III SA/Gl 990/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-12-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdypunkty karnebadania psychologicznedoręczenieKPAustawa o kierujących pojazdamikontrola administracjiskarga kasacyjna

Podsumowanie

WSA w Gliwicach uchylił własny wyrok i oddalił skargę, uznając za skuteczne doręczenie zawiadomienia o obowiązku badań psychologicznych mimo zarzutów dotyczących punktów karnych i procedury doręczenia.

Sprawa dotyczyła zatrzymania prawa jazdy G. J. z powodu niepoddania się obowiązkowemu badaniu psychologicznemu, zleconemu po zgromadzeniu 32 punktów karnych. Skarżący kwestionował prawidłowość naliczenia punktów oraz skuteczność doręczenia zawiadomienia o badaniu. WSA w Gliwicach pierwotnie uchylił decyzję SKO, ale po skardze kasacyjnej uchylił własny wyrok, ponownie rozpoznając sprawę. Sąd uznał, że organy administracji nie mają kompetencji do weryfikacji punktów karnych, a doręczenie zawiadomienia było skuteczne, mimo zarzutów strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę kasacyjną G. J. od wyroku WSA z dnia 24 kwietnia 2025 r., który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Powodem zatrzymania było nieprzedłożenie przez skarżącego orzeczenia psychologicznego, mimo wezwania wynikającego z przekroczenia 24 punktów karnych (łącznie 32 punkty). Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. bezpodstawnego skierowania na badania psychologiczne z powodu błędnego naliczenia punktów karnych, naruszenia przepisów KPA w zakresie doręczeń (zarzut doręczenia zastępczego sąsiadce) oraz braku weryfikacji stanu faktycznego przez organy. WSA w Gliwicach, po uchyleniu własnego wyroku na podstawie art. 179a ppsa z powodu nierozpoznania wniosku o rozprawę, ponownie rozpoznał sprawę. Sąd podkreślił, że organy administracji nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości naliczania punktów karnych przez Policję, a jedynie do stosowania przepisów prawa materialnego w oparciu o dane przedstawione przez Policję. Sąd uznał również, że doręczenie zawiadomienia o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu było skuteczne, zarówno w trybie zastępczym (dwukrotne awizowanie), jak i poprzez doręczenie sąsiadce, która podjęła się oddania pisma adresatowi, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Dodatkowo, fakt złożenia przez pełnomocnika wniosku o umorzenie postępowania świadczył o świadomości strony co do toczącego się postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany, a przesłanki do jej wydania zostały spełnione. Zarzuty dotyczące błędnego naliczenia punktów karnych i wadliwości doręczeń uznano za nieuzasadnione w świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie jest uprawniony do weryfikowania kwestii prawidłowości naliczania punktów karnych.

Uzasadnienie

Wniosek Policji o skierowanie na badania psychologiczne ma walor dokumentu urzędowego, a organ nie ma możliwości badania, czy wszystkie wykazane we wniosku punkty karne zostały przyznane prawidłowo. Kompetencje do tego posiada Policja, a ewentualne zarzuty należy kierować do niej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

Ustawa o kierujących pojazdami art. 102 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Pomocnicze

ppsa art. 179a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

ppsa art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o kierujących pojazdami art. 84 § ust. 1

Ustawa o kierujących pojazdami art. 101 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o kierujących pojazdami art. 98a § ust. 2 pkt 1

Ustawa o kierujących pojazdami art. 98a § ust. 5 pkt 3

Przepis ten został dodany do ustawy z dniem 5 grudnia 2021 r. i nakłada na starostę obowiązek informowania o konieczności poddania się badaniom psychologicznym na podstawie wniosku organu kontroli ruchu drogowego. Obowiązek ten powstaje w przypadku przekroczenia limitu aktywnych punktów karnych po tej dacie, niezależnie od daty popełnienia wykroczeń.

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 17 § ust. 5

Kpa art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 76 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA poprzez nierozpoznanie wniosku o rozprawę.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące bezpodstawnego skierowania na badania psychologiczne z powodu błędnego naliczenia punktów karnych. Zarzuty dotyczące nieskuteczności doręczenia zastępczego zawiadomienia o obowiązku badań psychologicznych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA w zakresie postępowania dowodowego i weryfikacji stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

organ nie jest w żaden sposób uprawniony do weryfikowania kwestii prawidłowości naliczania punktów nałożonych za naruszenia przepisów o ruchu drogowym decyzja starosty ma charakter związany doręczenie takie należy zatem uznać za skuteczne nieuzasadnione są te spośród zarzutów skargi, które kwestionują skuteczność doręczenia stronie takiego zawiadomienia nie budzi wątpliwości, że ani starosta (...) ani samorządowe kolegium odwoławcze (...) nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów.

Skład orzekający

Marzanna Sałuda

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Adam Pawlyta

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii braku kompetencji organów administracji do weryfikacji punktów karnych oraz skuteczności doręczeń zastępczych w sprawach dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatrzymaniem prawa jazdy i badaniami psychologicznymi, ale jego zasady dotyczące kompetencji organów i doręczeń mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem kierowców dotyczący punktów karnych i badań psychologicznych, a także procedury doręczeń. Wyjaśnia kluczowe kompetencje organów administracji i sądów w takich sprawach.

Punkty karne, badania psychologiczne i pułapki doręczeń: jak sąd rozstrzygnął spór o prawo jazdy?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gl 990/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-12-01
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Adam Pawlyta
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2025 r. skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 990/24 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 990/24, 2) oddala skargę, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 września 2024r. nr SKO.K/41.3/1761/2024/13762/ŁZ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z 20 czerwca 2024r. nr [...], na mocy której zatrzymał on skarżącemu G.J. prawo jazdy kat. AM, B1, B nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że 17 sierpnia 2023r. do Prezydenta Miasta wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o poinformowanie skarżącego o obowiązku wykonania badania psychologicznego, bowiem naruszył on zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, za co w okresie od 8 czerwca 2021r. do 25 marca 2022r. otrzymał łącznie 32 punkty karne. Organ zawiadomił więc skarżącego o obowiązku poddania się takiemu badaniu pismem z 22 sierpnia 2023r., które zostało uznane za doręczone stronie po dwukrotnym awizowaniu. Niezależnie od powyższego, przesyłka ta została powtórnie doręczona sąsiadce 13 października 2023r. (karta 9). W piśmie tym poinformowano stronę, że w przypadku nieprzedłożenia orzeczenia psychologicznego we wskazanym terminie, zostanie wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy.
W związku z faktem, iż skarżący nie poddał się badaniu psychologicznemu w wyznaczonym terminie, spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b - ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z póżn. zm.) do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ww. decyzja z 20 czerwca 2024r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony 5 lipca 2024r.
Dwaj pełnomocnicy skarżącego odwołali się od decyzji Prezydenta Miasta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.
Jeden z nich zarzucił, że strona nie przekroczyła we wskazanym okresie limitu 24 punktów karnych, zatem skierowanie jej na badania psychologiczne było bezpodstawne i naruszyło art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, jak również art. 9, 10 § 1 i 77 § 1 Kpa przez poprzestanie na informacji uzyskanej od Komendanta Wojewódzkiego Policji, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o niezweryfikowany dostatecznie i niepełny materiał dowodowy.
Natomiast drugi z pełnomocników podniósł zarzut naruszenia art. 43 Kpa poprzez niewykazanie, aby osoba wskazana jako sąsiadka na potwierdzeniu odbioru korespondencji z 13 października 2023r., podjęła się oddania pisma adresatowi, naruszenie przepisu art. 6 Kpa poprzez wszczęcie postępowania i jego prowadzenie na podstawie przepisów nieistniejących w dacie jego wszczynania, naruszenie przepisu art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - oraz ewentualnej weryfikacji stanu punktów karnych nałożonych na stronę pomimo zgłaszania nieprawidłowości w powyższym zakresie w odniesieniu do wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji.
SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniło, że art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy (...), w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy (...) nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 ww. ustawy. Kolegium przyjęło, że wystarczy, jeśli w terminie ustawowym kierowca przedłoży jakiegokolwiek orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem wydane przez uprawnionego psychologa. Przedłożenie takiego orzeczenia, zdaniem Kolegium, będzie świadczyło o tym, że kierowca wykonał obowiązek poddania się badaniu psychologicznemu.
SKO stwierdziło, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów, w tym co do ilości przypisanych punktów karnych, wiąże zarówno Prezydenta Miasta, jak i SKO. Organ administracji nie jest w żaden sposób uprawniony do weryfikowania kwestii prawidłowości naliczania punktów nałożonych za naruszenia przepisów o ruchu drogowym.
Natomiast odnosząc się do zarzutów dot. prawidłowości doręczania stronie przesyłki informującej ją o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu SKO ustaliło, że Prezydent Miasta R. pismem z 22 sierpnia 2023r. nr [...] poinformował skarżącego o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, z uwagi na fakt wielokrotnego naruszenia w okresie od 8 czerwca 2021r. do 25 marca 2022r. przepisów ruchu drogowego, co skutkowało otrzymaniem 32 punktów karnych. Informacja ta została pierwotnie przesłana do skarżącego na jego adres, którym strona się posługuje i go nie kwestionuje, skąd powróciła po podwójnej awizacji z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowań w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy i skierowania na egzamin (jak również powtórna informacja o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu) zostało doręczone przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w R., którzy pozostawili korespondencję sąsiadce strony, która podjęła się jej oddania skarżącemu, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieją dane i podpis sąsiadki wraz z datą odebrania przesyłki tj. 13 października 2023r. i sygnaturami pism podlegających doręczeniu.
Nadto pełnomocnik strony w piśmie z 27 marca 2024r. złożył wniosek o umorzenie postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy wskazując o bezzasadności wzywania strony do poddania się badaniu psychologicznemu, z czego wynika, że strona była świadoma nałożonego na nią obowiązku. W konsekwencji SKO uznało, że organ pierwszej instancji dochował należytej staranności przy doręczeniu informacji kierując ją na aktualny adres miejsca zamieszkania strony i prawidłowo stosując tryb doręczenia zastępczego.
W konsekwencji dokonanych ustaleń, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.
W skardze na to rozstrzygnięcie skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 43 Kpa poprzez niewykazanie, aby osoba wskazana jako sąsiadka skarżącego na potwierdzeniu odbioru korespondencji z 13 października 2023r., podjęła się oddania pisma adresatowi oraz aby faktycznie przekazała wydaną jej korespondencję właściwemu adresatowi;
- naruszenie art. 39 Kpa poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie stronie informacji o konieczności przeprowadzenia badania, a także uznanie, iż sama świadomość ewentualnego obowiązku strony jest wystarczająca aby wywołać negatywne skutki prawne dla strony,
- naruszenie art. 6 Kpa poprzez przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych niniejszej sprawy, że wszczęcie postępowania i jego prowadzenie było prawidłowe, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, iż postępowanie było wszczęte oraz prowadzone na podstawie przepisów nieistniejących w dacie jego wszczynania - w szczególności wobec wyjaśnień zwartych w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z 21 czerwca 2024r., a jednocześnie braku odniesienia się przez organ do zaistniałych sprzeczności w zakresie możliwości faktycznego naliczenia 32 punktów karnych skarżącemu, bowiem zgodnie z art. 98 ust 1. ustawy o kierujących pojazdami, punkty zostają przyznane z dniem uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w sprawie;
- naruszenie art. 8 Kpa - poprzez wydanie decyzji w oparciu o dokument wydany z naruszeniem przepisów postępowania, w tym wydanie w oparciu o przepisy nieistniejące w dacie wydawania decyzji oraz składnia wniosku, a także brak samodzielnej analizy podstaw do wydania decyzji wobec istnienia dwóch sprzecznych ze sobą w treści dokumentów urzędowych;
- naruszenie przepisu art. 77 § 1 Kpa poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także nie dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego;
- naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł rozstrzygnięcie, a przede wszystkim informacji dlaczego innym dowodom - prezentowanym przez stronę - odmówił wiarygodności.
Ze względu na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest decyzją związaną i w sytuacji spełnienia przesłanki organ zobowiązany jest ją wydać. Nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów skarżący nie poddał się badaniu psychologicznemu. Wniósł także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.
Wyrokiem z 24 kwietnia 2025r. Sąd oddalił skargę strony.
W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1210), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1.
Tak stało się w przypadku strony, która nie przedstawiła orzeczenia psychologicznego w zakreślonym terminie mimo, że w trybie zastępczym została poinformowana o obowiązku poddania się takim badaniom; w takim przypadku decyzja starosty ma charakter związany. Starosta nie jest także uprawniony do weryfikacji, czy punkty karne zostały kierowcy przypisane przez Policję prawidłowo, gdyż nie posiada ku temu kompetencji.
Na ww. wyrok została wywiedziona skarga kasacyjna.
Pełnomocnik zarzucił w niej:
- naruszenie przepisów postępowania tj.:
1. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa, gdyż Sąd nie rozpoznał meritum zarzutów dot. celowości i zasadności prowadzonych postępowań administracyjnych.
2. Art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organy naruszyły przepisy Kpa poprzez ograniczenie postępowania dowodowego co do ilości zgromadzonych punktów karnych.
- naruszenie przepisów prawa materialnego, zasady prawdy obiektywnej poprzez niezbadanie, czy organ zebrał i ocenił cały materiał dowodowy, a WSA nie przeanalizował dostatecznie postępowań administracyjnych prowadzonych w sposób ograniczony.
W uzasadnieniu zarzutu 1. skarżący podniósł, że Sąd nie przeprowadził w sprawie rozprawy pomimo wniosku składanego przez skarżącego w tym przedmiocie. Zarzut ten powtórzył w pkt. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Zarządzeniem z 15 września 2025r., wydanym na podstawie art. 179a ppsa Sąd skierował skargę kasacyjną na rozprawę.
Ustalił bowiem, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 13 marca 2025r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym zostało pełnomocnikowi skarżącego doręczone 24 marca 2025r. i już 2 kwietnia 2025r., a więc z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 119 pkt 2 ppsa strona zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wniosek ten ponowiła pismem z 29 kwietnia 2025r., które zostało sporządzone już po wydaniu wyroku, co nastąpiło 24 kwietnia 2025r.
Na rozprawie wyznaczonej na 1 grudnia 2025r. strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 179a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
Po zapoznaniu się z zarzutami skargi kasacyjnej Sąd stwierdził, że jest ona oczywiście usprawiedliwiona w tej części, w której skarżący zarzuca, że Sąd nie przeprowadził rozprawy mimo, że strona złożyła stosowny wniosek.
Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Przenosząc ten przepis na stan faktyczny sprawy zauważyć należy, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 13 marca 2025r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym zostało pełnomocnikowi skarżącego doręczone 24 marca 2025r. i już 3 kwietnia 2025r., a więc z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 119 pkt 2 ppsa strona zażądała przeprowadzenia rozprawy (karty 19-22 akt sądowych).
Wobec tego Sąd wyrokiem z 1 grudnia 2025r. uchylił zaskarżony wyrok i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznał sprawę oddalając skargę, gdyż uznał, że jest ona nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Takich zaś naruszeń prawa w przypadku zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził.
Decyzją tą SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ws. zatrzymania stronie prawa jazdy wobec nieprzedstawienia orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1210) – dalej powoływana jako ustawa.
Zgodnie z wyżej powołanym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1.
Termin do przedstawienia orzeczenie lekarskiego wynosi 1 miesiąc od doręczenia zobowiązanemu informacji o obowiązku poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, o czym stanowi art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy. Stosownie zaś do art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana poddać się badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Z cytowanych przepisów wynika, że decyzja starosty ma charakter związany, na co wskazuje użycie sformułowania "starosta wydaje decyzję", a nie "może wydać".
Przenosząc powyższe na stan przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że Komendant Wojewódzki Policji pismem z 16 sierpnia 2023r. wniósł o poinformowanie strony o konieczności poddania się badaniu psychologicznemu z uwagi wielokrotnie popełnione naruszenia przepisów ruchu drogowego, skutkujące zgromadzeniem w okresie od 8 czerwca 2021r do 25 marca 2022r. 32 punktów karnych. W ślad za tym, Prezydent Miasta przesłał stronie na adres, którym strona się posługuje (wskazany we wniosku Policji, ale także np. w piśmie strony 19 stycznia 2024r. – karta 16) informację o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu, datowaną na 22 sierpnia 2023r., które zostało uznane za doręczone stronie w trybie zastępczym po dwukrotnym awizowaniu 12 września 2023r.
Doręczenie takie należy zatem uznać za skuteczne, bowiem tryb taki przewiduje art. 44 Kpa, a strona nie negowała, że faktycznie tam zamieszkuje. Nieuzasadnione są zatem te spośród zarzutów skargi, które kwestionują skuteczność doręczenia stronie takiego zawiadomienia.
Skoro skarżący takiego orzeczenia psychologicznego w wyznaczonym terminie nie przedstawił, to zasadnie organy obu instancji uznały, że ziściły się przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Skarżący w skardze zarzucał, że organ nie wziął pod uwagę jego zarzutów co do tego, że doszło do błędnego naliczenia punktów karnych.
Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że wniosek Policji ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zatem organ nie ma możliwości badania, czy wszystkie wykazane we wniosku punkty karne zostały przyznane prawidłowo. Skoro Policja we wniosku wskazała ilość punktów określając ją na 32 i okres, w jakim nastąpiło ich nałożenie na kierowcę, to organ nie ma podstaw do badania tej okoliczności ani tym bardziej do przyjęcia odmiennego stanu faktycznego, niż z niego wynika. W związku z tym nie mogły w tym postępowaniu odnieść skutku te spośród zarzutów skargi, które kwestionują istnienie wszystkich punktów karnych w dacie orzekania.
Niezależnie od tego zauważyć przyjdzie, że kartę 29 akt administracyjnych stanowi pismo KW Policji z 18 marca 2024r. w którym Policja nie stwierdziła podstaw do zmiany swego stanowiska wyrażonego we wniosku z 16 sierpnia 2023r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oraz o poinformowanie o badaniu psychologicznym, rozpoczynającego cała sprawę.
Tym bardziej więc organ nie miał podstaw do kwestionowania ilości punktów karnych przypisanych kierowcy.
Natomiast zaświadczenie Komendanta Miejskiego Policji z 22 stycznia 2024r. nie może wpłynąć na odmienną ocenę tej kwestii. Ujawnia ono bowiem stan punktów karnych widniejących w ewidencji na datę jego wystawienia, podczas gdy wniosek Policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji datowany jest na 16 sierpnia 2023r. i wówczas stan punktów mógł być zupełnie inny.
Pełnomocnik zarzucił, że w myśl art. 76 § 3 Kpa przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. To prawda, jednak – zdaniem Sądu – może to nastąpić jedynie w określonym trybie i na właściwym etapie sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że ani starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu (zob. m.in. wyrok NSA z 8 maja 2018r., I OSK 1593/16, wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2018r., II SA/Po 195/2018). W wyroku WSA w Gliwicach z 21 maja 2015r., II SA/Gl 1554/14 wskazano wyraźnie, że niedopuszczalność badania przez starostę prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwala staroście na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności do Policji, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi na bezczynność. Zagadnienie to nie może natomiast być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (wyrok NSA z 24 stycznia 2017r., I OSK 730/15). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 sierpnia 2014r., I OSK 134/13, to w postępowaniu Policji dotyczącym przypisywania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów oraz ich zmniejszenia. To do organów Policji należy kierować te zarzuty, jako właściwych do prowadzenia ewidencji. Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych i w przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania - aktu lub czynności - mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę, jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu.
Powyższe prowadzi do wniosku, że nieuzasadnione są te spośród zarzutów skargi, które odnoszą się do wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego poprzez zaniechanie zebrania dowodów na okoliczność ilości punktów karnych przypisanych kierowcy i ewentualnego przedawnienia części z nich.
Na marginesie; odnosząc się do zarzutu wyrażonego na ostatniej str. skargi a dot. tego, że organ nie wziął pod uwagę zaświadczenia Komendanta Miejskiego Policji z 22 stycznia 2024r., z którego wynika, że 11 pkt karnych za wykroczenie z "25.2022r." zostało przypisanych stronie dopiero z dniem uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie czyli dopiero w 2023r. Sąd wyjaśnia, co następuje.
Zaświadczenie, o którym wyżej mowa stanowi kartę 25 akt administracyjnych. Jedynym wykroczeniem popełnionym w dacie dziennej 25 dnia miesiąca jest wykroczenie z 25 marca 2022r. Jak wynika z pisma, w zakresie tego wykroczenia 24 lutego 2023r. zostało wydane rozstrzygnięcie sądowe pod sygn. [...], w którym skarżący został uznany za winnego. Natomiast wniosek Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, który zapoczątkował całą sprawę datowany jest na 16 sierpnia 2023r., co oznacza, że w dacie jego sporządzenia istniał już wyrok Sądu, który potwierdzał winę kierowcy za to wykroczenie i prawidłowość przypisania za nie punktów karnych. Ponadto w tym samym piśmie z 22 stycznia 2024r. organ Policji opatrzył niektóre pozycje opisujące wykroczenia i daty ich popełnienia adnotacją, że punkt są nieaktywne albo przedawnione, natomiast takiej uwagi nie ma przy wykroczeniu z 25 marca 2022r., co oznacza, że nawet na datę wydania zaświadczenia, a więc późniejszą, niż wniosek Policji punkty za to wykroczenie były aktywne.
Zatem zarzuty odnoszące się do błędnej ilości punktów karnych, przypisanej skarżącemu i rzekomych rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku Policji i widniejącymi w zaświadczeniu przedstawionym w toku postępowania przez skarżącego są nieuzasadnione.
Strona – podobnie jak w odwołaniu – kwestionuje także prawidłowość doręczenia stronie zawiadomienia o konieczności poddania się badaniu psychologicznemu, jednak nie jest to zarzut uzasadniony. Po pierwsze, z akt sprawy wynika, że doręczenie tego pisma - podobnie jak zawiadomienie o wszczęciu postępowań administracyjnych w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na egzamin kontrolny - nastąpiło w trybie art. 44 Kpa, zatem jest skuteczne, na co Sąd już wyżej wskazał (karta 5 i 6 akt administracyjnych).
Powtórnie te same pisma tj. informacja o konieczności poddania się badaniu oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowań zostały doręczone sąsiadce skarżącego 13 października 2023r. Co do tego strona podnosi, że z potwierdzenia odbioru nie wynika, aby sąsiadka zobowiązała się do oddania pisma skarżącemu, ani aby do takiego przekazania doszło.
Odnośnie tego zarzutu stwierdzić należy, że organ zastosował wprost tryb doręczenia zastępczego, przewidziany w art. 43 Kpa, trudno zatem twierdzić, że doręczenie było nieskuteczne. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Natomiast co do nieustalenia, czy skarżąca podjęła się oddania pisma adresatowi zauważyć należy, że fakt ten wynika wprost z potwierdzenia odbioru. Zawiera ono bowiem zapis, że "oznaczoną przesyłkę doręczono sąsiadowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi" i formularz o tej treści sąsiadka własnoręcznie podpisała. W ocenie Sądu jest to równoznaczne z podjęciem się oddania pisma. Analogiczną informację zawiera także pismo Komendanta Straży Miejskiej, który poinformował organ prowadzący postępowanie, że "przesyłkę odebrała sąsiadka, która podjęła się jej oddania". Nadto o tym, że korespondencja dotarła do adresata świadczy również fakt, że 27 marca 2024r. pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania ws. zatrzymania prawa jazdy, co oznacza, że musiał mieć świadomość, że takowe się toczy. W takiej sytuacji nie można uznać, że są wątpliwości co do prawidłowości doręczenia przesyłki stronie.
Pełnomocnik zarzucał też, że organ zastosował art. 98a ust. 5 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, który nie istniał w dniach popełniania naruszeń (str. 4 skargi). Takie sformułowanie zarzutu wskazuje, że strona błędnie wykłada powołany przepis.
Odnośnie tego wyjaśnić przyjdzie, że istotnie art. 98a ust. 5 pkt 3 ustawy, nakazujący staroście wysłanie informacji o konieczności poddania się badaniom psychologicznym na podstawie wniosku organu kontroli ruchu drogowego został dodany do ustawy o kierujących pojazdami przez art. 4 pkt 29 ustawy z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021r., poz.1997), zmieniającej ustawę o kierujących pojazdami z dniem 5 grudnia 2021r. Oznacza to tylko tyle, że to od tej daty został na organ nałożony obowiązek informowania o konieczności badania. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do dat wykroczeń, zatem obowiązek ten powstaje w każdym przypadku przekroczenia limitu aktywnych punktów karnych po dniu 5 grudnia 2021r., niezależnie od tego, kiedy te punkty karne zostały przypisane. Natomiast w dacie doręczenia stronie powiadomienia o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu podstawa prawna do takiego powiadomienia w postaci art. 98a ust. 5 pkt 3 ustawy od dawna już obowiązywała.
Nadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021r., poz. 2328) ewidencja, o której mowa w ust. 1, (t.j. ewidencja kierujących, naruszających przepisy ruchu drogowego – przyp. Sądu) obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z powyższego wynika, że aktualna ewidencja zawierająca wpisy o naruszeniach, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, których skarżący dopuścił się w 2021r.
Nieuzasadnione są zatem zarzuty niewyjaśnienia stanu faktycznego czy prowadzenia postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organu, podobnie jak zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie rozstrzygnięcia jest wyczerpujące i zawiera konieczne elementy, o których mowa w ww. przepisie Kpa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę