III SA/Lu 239/05

III SA/Lu 239/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Marek Zalewski
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I OSK 1203/05 - Wyrok NSA z 2006-09-13
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania K. Z. od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., wydanej przez Komendanta Miejskiego Policji odmawiającej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu organ podał, że skarżący jest funkcjonariuszem Policji od dnia 1 czerwca 1991 r., zaś funkcjonariuszem w służbie stałej od dnia 1 czerwca 1994 r.
W oświadczeniach mieszkaniowych składanych od 1993 r. skarżący wskazywał, że od dnia [...] stycznia 1990 r. zamieszkuje we własnym domu, położonym przy ul. R. w C. Również ze złożonego oświadczenia mieszkaniowego na dzień 1 stycznia 1998 r. stanowiącego podstawę do przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wynika, iż zamieszkuje we wskazanym wcześniej domu jednorodzinnym, do którego posiada tytuł prawny.
Skarżący zameldowany jest na pobyt stały pod powyższym adresem od dnia 4 stycznia 1990 r.
Decyzją z dnia [...] maja 1998 r. Komendant Rejonowy Policji, przyznał K. Z. równoważnik pieniężny z tytułu remontu zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Dnia [...] listopada 2004 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w C. przy ul. R., składającego się z 6 izb o powierzchni mieszkalnej 99 m2, zaznaczając, że zamieszkuje w nim od dnia 3 stycznia 1991 r. Do powyższego wniosku dołączył: kopię odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] października 2004 r. oraz kopię decyzji Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1985 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego W-0143 na działce położonej w C. przy ul. R. Złożył również kopię zawiadomienia Urzędu Rejonowego w C. o częściowym oddaniu przez inwestora obiektu budowlanego do użytku w dniu 14 grudnia 1994 r. Z dokumentu wynika, iż w budynku został całkowicie wykończony parter wraz z kuchnią, łazienką, ubikacją. Wnioskodawca przedstawił także kopię zawiadomienia z dnia 10 listopada 2004 r. o zakończeniu robót budowlanych, gdzie za datę rozpoczęcia budowy podał datę 4 maja 1986 r. a dzień 31 lipca 2004 r. jako datę zakończenia budowy.
Zaskarżoną decyzją Komendant Miejski Policji, odmówił przyznania pomocy finansowej skarżącemu.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, podtrzymując stanowisko organu I instancji. Swój pogląd Komendant Wojewódzki szczegółowo uzasadnił, dokonując analizy stanu faktycznego w kontekście przepisów zawartych w art. art. 88 ust. 1, 95 ust. 1 pkt 2 i 94 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. 2002 r., nr 7 poz. 58 ze zm.).
Powołał się również na uregulowania zamieszczone w § 1 i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., nr 131, poz. 1468).
W konkluzji swych wywodów organ odwoławczy stwierdził, że pomoc finansowa jest konsekwencją nie zrealizowania uprawnień policjanta będącego w służbie stałej do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Powyższe świadczenie nie przysługuje funkcjonariuszowi, który ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej.
Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie.
Skarżący złożył skargę sądową na powyższą decyzję, w której zarzucił obrazę przepisów ustawy o Policji i naruszenie procedury administracyjnej, wnosząc o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu podniósł, że w 1991 roku z chwilą rozpoczęcia pracy w Policji nie posiadał mieszkania ani domu nadającego się do zamieszkania z rodziną. W okresie tym nie korzystał z należnego uprawnienia do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przysługującego na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. W 1986 roku rozpoczął budowę domu jednorodzinnego w C. przy ul. R. Jego zdaniem budowa na etapie rozpoczętej inwestycji nie jest "domem", ani "lokalem mieszkalnym".
W związku z zakończeniem w dniu 4 listopada 2004 r. budowy domu, skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej. Ostateczny odbiór budynku i oddanie go do użytku nastąpiło w dniu 25 listopada 2004 r. Skarżący dostarczył zaświadczenie Inspektora Nadzoru Budowlanego o oddaniu domu do użytku i poświadczenie zameldowania członków rodziny.
Skarżący zarzuca organom błędną interpretację przepisów, poprzez przyjęcie tożsamości pojęć domu jednorodzinnego i części pomieszczeń tego domu odebranych czasowo w celu możliwości zamieszkania z powodu braku innego mieszkania i błędne ustalenie, że z chwilą złożenia wniosku posiadał dom jednorodzinny.
Skarżący przyznając, że pobierał równoważnik za remont lokalu twierdzi, że świadczenie to przysługiwało mu, gdyż musiał remontować zajmowane częściowo pomieszczenia, a uprawnienie to nie stoi w sprzeczności ze skorzystaniem z pomocy finansowej na budowę domu.
Ponadto podnosi opieszałość w działaniu organów administracji.
W odpowiedzi na skargę komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Podniósł, że szczególnie skomplikowany charakter sprawy uniemożliwił jej terminowe rozpoznanie, gdyż niezbędne było przeprowadzenie wnikliwego postępowania wyjaśniającego.
Powołał się też na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Bezsporne jest, że skarżący w dniu 10 grudnia 2004 r., a więc w trakcie postępowania w sprawie pomocy mieszkaniowej, złożył zawiadomienie o zakończeniu całości robót budowlanych budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. R.
Nie ulega też wątpliwości, że o tym czy obiekt budowlany, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie budowlane, odpowiada warunkom, jakim w myśl obowiązujących przepisów musi czynić zadość obiekt przeznaczony na cele mieszkalne, decyduje właściwy organ nadzoru budowlanego (zob. szerzej np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r., sygn. akt III RN 56/98, opubl. w OSNP 1999/14/442). Organ nadzoru w sprawie niniejszej nie zgłosił sprzeciwu do użytkowania, co jest zgodną z art. 54 prawa budowlanego formą załatwienia sprawy i umożliwia przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie budowlane, a nie zachodzą wskazane w ustawie wypadki, gdy wymagane jest wydanie odrębnej decyzji w tym zakresie. Jest to tzw. milcząca zgoda organu nadzoru budowlanego, w przypadku, gdy nie ma on zastrzeżeń do wzniesionego obiektu (zob. R. Dziewiński, P. Ziemski – Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2005 r., s. 235).
Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji). Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (art. 91 ust. 1 ustawy). Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Jednak lokalu nie przydziela się policjantowi, który już posiada lokal odpowiadający przepisom w miejscowości w której pełni służbę (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Skład orzekający w całości podzielił pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 708/00 LEX nr 81657, że Policjantowi nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego ani pomoc finansowa na cel oznaczony w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jeżeli ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony w art. 95 pkt 1 - 4 ustawy o Policji. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest bowiem ściśle związane z faktem niezaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi konsekwencję niezrealizowania uprawnienia policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego wymienionego w art. 90 ustawy. Uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści przepisu art. 95 ustawy, z którego wynika, że policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w przypadku skorzystania z pomocy finansowej opisanej w art. 94 ustawy, a także w sytuacji, gdy posiada odpowiadający przepisom lokal mieszkalny.
Na aprobatę zasługuje również stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99, (ONSA 1999/3/77), zgodnie z którym stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy).
Skarżący podnosi, że "pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego jest skierowana do osób, które takie domy sobie zbudują i zwolnią pracodawcę od wydatkowania środków na mieszkania służbowe". Całkowicie błędnie więc i bez żadnej podstawy prawnej przyjmuje skarżący, że jeśli uprawniony do pomocy zaspokoił potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, nie pozbawia go to prawa do dalszej pomocy finansowej. Ustawa bowiem nie wskazuje, że wszystkim funkcjonariuszom przysługuje jakiś powszechny i nieograniczony czasowo dodatek na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, zbliżony swym charakterem np. do przyznawanych policjantom na podstawie stosownych przepisów równoważników pieniężnych w zamian za umundurowanie. Ustawa stanowi wyraźnie w przytoczonych przepisach, że pomoc przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom, którzy nie dysponują stosownym lokalem mieszkalnym. Policjant, który uprawnienie takie nabywa, traci prawo do pomocy mieszkaniowej (zyskując zaś inne - równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego – art. 91 pkt 1 ustawy o Policji).
Skarżący błędnie uważa, że organ powinien wziąć pod uwagę stan faktyczny z chwili złożenia wniosku (z dnia [...] listopada 2004 r.) mimo, że po upływie 3 tygodni a przed wydaniem orzeczenia stan ten uległ zmianie, gdyż skarżący zgłosił odbiór końcowy wybudowanego przez siebie domu jednorodzinnego.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego mogą pojawić się zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej, co czyni aktualnym zagadnienie, jaki moment jest miarodajny do oceny sprawy dla potrzeb rozstrzygnięcia. Należy przyjąć, że zmiany zaszłe w okolicznościach faktycznych sprawy administracyjnej po wszczęciu postępowania muszą zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej, bowiem w przeciwnym razie decyzja byłaby rażąco sprzeczna z zasadą prawdy materialnej (tak np. A. Wróbel - Komentarz do art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000, cyt. LEX Omega).
W chwili orzekania skarżący miał prawo do domu jednorodzinnego. Stan taki wyczerpuje ustawowe pojęcie "posiadania lokalu (mieszkalnego) lub domu jednorodzinnego odpowiadającego przepisom w miejscowości, w której pełni służbę (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy)" a więc tworzy negatywną przesłankę udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Ustawa o Policji ani przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia lokalu ani domu jednorodzinnego, jednak ich rozumienie w kontekście pełnionej funkcji mieszkania nie powinno odbiegać od znaczenia, jakie ustawodawca nadał mu w innych ustawach dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2005 r. nr 31 poz. 266 ze zm.) przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.
Od strony konstrukcyjnej definicja lokalu zawarta jest w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. nr 80 poz. 903 ze zm.) zgodnie z którą samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.
Pojęcie to jest również zdefiniowane w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz.1116 ze zm.), zgodnie z którą lokalem w rozumieniu ustawy jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903).
Ustawa ta definiuje również w art. 2 ust. 3 pojęcie domu jednorodzinnego, wskazując, ze domem jednorodzinnym w rozumieniu ustawy jest dom mieszkalny, jak również samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona przede wszystkim do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro dom jednorodzinny pełni funkcję mieszkalną, jego posiadanie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe uprawnionego.
Poza oceną sądu pozostaje zaś prawidłowość dotychczasowego pobierania świadczeń przez skarżącego, jako że nie było to przedmiotem postępowania administracyjnego objętego skargą.
Podsumowując, skarżący nie wykazał, aby zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjne zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do ich uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.