III SA/Gl 995/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A. – B. P., B. P. Sp. j. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiąc [...] r., argumentując, że podatek został zapłacony na podstawie przepisu wykonawczego (§ 18 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1999 r.), który nadawał jej status podatnika, a który był niezgodny z art. 217 Konstytucji RP, co potwierdził wyrok TK z 6 marca 2002 r. Organy celne obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że rozporządzenie było obowiązujące w spornym okresie, a wyrok TK nie miał zastosowania wstecznego ani do kwestionowanego przepisu. Dodatkowo, organ odwoławczy podniósł argument o wygaśnięciu prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z powodu upływu 5-letniego terminu od złożenia deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Sąd uznał, że organy celne rażąco naruszyły prawo (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), ponieważ nie dostrzegły, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony z uchybieniem terminu (art. 79 § 2 pkt 2 OP). Zamiast wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, organy prowadziły postępowanie merytoryczne, co stanowiło naruszenie prawa. Sąd uchylił obie decyzje, nakazując organom celnym ponowne rozpoznanie wniosku z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność i terminowość wniosków o stwierdzenie nadpłaty w postępowaniu podatkowym, konsekwencje rażącego naruszenia prawa przez organy administracji, zasady kontroli sądowej nad postępowaniem podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o nadpłatę w podatku akcyzowym, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego, złożony po upływie 5 lat od złożenia deklaracji, może być uwzględniony przez organ podatkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji, a organ podatkowy nie może prowadzić postępowania merytorycznego w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy celne rażąco naruszyły prawo, prowadząc postępowanie merytoryczne w sprawie nadpłaty, podczas gdy wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji organ powinien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Czy przepis wykonawczy nadający status podatnika podatku akcyzowego, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, może stanowić podstawę do żądania zwrotu podatku?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, skupiając się na uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Organy podatkowe argumentowały, że nawet gdyby przepis był niekonstytucyjny, wyrok TK nie stwarzał podstawy do zwrotu podatku uiszczonego na jego podstawie, a ponadto przepis był obowiązujący w spornym okresie.
Uzasadnienie
Kwestia konstytucyjności przepisu wykonawczego była głównym argumentem strony skarżącej, jednak sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłankach proceduralnych dotyczących terminu złożenia wniosku o nadpłatę.
Przepisy (24)
Główne
OP art. 79 § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji).
OP art. 247 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ administracji stwierdza nieważność decyzji ostatecznej m.in. z powodu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
OP art. 233 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 72 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 75 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 75 § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 165 § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 165a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 210
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
OP art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 35 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. i p.a. art. 35 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. MF z 15.12.1999 art. 18 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego
rozp. MF z 5.01.1998 art. 16 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony z uchybieniem terminu (5 lat od złożenia deklaracji), co powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania, a nie jego merytorycznym rozpatrzeniem.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej spółki dotycząca niezgodności z Konstytucją przepisu wykonawczego nadającego status podatnika podatku akcyzowego.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji ponownie rozpatrując sprawę nie dostrzegł przedawnienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, co spowodowało, ze z naruszenia art. 165 § 3 w zw. z art. 165a ordynacji podatkowej przeprowadził całe postępowanie oraz wydał rozstrzygnięcie co do meritum do czego nie był uprawniony. • Działanie takie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej.
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący
Małgorzata Jużków
sprawozdawca
Krzysztof Targoński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność i terminowość wniosków o stwierdzenie nadpłaty w postępowaniu podatkowym, konsekwencje rażącego naruszenia prawa przez organy administracji, zasady kontroli sądowej nad postępowaniem podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o nadpłatę w podatku akcyzowym, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności ich decyzji, nawet jeśli argumentacja strony dotycząca meritum nie została w pełni uwzględniona. Podkreśla znaczenie terminów w postępowaniu podatkowym.
“Sąd stwierdził nieważność decyzji. Organy celne popełniły błąd, który kosztował je sprawę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.