III SA/Gl 838/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2019-05-14
NSAinneŚredniawsa
prawo geologiczne i górniczewydobycie kopalinyopłata podwyższonabrak koncesjinadzór górniczyWSA Gliwiceskarżący R.B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobywanie piasku bez koncesji.

Skarżący R.B. zaskarżył decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora OUG o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie 4386 ton piasku bez wymaganej koncesji. Skarżący twierdził, że prowadził prace związane z budową stawu, a nie wydobycie. Sąd uznał, że dowody zebrane przez organy nadzoru górniczego, w tym wielokrotne wizje terenowe i pomiary, potwierdzają fakt nielegalnego wydobycia. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym przeprowadzenia wizji terenu bez obecności strony, uznając je za nieuzasadnione w świetle przepisów Prawa geologicznego i górniczego.

Sprawa dotyczyła skargi R.B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. ustalającą skarżącemu opłatę podwyższoną za wydobycie 4386 ton piasku bez wymaganej koncesji. Skarżący twierdził, że na swojej działce prowadził prace związane z budową zbiornika wodnego (stawu) na potrzeby nawadniania upraw, a nie wydobycie kopaliny. Organy nadzoru górniczego przeprowadziły szereg wizji terenowych i kontroli, które wykazały istnienie wyrobisk i pobór piasku. Lokalizacja stwierdzonych wyrobisk nie pokrywała się z lokalizacją zgłoszonych budów stawów. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał, że ustalenia organów są prawidłowe. Sąd podkreślił, że wizje terenowe przeprowadzane przez pracowników nadzoru górniczego w miejscach nielegalnego wydobycia kopalin są dopuszczalne na podstawie przepisów szczególnych (art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b P.g.g.) i nie wymagają uprzedniego zawiadamiania strony, co odnosi się do zarzutu naruszenia art. 79 § 2 k.p.a. Sąd uznał również, że ustalenie ilości wydobytej kopaliny, dokonane przez osobę posiadającą uprawnienia mierniczego górniczego, było prawidłowe, a przyjęta gęstość objętościowa (1,6 t/m3) była najniższą możliwą, korzystną dla strony. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. również uznano za bezzasadne. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie opłaty podwyższonej jest prawidłowe, ponieważ dowody zebrane przez organy nadzoru górniczego (wizje terenowe, pomiary) potwierdzają fakt prowadzenia wydobycia piasku bez wymaganej koncesji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia organów nadzoru górniczego, oparte na wielokrotnych wizjach terenowych i pomiarach, jednoznacznie wskazują na prowadzenie wydobycia kopaliny bez koncesji, a lokalizacja stwierdzonych wyrobisk nie pokrywa się z lokalizacją zgłoszonych budów stawów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.g.g. art. 140 § 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 140 § 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Opłata podwyższona za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny.

p.g.g. art. 143 § 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Stroną postępowania jest podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji.

p.g.g. art. 143 § 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

W przypadku braku podmiotu prowadzącego działalność bez koncesji, stroną jest właściciel nieruchomości.

p.g.g. art. 153 § 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Upoważnieni pracownicy organów nadzoru górniczego mają prawo całodobowego wstępu do miejsc wydobywania kopalin.

Dz.U. 2017 poz. 2126 art. 140

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru górniczego prawidłowo ustaliły fakt prowadzenia wydobycia kopaliny bez koncesji na podstawie wielokrotnych wizji terenowych i pomiarów. Wizja terenowa przeprowadzona przez pracowników nadzoru górniczego bez obecności strony jest zgodna z prawem, zgodnie z art. 153 P.g.g. Ustalenie ilości wydobytej kopaliny przez mierniczego górniczego i przyjęcie najniższej gęstości objętościowej jest prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie wizji terenu bez obecności strony. Niewzięcie pod uwagę wniosku o powołanie biegłego.

Godne uwagi sformułowania

Opłata podwyższona za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny. Prawo całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do miejsc wydobywania kopalin. Ratio legis cytowanego wyżej przepisu P.g.g. jest przyznanie organom nadzoru górniczego szerokich uprawnień mających na celu zapewnienie bezpiecznego sposobu prowadzenia działalności górniczej i zapobieżenie wydobywaniu kopalin w sposób niekontrolowany.

Skład orzekający

Barbara Orzepowska-Kyć

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury ustalania opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji, w tym dopuszczalności wizji terenowych bez obecności strony oraz sposobu ustalania ilości wydobycia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydobycia piasku na działce prywatnej i zastosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje nielegalnego wydobycia surowców i pokazuje, jak organy nadzoru górniczego prowadzą postępowania w takich przypadkach, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i górniczym.

Nielegalne wydobycie piasku na własnej działce zakończyło się wysoką opłatą podwyższoną.

Dane finansowe

WPS: 101 755,2 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 838/18 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Sygn. powiązane
II GSK 1351/19 - Wyrok NSA z 2023-02-15
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2126
art. 140
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. ref. Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...], znak: [...], l.dz. [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. z [...], znak: [...], l.dz. [...] ustalającą skarżącemu R. B. opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 4 386 ton piasku.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej "k.p.a." w związku z art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, z późn. zm.).
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Stwierdził, że w czerwcu 2016r. Dyrektor OUG w L. powziął wiedzę o nielegalnej eksploatacji kopaliny z działki o nr [...] w miejscowości K. w gminie F. Działka ta jest własnością M. i R. B. Pracownicy OUG w L. przeprowadzili 6 lipca 2016 r. niezapowiedzianą wizję terenową na ww. nieruchomości. Czynność ta potwierdziła fakt prowadzenia wydobycia piasku bez wymaganej koncesji. Stwierdzono wówczas występowanie wyrobisk: wgłębno-stokowego w części północnej działki oraz wgłębnego w części środkowej. Głębokość wyrobisk dochodziła do ok. 2,5-3 m. W czasie przeprowadzania wizji terenowej pracownik OUG w L., posiadający uprawnienia mierniczego górniczego, wykonał pomiary wspomnianych wyrobisk. Skarżący obecny w czasie wizji wyjaśnił, że na przedmiotowej działce prowadzone są prace związane z budową zbiornika wodnego, a wyrobisko usytuowane w północnej części działki jest starym wyrobiskiem, które zostało oczyszczone.
W toku dalszego postępowania ustalono, iż strona 10 lutego 2016 r. wystosowała do S. zgłoszenie robót budowlanych, polegających na wykonaniu urządzenia melioracji wodnej szczegółowej w postaci stawu o wymiarach 12 m x 12 m w odległości 4 m od granicy z działką nr [...], służącego do podlewania upraw rolnych (krzewów maliny). Położenie wspomnianego stawu zaznaczano również na mapie dołączonej do wspomnianego zgłoszenia. Organ ustalił jednak, że obydwa wyrobiska były zlokalizowane w innym miejscu niż to, które zostało określone w zgłoszeniu robót budowlanych. Przeprowadzona 8 listopada 2016 r. kontrola pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. potwierdziła, iż w miejscu określonym w zgłoszeniu robót budowlanych z 10 lutego 2016 r. nie prowadzono żadnych robót budowlanych. W miejscu wskazanym w wymienionym zgłoszeniu stwierdzono jedynie grunt porośnięty trawą.
W dniu 30 listopada 2016 r. pracownicy OUG w L. przeprowadzili kolejną wizję terenową na działce nr [...]. Wizja ta potwierdziła dalszy pobór piasku. W stosunku do stanu z 6 lipca 2016 r. wyrobiska uległy powiększeniu. W czasie tej czynności wykonano ponowny pomiar wyrobisk. Następnie 24 stycznia 2017 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej działki w obecności właścicieli nieruchomości, tj. skarżącego i jego żony. W trakcie oględzin strona przedstawiła pismo Starosty B. z 8 grudnia 2016 r. informujące o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na budowie stawu jako urządzenia melioracji wodnej do podlewania krzewów maliny na działce nr [...] o wymiarach 23 m x 21,74 m w odległości 4 m od granicy z działkami nr [...] i [...]. Jednak lokalizacja zbiornika określona w tym zgłoszeniu również nie pokryła się z miejscami, w których dokonano wydobycia piasku. W toku postępowania pierwszej instancji pracownicy OUG w L. sporządzili dokumentację ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji. Zgodnie z tą dokumentacją, z działki nr [...] położonej w K. wydobyto 4 386 ton piasku.
Dyrektor OUG w L., decyzją z [...], znak: [...], l.dz. [...], ustalił skarżącemu i jego żonie opłatę podwyższoną za wydobycie bez koncesji 4 386 ton piasku w kwocie 101 755,20 zł.
Na skutek odwołania strony, Prezes WUG decyzją z [...], znak: [...], l.dz. [...], uchylił ww. decyzję Dyrektora OUG w L. z [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Prezes WUG wskazał m.in., że niezbędne jest prawidłowe ustalenie strony postępowania.
W piśmie z 6 września 2017 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że działka nr [...] jest prywatną własnością jego mocodawcy, który sam prowadził na niej prace, niemające nic wspólnego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
W dniu 26 października 2017 r. przeprowadzono kolejne oględziny działki nr [...], które wykazały zmiany terenu w stosunku do wizji terenowych przeprowadzonych w dniach 6 lipca 2016 r. i 30 listopada 2016 r. oraz oględzin przeprowadzonych 24 stycznia 2017 r. Północna część działki, gdzie poprzednio stwierdzono i udokumentowano wyrobisko o wymiarach ok. 15 m X 35 m i głębokości ok. 2 m, została zasypana masami ziemnymi wymieszanymi z pozostałościami po karpach drzewnych. W drugim wyrobisku w środkowej części działki nr [...], gdzie podczas poprzednich wizji i oględzin istniało zawodnienie, stwierdzono zmiany polegające na wybraniu surowca znajdującego się na środku zawodnionego wyrobiska, co świadczy o jego pogłębieniu. Ponadto, w czasie oględzin stwierdzono, że na południe od zawodnionego wyrobiska oraz wokół niego została nawieziona ziemia wymieszana z gruzem budowlanym i pokruszonym asfaltem drogowym. Po zakończeniu oględzin pracownicy OUG w L. pozyskali ze Starostwa Powiatowego w B. poświadczoną kopię zgłoszenia wodnoprawnego strony z 8 listopada 2016 r. dotyczącego budowy stawu o pow. ok. 500 m2 i głębokości do 2 m na działce nr [...].
W dniu 19 grudnia 2017 r. do OUG w L. wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...], znak; [...], informujące o kontroli przeprowadzonej 6 grudnia 2017 r. na działce nr [...] przez pracowników PINB w B. i dokonanych w jej wyniku ustaleniach.
Zgodnie z tym pismem, w miejscu zakreślonym przez skarżącego na mapie sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej załącznik do zgłoszenia robót budowlanych z dnia 10 lutego 2016 r., polegających na wykonaniu urządzenia melioracji wodnej szczegółowej w postaci stawu o wymiarach 12 m x 12 m w odległości 4 m od granicy z działką nr [...] i w odległości 120 m od krawędzi jezdni, nie stwierdzono realizacji jakichkolwiek robót budowlanych. W miejscu określonym w ww. zgłoszeniu nie było większych zagłębień terenu. We wspomnianej lokalizacji miejscami widoczna była czarna ziemia, piasek i kępy traw. Z kolei, w miejscu zakreślonym przez inwestora w zgłoszeniu robót budowlanych z 8 grudnia 2016 r., polegających na wykonaniu urządzenia melioracji wodnej szczegółowej w postaci stawu o wymiarach 23 m x 21,74 m, stwierdzono szerokoprzestrzenny wykop o nieregularnym kształcie o wymiarach w najszerszym i najdłuższym miejscu ok. 23 m X 18 m i głębokości ok. 2 m do lustra wody w odległości ok. 21 m od stodoły posadowionej na działce nr [...] w odległości ok. 87 m od krawędzi jezdni. Na dzień kontroli (6 grudnia 2017 r.) roboty budowlane nie były zakończone. Na całej działce nie stwierdzono składowania piasku ani ziemi oraz innego stawu. Zgłoszenie na budowę stawu z 8 grudnia 2016 r. zostało poprzedzone zgłoszeniem wodnoprawnym z 8 listopada 2016 r. Zgodnie ze stanowiskiem PINB w B., Starosta B. wadliwie przyjął zgłoszenie z 8 grudnia 2016 r. dotyczące budowy stawu o wymiarach 23 m x 21,74 m, bez wskazania przez inwestora precyzyjnej lokalizacji stawu na działce. W związku z tym, powszechny organ nadzoru budowlanego uznał, że wskazany w zgłoszeniu staw realizowany jest w odległości ok. 87 m od krawędzi jezdni i tym samym nie stanowi samowoli budowlanej. Posadowienie stawu zostało ustalone, tzn. sporządzony został szkic z wyznaczeniem zbiornika przez geodetę i inwestor nie może na podstawie ww. zgłoszenia realizować stawu w innym miejscu. Wspomniany szkic został dołączony do pisma PINB w B. z 15 grudnia 2017 r.
W dniu 19 stycznia 2018 r. pracownicy OUG w L. przeprowadzili ponowne oględziny działki nr [...]. W trakcie tej czynności ustalono, że w porównaniu do stanów z 6 lipca 2016 r., 30 listopada 2016 r., 24 stycznia 2017 r. oraz 26 października 2017 r. stan gruntu uległ zmianie. Mianowicie, ślady po wykonanych robotach w północnej części działki (wyrobisko, miejsca zdjętego nadkładu), stwierdzone i udokumentowane w 2016 r., zostały usunięte poprzez ich zasypanie masami ziemnymi wymieszanymi z pozostałościami po karpach drzewnych. W dniu 19 stycznia 2018 r. na tej części działki stwierdzono nasadzenie sadzonek drzew iglastych. Wyrobisko drugie (zawodnione) o wymiarach ok. 24 m X 41 m i głębokości do lustra wody ok. 2-2,5 m znajdujące się w środkowej części działki nr [...], istniejące jeszcze do czasu wizji przeprowadzonej 26 października 2017 r., na dzień 19 stycznia 2018 r. było całkowicie wypełnione masami ziemnymi. Ponadto, pracownicy OUG w L. w czasie oględzin stwierdzili w południowej części działki prowadzenie robót ziemnych, polegających na wykonaniu zbiornika wodnego o nieregularnym kształcie i głębokości ok. 2 m do lustra wody. Teren prowadzonych prac był wytyczony drewnianymi palikami. Miejsce lokalizacji tego zbiornika było zgodne z wyrysowanym na mapie sytuacyjno-wysokościowej, stanowiącej załącznik do zgłoszenia robót budowlanych z 8 grudnia 2016 r.
Decyzją z [...], znak; [...], l.dz. [...], [...], Dyrektor OUG w L. umorzył w całości postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej wobec żony skarżącego.
Inną decyzją, również z [...], znak; [...], l.dz. [...], ww. organ ustalił stronie opłatę podwyższoną za wydobycie bez koncesji 4 386 ton piasku z działki nr [...] w miejscowości K. w wysokości 101 755,20 zł.
W uzasadnieniu tej drugiej decyzji Dyrektor OUG w L. wyjaśnił m.in., że dowody zebrane w sprawie potwierdzają fakt prowadzenia poboru kruszywa w 2016r. bez koncesji, a strona osobiście odpowiada za naruszenie wymagań p.g.g., tzn. jest sprawcą tzw. nielegalnej eksploatacji, z tym, że ww. wydobycie nie ma związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Ilość kopaliny wydobytej z działki nr [...] w 2016 r. organ ustalił na podstawie obmiaru wyrobisk wykonanych przez pracowników OUG w L. w dniach 6 lipca 2016 r. i 30 listopada 2016 r.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora OUG w L. z [...] ustalającej opłatę podwyższoną.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora OUG. Stwierdził, że stan faktyczny sprawy po przeprowadzeniu kontroli na działce nr [...] 6 grudnia 2017 r. przez pracowników PINB w B. oraz oględzin 19 stycznia 2018 r. przez pracowników OUG w L. jest jasny i nie ma w nim żadnych wątpliwości. Skarżący na działce nr [...], stanowiącej jego współwłasność, wykonał dwa wyrobiska górnicze, jedno w północnej, a drugie w środkowej części działki. Nadto na podstawie zgłoszenia robót budowlanych z 8 grudnia 2016 r. poprzedzonego zgłoszeniem wodnoprawnym z 8 listopada 2016 r. wykonał w południowej części działki zbiornik wodny (staw). Opłata podwyższona ustalona decyzją Dyrektora OUG w L. z [...] nie obejmuje materiału wybranego w ramach realizacji wspomnianego zbiornika wodnego (stawu). Ilość kopaliny wydobytej z działki nr [...] w 2016 r. organ ustalił na podstawie obmiarów wyrobisk wykonanych przez pracowników OUG w L. 6 lipca 2016 r. i 30 listopada 2016 r. Były to pomiary wyrobisk zlokalizowanych w północnej i środkowej części działki nr [...] (bez zbiornika w południowej części).
