III SA/Gl 954/23

III SA/Gl 954/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 2 pkt 15a, art. 7 ust. 1, art. 10a, art. 22 ust 2a, ust. 3, art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 120, art. 121, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6, art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. sp. k. w N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr 2401-IOA.4823.13.2023.MS w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 21 sierpnia 2023r., nr 2401-IOA.4823.13.2023.MS, Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej też: DIAS)utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej też: NUCS) z 17 lutego 2023r. znak [...], nakładającą na A. spółka komandytowa z siedzibą w N. (dalej: Strona, Spółka, Skarżący) karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu niewykonania przez przewoźnika obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem
W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.; dalej O.p.) oraz art. 10a ustawę z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 104 ze zm.; dalej jako: ustawa SENT).
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że 7 stycznia 2020 r. w godz. od 00:40 do 03:00 w Oddziale Celnym w C. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów, dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego MERCEDES-BENZ o nr rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej [...] o nr rejestracyjnym [...], których właścicielem była Spółka. Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm. - określanej dalej jako: ustawa SENT). W ramach kontroli realizującej wytyczne dyrektywy dopisanej do [...], dokonano weryfikacji danych zawartych w ww. zgłoszeniu SENT z przedstawioną dokumentacją oraz sprawdzono przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych.
W trakcie kontroli kierujący zespołem pojazdów przedstawił następujące dokumenty: dokument przewozowy CMR nr [...], dokument Sales-Shipment nr [...] z 2 stycznia 2020, dokumenty Laboratory Report [...] oraz [...] z 2 stycznia 2020, raporty wagowe [...] oraz [...] z 2 stycznia 2020, wypis z licencji nr [...], dowód rejestracyjny ciągnika samochodowego seria i nr [...], dowód rejestracyjny naczepy seria i nr [...]. Według informacji zawartej w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...], obejmowało ono towary o nazwie: [...] w ilości 12.000 kg oraz [...] w ilości 12.000 kg, klasyfikowane do pozycji CN 2710, podlegające obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (określanym dalej jako: system SENT).
Podmiotem wysyłającym towar był [...]. Podmiotem odbierającym był [...]. Natomiast przewoźnikiem była Spółka; miejscem wjazdu na terytorium Polski było przejście graniczne w K., a jako miejsce wyjazdu wskazano Z.. Ponadto, w zgłoszeniu [...] wpisany był numer urządzenia/lokalizatora GPS: [...].
W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolujący stwierdzili trwającą ponad godzinę niesprawność lokalizatora nr [...]. Przerwa w nadawaniu sygnału GPS miała miejsce 6 stycznia 2020 r. od godz. 21.37 do godz. 22.57. W tym czasie kierowca kontynuował jazdę na odcinku autostrady A1 między miejscowością P. a C. Stwierdzono również brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych - kontrola miała miejsce w C. a geolokalizator wskazywał, że pojazd znajduje się w okolicach B. (jest to ostatnie wskazanie geolokalizatora). W trakcie kontroli uzyskano od kierowcy informację, że pojazd wyposażony jest w zewnętrzny system lokalizacji ZSL, w którym kierowca nie ma możliwości włączenia bądź wyłączenia lokalizatora, a jedynie ma możliwość śledzenia poprzez komunikat na tablecie o poprawności działania systemu (w trakcie kontroli na tablecie widniał komunikat OK). Aktualne wskazania geolokalizatora oraz przerwę w jego działaniu sprawdzono również w systemie SENT GEO.
W trakcie kontroli kierowca skontaktował się ze spedytorem, który przywrócił nadawanie sygnału GPS. Po przywróceniu sprawności lokalizatora i ponownym sprawdzeniu system SENT wykazał, że pojazd znajduje się w C. i dodatkowo, że w okresie od 6 stycznia 2020 r. godz. 23.12 do 7 stycznia 2020 r. godz. 1.42 miała miejsce druga przerwa w nadawaniu sygnału GPS. Ustalenia z przeprowadzonych czynności zostały zawarte w protokole z kontroli z 7 stycznia 2020 r., którego kierowca odmówił podpisania.
W oparciu o powyższe ustalenia NUSC postanowieniem z 31 maja 2022 r., wszczął z urzędu wobec Spółki - jako przewoźnika - postępowanie w sprawie wymiaru kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT; jednocześnie poinformował o możliwościach i warunkach odstąpienia od nałożenia kary oraz wezwał do wskazania, czy występują okoliczności potwierdzające ważny interes Spółki jako przewoźnika i uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Pismem z 28 czerwca 2022 r. Spółka złożyła wyjaśnienia w sprawie oraz przedłożyła korespondencję z firmą dostarczającą geolokalizację (ZSL) oraz operatora GPS przesyłającego dane bezpośrednio do PUESC. Jednocześnie, zawnioskowała o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, ponieważ brak sygnału był spowodowany czynnikami zewnętrznymi, na które Spółka nie miała wpływu.
W toku postępowania organ pierwszej instancji pismami wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o udzielenie informacji, czy Spółka posiada zaległości w składkach ZUS, w podatkach lub innych należnościach publicznoprawnych, oraz czy jest lub było prowadzone wobec Państwa postępowanie egzekucyjne w okresie ostatnich pięciu lat. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wynika, że Spółka nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek; Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. poinformował, że według stanu na dzień sporządzenia pisma Spółka nie posiada zaległości podatkowych, jak również w ciągu ostatnich pięciu lat nie było prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne.
Następnie wystąpił do Centrum Informatyki Resortu Finansów z zapytaniem, czy 6 stycznia 2020 r. system SENT GEO działał prawidłowo lub czy były przerwy w działaniu systemu, które spowodowały niesprawność systemu geolokalizacji trwającą dłużej niż godzinę i otrzymał informację, że tego dnia nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu system.
Pismem z 26 sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji wezwał Spółkę do jednoznacznego sprecyzowania, na której z okoliczności (ważny interes przewoźnika/interes publiczny) wymienionych w ustawie SENT opiera swój wniosek w sprawie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wraz ze wskazaniem konkretnych okoliczności, które czyniłyby go uzasadnionym i wiarygodnym.
W odpowiedzi Spółka złożyła wyjaśnienia w kwestii przerw w przesyłaniu danych geolokalizacyjnych oraz zawnioskowała o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, ponieważ opóźnienie przesyłu danych spowodowane było czynnikami zewnętrznymi, na które nie miała wpływu. Do pisma dołączono dokumenty przestawiające sytuację finansową i materialną Spółki.
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania NUSC decyzją z 17 lutego 2023 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł z tytułu niewykonania przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 10a ustawy SENT, polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem o numerze referencyjnym [...].
Kwestionując powyższe Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła naruszenie przepisów procesowych i prawa materialnego. Zaakcentowała bezzasadność nieodstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny oraz naruszenie tym zasady proporcjonalności.
Zaskarżoną decyzją DIAS nie uznał zarzutów odwołania i utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Ananlizując okoliczności sprawy podtrzymał stanowisko NUSC w zakresie stwierdzonych naruszeń. Wyjaśnił, że art. 165b § 1 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie przepisów ustawy SENT. Nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia; ocenił ważny interes przewoźnika, w kontekście podjęcia decyzji o przyznaniu ulgi w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Wskazał, że z przesłanych przez ZUS i organ podatkowy informacji oraz przedłożonych dokumentów wynika, że mając na uwadze osiągane przez Spółkę przychody i zyski netto oraz posiadane środki trwałe należało uznać, że sytuacja finansowa jako przedsiębiorcy nie wskazuje na symptomy zagrożenia zdolności do prowadzenia dalszej działalności gospodarczej, a wręcz przeciwnie świadczy o jej rozwoju. Podkreślił, że dokonana analiza potwierdza pozytywne zjawiska finansowe i ekonomiczne występujące w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa; prowadzi prężną działalność gospodarczą, zwiększając stan aktywów i pasywów, uzyskując każdego roku wysoki zysk netto oraz powiększając i modernizując flotę pojazdów. Zatem stwierdził, że nie występują przesłanki "interesu publicznego" na płaszczyźnie ekonomicznej, gdyż Spółka jest w stanie uiścić karę pieniężną nałożoną za niewypełnienie ustawowych obowiązków. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić, pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym który wymaga, by przypadające budżetowi należności były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Natomiast dokonując oceny przesłanek interesu publicznego na gruncie pozaekonomicznym zaakcentował, iż kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów materialnych ustawy SENT ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących przewóz towarów wrażliwych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Drugorzędne znaczenie ma przyczyna powstania stwierdzonych naruszeń, gdyż nawet w przypadku popełnienia oczywistej omyłki, niezamierzonego ludzkiego błędu, okoliczności te same w sobie nie zwalniają z określonych w ustawie SENT sankcji.
Odnosząc się do żądania Spółki odstąpienia od nałożenia kary ze względu na interes publiczny bowiem wystąpienie przerwy w przesyłaniu danych geolokalizacyjnych wynikało z błędu komunikacji między urządzeniem a systemem operatora, spowodowanego najprawdopodobniej słabym sygnałem sieci komórkowej, były to zatem problemy techniczne, na które nie miała Spółka wpływu – DIAS wyjaśnił, że ustawodawca, pomimo zliberalizowania nakładania sankcji w przypadku braku uszczuplenia budżetu państwa, na mocy art. 30 ust. 5 ustawy SENT wyłączył z tej liberalizacji przewoźników. Przesłankę interesu publicznego w niniejszej sprawie mogłyby zatem wypełniać sytuacje, które zupełnie uniemożliwiłyby prawidłowe realizowanie obowiązków z ustawy SENT. Takich jednak sytuacji w niniejszej sprawie nie ustalono. Podnoszone zaś argumenty nie wskazują na wystąpienie sytuacji uzasadniającej to odstąpienie. Podobnie – zdaniem DIAS - wskazany przez Spółkę brak uszczuplenia podatków nie wpływał, na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny. Nie można bowiem uzależniać istnienia interesu publicznego (jako potencjalnej możliwości odstąpienia od wymierzenia takich kar) od kwestii zapłaty lub nie należnych podatków.
W niniejszej sprawie została również zachowana zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Jak wynika z danych uzyskanych z systemu SENT, w okresie od dnia obowiązywania ustawy SENT do 26 kwietnia 2023 r. stwierdzono, że na 850 przeprowadzonych kontroli 15 zakończyło się wynikiem pozytywnym, w których stwierdzono nieprawidłowości. W związku z tym wielokrotnie Spółka naruszyła obowiązujące regulacje ustawy SENT, a nieprawidłowości stwierdzone w niniejszym postępowaniu i związana z tym kara pieniężna nie miała charakteru incydentalnego lecz powtarzalny.
Nadto analizując orzecznictwo sądowo-administracyjne dotyczące interpretacji pojęcia "interesu publicznego" DIAS stwierdził, że dotkliwa kara za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, miała na celu zobligowanie uczestników transportu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę, żądając uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w związku z art. 2 Konstytucji, tj. prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych, zasadę prawdy obiektywnej poprzez pominięcie ratio legis przepisów ustawy SENT oraz niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w zakresie uiszczenia należności publicznoprawnych od towaru będącego przedmiotem zgłoszenia;
- art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.
2. przepisów prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, w tym: błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji nie pozwoliło organom odstąpić od nałożenia karyoraz pominięcie rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;
- art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
W uzasadnieniu powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ uznał ich bezzasadność i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a brak aktualnych wskazań geolokalizatora sankcjonowane są karą wskazaną w ustawie w określonej wysokości.
Odpowiadając na zarzuty dotyczące zastosowania sankcji, w sytuacji gdy interes publiczny zachowaniem strony nie został naruszony – organ odwoławczy wskazał, że szczegółowo w decyzjach wyjaśniono Stronie okoliczności, którymi kierowały się organy obu instancji uznając, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu strony, ani też interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej z tytułu niewykonania przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 10a ustawy SENT, polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem. Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych.
Zatem zasadnie uznały organy obu instancji orzekające w tej sprawie, że nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie dopełnił ustawowo nałożonego obowiązku utrzymywania ciągłej łączności geolokalizatora i nie ustały samodzielnie wysokości kary. Ta ustalona została w ustawie w sposób jednoznaczny w określonej kwocie i jest niezależna od przyczyn naruszenia sankcjonowanego obowiązku. Podkreślić trzeba, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązki związane z systemem monitorowania przewozu są na tyle jednoznaczne, że wykluczają możliwość ich swobodnej interpretacji przez organy prowadzące postępowanie.
Norma art. 7 ust. 1 ustawy SENT jednoznacznie stanowi, że w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 2 pkt 15a ustawy SENT zewnętrzny system lokalizacji to system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. Natomiast z art. 10a ustawy SENT wynika, iż przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (ust. 1). Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).
Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2a. ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru 9ust. 2b).
Skoro zatem Strona nie spełniła obowiązku przewoźnika wymienionego w art. 10a ustawy SENT to zasadnie została nałożona kara. Niemożliwym także było skorzystanie z odstąpienia z wyż. cyt. ust. 2b, bowiem jak wynika z informacji z Centrum Informatyki Resortu Finansów na zapytanie organu - 6 stycznia 2020 r. system SENT GEO działał prawidłowo, bez przerw w działaniu systemu.
W sprawie organ także prawidłowo rozpatrzył możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Organ obszernie przeanalizował warunki określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz ważny interes przewoźnika i interes publiczny, opierając się na orzecznictwie i poglądach doktryny. Nadto zasadnie wskazał, że użyte w przepisach art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. W konsekwencji skonstatował, że w toku postępowania Strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary ani nie wykazała także żadnych przesłanek wskazujących na istnienie jej ważnego interesu przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.
Możliwość skorzystania z ulgi na podstawie tegoż przepisu (w zakresie ważnego interesu przewoźnika) uzależniona jest zaistnieniem odpowiednio rozumianego interesu przewoźnika i interesu publicznego. Natomiast podjęte z urzędu działania potwierdziły, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z powyższych przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia sankcji; spłata należności z tytułu kary pieniężnej nie spowoduje niewywiązania się Spółki z ustawowych obowiązków. Regulacje ustawy SENT w sposób bardzo wąski przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły normę z art. 22 ust. 3 ustawy z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 ustawy. Odnośnie "ważnego interesu " wskazać należy, że o istnieniu takiego interesu uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Zdaniem składu orzekającego tut. Sądu termin "ważny interes" wyczerpuje się zarówno w wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności, ale także powinien uwzględniać normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną (wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków, ich wzajemne proporcje itp.). Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też – w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające zastosowanie pprzedmotowej ulgi. Skarżąca spółka nie wskazała na jakiekolwiek trudne warunki finansowe, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz na to, jak wysokość kary wpłynie na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Pamiętać należy, że ukarany jest profesjonalistą w swojej dziedzinie. Gdy nie powołuje się zatem na własne trudne warunki ekonomiczne, tzn. nie przedstawia konkretnych, indywidualnych okoliczności, w oparciu o które organ mógłby powziąć przypuszczenie, że uiszczenie kary z wysokim prawdopodobieństwem uczyni z ukaranego beneficjenta pomocy publicznej – brak jest podstaw do wymagania od organu, aby takich okoliczności poszukiwał z urzędu.
Podobne też argumenty powodują ocenę właściwego rozważenia "interesu publicznego" jako podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż – zdaniem Skarżącej - interes publiczny zachowaniem Strony nie został w ogóle naruszony. Podkreślić należy, że dobrem, które mieści się w pojęciu "interesu publicznego", jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Innymi słowy, interes publiczny powinien być rozumiany w tym wypadku jako sytuacja, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby zatem pozorny. Tymczasem w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną.
Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności stanowiące ważny interes podmiotu wysyłającego, w szczególności znaczne pogorszenie jego sytuacji ekonomicznej, zagrożenie jego egzystencji. Jednocześnie nie wystąpiły okoliczności dotyczące interesu publicznego zarówno na płaszczyźnie ekonomicznej sytuacji zobowiązanego, prowadzącej do ograniczenia, bądź nawet upadku prowadzonej działalności gospodarczej, co w konsekwencji spowodowałoby konieczność sięgania do środków pomocowych państwa. Ponadto nie nastąpiły okoliczności dotyczące sytuacji pozaekonomicznej zobowiązanego, związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie organów do władzy państwowej, co nie powinno nieść ze sobą skutków negatywnych dla działania całego aparatu państwowego.
Podobny pogląd wyrażany jest także w dotychczasowym orzecznictwie – m.in. w wyroku z 31 sierpnia 2023 r., o sygn. akt II GSK 14/21 omawiającym przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nałożenie kary nie godzi w interes publiczny, zwłaszcza że dotyczy działań profesjonalnego podmiotu, na którym ciążą większe obowiązki w zakresie przestrzegania prawa niż ma to miejsce w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z profesjonalną działalnością zarobkową. Z pojęciem interesu publicznego, określonym w art. 24 ust. 3 ustawy z 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, wiąże się nie tylko obowiązek ponoszenia danin publicznych, lecz również proporcjonalność wymierzania kar, co każdorazowo musi uwzględniać organ w trakcie postępowania. Ocena ta musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego (vide: wyrok NSA z 16 marca 2022 r., o sygn. akt II GSK 176/22). Nie każdy interes ukaranego może przemawiać za odstąpieniem od ukarania ale musi to być interes ważny czyli taki, który oceniany z punktu widzenia racjonalność, skuteczności, celowości czy sprawiedliwości uzasadnia odstąpienie od ukarania pomimo realizacji znamion deliktu administracyjnego przez wysyłającego lub przewoźnika. Musza to być takie okoliczności, które są akceptowane społecznie, czyli ukaranie w sytuacji ich zaistnienia musiało by być uznane za nieakceptowalne i nie realizujące zasad demokratycznego państwa prawa (vide: wyrok WSA z 2 czerwca 2022r., o sygn. akt II SA/Rz 250/22).
Wobec powyższego należało uznać, że organy administracji nie naruszyły wskazanych przepisów prawa materialnego.
Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia powyższe wymogi. Natomiast powołana podstawa prawna została ściśle skonkretyzowana określonymi przepisami według stanu prawnego z daty zdarzenia kontroli. Wydanie zaś decyzji poprzedziło przeprowadzenie postępowania w zgodzie z normami prawa procesowego uregulowanego w art. 120, art.121, art. 124, art. 187, art. 191 O.p.
W konkluzji należy więc podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 10a ww. ustawy. Przepis ten bezspornie miał zastosowanie w sprawie, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Jak już podkreślono, przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy stwierdził naruszenie wymogów ustawy co musiało skutkować nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Jednocześnie organy po przeanalizowaniu okoliczności niniejszej sprawy zasadnie uznały, że nie można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, gdyż nie wystąpiły wskazane w ustawie przesłanki.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
13