III SA/GL 952/25

III SA/Gl 952/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na Dyrektora [...] Mieszkań w B. w przedmiocie działań podejmowanych przez organ w kwestii oferty zawarcia umowy najmu postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 września 2025 r. W. S. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działania Dyrektora [...] Mieszkań w B. w przedmiocie oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego zarzucając rażące łamanie przepisów uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 24 lutego 2020 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy B.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ administracji zamiast trzech ofert lokalu socjalnego przedstawił skarżącej tylko jedna ofertę, której nie przyjęła. W tym przedmiocie nie została wydana jednak żadna decyzja, a skarżąca otrzymała jedynie pismo informacyjne. Wskazała, że jest matką samotnie wychowująca córkę, a zaproponowany lokal posiadał zaledwie jeden pokój i wspólne pomieszczenie sanitarno-higieniczne. Córka nie będzie miała zatem odpowiednich warunków do nauki oraz wypoczynku. Ponadto zarówno budynek jak i mieszkanie są zapluskwione pomimo przeprowadzonej dezynsekcji.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w sprawach dotyczących realizacji wyroków eksmisyjnych z przyznanym prawem do najmu socjalnego lokalu nie wydaje się decyzji administracyjnej, a jedynie zgodnie z wyrokiem sądu składa się ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, co też organ uczynił 23 lipca 2025 r.
Dodał ponadto, że przyznanie lokalu socjalnego w wyniku realizacji wyroków eksmisyjnych następuje na podstawie przepisu § 7 ust. 2 powołanej uchwały Rady Miejskiej w B. nr [...] oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2021 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 725), nie natomiast na podstawie § 11 ww. uchwały, dlatego też organ nie miał obowiązku przedstawienia skarżącej trzech propozycji ofert lokali socjalnych.
Organ zwrócił ponadto uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącej zaproponowany lokal spełnia standardy oraz wymagania techniczne, przy czym skarżąca nie skorzystała nawet z możliwości oględzin tego lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1427, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.3)), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca organowi naruszenie przepisów uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 24 lutego 2020 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy B. polegające na przedstawieniu skarżącej tylko jednej oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oraz braku wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, uznać należy, że sprawa w tym przedmiocie nie należy do właściwości sądów administracyjnych, co w konsekwencji zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi.
Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 725). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która na zasadach i w wypadkach przewidzianych w tej ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokajają potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Zagadnienie, dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu mieszkalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (powołane orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przyjęto, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jedynie zatem ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie, w tym również rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu, należą do właściwości sądów powszechnych. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1279/15.
Jednocześnie stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie uprawnienie skarżącej do lokalu socjalnego nie wynikało z aktu administracyjnego lecz z wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt [...], który orzekł, że skarżącej przysługuje prawo do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu.
Podkreślić jednocześnie należy, że czynności polegające na skierowaniu do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie są związane z wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy, nie mogą zatem stanowić rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnoprawnym. Czynności te mają charakter cywilnoprawny, zmierzają bowiem do nawiązania stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Zawarcie umowy najmu lokalu przez gminę jest czynnością cywilnoprawną, nie należy zatem do kognicji sądów administracyjnych. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w myśl którego kwestia zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy podlega w całości uregulowaniu mającym charakter cywilnoprawny (postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. I OSK 795/15; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2019 r. dostępne w internetowe bazie orzeczeń CBOS).
Dochodzenie żądania przyznania określonego lokalu socjalnego (zawarcia umowy najmu) na drodze sądowoadministracyjnej jest zatem niedopuszczalne.
W konsekwencji skargę należało odrzucić.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.