Dalej odniósł się do zarzutu nieuwzględnienia oraz braku jakiegokolwiek odniesienia się do wniosku strony o powołanie biegłego na zasadzie art. 84 § 1 k.p.a., na okoliczność wskazania, jaki rodzaj kopaliny został pozyskany z terenu objętego postępowaniem oraz zarzutu niewskazania w uzasadnieniu decyzji powodu niepowołania biegłego zgodnie z wnioskiem skarżącego. Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kopalina została już wydobyta i wywieziona, dlatego nie jest możliwe szczegółowe określenie jej rodzaju. W związku z powyższym w postępowaniu o naliczenie opłaty podwyższonej zastosowanie znalazła Polska Norma "PN-81-B-03020 grunty budowlane, posadowienie bezpośrednie budowli". Norma ta określa gęstość objętościową różnych osadów występujących na terenie Polski, od piasków i żwirów do glin i iłów. Ponieważ każdy z tych osadów mógł znajdować się wyrobisku i być wyeksploatowany, ustalając wysokość opłaty podwyższonej przyjęto w interesie strony najniższą określoną w normie wartość gęstości objętościowej równą 1,6 t/m3. Taka wartość jest określona dla piasków drobnych i pylastych. Nie można wykluczyć, że wraz z piaskiem wydobyto również warstwy gliny, iłów lub pyłów, ale wszystkie te utwory są w świetle przepisów p.g.g. kopalinami, a każda z nich zgodnie z ww. normą ma większą gęstość objętościową od 1,6 t/m3. Pomiaru ilości wydobytej kopaliny dokonała osoba posiadająca uprawnienia mierniczego górniczego, a więc dysponująca wiedzą specjalistyczną, gwarantującą prawidłowe wykonanie geodezyjnego pomiaru wyrobiska. W związku z powyższym, nie było potrzeby powoływania dodatkowego biegłego, jako że czynności polegające na wykonaniu pomiaru wyrobiska oraz sporządzeniu dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji wykonywane przez pracowników organów nadzoru górniczego posiadających wymagane uprawnienia mają charakter czynności biegłych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 § 2 k.p.a., poprzez dokonanie wstępnej wizji terenu 26 października 2017 r. bez obecności strony organ wskazał, że pracownicy nadzoru górniczego mogą przeprowadzać wizje terenowe w miejscach wydobywania kopalin bez wymaganej koncesji na podstawie art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b p.g.g. Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu nadzoru i kontroli upoważnionym pracownikom organów nadzoru górniczego, w granicach ich właściwości rzeczowej i miejscowej, przysługuje, po okazaniu legitymacji służbowej, prawo całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do miejsc wydobywania kopalin. Przepisy p.g.g. nie wymagają uprzedniego informowania kogokolwiek o planowanej wizji miejsc nielegalnego wydobywania kopalin.
Również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy uznał za nieuzasadnione.
Na to rozstrzygnięcie skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1/ naruszenie norm postępowania, tj. ąrt. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie zawartego w odwołaniu skarżącego od decyzji organu I instancji zarzutu zaniechania dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zebrania dowodów i rozpatrzenia materiału sprawy, za bezzasadny oraz stwierdzenie, iż stan faktyczny sprawy jest jasny i nie ma w nim wątpliwości, podczas gdy uzasadnione wątpliwości co do składu wydobytej kopaliny oraz jej objętości rzeczywiście istnieją, a ponadto zdaniem strony skarżącej zostały przez organ I instancji rozstrzygnięte na jej niekorzyść;
2/ naruszenie art. 79 § 2 k.p.a., stwierdzając, iż przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2017 poz. 2126 ze zm.) nie wymagają uprzedniego informowania kogokolwiek o planowanej wizji miejsc nielegalnego wydobywania kopalin, a tym samym uznając dokonanie przez pracowników nadzoru górniczego wstępnej wizji terenu 26 października 2017 roku bez obecności strony za nienaruszające art. 79 § 2 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, wniósł o:
1/ uchylenie decyzji zaskarżonych odwołaniem oraz skargą w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o:
2/ uchylenie decyzji zaskarżonych odwołaniem oraz skargą w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ 1. instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko. Podkreślił, że ustalona opłata nie obejmowała kopaliny odłączonej od złoża w związku z budową stawu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej powoływana jako P.p.s.a.
Natomiast badanie zaskarżonej decyzji we wskazanych ramach prowadzi do wniosku, że decyzja nie narusza prawa, niezasadne są też zarzuty strony skarżącej wyrażone w skardze.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy nadzoru górniczego prawidłowo obciążyły skarżącego opłatą podwyższona za wydobywanie kopaliny bez koncesji.
Stosownie do art. 140 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017r., poz. 2126 j.t.), działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, przy czym opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (ust. 3 pkt 3).
Zgodnie zaś z art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 P.g.g. w sprawach określonych niniejszym działem stroną postępowania jest odpowiednio podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku - właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne.
Z powyższego wynika, że w przypadku prowadzenia robót górniczych bez koncesji stroną postępowania jest podmiot, który taką działalność prowadzi, a w przypadku nieustalenia tego podmiotu – właściciel nieruchomości.
Przesłankami do wydania decyzji dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie wydobycia przez podmiot, który nie posiada koncesji i nie zgłosił zamiaru wydobywania kopaliny dla zaspokojenia potrzeb własnych, organowi nadzoru górniczego.
Skarżący kwestionuje ustalenie organów, że w okresie, który objęła decyzja o ustaleniu opłaty podwyższonej na działce [...] wydobywał on piasek i twierdzi jednocześnie, że prowadził tam jedynie prace związane z wykonaniem stawu nie negując jednocześnie, że to on prowadził działalność na działce [...].
Twierdzeniom tym Sąd nie dał jednak wiary.
O fakcie prowadzenia działalności wydobywczej świadczą ustalenia kilkakrotnie przeprowadzanych oględzin.
Okoliczność prowadzenia wydobycia potwierdziły trzykrotne wizje: z 6 lipca 2016r., 30 listopada 2016r. i 24 stycznia 2017r., a ich ustalenia różnią się tylko w zakresie ilości wydobytej kopaliny, która rosła wraz z upływem czasu.
W czasie pierwszej z nich potwierdzono fakt istnienia w północnej części działki [...] wyrobiska wgłębno-stokowego i wgłębnego, zawodnionego w części środkowej, których głębokość dochodziła do 2,5-3m. Także w wyniku czwartej wizji z 26 października 2017r. nie doszło do zanegowania wcześniejszych ustaleń, a jedynie do ustalenia, że wyrobisko w części północnej zostało zasypane masami ziemnymi i karpami drewnianymi, (co potwierdza tylko fakt, że wcześniej musiał istnieć dół po eksploatacji, który mógł być nimi wypełniony), a na południe od wyrobiska zawodnionego została nawieziona ziemia wymieszana z gruzem budowlanym i pokruszonym asfaltem.
Zauważyć nadto należy, że skarżący dokonał zgłoszeń wykonania dwóch różnych zbiorników na potrzeby nawadniania upraw maliny, żaden z nich jednak nie obejmował tej lokalizacji, w jakiej stwierdzono prowadzenie wydobycia.
Pierwsze zgłoszenie robót budowlanych jest datowane na 10 lutego 2016r. i dot. budowy mniejszego stawu o wymiarach 12 x 12m i w odległości 4 m od granicy z działką [...], który jednak nie był realizowany. Kontrola przeprowadzona przez pracowników PINB w B. 6 grudnia 2017r. potwierdziła, że w tym miejscu nie prowadzono robót budowlanych i był tam jedynie grunt porośnięty trawą.
Drugie zgłoszenie, z 8 grudnia 2016r. dotyczyło dużego zbiornika o wymiarach 23 x 21,74m, który jednak był wykonywany w innym miejscu (w południowej części działki) niż obszar objęty eksploatacją górniczą (część północna i środkowa).
Natomiast faktu braku koncesji nie neguje nawet sama strona.
Spełnione zatem zostały przesłanki wydania decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej.
Co do ustalenia kwoty tej opłaty zaznaczyć należy, że w decyzji organu I instancji znajduje się szczegółowe jej wyliczenie, dokonane przy uwzględnieniu objętości wydobytego kruszywa ustalonej przez osobę posiadającą kwalifikacje mierniczego górniczego, a zatem posiadającą wiedzę i umiejętności praktyczne, gwarantujące prawidłowe wykonanie pomiaru i przy użyciu specjalistycznych urządzeń pomiarowych. Co prawda wobec usunięcia mas ziemnych niemożliwe było precyzyjne ustalenie ich składu, ale ich gęstość przyjęto w najmniejszej możliwej wysokości, a zatem z korzyścią dla strony.
Zdaniem Sądu tak dokonane ustalenia należy uznać za prawidłowe biorąc pod uwagę kwalifikacje osoby dokonującej obmiaru i sporządzającej "Dokumentację..", a także wyliczającej ilość wydobytej kopaliny.
Dlatego nieuzasadnionymi okazały się zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. przez zaniechanie dokonania wszelkich czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego.
Także zarzut naruszenia art. 79 § 2 K.p.a. okazał się bezzasadny.
Odnosząc się zarzutów skargi dotyczących dowodu z oględzin nieruchomości z 26 października 2017r. dokonanych pomimo nieobecności strony, Sąd zauważa, że wizja przeprowadzana przez pracowników organów nadzoru górniczego jest innym dowodem, niż dowód z oględzin, o którym mowa w art. 79 § 1 K.p.a.
Stosownie bowiem do art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że katalog środków dowodowych przewidziany w przepisach K.p.a. jest otwarty, co oznacza, że nie są one dowodami ani jedynymi, ani bardziej wiążącymi od innych. Natomiast prawo przeprowadzenia wizji w terenie, na którym prowadzona jest działalność górnicza wynika z przepisów szczególnych, tj. art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b P.g.g., zatem przepis ten ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 79 K.p.a.
W myśl powołanego przepisu P.g.g, przy wykonywaniu nadzoru i kontroli upoważnionym pracownikom organów administracji geologicznej oraz pracownikom organów nadzoru górniczego, w granicach ich właściwości rzeczowej i miejscowej, przysługuje, po okazaniu legitymacji służbowej, prawo całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do miejsc wydobywania kopalin.
Ratio legis cytowanego wyżej przepisu P.g.g. jest przyznanie organom nadzoru górniczego szerokich uprawnień mających na celu zapewnienie bezpiecznego sposobu prowadzenia działalności górniczej i zapobieżenie wydobywaniu kopalin w sposób niekontrolowany, prowadzony poza wszelką reglamentacją organów nadzoru górniczego. Poza niewątpliwymi startami dla budżetu w związku z nieuiszczaniem opłat związanych z eksploatacją stan taki może powodować powstanie niebezpieczeństwa dla osób prowadzących wydobycie i osób trzecich, stąd zasadne jest przeprowadzanie takich czynności bez zachowania trybu zawiadamiania o nich strony z 7-mio dniowym wyprzedzeniem.
Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że skoro organ ma prawo wstępu na teren, gdzie prowadzone jest wydobycie kopaliny, to ma również obowiązek utrwalenia dokonanych ustaleń, a sporządzony w tym trybie protokół – jako mogący przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i niesprzeczny z prawem – może stanowić dowód w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione, w pozostałym zakresie również nie dostrzegł wad zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI