracodawcy realizacji zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, regulacja zawiera katalog otwarty form i zasad na który winien opierać się ten obowiązek. Zgodnie z § 51 rozporządzenia maszyny powinny spełniać wymagania bhp, określone w odrębnych przepisach, przez cały czas użytkowania. Montaż, demontaż i eksploatacja maszyn, w tym ich obsługa, powinny odbywać się przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno- ruchowej . Miejsce i sposób zainstalowania oraz użytkowania maszyn powinny uwzględniając minimalizację ryzyka zawodowego, w szczególności poprzez zapewnienie dostatecznej przestrzeni pomiędzy ruchomymi częściami maszyn a ruchomymi lub stałymi elementami otoczenia. Ponadto pracodawca powinien zapewnić, aby wszystkie używane lub produkowane materiały; bądź energia były w bezpieczny sposób dostarczane i odprowadzane ze stanowiska pracy. W myśl § 55 ust. 1 i 3 rozporządzenia elementy ruchome i inne części maszyn, które w razie zetknięcia się z nimi stwarzają zagrożenie, powinny być do wysokości co najmniej 2,5 m od poziomu podłogi (podestu) stanowiska pracy osłonięte lub zaopatrzone w inne skuteczne urządzenia ochronne, z wyjątkiem przypadków, gdy spełnienie tych wymagań nie jest możliwe ze względu na funkcję maszyny. Osłony stosowane na maszynach powinny uniemożliwiać bezpośredni dostęp do strefy niebezpiecznej. Osłony niepełne (wykonane z siatki, blachy perforowanej, prętów itp.) powinny znajdować się w takiej odległości od elementów niebezpiecznych, aby przy danej wielkości i kształcie otworów nie było możliwe bezpośrednie dotknięcie tych elementów. Przepis § 57 zawiera zobowiązanie o charakterze ogólnym, nakazującym aby maszyny i narzędzia oraz ich urządzenia ochronne były utrzymywane w stanie sprawności technicznej i czystości zapewniającej ich użytkowanie bez szkody dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz stosowane tylko w procesach i warunkach, do których są przeznaczone.
Z kolei powołane przepisy kodeksu pracy określają, że (art. 215 k.p. ) dobór i stan maszyn i innych urządzeń technicznych stosowanych w procesie pracy odpowiedzialność ponosi pracodawca, niezależnie od odpowiedzialności ich konstruktorów i producentów którzy odpowiadają na podstawie odrębnych przepisów, w tym przepisów prawa cywilnego, a nie postanowień kodeksu pracy. Zarówno maszyny i urządzenia techniczne znajdujące się w eksploatacji, jak i nowo wprowadzane na stanowiska pracy muszą spełniać warunki określone przepisami bhp. Niedostateczne zabezpieczenie w środki ochronne wymaga dodatkowego wyposażenia w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracy. Stosownie do art. 216 k.p. obowiązek ten obciąża pracodawcę. Jednocześnie z treści normatywnej art. 207 § 2 pkt 1 k.p., na który zasadnie powołuje się organ II instancji, to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, w szczególności pracodawca jest obowiązany tak organizować pracę, by wymogi te zagwarantować.
Jak już powyżej nadmieniono pierwszy ze wskazanych przepisów ma charakter kompetencyjny wskazując organy Państwowej Inspekcji Pracy jako właściwe w sprawach związanych z naruszeniem przepisów prawa pracy. Przepis art. 207 oraz 215 i 216 k.p. służy wyeksponowaniu odpowiedzialności pracodawcy za stan bhp w zakładzie pracy, na który składają się zarówno czynniki o charakterze materialnym, technologicznym i osobowym.
Z kolei, przepisy rozporządzenia normujące zasady postępowania w zakresie bhp regulują obowiązki pracodawcy w sposób szczegółowy, odnosząc się przede wszystkim do wymagań o charakterze technicznym. Traktować je zatem należy jako konkretyzację, ujętego w sposób ogólny, obowiązku nałożonego na pracodawcę.
Przytoczone przepisy wchodzą w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Podstawowym składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, przybierające postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu państwowego. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy (obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika), niepodzielny (działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy), realny (muszą być wykonane w naturze, bez możliwości wykonania zastępczego w postaci wypłaty równowartości nieotrzymanego świadczenia) oraz podwójnie zakwalifikowany (są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusz prawa. W opinii Sądu organ należycie ustalił stan faktyczny sprawy, zgromadził i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że podniesione przez skarżącego zarzuty, odnoszące się do naruszenia przez organ zasad postępowania nie znajdują uzasadnienia w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Z akt sprawy wynika, że przedstawiciele skarżącej brali czynny udział w czynnościach kontrolnych inspektora pracy. Skarżąca została zapoznana z ustaleniami faktycznymi inspektora pracy przez odczytanie protokołu z kontroli, a także pouczona o prawie do wniesienia zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby poddać w wątpliwość ustalenia faktyczne zawarte w protokole z kontroli. Twierdzenie zatem, że organ naruszył zasady postepowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8 oraz 11 k.p.a. oraz przepisy regulujące postępowanie dowodowe jest bezzasadne. Oznacza to, że organ kontroli nie uchybił przepisom art. 77 i następne k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie ma oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym w tym w szczególności zawartym w protokole z kontroli.
Zarzut niepowołania biegłego jest całkowicie nietrafny, bowiem to Inspektor Pracy dokonuje kontroli będąc wyposażonym w odpowiednie kompetencje i wiedzę, natomiast wniosek dowodowy nie wskazuje na żadną specjalistyczną dziedzinę z zakresu, której miałby zostać powołany biegły. Także przeprowadzenie przez Sąd dowodu z poglądowej dokumentacji wykracza poza ramy kontroli sadowo administracyjnej, której celem jest wyłącznie, jak powyżej przedstawiono, kontrola zgodności z prawem.
W odpowiedzi na zarzut, że wydana przez inspektora pracy decyzja jest niewykonalna, bowiem nie jest możliwe aby w każdej sytuacji cięcie odbywało się z użyciem popychacza, należy zwrócić uwagę , iż organy nie sformułowały jakiego rodzaju środki ochronne, zabezpieczające pracowników należy zastosować , bowiem zgodnie z art. 207 § 3 kodeksu pracy pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Inspektorzy pracy nakazując usuniecie stwierdzonych uchybień nie mogą szczegółowo określać sposobu ich usunięcia, bowiem byłoby to sprzeczne z art. 207 § 2 pkt 1, który pracodawcy nakazuje organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Wobec braku konkretnego wskazania argumentacja skargi co do braku możliwości stosowania do popychacza do ciecia tusz i żeberek, nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem do pracodawcy należy wybór odpowiednich środków bezpieczeństwa. Natomiast o konieczności wstrzymania prac przy użyciu piły taśmowej MEDOC STL [...] świadczy fakt, że doszło do wypadku L. S. przy obsłudze MEDOC STL [...], po czym nawet nie dokonano oceny ryzyka zawodowego na tym stanowisku,
W celu doboru środków ochrony należy odwołać się w do odpowiednich reguł technicznych, technologicznych i in. określających sposób wykonania nakazu. Syntetyczny charakter przepisu pozwala przy tym uwzględnić wymagania dotyczące obsługi MEDOC STL [...] i wynikających z zakresu prac wykonywanych z jej użyciem uwarunkowań jednocześnie pozwala pracodawcy na konkretyzację tj. wybór techniczno-organizacyjnych rozwiązań, które mają optymalizować sposób wykonania nałożonego obowiązku. Natomiast niedopuszczalne jest zdaniem Sądu, aby pomimo wypadku przy pracy wykonywanej z użyciem piły MEDOC STL [...], nie dokonano oceny ryzyka zawodowego na tym stanowisku, nie przeszkolono pracowników, ani nie podjęto żadnych prób zabezpieczenia omawianego stanowiska pracy. Skarżący zakład pracy skoncentrował swe wysiłki na wykazaniu, że niemożliwy do wykonania podczas, gdy nie zauważył, iż inspektor pracy nie zobowiązał zakładu do bezwzględnego stosowania popychacza niezależnie od gabarytu krojonych części, ale do "stosowania urządzeń bezpieczeństwa zabezpieczających dostęp do strefy niebezpiecznej piły, przewidzianych w instrukcji obsługi i dokumentacji technicznej producenta piły taśmowej MEDOC "
Należy także podkreślić, że rygor natychmiastowej wykonalności w przypadku, nakazania wstrzymania prac ( art. 11 ust.2 p.i.p) oraz wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń ( art. 11 ust 3 p.i.p.) wynikał wprost z tych regulacji szczególnych Zgodnie natomiast z art. 108 § 1 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, m.in., gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Zdaniem Sądu, istniejące zagrożenie, jak najbardziej, uzasadniało nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, o czym świadczy zaistniały wypadek przy pracy z użyciem piły.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI