III SA/GL 968/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-06-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wznowienie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezczynność organuZUSskargapostanowieniesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę o wznowienie postępowania w części dotyczącej pozbawienia strony możności działania, a odrzucił ją w pozostałej części dotyczącej niezgodności z Konstytucją lub wykrycia nowych okoliczności.

Skarżący W. G. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r. (sygn. akt III SA/GL 332/24), powołując się na przesłanki z art. 271 pkt 2, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w części dotyczącej art. 271 pkt 2 p.p.s.a., uznając, że skarżący nie był pozbawiony możności działania. W pozostałej części, dotyczącej art. 272 i 273 p.p.s.a., skarga została odrzucona z powodu braku wykazania ustawowych podstaw wznowienia.

Przedmiotem sprawy była skarga W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r. (sygn. akt III SA/GL 332/24), którym odrzucono jego skargę o wznowienie postępowania. Skarżący domagał się wznowienia postępowania sądowego zakończonego wcześniejszym postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2023 r. (sygn. akt III SAB/GI 117/23) w przedmiocie bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący powołał się na przesłanki wznowienia określone w art. 271 pkt 2 (pozbawienie strony możności działania), art. 272 (niezgodność orzeczenia z Konstytucją RP) oraz art. 273 p.p.s.a. (wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych). Sąd administracyjny, badając dopuszczalność skargi, uznał, że przesłanka z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie została spełniona, ponieważ skarżący działał osobiście i otrzymał pouczenie o środkach zaskarżenia. W związku z tym skarga w tej części została oddalona. Natomiast w odniesieniu do przesłanek z art. 272 i 273 p.p.s.a., sąd stwierdził, że argumentacja skarżącego nie potwierdza ich zaistnienia, a także nie było możliwe ustalenie dochowania terminu do ich złożenia. Z tych powodów skarga w tej części została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie był pozbawiony możności działania, gdyż działał osobiście i otrzymał pouczenie o środkach zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący miał możliwość działania w postępowaniu, co wyklucza zastosowanie art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wznowienie postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania.

p.p.s.a. art. 272

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub TSUE mającego wpływ na treść wydanego orzeczenia.

p.p.s.a. art. 273

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wznowienie postępowania w przypadku późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 280 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

p.p.s.a. art. 281

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na rozprawie sąd rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia; w braku podstawy lub zachowania terminu, odrzuca skargę.

p.p.s.a. art. 277

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 i 273 p.p.s.a. z uwagi na niewykazanie przez skarżącego zaistnienia tych przesłanek.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca pozbawienia go możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) została uznana za niezasadną.

Godne uwagi sformułowania

badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania.

Skład orzekający

Dorota Fleszer

przewodniczący

Beata Machcińska

sprawozdawca

Krzysztof Wujek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności rozróżnienie między badaniem dopuszczalności skargi a jej zasadnością oraz stosowanie art. 271, 272 i 273 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego składania wniosków o wznowienie postępowania i interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 968/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 272, art. 273
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. G. na Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 332/24 1) oddala skargę w części odnoszącej się do przesłanki określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2) odrzuca skargę w części odnoszącej się do przesłanki określonej w art. 272 i art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. G. (dalej "Skarżący") na Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r. , sygn. akt III SA/GL 332/24.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia podstawy wynagrodzenia w związku z odbyciem studiów doktoranckich za granicą.
2. Postanowieniem z 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/GI 117/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie skargi Skarżącego na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznawania środków obrony przed bezczynnością organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
3. Następnie, postanowieniem z 6 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SAB/GL 191/23 odrzucił skargę w sprawie ze skargi Skarżącego o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/GL 117/23 w przedmiocie bezczynności.
4. Pismem z 2 grudnia 2023 r., uzupełnionym pismem z 11 stycznia 2024 r., Skarżący ponownie wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/GL 117/23 w przedmiocie bezczynności.
5. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/GL 1060/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę.
6. Kolejnym pismem z 23 kwietnia 2024 r. Skarżący domagał się wznowienia postępowania sądowego zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt III SAB/GL 1060/23 w przedmiocie bezczynności.
7. Postanowieniem z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III SA/GL 332/24 WSA w Gliwicach odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/GL 1060/23
7. W skardze do WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 r. Skarżący wniósł o wznowienie/nieważność postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III SA/GL 332/24.
Skarżący w piśmie z dnia 10 lutego 2025 r. jako podstawy wznowienia postępowania podał art. 271 pkt 2 i art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").
Skarżący w piśmie z dnia 1 marca 2025 r., jako podstawy wznowienia postępowania podał: art. 271 § 2, art. 272 i art. 273 p.p.s.a.
W piśmie z dnia 26 marca 2025 r. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 i 273 p.p.s.a., przeprowadzenie rzetelnej kontroli działań organu rentowego, w szczególności w kontekście naruszenia k.p.a. i Konstytucji RP i stwierdzenie naruszenia prawa przez WSA oraz wyeliminowanie wadliwego orzeczenia.
W piśmie z dnia 28 marca 2025 r. Skarżący, w nawiązaniu do pisma z dnia 19 listopada 2024 r. oraz kolejnych pism złożonych w sprawie, na podstawie: art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (pozbawienie strony możności działania), art. 272 p.p.s.a. (orzeczenie sprzeczne z Konstytucją RP), art. 273 p.p.s.a. (wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem z dnia 19 września 2024 r. w sprawie III SA/GL 968/24 oraz o przeprowadzenie pełnej kontroli działalności organu rentowego na podstawie art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., w szczególności w kontekście: rażącego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, długotrwałej bezczynności organu w związku z niewszczęciem postępowania i braku realnej kontroli sądowoadministracyjnej.
8. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie.
Zdaniem ZUS Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby w sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanej wznowienia postępowania wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. Skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności pozwalających na ustalenie, że w sprawie zaistniała jakakolwiek podstawa wznowienia postępowania, a przytaczane okoliczności nie stanowią kwalifikowanych wadliwości wydanego przez Sąd orzeczenia w sprawie III SAB/GL 332/24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania sądowego Skarżący wskazał art. 271 pkt 2, art. 272 i art. 273 p.p.s.a.
W myśl art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Zgodnie z art. 272 p.p.s.a.:
§ 1. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
§ 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu.
§ 2a. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
§ 3. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.
W myśl art. 273 p.p.s.a.:
§ 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że:
1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;
2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.
§ 2. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
§ 3. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Stosownie do z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Sąd podziela przy tym wyrażany w orzecznictwie pogląd, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei na rozprawie sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (zob. postanowienie NSA z 26 X 2012 r., II OSK 2577/12, publ. CBOSA).
Skarga o wznowienie na podstawie art. 271 § 2 p.p.s.a została złożona z zachowaniem ustawowego terminu. Postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r., wydane w sprawie III SAB/GL 332/24 o odrzuceniu skargi zostało bowiem doręczone Skarżącemu w dniu 10 października, 2024 r., a skarga została złożona do WSA w Gliwicach w dniu 20 listopada 2024 r.
Analiza akt sprawy o sygn. akt III SAB/GL 332/24 dowodzi, iż nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący działał w tej sprawie osobiście. Ww. postanowienie z dnia 19 września 2024 r. o odrzuceniu skargi zostało doręczone Skarżącemu w dniu 10 października 2024 r. wraz z pouczeniem o środkach zaskarżenia.
Zatem skarga o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. została oddalona.
Analiza złożonych przez Skarżącego w sprawie pism procesowych prowadzi do wniosku, że Skarżący, pomimo iż wskazał na przesłanki wznowienia postępowania sądowego określone w art. 272 i 273 p.p.s.a., to jednak argumentacja i zarzuty Skarżącego zawarte w skardze i pismach procesowych nie potwierdzają zaistnienia tych przesłanek. W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie, czy został dochowany termin na złożenia skargi o wznowienie postępowania w oparciu o te przesłanki.
Z tych właśnie powodów skarga o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 272 i 273 p.p.s.a. została odrzucona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI