III SA/KR 1005/21

III SA/Kr 1005/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-11-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 427/22 - Wyrok NSA z 2025-09-24
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1367
Art. 5 par. 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 1320
Art. 235
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w S. Oddział A w C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 17 maja 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 195) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. 2013 r. poz. 1367) po rozpatrzeniu odwołania A ZP. z o.o. Oddział A [...] (dalej: strona skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2021 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Powiatowy Inspektor Sanitarny, w związku z postępowaniem prowadzonym na wniosek Ośrodka Medycyny, w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u D. T., ustalił, że była zatrudniona w następujących zakładach pracy:
- od 13 września 1989 r. do 24 października 1990 r. oraz 23 lipca 1991 r. do 31 marca 2009 r. w Przedsiębiorstwie [...] O/Wojewódzki w K Hurtownia w C obecnie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w C, na stanowiskach stażysta, młodszy sprzedawca, kierownik sklepu, sprzedawca, magazynier, kierownik magazynu, główny magazynier, gdzie wykonywała takie czynności jak: obsługa klientów, podawanie towaru klientom, odbieranie należności pieniężnej i wydawanie gotówki, wykładanie towaru na półki sklepowe, przyjmowanie towaru, praca biurowa, układanie towaru na półkach magazynu, odbiór towaru i wydawanie towaru, sprawdzanie stanów magazynowych w wewnętrznej dokumentacji, sprawdzanie zgodności dokumentów dostawy z fatycznie dostarczonym towarem, kontrola terminów przydatności do spożycia, dbanie o estetykę wokół magazynu, bieżąca kontrola temperatury i wilgotności powietrza w magazynie (Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 19 grudnia 2019 r. sporządzona przez przedstawiciela PIS w Przedsiębiorstwie Handlu [...] Sp. z o.o. w C);
- od 1 czerwca 2009 r. do 31 października 2009 r. w D Sp. z o.o. w C na podstawie umowy zlecenia jako pracownik pomocniczy w przemyśle spożywczym. Na zajmowanym stanowisku Pani D. T. wykonywała pracę w ciągu tygodnia na czterech różnych liniach produkcyjnych, rotacyjnie, tj. każdy dzień tygodnia wykonywana była praca na innej linii produkcyjnej, na jednej linii produkcyjnej wykonywane były czynności dla pięciu różnych stanowisk na tej linii, tj. pakowanie gotowego wyrobu do kartonu, wkładanie do maszyn ciasta, wizualna kontrola ciast, przygotowywanie kartonów do produkcji oraz sprzątanie stanowiska pracy. Na linii nr [...] była wykonywana produkcja spodów tortowych - w ciągu zmiany roboczej pracownik wykonywał 640 ruchy monotypowe w obrębie stawów nadgarstkowych z obciążeniem wagą 300 g oraz ok. 214 ruchów w obrębie stawów nadgarstkowych bez obciążenia. Na linii nr [...] była wykonywana produkcja keksów, rodonów, i jumbo - w ciągu zmiany roboczej pracownik wykonywał 384 ruchy monotypowe w obrębie stawów nadgarstkowych z obciążeniem wagą 400 g oraz ok. 126 ruchów w obrębie stawów nadgarstkowych bez obciążenia. Na linii nr [...] była wykonywana produkcja rolad - w ciągu zmiany roboczej pracownik wykonywał 384 ruchy monotypowe w obrębie stawów nadgarstkowych z obciążeniem wagą 300 g oraz ok. 383 ruchów w obrębie stawów nadgarstkowych bez obciążenia. Na linii nr [...] była wykonywana produkcja chleba tostowego - w ciągu zmiany roboczej pracownik wykonywał 384 ruchy monotypowe w obrębie stawów nadgarstkowych z obciążeniem wagą 500 g oraz ok. 161 ruchów w obrębie stawów nadgarstkowych bez obciążenia. (Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 16 czerwca 2020 r. sporządzona przez przedstawiciela PIS w Przedsiębiorstwie Handlu [...] Sp. z o.o. w C).
Uwzględniając różnorodność wykonywanych czynności, obciążenie i ilość wykonywanych ruchów na zmianę roboczą na stanowiskach zajmowanych przez D. T. w ww. zakładach praca odbywała się bez narażenia na ruchy monotypowe.
- od 19 listopada 2009 r. do 30 listopada 2010 r. w B Sp. z o.o. w W, wykonując prace w zakładzie produkcyjnym A Sp. z o.o., Oddział A [...] w C na stanowisku operatora produkcji, przy kontroli komponentów wtryskowych do lamp: BMW, Volvo, Renault, Opel Astra, VW Touran, Skoda. Czynności związane z kontrolą ww. elementów lamp samochodowych są zbliżone do siebie, w karcie oceny narażenia zawodowego opisano czynności związane z kontrolą komponentów na linii Skoda 326, gdzie wykonywane czynności to: pobór komponentów z podajnika taśmowego - 1 ruch, odłamanie wlewki z komponentu - 1 ruch, usunięcie pozostałości po wlewkach przy użyciu obcinaczek - 1 ruch, odmuchanie komponentu sprężonym powietrzem przy użyciu dejonizatora - 1 ruch, odkładanie komponentu do szafy - 1 ruch.
Podczas kontroli komponentu z wtrysku D. T. wykonywała 5 ruchów monotypowych. W trakcie zmiany roboczej kontrolowała 600 sztuk komponentów, czyli wykonywała 3000 ruchów monotypowych. Sposób wykonywania czynności zawodowych wykazuje seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, które były długotrwale powtarzane i spełniały kryteria ruchów monotypowych, dla pracownika D.T.;
- od 1 grudnia 2010 r. do nadal w A Sp. z o.o. Oddział A [...] w C, na stanowisku operatora produkcji, logistyka-operatora produkcji. W okresie od 1 grudnia 2010 r. do 13 sierpnia 2019 r. na stanowisku operatora produkcji, w tym w latach 2010 - 2017 pracowała przy kontroli komponentów wtryskowych do lamp: BMW, Volvo, Renault, Opel Astra, VW Touran, Skoda; od roku 2017 do 13 sierpnia 2019 r. przy metalizacji. Czynności związane z kontrolą ww. elementów lamp samochodowych są zbliżone do siebie, w karcie oceny narażenia zawodowego opisano czynności związane z kontrolą komponentów na linii Skoda 326, gdzie wykonywane czynności to: pobór komponentów z podajnika taśmowego - 1 ruch, odłamanie wlewki z komponentu - 1 ruch, usunięcie pozostałości po wiewkach przy użyciu obcinaczek - 1 ruch, odmuchanie komponentu sprężonym powietrzem przy użyciu dejonizatora - 1 ruch, odkładanie komponentu do szafy - 1 ruch. Podczas kontroli komponentu z wtrysku D. T. wykonywała 5 ruchów monotypowych. W trakcie zmiany roboczej kontrolowała 600 sztuk komponentów, czyli wykonywała 3000 ruchów monotypowych. Natomiast w trakcie pracy na metalizacji Arzuffi 1200 wykonywała następujące czynności: pobranie komponentu z szafy i zakładanie na satelity - 18 ruchów (IS sztuk komponentów na satelicie), nakładanie elementu aluminium na żarniki - 20 ruchów (20 żarników w metalizatorze), zamknięcie drzwi metalizatora - uruchomienie procesu metalizacji - 1 ruch, odebranie komponentu z metalizatora - 18 ruchów (18 sztuk komponentów na satelicie), odkładanie do pojemnika greenbox - 18 ruchów (18 sztuk komponentów na satelicie), od 9 października 2018 r., nastąpiła zmiana charakteru pakowania - dodatkowo pakowanie komponentu w worek piankowy i odłożenie w greeenboxie - 36 ruchów. W trakcie zmiany roboczej metalizowała ok. 600 sztuk komponentów, czyli obsługiwała 34 procesy metalizacji, tj. wykonywała 2550 ruchów monotypowych, a od dnia 9 października 2018 r. wykonywała 3162 ruchy monotypowe. Sposób wykonywania czynności zawodowych wykazuje seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, które były długotrwałe powtarzane i spełniały kryteria ruchów monotypowych, przez pracownika D. T.;
- Od 14 sierpnia 2019 r. do nadal D. T. pracuje na stanowisku operatora [...] - logistyka ([...]), wykonuje pracę polegającą między innymi na dostarczaniu opakowań oraz komponentów na linie produkcyjne oraz wywożeniu gotowych komponentów na właściwe miejsce magazynowania, są to prace różnorodne bez cech monotypowych.
D. T. badana była w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu 18 września 2020 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u niej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: prawostronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badania neurologiczne, EKG, badania radiologiczne, badania laboratoryjne oraz dokonano oceny dostarczonej dokumentacji medycznej w tym EMG z 2017 r. i 2018 r. W wyniku przeprowadzonego badania rozpoznano u pacjentki zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej - stan po zabiegu uwolnienia nerwu pośrodkowego 9 maja 2019 r. Zgodnie z wiedzą medyczną kanał nadgarstka ograniczony jest przez dłoniowe powierzchnie kości nadgarstka i przez niepodatny na rozciąganie troczek zginaczy. Przez kanał nadgarstka przechodzą między innymi ścięgna mięśni palców, ścięgna zginaczy nadgarstka oraz nerw pośrodkowy. Ta topografia anatomiczna kanału nadgarstka czyni tę przestrzeń ciasną, co wpływa na zwiększone ryzyko ucisku szczególnie wrażliwego na niedokrwienie nerwu pośrodkowego.
Ciśnienie w kanale nadgarstka pozostaje w ścisłym związku ze stanem napięcia mięśni i pozycją przedramienia, nadgarstka oraz palców. Seryjne (monotypowe, wielokrotnie powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, dodatkowo połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami, używanie siły nacisku na narzędzia przez zginacze palców powodują podwyższone ciśnienie w kanale nadgarstka. Wiedzie to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienia nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka. Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego potwierdza, że pracownik w trakcie czynności zawodowych na stanowisku operatora produkcji w okresie od 19 listopada 2009 r. do 13 sierpnia 2019 wykonywa seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, Powiatowy Inspektor Sanitarny, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2021 r. orzekł o stwierdzeniu u D. T. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, schorzenia wymienionego w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła strona skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewskazanie przez organ pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, oraz niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, jako naruszone przepisy art. 7, 77, 78, 84, 80 w zw. z art. 107 § 6 k.p.a. oraz art. 235 1 Kodeksu Pracy. Strona skarżąca wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego dotyczącego przede wszystkim poprzednich pracodawców oraz chronometrażu pracy a nadto o zażądanie od lekarza orzecznika dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lub wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia w celu stwierdzenia, czy u D. T. można mówić, o co najmniej wysokim prawdopodobieństwie w rozumieniu art. 2351 Kodeksu pracy.
Opisaną we wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach przytoczył treść art. 2351 kodeksu pracy i podał, aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367) określa sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
Z kolei zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W przedmiotowej sprawie wzięto pod uwagę uzasadnienie orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę l szczebla diagnostycznego właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodka Medycyny Pracy. U pacjentki jednostka orzecznicza rozpoznała zespół cieśni w obrębie nadgarstka, po stronie prawej. Uznała, że charakter pracy, jaka wykonywała D. T., na stanowisku operatora produkcji stwarzała ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej układ nerwowego w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W trakcie czynności zawodowych D. T. wykonywała prace monotypowe, wielokrotnie powtarzane w czasie zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowania nadgarstka.
W przedmiotowej sprawie wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u D. T. zostały spełnione tj.: upoważniona jednostka orzecznicza rozpoznała schorzenie, które figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, analiza narażenia zawodowego wykazała, iż sposób wykonywania pracy wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w trakcie zatrudnienia (badanie EMG z 2017 r. i 2018 r. - rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej - stan po zabiegu uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego - 09.05.2019 r.).
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie ustalony został związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a rozpoznanym u D. T. zespołem cieśni nadgarstka po stronie prawej.
Następnie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez organ I instancji znajdują się dowody uzasadniające przyjęcie braku narażenia D. T. na ruchy monotypowe w zakładach pracy: Przedsiębiorstwie [...] O/Wojewódzki w K Hurtownia w C obecnie Przedsiębiorstwo Handlu [...] Sp. z 0.0. w C oraz D Sp. z o.o. w C, w których była zatrudniona w latach 1989-2009.
W ocenie organu odwoławczego stawiany zarzut cyt. "podania przez PIS większej ilości wykonywanych ruchów niż liczba wskazana przez pracodawcę", nie znajduje uzasadnienia. Ocena narażenia zawodowego została opracowana w porozumieniu z A Sp. z o.o. Oddział A [...] w C. W opracowanej karcie ceny ryzyka zawodowego z dnia 15 lipca 2020 r. i zatwierdzonej przez Dyrektora Naczelnego Zakładu w C A [...] wskazano na stanowisku "Wtrysk" 3000 ruchów monotypowych, na stanowisku "Metalizacji" 2550 ruchów monotypowych, a od dnia 9 października 2018 r. 3162 ruchów monotypowych, co zostało uwzględnione w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Odnosząc się do wniosku o uzyskanie od lekarza orzecznika dodatkowego uzupełnienia wydanego orzeczenia lub też wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację uwzględniającą występowanie lub brak występowania "osobniczych właściwości" D. T. oraz stosunkowo krótki staż pracy ww. w narażeniu zawodowym w zakładzie A sp. z o. o. Oddział A [...] w C, w ocenie organu odwoławczego również nie zasługiwało na uwzględnienie. Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2020 r., wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy jest jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii rozpoznanego schorzenia. Z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia wynika, że lekarz orzecznik uwzględnił wszystkie badania i dokumenty niezbędne do wydania rzetelnego orzeczenia, ponadto udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej, a ocena narażenia zawodowego wykazywała związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, orzeczenia lekarskie są w istocie opiniami biegłych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do podważania takich opinii. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawach chorób zawodowych, zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ocenił wydane orzeczenie w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. i uznał je za nie budzące wątpliwość.
Z kolei odnosząc się ogólnie do przywołanych przez stronę skarżącą w odwołaniu badań wskazujących na pozazawodowe czynniki etiologiczne tego schorzenia, organ odwoławczy podkreślił, iż taka dokumentacja jest ważna w sytuacji, gdy jednostka orzecznicza rozpoznając chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, nie stwierdza jej etiologii zawodowej. W takim przypadku jednostki orzecznicze wskazują inne pozazawodowe czynniki etiologiczne rozpoznanego schorzenia.
Nadto dodatkowa konsultacja w jednostce orzeczniczej z powodu zarzucanego przez stronę skarżącą, stosunkowo krótkiego stażu pracy D. T. w narażeniu zawodowym w zakładzie A sp. z o. o. Oddział A [...] w C, jest bezzasadna. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie chorób zawodowych, w przypadku jednostki chorobowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka, ustawodawca wskazał konkretne warunki niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej: fakt istnienia schorzenia, praca w narażeniu na ruchy monotypowe oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej, do 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Ustawodawca nie warunkuje rozpoznania ww. schorzenia od długości trwania narażenia na ruchy monotypowe.
Na powyższe rozstrzygnięcie A sp. z o.o. Oddział A [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów:
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. żart. 7, 10 §1, 11, 77 § 1,80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, póz. 869 ze zm. dalej: "Rozporządzenie), polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu l instancji pomimo, że organ ten wydał decyzję bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę, tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość wystąpienia choroby zawodowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., 80 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
- art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji zmierzającego do całościowego rozpoznania analizowanej sprawy;
- art. 2351 kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba D. T. wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy pozostają w błędzie twierdząc, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przewidziane prawem przesłanki konieczne do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia u D. T. choroby zawodowej. Bezspornym jest, że organ wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia w ten sposób, że nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Tym niemniej, zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, jakkolwiek z treści § 8 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.) wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z orzeczeń, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Związanie organu pierwszej instancji treścią orzeczenia lekarskiego nie zwalnia go z obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie oraz jego wszechstronnego rozpatrzenia, tj. przestrzegania zasady prawny obiektywnej (materialnej), której źródło stanowią art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W sprawach, w których wymagane jest powzięcie wiadomości specjalnych istotne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na wniosek strony może nastąpić jedynie, gdy zachodzą przesłanki wskazane w art. 78 § 2 k.p.a., a mianowicie organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w swojej decyzji nie odniósł się do powyższych okoliczności.
Zdaniem strony skarżącej uzasadnienie faktyczne zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu l instancji, które podlegają kontroli instancyjnej (przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie), nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Nie ma potrzeby w tym miejscu obszernie wskazywać na zasady, jakie rządzą procesem sporządzania decyzji administracyjnej i jej uzasadnienia; wystarczy przypomnieć, że to na organie administracji spoczywa obowiązek należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji (art. 107 § 1 kpa w związku z art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazano nadto, że w odwołaniu od decyzji, strona skarżąca zawnioskowała o zażądanie od lekarza orzecznika dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lub też wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację w celu stwierdzenia, czy w przypadku D. T. można mówić, o co najmniej "wysokim prawdopodobieństwie" dla ustalenia związku między narażeniem zawodowym a chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, w kontekście występowania lub braku występowania osobniczych właściwości pracownika w wystąpieniu schorzenia zespołu cieśni nadgarstka oraz stosunkowo krótkiego stażu pracy D. T. w narażeniu zawodowym w zakładzie A. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w swojej decyzji nie odniósł się do powyższych okoliczności, w żaden sposób nie uzasadnił braku uwzględnienia powyższego, choć zdaniem strony skarżącej, przeprowadzenie zawnioskowanych czynności niewątpliwie przyczyniłoby się do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jak wskazała strona skarżąca, organ drugiej instancji nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie:
- zażądania od lekarza orzecznika dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lub też wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację w celu stwierdzenia, czy w przypadku D. T. można mówić o co najmniej "wysokim prawdopodobieństwie" dla ustalenia związku między narażeniem zawodowym a chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, w kontekście występowania lub braku występowania osobniczych właściwości pracownika w wystąpieniu schorzenia zespołu cieśni nadgarstka oraz stosunkowo krótkiego stażu pracy D. T. w narażeniu zawodowym w zakładzie A;
- ustalenia, czy praca w D Sp. z o.o. odbywała się w narażeniu zawodowym zgodnie z treścią karty oceny narażenia zawodowego z dnia 16.06.2020 sporządzonej przez przedstawiciela PIS, czy też nie; a jeżeli tak, to czy zostało to uwzględnione przez lekarza orzecznika w wydanym orzeczeniu;
- przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza pomimo złożenia stosownych wniosków przez stronę skarżącą, bez rzeczywistego uzasadnienia swej decyzji w tym względzie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 maja 2021r., a także - z mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325 ze zm. – dalej nazywanej p.p.s.a). – poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2021r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z chorobą zawodową mam więc do czynienia, gdy zostaną spełnione następujące dwie przesłanki: występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwych występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić po przeprowadzeniu postępowania na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które odnosi się do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania (Wyrok NSA z 19.03.2021 r., II GSK 52/21, LEX nr 3195523).
Z kolei zgodnie z art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało uregulowane w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej należy zgłosić odpowiedniemu organowi państwowemu, którym jest miedzy innymi państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Z kolei jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:
1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych)
- w zakresie wszystkich chorób zawodowych;
3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych;
4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby.
Właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Z kolei narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:
1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego;
2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;
3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika;
4) czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji;
5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym dominuje pogląd, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a organ prowadzący postępowanie nie może jej odrzucić. Organ administracji nie jest - co do zasady - upoważniony do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozpoznania czy zaklasyfikowania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (Wyrok NSA z 21.01.2021 r., II OSK 1408/18, LEX nr 3124099.).
W niniejszej sprawie bezsporne jest istnienie choroby prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka u Pani D. T. Choroba ta została wymieniona w rozporządzeniu jako choroba zawodowa wśród przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Schorzenie to jest między innymi wynikiem ruchów monotypowych.
Pani D. T. pracowała zaś w narażeniu na ruchy monotypowe
B Sp. z o.o. w W w okresie 19.11.2009r. - 30.11.2010r.r. na stanowisku operatora produkcji, wykonującego prace w zakładzie produkcyjnym A Sp. z o.o. Oddział A [...] w C. Pracowała przy kontroli komponentów wtryskowych do lamp: BMW, Volvo, Renault, Opel Astra, VW Touran, Skoda.
A Sp. z o.o. Oddział A [...] w C w okresie 01.12.2010r. - 13.08.2019r. na stanowisku operatora produkcji. Od dnia 0l.l2.2010r. pracowała przy kontroli komponentów wtryskowych do lamp: BMW, Volvo, Renault, Opel Astra, VW Touran, Skoda | do roku 2017r., a od roku 2017 do 13.08.2019r. przy metalizacji. Z kolei od 14.08 2019 Pani D. T. nadal pracuje na stanowisku operatora produkcji – logistyka i wykonuje prace polegająca miedzy innymi na dostarczaniu opakowań oraz komponentów na linie produkcyjne oraz wywożeniu gotowych komponentów we właściwe miejsca magazynowania. Ponadto w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że Pani D. T. pracowała wcześniej w Przedsiębiorstwie [...] O/Wojewódzki w K Hurtownia w C obecnie Przedsiębiorstwo Handlu [...] Sp. z o.o. w C w okresie od 13.09.1989r. do 24.10.1990r. oraz od 23.07.1991r. do 31.03.2009r. na stanowiskach stażysta, sprzedawca, kierownik sklepu, sprzedawca, magazynier, kierownik magazynu, główny magazynier. Pracowała następnie w przedsiębiorstwie w D Sp. z o.o. w C w okresie od 01.06.2009r. do 31.10.2009r. na podstawie umowy zlecenia jako pracownik pomocniczy w przemyśle spożywczym. Jednak zdaniem organów administracyjnych w wyżej wymienionych zakładach nie pracowała ona w narażeniu na ruchy monotypowe. Ośrodek Medycyny Pracy, orzeczeniem z dnia [...] 2020r. u P. D. T. rozpoznał chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: prawostronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu podano, że w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badania ogólnolekarskie, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, EKG, badania radiologiczne, przeanalizowano także dostarczoną dokumentację leczenia w tym badania EMG z 2017r. i 2018r. W wyniku wykonanych badań rozpoznano u Pani D. T. zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej - stan po zabiegu uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego (09.05.2019r.).
W ramach postępowania administracyjnego przeprowadzono także dowód z przesłuchania stron oraz zebrano karty oceny narażenia zawodowego z zakładów pracy, w których była zatrudniona Pani D. T. Z oceny narażenia zawodowego przeprowadzonego przez PIS wynika, że pracownica w trakcie czynności zawodowych na stanowisku operatora produkcji w latach 2009 – 13.08.2019r. wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. W pozostałych okresach pracy narażenie na ruchy monotypowe nie występowało. Stąd stwierdzono, w orzeczeniu lekarskim, że daje to podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy i rozpoznanie choroby zawodowej – prawostronny zespół cieśni nadgarstka.
Bezsporne jest więc wystąpienie choroby stanowiącej chorobę zawodową oraz wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy powyższe ustalenia dają podstawę do przyjęcia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy w skarżącej spółce, czy też jest wynikiem czynników o charakterze pozazawodowym.
Skarżąca spółka podniosła bowiem, że Pani D. T. w czasie pracy w spółce D SA również wykonywała ruchy monotypowe, jak również, że nie zostało zbadane występowanie lub brak występowania osobniczych właściwości pracownika, które skutkował powstaniem schorzenia zespołu cieśni nadgarstka. Podniosła również, że Pani D. T. pracowała w skarżącej spółce przez stosunkowo krótki okres czasu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że okres pracy Pani D. T. w skarżącej spółce jest długim okresem pracy. Natomiast podnoszony przez skarżącą spółkę okres pracy w D SA jest bardzo krótkim okresem, gdyż Pani D. T. pracowała w tym przedsiębiorstwie od 1 czerwca 2009 do 31 października 2009. Ponadto wprawdzie w czasie pracy w tym przedsiębiorstwie wykonywała ona pewne ruchy monotypowe, ale ze względu na różnorodność wykonywanych czynności, obciążenie i ilość wykonywanych ruchów na zmianę roboczą nie można przyjąć, że w tamtym czasie była ona narażona na ruchy monotypowe. Stąd jedynym zarzutem, który należy rozpatrzyć jest występowanie ewentualne występowanie pozazawodowych czynników etiologicznych zespołu cieśni nadgarstka.
Art. 2351 K.p. wyraźnie zakłada konieczność występowania związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem. Zatem w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (tak wyrok WSA z 19 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 538/11, wyrok WSA z 12 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 134/12, publ.: orzeczenia. nsa.gov). Zgodnie z orzecznictwem naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 21.10.2020 r., II OSK 2217/18, LEX nr 3106836) dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje, nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Stąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym orzeczeniu, istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest więc ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest więc pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn akt II OSK 3175/19 oraz z 9 maja 2018 r. sygn akt II OSK 1502/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 13 marca 2019 r., sygn akt II OSK 993/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak słusznie podnosi się w judykaturze współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym - nie jest bowiem wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA./Gl 183/15, LEX nr 1927148). Szczegółowa analiza czynników pozazawodowych ma jedynie znaczenie w przypadku krótkotrwałego narażenia, czy też w przypadku gdy narażenie występuje co prawda przez długi czas, ale charakter pracy powoduje, że w ciągu dnia pracy pracownik częściowo pracuje w narażeniu, a częściowo wykonuje prace w warunkach, które nie narażają na chorobę. W niniejszej sprawie Pani D. T. przez długie lata pracy dla skarżącej spółki była narażona na wystąpienie choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Stąd zdaniem Sadu orzekającego w niniejszej sprawie istniał związek przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem.
Niezasadne jest także podnoszony przez skarżącą spółkę, zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej, albowiem w trakcie postępowania organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjęły wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również w sposób wyczerpujący uzasadniły swoją decyzję. Organ prowadzący nie ma bowiem obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym w oparciu, o który zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń, w postaci dodatkowej opinii biegłego co do występowania czynników pozazawodowych, które mogły się przyczynić do powstania schorzenia prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka. Jak już zostało wyżej wskazane wystarczające jest bowiem dla przyjęcia choroby zawodowej wykazanie samego istnienia wysokiego prawdopodobieństwa, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.