III SA/Gl 99/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-07-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacjefinansowanie oświatywydatki bieżącezwrot dotacjikontrola wydatkowaniaoświatasamorząd terytorialnypostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zwrotu dotacji, uznając, że nie zebrano wystarczających dowodów w zakresie wydatków na użytkowanie budynku przez ośrodek.

Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zwrocie części dotacji pobranej przez Regionalną Fundację w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Fundacja kwestionowała te decyzje, argumentując, że wszystkie wydatki były zasadne i związane z realizacją zadań statutowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne i brak wystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wydatków na użytkowanie budynku przez ośrodek.

Regionalna Fundacja zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i pobranej w nadmiernej wysokości. Organ I instancji zakwestionował szereg wydatków, m.in. na abonament komputerowy, ubezpieczenia, wynagrodzenie tyflopedagoga, wynagrodzenie dyrektora, użytkowanie budynku, choreoterapię oraz usługi firm zewnętrznych. Fundacja argumentowała, że wszystkie te wydatki były niezbędne do realizacji zadań statutowych i zgodne z przepisami. SKO podtrzymało decyzję organu I instancji, szczegółowo analizując poszczególne wydatki i uznając je za niezasadne. W skardze do WSA Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., poprzez brak należytego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego w zakresie wydatków na użytkowanie budynku przez ośrodek. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, tytułem czego następowało obciążenie ośrodka kosztami użytkowania budynku, który nie był jego własnością, a jedynie własnością organu prowadzącego. W pozostałym zakresie Sąd podzielił argumentację organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wydatkowanie środków na użytkowanie budynku przez ośrodek, który jest własnością organu prowadzącego, może być uznane za wydatek bieżący służący realizacji zadań organu prowadzącego, o ile zostanie należycie udokumentowane i wykazane jego powiązanie z celami dotacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały i nie rozważyły w sposób należyty materiału dowodowego w zakresie wydatków na użytkowanie budynku. Brak umowy między fundacją a ośrodkiem nie przesądza o niezasadności wydatku, jeśli budynek jest faktycznie użytkowany na cele edukacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Mogą być wykorzystane na pokrycie wydatków bieżących placówki, w tym na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego.

u.p.o. art. 10 § ust. 1

Ustawa - Prawo oświatowe

Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, w tym zapewnia warunki działania, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

K.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy strona wykazała swoje prawa.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

u.f.p. art. 236 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

Definicja wydatków bieżących.

u.f.p. art. 44 § ust. 3

Ustawa o finansach publicznych

Zasady celowego i oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

u.s.k.o.

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Podstawa prawna działania samorządowych kolegiów odwoławczych.

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Limit wynagrodzenia dyrektora placówki oświatowej.

Karta Nauczyciela art. 30 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

Określenie średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego.

Ustawa budżetowa na rok 2018

Określenie kwoty bazowej dla nauczycieli.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji, w szczególności brak należytego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w zakresie wydatków na użytkowanie budynku przez ośrodek. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego tytułu prawnego i kosztów użytkowania budynku przez ośrodek.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące zasadności wydatków na nieobowiązkowe ubezpieczenia, abonament komputerowy, choreoterapię, wynagrodzenie tyflopedagoga i dyrektora, oraz usługi firm zewnętrznych. Argumenty dotyczące finansowania wydatków na użytkowanie budynku przez ośrodek, które nie zostały w pełni uwzględnione przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

W doktrynie pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko. W ocenie Sądu organy nie zgromadziły i nie rozważyły w sposób należyty materiału dowodowego w tym zakresie. Nie wyjaśnienie tej kwestii powoduje, że decyzja narusza art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a..

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Barbara Orzepowska-Kyć

sprawozdawca

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych, w szczególności wydatków bieżących, zadań organu prowadzącego oraz wymogów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwrotu dotacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego wnioski dotyczące procedury i dowodzenia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wykorzystania środków publicznych w sektorze edukacji i pokazuje, jak istotne są aspekty proceduralne w postępowaniu administracyjnym. Uchylenie decyzji z powodu błędów proceduralnych jest pouczające dla stron i organów.

Błędy proceduralne uchylają decyzję o zwrocie milionowej dotacji oświatowej – co przeoczył sąd?

Dane finansowe

WPS: 19 811,99 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 99/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GZ 118/23 - Postanowienie NSA z 2023-05-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 35 ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Regionalnej Fundacji [...] z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2022 r. nr SKO.FD/41.4/121/2022/18164 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 grudnia 2022 r. nr SKO.FD/41.4/121 /2022/18164, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania Regionalnej Fundacji [...] w C. (dalej: Fundacja, strona, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Starosty T. (dalej: organ I instancji, Starosta) z 13 października 2022 r. nr [...], orzekającą zwrot części dotacji udzielonej przez Powiat T. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości w 2018 r.
W podstawie prawnej decyzji SKO powołało m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.).
Z akt administracyjnych wynika, że Fundacja otrzymała w 2018 r. z budżetu Powiatu T. dotację podmiotową dla Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. (dalej: SOSW) w łącznej kwocie 2.014.830,43 zł na dofinansowanie kształcenia, opieki i wychowania w Szkole Podstawowej Specjalnej (SP) wraz z oddziałami Gimnazjum Specjalnego (G) i w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym uczniów i wychowanków niepełnosprawnych.
W dniu 4 stycznia 2019 r. kwota dotacji została rozliczona przez Fundację na podstawie: "Rozliczenia dotacji otrzymanej w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r."
Starosta działając na podstawie art. 36 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, kontrolował wysokość i prawidłowość wykorzystania środków dotacji otrzymanych przez Fundację. Mając na uwadze wyniki kontroli i dowody pozyskane w trakcie postępowania administracyjnego, decyzją z 13 października 2022 r., wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta określił: 1) wysokość dotacji pobranej przez Fundację z budżetu Powiatu T. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w nadmiernej wysokości w kwocie 19.811,99 zł, 2) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 182.289,83 zł przypadającą do zwrotu do budżetu Powiatu wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych za okres od dnia przekazania dotacji z budżetu Powiatu.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że analizując liczbę uczniów wraz z rodzajami ich niepełnosprawności w poszczególnych szkołach Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, uwzględniając metryczkę subwencji na 2018 r. dla Powiatu T. jak również rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2018 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2395) stwierdzono, że dotacja za 2018 r. została pobrana w nadmiernej wysokości w kwocie 19.811,99 zł.
Starosta zarzucił również, że Fundacja ze środków dotacji sfinansowała zadania inne, niż zadania dotowanej placówki, wymienione w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Organ zakwestionował wydatki przeznaczone na refundację nieobowiązkowego ubezpieczenia samochodu o nr rej [...], na zapłatę Polisy Ubezpieczeniowej PZU nr [...] wystawioną na W. sp. z o.o. tytułem ubezpieczenia od ognia i innych żywiołów oraz kradzieży z włamaniem i rabunku maszyn, urządzeń i wyposażenia, wydatki: przeznaczone na zakup abonamentu komputerowego [...] moduł [...], na refundację wynagrodzenia nauczyciela tyflopedagoga, na refundację wynagrodzenia pracowników W. sp. z o.o., refundację odpisu na ZFSS jednego pracownika niezatrudnionego w Ośrodku. Starosta zarzucił też, że w nadmiernej wysokości rozliczono wydatki na wynagrodzenie dyrektora Ośrodka, a także na wynagrodzenia specjalistów. Zdaniem organu analiza dokumentów wykazała także wydatki rozliczone z dotacji bezpodstawnie lub nieudokumentowane dowodami, dotyczące głównie usług firm zewnętrznych, tj. świadczonych na rzecz SOSW przez różnych specjalistów usług rehabilitacyjnych, czy terapeutyczno-edukacyjnych.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie: art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, art. 10 ustawy Prawo oświatowe przez nieuwzględnienie tego przepisu, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z prawem, art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez dokonanie jego błędnej i zawężonej wykładni.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że wykorzystała przyznaną dotację na niezbędne wydatki związane z zarządzaniem czy też szeroko pojętą obsługą finansową i prawną działalności oświatowej. Strona jako organ prowadzący pełni rolę właścicielską i odpowiada za całość działalności szkoły lub placówki. W ramach dofinansowania realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki mieści się praktycznie cała podstawowa działalność szkoły lub placówki i z dotacji mogą być finansowane wszystkie potrzeby związane z jej funkcjonowaniem w związku z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Na str. 8-12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, tj. art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 124, art. 236 ust. 2, art. 252 ustawy o finansach publicznych, art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wyjaśnił, że dotacja oświatowa ma mieszany charakter: podmiotowo-celowy, gdyż udzielana jest jednostkom spoza sektora finansów publicznych na każdego ucznia, ale jednocześnie przeznaczona jest na ściśle określony cel polegający na realizacji konkretnych zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Rolą dotacji nie jest zatem subsydiowanie wszelkiej działalności szkoły lub placówki czy też wsparcie podmiotu te placówki prowadzącego.
Odnosząc się do poszczególnych, zakwestionowanych wydatków rozliczonych z dotacji SKO wskazało, że:
1. Wydatek z tytułu zakupu abonamentu [...] (program do obsługi korespondencji) w kwocie 317,34 zł, nie ma związku z procesem kształcenia, wychowania, opieki, w tym kształcenia specjalnego. To bowiem nie uczniowie/wychowankowie są końcowymi beneficjentami, lecz pracownicy obsługi administracyjnej. Nawet jeśli praca z wykorzystaniem tego programu służyła wychowankom pośrednio, to jednak wydatek poniesiony tytułem jego zakupu pozostawał bez związku z procesem dydaktycznym, opiekuńczym i wychowawczym.
2. Wydatki na nieobowiązkowe ubezpieczenia komunikacyjne (2.013,50 zł) oraz ubezpieczenie mienia (394,38 zł) - nie mieszczą się w dyspozycji art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Tak przepisy prawa, jak i postanowienia zawartej z W. sp. z o. o. umowy użyczenia maszyn i urządzeń, nie zobowiązywały organu do wykupienia ubezpieczenia w takiej formie. Poza tym rodzaj objętych umową ubezpieczenia urządzeń (np. maszyna szorująco-zbierająca, traktorek-kosiarka, odkurzacz do pracy sucho-mokro czy wózek serwisowy) nie wskazuje na celowość tychże dla zapewnienia warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Z kolei w przypadku wydatku w kwocie 5.550,25 zł tytułem refundacji polisy ubezpieczeniowej budynku, nie przedstawiono w ogóle dowodu potwierdzającego fakt zapłacenia składki przez Fundację.
3. Wydatek na refundację wynagrodzenia nauczyciela tyflopedagoga (4.307,00 zł), jak również odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (1.185,66 zł) poniesiono na wynagrodzenie pracownika pedagogicznego Fundacji, co jest niezgodne z art. 35 ust. 1 pkt 1a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły czy placówki, a SOSW w 2018 r. nie dokonywał odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Poza tym dokonywano refundacji na rzecz Fundacji nawet po zakończeniu terminu obowiązywania umowy o pracę z ww. nauczycielem. Tymczasem świadczenia socjalne nie stanowią składników wynagrodzenia pracowników i nie służą bezpośrednio uczniom, a wyłącznie samym pracownikom, są to dodatkowe usługi świadczone przez pracodawcę na rzecz różnych form wypoczynku pracownika, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo- rekreacyjnej, opieki nad dziećmi pracowników m.in. w żłobkach i przedszkolach, a także różne formy pomocy rzeczowej lub finansowej, zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową, a ponadto są uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i majątkowej pracownika, a nie od wyników jego pracy na rzecz jednostki oświatowej. Ponadto nauczyciel tyflopedagog otrzymywał wynagrodzenie przekraczające kwotę określoną w umowie - umownie wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela ustalono bowiem na kwotę 1.850,00 zł, tymczasem na listach płac Fundacji ustalono kwotę wyższą. Tym samym kwoty wykraczające ponad postanowienia zawartej umowy stanowią środki wydatkowane w nadmiernej wysokości.
4. Wydatki (łącznie 13.141,88 zł) z tytułu wynagrodzenia dyrektora, zostały dokonane ponad określony w przepisach ustawy o finansowaniu zadań oświatowych limit 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego. Według art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a tiret drugie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wysokość wynagrodzenia nie powinna przekraczać miesięcznie wysokości 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, zgodnie z art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189). Z treści art. 30 ust. 3 pkt 4 Karty Nauczyciela wynika, że średnie wynagrodzenie stanowi dla nauczyciela dyplomowanego 184% stopy bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej. Stopa bazowa obowiązująca w 2018 r. wynosiła od 1 stycznia 2018 r. – 2.752,92 zł oraz od 1 kwietnia 2018 r. – 2.900,20 zł (art. 9 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2018 z 11 stycznia 2018 r. - Dz. U. z 2018 r. poz. 291). W związku z powyższym średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego zostało określone w art. 30 ust. 3 pkt 4 Karty Nauczyciela i w 2018 r. wynosi 184% kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej, czyli: od 1 stycznia – 5.065,37 zł, od 1 kwietnia – 5.336,36 zł. Odpowiednio 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego wynosi więc: od 1 stycznia -7.598,06 zł, od 1 kwietnia – 8.004,55 zł. Kwoty te są kwotami stałymi, przepisy nie przewidują bowiem miesięcznego uśredniania wynagrodzeń pracowników w skali roku kalendarzowego. Oznacza to, że w każdym miesiącu 2018 r. maksymalne wynagrodzenie osoby zatrudnionej w szkole placówce niepublicznej nie może przekroczyć kwoty: od 1 stycznia -7.598,06 zł, od 1 kwietnia -8.004,55 zł, co jest zgodne z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w stanie prawnym z 2018 r. oraz znajduje potwierdzenie w interpretacji tegoż przepisu przez MEN zawartej w piśmie [...] z 28 marca 2018 r.
5. Wydatki w kwocie 124.339,42 zł, poniesione z tytułu użytkowania budynku SOSW, udokumentowane notami księgowymi, albowiem użytkowanie przez (Ośrodek nieruchomości w rzeczywistości było refinansowaniem "równowartości raty kredytu wraz z odsetkami w związku ze spłatą kredytu zgodnie z umową nr [...]". Nie przedstawiono żadnego dokumentu, z którego wynikałaby treść stosunku prawnego, z tytułu którego dokonywane jest obciążenie SOSW. Nie jest zatem jasne, tytułem czego w rzeczywistości obciążenie następowało, jak również, jaki był rzeczywisty koszt realizacji tego użytkowania. Zdaniem SKO ponoszony i rozliczany z dotacji wydatek bieżący powinien się wiązać z przesunięciem majątkowym z majątku dotowanego na rzecz innego podmiotu. Wydatek oznacza przepływ środków finansowych od finansującego (dającego) do finansowanego (otrzymującego). Istotnym jest więc to, czy kwota z dotacji została wydana (w opisanym znaczeniu) i czy na cel zgodny z przeznaczeniem dotacji.
6. Wydatki w kwocie 1.400,00 zł poniesione tytułem zakupu usług "Choreoterapia" i "Zajęć z zakresu choreoterapii" nie są zgodne z przepisem art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Istotnie, w myśl art. 105 ustawy Prawo oświatowe, świetlica zapewnia zajęcia świetlicowe uwzględniające potrzeby edukacyjne oraz rozwojowe dzieci i młodzieży, a także ich możliwości psychofizyczne, w szczególności zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów, zajęcia zapewniające prawidłowy rozwój fizyczny oraz odrabianie lekcji. Zadania te realizują wychowawcy, w ciągu roku szkolnego zgodne z planem pracy świetlicy. Zarówno ww. przepisy prawa, jak i okazany w toku postępowania plan pracy świetlicy nie przewidują jednak zajęć świetlicowych o charakterze terapeutycznym prowadzonych przez specjalistów. Nie wszyscy też uczestnicy zajęć świetlicowych wymagają zajęć terapeutycznych, czy takich samych zajęć terapeutycznych. Ponadto, ustawodawca wskazał na obowiązek zapewnienia zajęć świetlicowych przez szkolę, a nie specjalny ośrodek szkolno- wychowawczy, który zapewnia całodobową opiekę wychowankom.
7. Wydatki poniesione tytułem usług świadczonych przez specjalistów z firm zewnętrznych (w łącznej kwocie 29.635,40 zł), nie zostały należycie udokumentowane - rachunki kontrahentów nie zawierały nazwisk uczniów i dzieci wcześnie wspomaganych, a jedynie liczbę wykonywanych usług bez specyfikacji. Również faktury nie zawierały specyfikacji, z której wynikałoby, z jakimi dziećmi oraz w jakich dniach prowadzone były zajęcia w ramach świadczonych usług edukacyjnych. Również z zawartych umów o świadczenie usług nie sposób wywnioskować, kto i z kim będzie realizować usługi. Tak było m.in. w przypadku umowy zawartej z A. L., I. L., czy M. M.. Ponadto rachunki M. M., zostały opisane i rozliczone z dotacji dla SOSW, SP i G oraz na wczesne wspomaganie rozwoju w 2018 r. mimo, że zajęcia ze specjalistą realizowano jedynie w ramach zadań wczesnego wspomagania rozwoju. Wobec powyższego obciążenie tymi wydatkami SOSW, SP i G nie zawiera się w katalogu wydatków określonych art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Podobnie, rachunki kontrahenta "[...]" Terapia i Rehabilitacja M. P. zostały opisane i rozliczone z dotacji dla SPSW i G oraz na wczesne wspomaganie rozwoju w miesiącach styczeń, luty, marzec 2018 r. mimo, iż zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze ze specjalistą realizowano jedynie w ramach zadań SP oraz wczesnego wspomagania rozwoju w miesiącach czerwiec, wrzesień, listopad 2018 r. Zatem obciążenie SOSW i G oraz dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju w miesiącach styczeń, luty marzec 2018 r. z tytułu realizacji zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w całym roku 2018 i wczesnego wspomagania realizowanego z J. K. od czerwca 2018 r. nie zawierają się w katalogu wydatków określonych art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Tak samo ma się rzecz, gdy idzie o wydatki poniesione na wynagrodzenie dokonane na rzecz kontrahenta "[...]" oraz "[...]". Dodatkowo, zawarte z ww. kontrahentami umowy nie określały kto i z kim będzie realizował usługi. Zakwestionowano też wydatki poniesione na wynagrodzenie pracowników pedagogicznych kontrahenta Centrum Intensywnej Rehabilitacji i Terapii "[...]" s.c. M. P., E. J. czy [...] I. L., gdyż faktury nie określały podmiotu, z którym specjaliści prowadzili zajęcia. Ponadto z opisu faktur wynika, że część kwot rozliczono w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego nr umowy [...] tytułem projektu "[...]", którego zadanie to: Świetlica socjoterapeutyczna z usługami specjalistycznymi w zakresie poz. 38 – specjalista pedagog/tyflopedagog, 3 - specjalistyczne zajęcia z muzykoterapeutą, 35 - specjalista rehabilitant ruchu, 37 - specjalista psycholog, 36 - specjalista logopeda. Tym samym wydatki ponoszone z tego tytułu z dotacji udzielonej przez Powiat T. były w rzeczywistości jedynie wkładem własnym projektu autorstwa Fundacji w partnerstwie z Gminą Z.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji SKO z 12 grudnia 2022 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, a to:
1) art. 15 w zw. z art. 136 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie stanowiska organu I instancji w zakresie nieprawidłowości wydatkowania udzielonej dotacji bez przeprowadzenia samodzielnego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy;
2) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy istnieją rzeczywiste przesłanki do wydania decyzji o zwrocie dotacji;
3) art. 10 ustawy prawo oświatowe (dalej: u.p.o.) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1b) ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: u.f.z.o.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji o zwrocie dotacji;
4) art. 35 ust. 2 u.f.z.o. w zw. z art. 236 ust. 2 u.f.p. poprzez przyjęcie zawężonej wykładni pojęcia "wydatków bieżących.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że udzielona dotacja podmiotowa została w pełni wykorzystana zgodnie z celami statutowymi oraz z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Organ odwoławczy całkowicie przyjął argumentację oraz ustalenia powzięte w toku postępowania dowodowego i wyjaśniającego wyrażone w decyzji organu I instancji, naruszając art. 15 K.p.a. Nie odniósł się do argumentacji skarżącej oraz do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz przyjął stanowisko organu I instancji. Zdaniem strony skarżącej, wszystkie zakwestionowane przez organ wydatki poniesione zostały na realizację zadań określonych w art. 10 ust. 1 u.p.o.
Ponadto, dotacja wykorzystana została zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., na pokrycie "wydatków bieżących placówki.
Odnosząc się do poszczególnych wydatków zakwestionowanych przez organ I i II instancji, strona wskazała, że:
1. Zakup oprogramowania - kwota 317,34 zł, abonamentu [...] do obsługi korespondencji, za kwotę 317,34 zł, był zasadny. Program ten zastępuje tradycyjne formy rejestrowania dokumentów. Zapewnia prawidłową obsługę administracyjną Ośrodka. Wszelkie czynności dokonywane z wykorzystaniem programu obejmują przyjmowanie dokumentów dotyczących podopiecznych ośrodka, wszelkich dokumentów dotyczących pracowników ośrodka, wszelkiej korespondencji dotyczącej działalności związanej z kształceniem, wychowaniem i opieką w tym kształceniem specjalnym i profilaktyką społeczną, dokumentów finansowych. Bez obsługi administracyjnej, księgowej działalność placówki nie byłaby możliwa, zatem w konsekwencji nie byłoby możliwe realizowanie zadań oświatowych. To oznacza, że dotacja została wykorzystana na pokrycie wydatków w celu realizacji zadań określonych art. 10 ust. 1 u.p.o. (art. 35 ust. 1 pkt 1b i ust. 4 u.f.z.o.).
2. Wydatki poniesione na użytkowanie samochodu. Skarżąca powołując się na art. 10 ust. 1 u.p.o. (art. 35 ust. 1 pkt 1b u.f.z.o.), wskazała, że zadaniem organu prowadzącego szkołę lub placówkę jest m.in. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Nieobowiązkowe ubezpieczenie pojazdu wykorzystywanego do przewozu niepełnosprawnych podopiecznych stanowi wydatek zapewniający bezpieczne warunki opieki. Ponadto, ubezpieczenie stanowi koszt usługi niezbędnej do bieżącej działalności będący wydatkiem bieżącym zgodnie z art. 236 ust. 2 u.f.p.
Skarżąca podkreśliła, że przedstawiła kontrolującym ewidencję przebiegu pojazdu, z której wynika wykorzystywanie go do celów edukacyjno - wychowawczych związanych bezpośrednio z działalnością na rzecz dzieci posiadających specjalne potrzeby edukacyjne. Pojazd jest dostosowany do przewozu osób niepełnosprawnych, a wynajęcie tego typu pojazdu jest kosztowne. Kwota określona w notach księgowych przez właściciela pojazdu, którym jest skarżąca nie odbiega od wartości rynkowych za tego typu usługi, a wręcz jest zdecydowanie niższa. Podkreśliła, że w sytuacji uszkodzenia pojazdu, nie zawsze cała szkoda zostanie pokryta z ubezpieczenia obowiązkowego. Porównując koszt dopłaty dodatkowej do polisy a koszt poniesienia szkody - kwoty te mogą być całkiem nieporównywalne. Ponadto, takie ubezpieczenie gwarantuje naprawę i na czas jej wykonania samochód zastępczy, co jest istotne, gdyż dzięki temu dzieci nadal mogłyby być dowożone na hipoterapię, która w przypadku awarii i braku samochodu zastępczego musiałaby być przerwana, nie wiadomo na jak długi czas - to oczywiście ze szkodą dla podopiecznych.
3. Koszty ubezpieczenia sprzętu w kwocie 394,38 zł. Strona stwierdziła, że użyczony sprzęt stanowi cenną własność, do tej pory podlegał ubezpieczeniu, a zgodnie z par. 4 umowy użyczenia, na Biorącym spoczywa obowiązek stosowania się do wskazań Użyczającego w zakresie utrzymania przedmiotu użyczenia, na analogicznych warunkach jak do tej pory. Tym bardziej, że stosowane postanowienie wynikało z umowy "użyczenia." Podstawa materialnoprawna wydatku jest analogiczna jak dla ubezpieczenia pojazdu.
4. Wynagrodzenie tyflopedagoga w wysokości 4.307,00 zł. Strona wyjaśniła, że tyfopedagog 1 września 2016 r. zawarł umowę o pracę z Fundacją na czas określony do 1 września 2018 r. i wskazano miejsce wykonywania pracy: SOSW w Z. Później został zatrudniony na czas nieokreślony na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela i specjalisty - tyflopedagoga. Kontrolujący nie wymagali dodatkowych dokumentów czy wyjaśnień dotyczących adekwatności refundowanych wynagrodzeń do rzeczywistych kosztów wynagrodzenia pracownika, które były refundowane z dotacji udzielonej przez Powiat T. na 2018 r. Na marginesie strona zauważyła, że SOSW nie ma osobowości prawnej, a Fundacja jest jego organem prowadzącym. W ocenie skarżącej zasadne jest, że Fundacja obciążyła SOSW wszystkimi kosztami jakie ponosiła w związku z zatrudnieniem K. C. Wszystkie te koszty powinny obciążać SOSW ze względu na fakt, że to tam świadczyła swoją pracę. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1) u.f.z.o. dotacje mogą być przeznaczone na pokrycie rocznego wynagrodzenia osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy Ponadto, ust. 2 powyższego przepisu w zw. z art. 236 ust. 2 u.f.p. zezwala na wykorzystanie dotacji na wydatki bieżące, czyli m.in. na wynagrodzenia wraz z pochodnymi oraz odpisami na fundusze.
5. Wynagrodzenie dyrektora w wysokości 13.141,88 zł. Zdaniem strony organ II instancji błędnie wskazał, że wynagrodzenie Dyrektora SOSW przekracza 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1a tiret drugi ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2203), art. 30 ust. 30 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1189 ze zm.). Kwota 13.141,88 zł jest kwotą pobraną w skali roku (od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.). Zatem, w skali miesięcznej wynagrodzenie dyrektora pokryte z dotacji wynosi około 1.095,15 zł. Wyżej powołany przepis odnosi się do wynagrodzenia miesięcznego, więc dla skarżącej niezrozumiałe jest podważenie wydatku przez organ.
6. Składki. Zatrudnienie pracownika wiąże się dla pracodawcy nie tylko z ponoszeniem kosztu tytułem wynagrodzenia wraz z narzutami, ale również ponoszenia obowiązkowych kosztów tj. jak PFRON, odpis na ZFŚS wynikających z odrębnych przepisów. Pracownicy W. świadczyli pracę na podstawie umowy o współpracy pomiędzy instytucjami. Kontrolującym przedstawiono ewidencję godzin pracy określonych pracowników. Do wglądu przedstawiono umowę o współpracy. Pracownicy świadczący usługi faktycznie wykonywali je na terenie ośrodka, co potwierdzali podpisami na liście obecności, a ich działania finansowane z dotacji Powiatu T. były zgodne z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. SOSW rozliczając otrzymaną dotację z Powiatu T. w 2018 r, w punkcie "Wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń osoby fizycznej prowadzącej szkołę lub placówkę oświatową, jeżeli pełni funkcje dyrektora" wskazał kwoty, podzielone na kwotę brutto oraz koszty pracodawcy tj. Fundusz pracy oraz składki na ubezpieczenie społeczne dla: WWR, SOSW, SP, G. Zdaniem skarżącej przedstawione wyliczenie wskazuje, iż limit wynagrodzeń finansowanych z dotacji powiatu t., wynoszący w 2018 r.: 94.835,22 zł nie został przekroczony. Kontrolujący rozliczył kwotę brutto: 85.649,73 zł, pozostałe koszty pokryte zostały z innych źródeł. Strona wskazała, że dotacje mogą być przeznaczone również na dofinansowanie wydatków bieżących zdefiniowanych w art. 236 ust. 2 u.f.p. Zgodnie z przywołanym wcześniej komentarzem wydatkami bieżącymi są "wynagrodzenia i uposażenia wraz z pochodnymi oraz odpisami na fundusze (...), opłaty, składki i inne należności uiszczane przez jednostki samorządu terytorialnego". Składki są kosztem pochodnym, nierozerwalnym od wynagrodzenia pracowników, a zgodnie z ww. przepisem mogą być finansowane z dotacji udzielonych na podstawie u.f.z.o.
7. Choreoterapia - kwota 1400 zł. Strona wskazała, że zajęcia prowadzone w ramach świetlicy szkolnej zgodnie z przytaczanymi umowami spełniają wymogi art. 105 ust. 2 u.p.o. - świetlica zapewnia zajęcia świetlicowe uwzględniające potrzeby edukacyjne oraz rozwojowe dzieci i młodzieży, a także ich możliwości psychofizyczne, w szczególności zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów, zajęcia zapewniające prawidłowy rozwój fizyczny oraz odrabianie lekcji. Potrzeby dzieci przebywających w świetlicy zostały określone w drodze obserwacji, analizy dokumentacji specjalistycznej oraz konsultacji z rodzicami naszych podopiecznych. Zajęcia z zakresu choreoterapii należą do kategorii zajęć rozwijających zainteresowania i zapewniających prawidłowy rozwój, zwłaszcza jeśli mówimy o dzieciach z niepełnosprawnościami sprzężonymi, dla których dobór form i metod pracy jest bardzo złożony i często wymaga angażowania specjalistów z różnych dziedzin, aby prawidłowo zrealizować wymagania wynikające z przepisów prawa. Sposób prowadzenia zajęć i realizowania planu pracy świetlicy, która skupia tylko dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych wymaga wykorzystania wszelkich możliwych sposobów, aby spełnić wymogi określone w ww. ustawie. Zdaniem strony prowadzone zajęcia mieszczą się w kryteriach określonych art. 35 u.f.z.o., są zgodne z art. 105 u.p.o., jak i również mieszczą się w kategorii zadań określonych przez u.f.z.o. w zw. z ww. rozporządzeniem. Zatem także ten wydatek jest całkowicie uzasadniony.
8. Usługi firm zewnętrznych. Strona zaznaczyła, że stara się pozyskiwać dodatkowe środki na finansowanie potrzeb ośrodka i jego podopiecznych. Jednym ze źródeł finansowania są środki z projektów unijnych. Nie wystarczają one na pokrycie wszystkich zadań, jakie stawia przed ośrodkiem opieka, wychowanie i kształcenie niepełnosprawnych, ciężko chorych dzieci, dlatego też część finansowania usług znalazła pokrycie w dotacji Powiatu T.: jest to kwota stanowiąca niewielką część pozyskanych środków, a świadczone usługi specjalistyczne mieszczą się w kategorii pomocy psychologiczno - pedagogicznej, do której wszystkie instytucje oświatowe są zobowiązane przepisami prawa. Wszelkie środki pozyskiwane z projektów mają pomóc w realizacji zadań oświatowych i zapewnić jak najlepsze warunki funkcjonowania podopiecznym, jeśli istnieje taka możliwość. SOSW korzysta z takiego wsparcia jednocześnie pokrywając tylko niewielką część z dotacji powiatu, aby zadania związane z kształceniem, opieką, wychowaniem i profilaktyką społeczną były zrealizowane.
Usługi terapeutyczno-edukacyjne były zlecane firmom zewnętrznym na podstawie umów o współpracy, celem prowadzenia zajęć specjalistycznych wynikających z zaleceń Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych. Wydatki te zostały szczegółowo opisane w odwołaniu z 25 października 2022 r.
Kwota 9.900 zł – M. M. prowadził zajęcia rehabilitacyjne wyłącznie w ramach zajęć WWR - wczesne wspomaganie rozwoju, zgodnie z umową. Wydatek został poniesiony prawidłowo - świadczy o tym załączona do faktury tabela (wykaz godzin pracy w odpowiednim miesiącu).
Kwota 12.474,00 zł - Pracownik pedagogiczny pod nazwą "[...]" prowadziła zajęcia specjalistyczne z zakresu terapii wzroku zgodnie z umową o współpracy, a swoje działania dokumentowała wpisami w dzienniku zajęć, który został przedstawiony kontrolującym.
Kwota 2.742,20 zł - Pracownicy pedagogiczni pod nazwą Centrum Intensywnej Rehabilitacji i Terapii "[...]" s.c. M. P., E. J. świadczyli usługi specjalistyczne z zakresu terapii widzenia i rehabilitacji na rzecz dzieci będących podopiecznymi ośrodka.
Kwota 1.520,00 zł - Pracownik pedagogiczny pod nazwą "[...] I. L." prowadziła zajęcia specjalistyczne z zakresu usług rehabilitacyjnych zgodnie z umową o współpracy, a swoje działania dokumentowała wpisami w dzienniku zajęć, który został przedstawiony kontrolującym.
Kwota 918,00 zł - Pracownik pedagogiczny pod nazwą "[...]" prowadził zajęcia specjalistyczne z zakresu usług usprawniania ruchowego i psychoruchowego w zakresie dużej i małej motoryki" zgodnie z umową o współpracy, a swoje działania dokumentował wpisami w dzienniku zajęć.
Kwota 897,00 zł - Pracownik pedagogiczny pod nazwą "[...]" prowadził zajęcia specjalistyczne z zakresu usług usprawniania ruchowego i psychoruchowego w zakresie dużej i małej motoryki" zgodnie z umową o współpracy, a swoje działania dokumentował wpisami w dzienniku zajęć.
Kwota 726,00 zł - Pracownicy pedagogiczni pod nazwą "Centrum Intensywnej Rehabilitacji i Terapii "[...]" s.c. M. P., E. J." prowadzili zajęcia specjalistyczne z zakresu widzenia funkcjonalnego, integracji sensorycznej i usprawniania psychoruchowego zgodnie z umową o współpracy, a swoje działania dokumentowali wpisami w dzienniku zajęć.
Kwota 368,20 zł - Pracownik pedagogiczny pod nazwą "[...] I. L." prowadziła zajęcia specjalistyczne z zakresu usług rehabilitacyjnych zgodnie z umową o współpracy, a swoje działania dokumentowała wpisami w dzienniku zajęć, który został przedstawiony kontrolującym.
Zajęcia specjalistyczne świadczone przez ww. podmioty zewnętrzne służyły rozwojowi oraz poprawie sytuacji zdrowotnej podopiecznych objętych kształceniem specjalnym, zatem wydatki te są ściśle związane z działalnością ośrodka i mieszczą się w kategorii wydatków z art. 35 u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 u.p.o. oraz ich organizacja stanowi jedno z zadań nałożonych na SOSW przez ww. rozporządzenie.
9. Użytkowanie budynku SOSW - kwota 124.339,42 zł. Strona wskazała, że podstawą korzystania z budynku jest fakt, że Fundacja jest jednostką organizacyjną dla SOSW Z. i zarazem właścicielem nieruchomości. SOSW jako jednostka terenowa Fundacji nie posiada osobowości prawnej, co oznacza, że szkoły i placówki są pozbawione możliwości uczestniczenia w obrocie cjrwilnoprawnym. To oznacza, że SOSW nie może zawrzeć umowy najmu/użyczenia z Fundacją oraz korzysta z obiektu stanowiącego własność organu prowadzącego. Wszelkie dokumenty, związane z obciążaniem SOSW poszczególnymi kosztami w tym zakresie zostały przekazane w toku kontroli. Wydatek ponoszony tytułem użytkowania budynku jest bezsprzecznie związany z bezpośrednią działalnością SOSW na rzecz kształcenia, wychowania i opieki. Właściciel obiektu, którym jest Fundacja nakłada na SOSW notę obciążeniową, w związku z faktem prowadzenia ww. działalności na rzecz dzieci objętych kształceniem specjalnym na terenie budynku stanowiącego jego własność. Wysokość wydatku jest określana przez właściciela obiektu i nie stanowi kwoty odbiegającej od obowiązujących na rynku cen korzystania z obiektów przeznaczonych na kształcenie na zasadzie użytkowania w określonym celu czy najmu. Nie ma zatem racji organ podnosząc, że istotne jest to, iż nie ma umowy między SOSW a RFPN na korzystanie z tego budynku. Tak naprawdę znikąd nie wynika obowiązek wykazania tytułu prawnego do tego obiektu po stronie SOSW oraz, że bez takowego - poniesienie kosztów używania będzie niezasadne. Jak wskazano, przedstawiono zarządzenie Prezesa, które określa zasady związane z ponoszeniem tych kosztów. Brak umowy (której zawarcie byłoby zawieraniem umowy przez podmiot "sam ze sobą") nie oznacza, iż wydatek jest nieuzasadniony - są to bowiem dwie odrębne kwestie. Kluczowe jest to, że budynek był wykorzystywany na cele związane z edukacją przez podmiot, którego zadaniem jest edukacja i kształcenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492; dalej: "p.u.s.a.") sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.
Przedmiotem sporu jest wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 r.
W doktrynie pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko. Polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona (wyrok NSA z 10 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 777/08 publ.: http://cbois.nsa.gov.pl). Zgodnie ze słownikowym rozumieniem termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s. 1025, por. L. Lipiec, Komentarz do art. 145 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, LEX/el 2008 oraz wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 455/12, LEX nr 1374782, a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 717/14, LEX nr 1654608, jak i wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1231/10, LEX nr 992022). Z powołanego orzecznictwa i literatury jednoznacznie wynika, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja nie odpowiada prawu wskutek naruszenia przepisów prawa procesowego, co mogło doprowadzić do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 u.p.o., poprzez zakwestionowanie kwoty 124.339,42 zł tytułem wydatków na użytkowanie budynku w SOSW w Z.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 u.f.z.o. (w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.): Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1. pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na: (...).
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
Z kolei art. 10 ust. 1 u.p.o. stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
Mając na uwadze treść przywołanych przepisów wskazać przyjdzie, że wydatkowanie kwoty 124.339,42 zł na użytkowanie budynku w SOSW w Z., należy do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę.
W ocenie Sądu organy nie zgromadziły i nie rozważyły w sposób należyty materiału dowodowego w tym zakresie. Wniosek taki wynika z uzasadnienia decyzji SKO, gdzie organ stwierdził, że: "Użytkowanie przez (Ośrodek nieruchomości w rzeczywistości było refinansowaniem "równowartości raty kredytu wraz z odsetkami w związku ze spłatą kredytu zgodnie z umową nr [...]". Nie przedstawiono żadnego dokumentu, z którego wynikałaby treść stosunku prawnego, z tytułu którego dokonywane jest obciążenie Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego w Z. Nie jest zatem jasne, tytułem czego w rzeczywistości obciążenie następowało, jak również, jaki był rzeczywisty koszt realizacji tego użytkowania."
Organ nie rozważył stanowiska strony skarżącej. A przecież zajmowany przez SOSW budynek nie jest jego własnością. SOSW korzysta z budynku będącego własnością Fundacji. Zatem po stronie organu należy rozważenie wszelkich dowodów wskazujących na konieczność ponoszenia przez SOSW kosztów korzystania z tego budynku. Słusznie wskazała strona skarżąca, że brak umowy pomiędzy Fundacją a SOSW nie wskazuje na to, że wydatek jest niezasadny. Niewątpliwym jest, że budynek jest użytkowany przez SOSW. Stanowisko organu jest zupełnie niezrozumiałe, bo nie wiadomo na czym organ opiera swoje przekonanie, że budynek SOSW użytkowany jest nieodpłatnie.
Nie wyjaśnienie tej kwestii powoduje, że decyzja narusza art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.. Zatem uprawniony jest pogląd, że stan faktyczny w zakresie tego wydatku budzi wątpliwości i wymaga wyjaśnienia.
Sąd nie podziela pozostałych zarzutów skargi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że środki finansowe przekazywane w ramach dotacji ze środków publicznych mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel. Przykładowo, w wyroku z 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2722/15, (publ.: http://cbois.nsa.gov.pl). NSA wskazał, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Dlatego środki pochodzące z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Beneficjent nie włada dotacją jak właściciel, bez ograniczeń - lecz przeciwnie - może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony w ustawie.
W rozpatrywanej sprawie cele, na które przeznaczona była otrzymana przez skarżącą dotacja, określa u.f.z.o. Z tego względu art. 44 ust. 3 u.f.p. znajduje zastosowanie w sprawie co oznacza, że skarżąca obowiązana była wydatkować dotację w sposób wskazany w tym przepisie, tj. 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów; b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Wbrew zarzutom skargi, wymogi wynikające z powołanej regulacji, w odniesieniu do zakwestionowanych wydatków z tytułu kosztów polisy [...] w kwocie 2.013,50 zł poniesionych na użytkowanie pojazdu [...] celem przewozu dzieci, niewątpliwie nie zostały spełnione. W zaskarżonej decyzji w sposób jasny i rzeczowy wskazano okoliczności faktyczne wskazujące na nadużycie wykorzystania dotacji otrzymanej z budżetu gminy, z uwagi na opłacenie nieobowiązkowego ubezpieczenia.
Z tych samych przyczyn Sąd podziela również stanowisko organu, co do poniesienia wydatku na ubezpieczenie sprzętu w kwocie 394,38 zł.
Sąd nie podziela również zarzutów skargi w zakresie pkt. 1. zakupu oprogramowania - abonamentu [...] do obsługi korespondencji, za kwotę 317,34 zł.
Ponownie przypomnieć przyjdzie, że określone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. zasady wydatkowania dotacji, jako przeznaczonej na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, obejmują także zadania organu prowadzącego, określone w art. 10 ust. 1 u.p.o. Zadania te (m.in. wydatki na zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz. U. z 2019 r. poz. 351 i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki) są skoncentrowane na pracy placówki i zapewnieniu jej wszelkich niezbędnych warunków organizacyjnych, osobowych i rzeczowych, koniecznych do działalności. Jednakże dotacja oświatowa może zostać wykorzystana na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
Podzielić zatem należało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że zapłata za oprogramowanie nie stanowi wydatku bieżącego, który mógłby zostać pokryty z dotacji. Oprogramowanie to niewątpliwie jest potrzebne, nie służy jednak bezpośrednio do realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
Nie mógł także odnieść pożądanych skutków prawnych zarzut podniesiony w pkt. 4. skargi, w zakresie wynagrodzenia tyflopedagoga.
Organ prawidłowo wskazał, że wypłacona kwota wynagrodzenia przekraczała kwotę określoną w umowie o pracę zawartą przez tyflopedagoga z Fundacją. Fundacja zaś na żądanie organu pierwszoinstancyjnego z 15 marca 2022 r. nie przedstawiła dowodów na wypłatę podwyższonego wynagrodzenia. Nie przedstawiła ich także w trakcie postępowania odwoławczego. Tymczasem nie ulega bowiem wątpliwości, że strona dysponując dowodami lub wiedzą niedostępną organowi, do których sama ma nieograniczony lub nieutrudniony dostęp powinna wykazać się inicjatywą w tym zakresie w szczególności gdy z takich dowodów lub wiedzy wywodzi bądź chce wywodzić korzystne dla siebie skutki. W myśl art. 75 K.p.a., dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mając na uwadze powyższe, skoro strona nie przedstawiła dodatkowych dowodów słusznie organ zakwestionował wynagrodzenie w wysokości 4.307 zł jako wypłacone w zawyżonej wysokości.
Niezasadny okazał się również zarzut opisany w pkt. 5 skargi, dotyczący wynagrodzenia w kwocie 13.141,88 zł.
Organ prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w oparciu o listy płac w poszczególnych miesiącach 2018 r. wynagrodzenie dyrektora SOSW przekroczyło dopuszczalną kwotę wynagrodzenia brutto, określoną w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w stanie prawnym z 2018 r.
Sąd nie podziela także zarzutu określonego w pkt. 6 skargi w zakresie dokonywania odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, który był prowadzony w Fundacji. Rację ma organ, że świadczenia socjalne nie stanowią składników wynagrodzenia pracowników i nie służą bezpośrednio uczniom, a wyłącznie samym pracownikom, są to dodatkowe usługi świadczone przez pracodawcę. Dodatkowo w rozpoznawanej sprawie pracodawcą była Fundacja, a nie SOSW.
Niezasadne są także zarzuty wskazane w pkt. 7. skargi. Słusznie organ zakwestionował kwotę 1.400 zł wydatkowaną na choreoterapię, ponoszoną tytułem zajęć świetlicowych. Słusznie wskazał organ, że wydatkowanie dotacji na ten cel nie jest zgodne z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.
Sąd nie podziela także zarzutów podnoszonych w pkt. 8. skargi, dotyczących zakwestionowanych usług firm zewnętrznych.
Organ prawidłowo wykazał w odniesieniu do poszczególnych usług na braki w ich dokumentowaniu, celem wykazania, że usługi te były świadczone na realizacje celów wskazanych w art. 35 ust. 1 u.f.z.p.
Wynika to z analizy dokumentacji księgowej, która wskazuje, że rachunki kontrahentów nie zawierały nazwisk uczniów i dzieci wcześnie wspomaganych, a jedynie liczbę wykonywanych usług bez specyfikacji (umowy zawarte z A. L., I. L., czy M. M.). Ponadto rachunki M. M., zostały opisane i rozliczone z dotacji dla SOSW, SP, G oraz na wczesne wspomaganie rozwoju w 2018 r. mimo, że zajęcia ze specjalistą realizowano jedynie w ramach zadań wczesnego wspomagania rozwoju. Podobnie, rachunki kontrahenta "[...]" Terapia i Rehabilitacja M. P. zostały opisane i rozliczone z dotacji dla SOSW i G oraz na wczesne wspomaganie rozwoju w miesiącach styczeń, luty, marzec 2018 r. mimo, iż zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze ze specjalistą realizowano jedynie w ramach zadań SP oraz wczesnego wspomagania rozwoju w miesiącach czerwiec, wrzesień, listopad 2018 r. Umowy zawarte z "[...]" oraz "[...]" nie określały kto i z kim będzie realizował usługi. Faktury wystawione przez Centrum Intensywnej Rehabilitacji i Terapii "[...]" s.c. M. P., E. J. czy [...] I. L., nie określały podmiotu, z którym specjaliści prowadzili zajęcia. Ponadto z opisu faktur wynika, że część kwot rozliczono w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego nr umowy [...] tytułem projektu "[...]", którego zadanie to: Świetlica socjoterapeutyczna z usługami specjalistycznymi w zakresie poz. 38 – specjalista pedagog/tyflopedagog, 3 - specjalistyczne zajęcia z muzykoterapeutą, 35 - specjalista rehabilitant ruchu, 37 - specjalista psycholog, 36 - specjalista logopeda. Tym samym wydatki ponoszone z tego tytułu z dotacji udzielonej przez Powiat T. były w rzeczywistości jedynie wkładem własnym projektu autorstwa Fundacji w partnerstwie z Gminą Z.
Te okoliczności wskazują, że wydatki te pozostają poza kategoria wydatków określonych w art. 35 u.f.z.o.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że skarga z wyżej przedstawionych przyczyn zasługuje na uwzględnienie, mimo że Sąd podzielił zasadniczą część argumentacji organu odwoławczego. Uznając jednak, że doszło do naruszenia wyżej przedstawionych przepisów proceduralnych, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i art. 206 § 1 p.p.s.a., na które składają się: uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI