III SA/Gl 950/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-11-27
NSAAdministracyjneNiskawsa
sądy administracyjnewłaściwość sąduodrzucenie skarginaruszenie praworządnościprawo pomocysądy powszechnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na Prezesa Sądu Rejonowego w R. dotyczącą naruszenia praworządności w kontekście przyznania prawa pomocy, uznając sprawę za niedopuszczalną z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.

Skarżący złożył skargę na Prezesa Sądu Rejonowego w R. zarzucając naruszenie praworządności w związku z odmową przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego do kontroli działalności orzeczniczej sądów powszechnych. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ przedmiot sprawy nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych, które nie są powołane do nadzoru nad sądami powszechnymi.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez J. J. na Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie naruszenia praworządności. Skarżący wyraził niezadowolenie ze sposobu załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, twierdząc, że mimo spełnienia przesłanek ustawowych, nie przyznano mu zwolnienia z kosztów sądowych, co miało stanowić naruszenie praworządności przez organ. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że dotyczy ona działalności orzeczniczej sądów powszechnych, która nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności zbadał swoją właściwość. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te sprawują kontrolę nad legalnością działań lub zaniechań organów administracji publicznej, obejmującą m.in. decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, akty prawa miejscowego czy inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd podkreślił, że konstytucyjny model sądownictwa zakłada odrębność sądownictwa powszechnego i sądów administracyjnych oraz wyraźne rozgraniczenie ich kompetencji. W związku z tym, że przedmiotowa skarga dotyczyła działalności orzeczniczej sądu powszechnego, a nie działań administracji publicznej w rozumieniu przepisów p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdził brak swojej właściwości. Na tej podstawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skarga została uznana za niedopuszczalną i odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi i kontroli podejmowanych przez nie czynności oraz wydawanych orzeczeń.

Uzasadnienie

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ograniczony do spraw wskazanych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które dotyczą działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Sprawy dotyczące działalności orzeczniczej sądów powszechnych pozostają poza kognicją sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli jej przedmiot nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne nie są bowiem powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi i kontroli podejmowanych przez nie czynności oraz wydawanych orzeczeń. konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku właściwości sądów administracyjnych do kontroli orzeczeń i czynności sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których przedmiotem skargi jest działalność sądu powszechnego, a nie organu administracji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy kwestii właściwości sądu, co jest istotne dla prawników, ale nie przedstawia szczególnego zainteresowania dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 950/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie naruszenia praworządności postanawia: odrzucić skargę. 5
Uzasadnienie
Pismem z 4 października 2023 r. skarżący wniósł skargę na Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie naruszenia praworządności.
W uzasadnieniu strona wyraziła swoje niezadowolenie sposobem załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. [...]. Podkreśliła, że pomimo złożenia wymaganych oświadczeń i spełnienia przesłanek ustawowych nie zostało jej przyznanie prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, czym organ naruszył zasadę praworządności.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Dotyczy ona bowiem działalności orzeczniczej toku spawy należącej do kognicji sądów powszechnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej powoływanej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że objęta skargą sprawa nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi i kontroli podejmowanych przez nie czynności oraz wydawanych orzeczeń.
Podkreślić należy, że konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami z zastrzeżeniem, iż w przypadku wątpliwości to po stronie sądów powszechnych leży domniemanie kompetencji w rozstrzygnięciu danej sprawy.
W świetle powyższych rozważań należało uznać niniejsza sprawa nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Sprawa objęta skargą pozostaje zatem poza kognicją sądów administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
-----------------------
3

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI