III SA/Gl 95/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-06-17
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnatachografczas pracy kierowcóworganizator wycieczkiodpowiedzialnośćkontrola drogowazałoga dwuosobowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną nałożoną na organizatora wycieczki za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, uznając brak dowodów na wiedzę organizatora o potencjalnych naruszeniach.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na organizatora wycieczki, T. sp. z o.o., za naruszenie przepisów o tachografach. Kontrola wykazała, że jeden z kierowców nie zalogował swojej karty kierowcy do tachografu, mimo że pojazd był w załodze dwuosobowej. Organy administracji nałożyły karę na organizatora, uznając, że wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie udowodniono, iż organizator wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu, a umowa z przewoźnikiem zawierała odpowiednie postanowienia zabezpieczające.

Przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładająca karę pieniężną na T. sp. z o.o. w K. jako organizatora wycieczki. Kara została wymierzona za niewłaściwą obsługę tachografu przez kierowcę M. M., który nie zalogował swojej karty kierowcy, mimo że pojazd był w załodze dwuosobowej z kierowcą A. F. Organy administracji uznały, że organizator wycieczki ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 92a ust. 11 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpatrując sprawę po raz drugi (po wcześniejszym uchyleniu decyzji), stwierdził, że organy nie wykazały wystarczająco, iż organizator wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu. Sąd podkreślił, że organizator zawarł umowę z licencjonowanym przewoźnikiem, która zawierała zobowiązanie do przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców i zapewnienie noclegów dla kierowców, co sugeruje zamiar prawidłowego wykonania przewozu. Brak było dowodów na to, że organizator wiedział o konkretnym naruszeniu ze strony kierowcy. Sąd uznał, że organy błędnie oceniły materiał dowodowy i naruszyły art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organizator wycieczki nie ponosi odpowiedzialności, jeśli nie udowodniono, że wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały, iż organizator wycieczki wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu przepisów dotyczących tachografów. Zawarcie umowy z przewoźnikiem i zapewnienie noclegów dla kierowców nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności bez dowodów na świadomość naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 11

Ustawa o transporcie drogowym

Warunkuje odpowiedzialność podmiotów innych niż przewoźnik (w tym organizatora wycieczki) za naruszenia przepisów, wymagając wykazania, że wiedzieli lub powinni byli wiedzieć o naruszeniu.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 153

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c.p.k. art. 31e § ust. 3

Ustawa o czasie pracy kierowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że organizator wycieczki wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu przepisów dotyczących tachografów. Umowa z przewoźnikiem zawierała postanowienia zabezpieczające i zobowiązujące do przestrzegania przepisów. Żaden przepis nie nakłada na organizatora imprezy turystycznej obowiązku sporządzania planu pracy załogi kierowców.

Odrzucone argumenty

Organ uznał, że organizator wycieczki ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 92a ust. 11 u.t.d. za naruszenie przepisów o tachografach. Organ twierdził, że organizator nie podjął realnych działań celem zapewnienia zgodności przewozu z przepisami.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie wykazał, że Skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że zlecone przez nią usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia. Naruszenie przez organy art. 80 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Żaden przepis nie nakłada na organizatora imprezy turystycznej obowiązku sporządzenia planu pracy załogi kierowców.

Skład orzekający

Beata Machcińska

sprawozdawca

Małgorzata Herman

przewodniczący

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności organizatora wycieczki za naruszenia przepisów transportowych przez przewoźnika, zwłaszcza w kontekście wymogu wiedzy lub powinności wiedzy o naruszeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizatora wycieczki i naruszeń związanych z tachografami. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem wiedzy organizatora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie winy lub zaniedbania po stronie organizatora, a nie tylko samego faktu naruszenia przez wykonawcę. Jest to istotne dla firm zlecających usługi transportowe.

Czy organizator wycieczki odpowiada za błędy kierowcy? Sąd wyjaśnia, kiedy można uniknąć kary.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 95/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92 a ust. 11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 26 listopada 2024 r. nr BP.501.1572.2024.2250.KA12.638804 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia 13 lutego 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz strony skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydana w przedmiocie kary pieniężnej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia 13 lutego 2023 r., wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 i 3 oraz 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej "ustawa o transporcie drogowym" lub "u.t.d.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 2022-12-09, nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł.
Kara została wymierzona za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego tachografu skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Nieprawidłowości te stwierdzono w dniu 9 grudnia 2022 r. podczas kontroli drogowej na ul. [...] w C., autobusu marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A. F. w załodze z M. M. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy osób z Polski do Francji, w imieniu przewoźnika S. Sp. z o.o. w K. (dalej "przewoźnik"). W trakcie kontroli ustalono, że A. F. zalogował swoją kartę kierowcy do tachografu, natomiast M. M. nie zalogował do drugiego slotu tachografu swojej karty kierowcy. Ustalono, że organizatorem wycieczki uczniów z [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w C. była Spółka.
2. W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Podniosła, iż organ nie uwzględnił wyjaśnień M. M., dotyczących jego problemów zdrowotnych mających wpływ na brak możliwości świadczenia usług kierowcy autokaru oraz tego, że to A. F. w dniu kontroli był jedynym kierowcą. Zdaniem Spółki organ błędnie zastosował wskazane w decyzji przepisy, uznając, iż M. M. był kierowcą w dniu kontroli.
W ocenie Spółki w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 92c u.t.d., gdyż, jako organizator wycieczki, nie miała i nie mogła mieć wpływu na stwierdzone w sprawie naruszenie. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków – T. K., któremu M. M. miał zgłosić swoją niedyspozycję zdrowotną oraz B. K., który miał przejąć w Z. pojazd od kierowcy A. F. Spółka wyjaśnia, iż M. M. w dniu kontroli jedynie pomagał kierowcy A. F. załadować bagaże do pojazdu, lecz nie tworzył z nim załogi, wobec czego nie miał obowiązku zalogować do tachografu swojej karty kierowcy.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
3. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ odwoławczy") decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 1118/23 uchylił zaskarżoną przez Spółkę decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r.
5. Organ odwoławczy decyzją z dnia 26 listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 11 ustawy o transporcie drogowym, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy powołał adekwatne przepisy ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7 i ust. 11. Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
W sprawie w toku kontroli drogowej autobusu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 9 grudnia 2022 r. na podstawie ustaleń zawartych w protokole kontroli oraz w protokołach z przesłuchania kierowców w charakterze świadków wykazano, iż pojazdem w dniu kontroli wykonywano przejazd w załodze dwuosobowej bez rejestrowania przez jednego z kierowców aktywności na karcie kierowcy. W dniu 9 grudnia 2022 r. M. M. poruszał się pojazdem z A. F., celem późniejszego przejęcia autobusu i kontynuowania przewozu. W chwili kontroli kierowca pomagał pasażerom w czynnościach związanych z ładowaniem do pojazdu bagaży, nie mając zarówno przez czas przejazdów, jak i podczas załadunku, zalogowanej do tachografu karty kierowcy i tym samym nie rejestrując swojej aktywności.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż argumentacja Spółki pozostaje w całkowitej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności z zeznaniami A. F. i M. M. Organ wskazał na definicje kierowcy zawartą w art. 4 lit. c rozporządzenia 561/2006, która wprost określa, że "kierowca oznacza osobę, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Zdaniem organu oświadczenia M. M. oraz A. F., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, bezsprzecznie i spójnie wskazują, iż w dniu kontroli M. M. znajdował się w pojeździe celem podjęcia się prowadzenia pojazdu po dojechaniu do miejscowości Z. Tym samym w chwili, gdy obaj kierowcy znaleźli się w pojeździe stanowili oni załogę dwuosobową w rozumieniu art. 4 lit. o rozporządzenia 561/2006: "załoga kilkuosobowa oznacza sytuację, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku, w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu." Tym samym obaj kierowcy powinni mieć zalogowane karty kierowcy do odpowiednich slotów urządzenia rejestrującego.
Odnosząc się do argumentacji strony, organ wyjaśnił, iż na żadnym etapie kontroli M. M. nie zgłosił problemów zdrowotnych i jednocześnie oświadczał, iż ma przejąć pojazd w miejscowości Z.
Organ odwoławczy wskazał, że kierowca który przebywa w pojeździe jedynie celem pomocy w załadunku bagaży, również powinien rejestrować na swojej karcie kierowcy aktywność. Okres ten nie może być bowiem zaliczony do odpoczynku kierowcy, gdyż nie dysponuje on swobodnie swoim czasem, a świadczy inną pracę na rzecz pracodawcy. Powyższa argumentacja jednoznacznie wskazuje, iż do popełnienia naruszenia faktycznie doszło. W przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowody w postaci zeznań kierowców w charakterze świadków oraz protokołu kontroli własnoręcznie podpisanego przez obu kierowców bez wnoszenia uwag, bezsprzecznie wskazuje, iż w dniu kontroli kierowca M. M. nie rejestrował na swojej karcie kierowcy danych dotyczących aktywności. Tym samym organ pierwszej instancji zasadnie nałożył karę z tytułu naruszenia Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydanego w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż Spółka, jako organizator wycieczki, nie podjęła żadnych realnych działań celem zapewnienia by przewóz realizowany był zgodnie z obowiązującymi przepisami. Spółka w swoich działaniach ograniczyła się wyłącznie do wynajęcia przewoźnika i zawarcia z nim umowy o wykonanie usługi przewozu zawierającej zobowiązanie do wykonania przewozu zgodnie z przepisami o ruchu drogowym i czasie pracy kierowców. W ocenie organu odwoławczego samo zawarcie umowy i wskazanie w niej odpowiedzialności przewoźnika nie świadczy o realnych działaniach podjętych przez Spółkę celem zapewnienia, by podczas realizowania przewozu nie doszło do popełnienia naruszeń. Organizator wycieczki, chcąc zapewnić uczestnikom wycieczki bezpieczeństwo i zapobiec powstaniu ewentualnych naruszeń, winien zobowiązać przewoźnika do odpowiedniej organizacji przewozu i przedstawienia jednoznacznych dowodów działań podjętych celem zapewnienia, że realizowany przewóz odbędzie się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Spółka, znając plan wycieczki powinna mieć świadomość, iż jeden kierowca nie jest w stanie zrealizować przewozu bez naruszania obowiązujących przepisów i zobowiązać przewoźnika do zapewnienia odpowiedniej liczby kierowców. Brak podjęcia wskazanych działań, świadczy o zgodzie organizatora wycieczki na powstanie ewentualnych naruszeń.
6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zarzuciła naruszenie:
a) art. 92a ust. 1, 7, 11 u.t.d. w zw. z Ip 6.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez jego zastosowanie, mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie można uznać M. M. za pełniącego funkcję kierowcy, w szczególności w załodze kilkuosobowej z innym kierowcą, a ponadto nie można przypisać odpowiedzialności Skarżącej, ponieważ nie należy do kręgu podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym,
b) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca nie miała i nie mogła mieć wpływu na powstanie rzekomych naruszeń i jako organizator imprezy turystycznej, a nie przewoźnik, zastosowała wystarczające środki, w celu zminimalizowania ryzyka naruszeń po stronie przewoźnika i jego kierowców,
c) art. 31e ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 92, poz. 879), poprzez przyjęcie przez organ, że strona mogła sporządzić chociażby plan pracy i osobiście nadzorować w jaki sposób realizowane są ustalenia umowy, podczas gdy Skarżąca nie była przewoźnikiem, czy też podmiotem, na rzecz którego kierowca wykonuje przewozy, w rozumieniu przepisów ww. ustawy, wobec czego to nie na niej spoczywał obowiązek sporządzania takich planów, ani też nie leżała po jej stronie inicjatywa sporządzania tego typu dokumentu. Zawarcie stosownych postanowień w umowie z przewoźnikiem było działaniem wystarczającym ze strony Skarżącej, jako organizatora imprezy turystycznej.
W ocenie Skarżącej żaden przepis nie nakłada na organizatora imprezy turystycznej obowiązku zapewnienia sformowania załogi kierowców, sporządzenia planu pracy załogi kierowców, uwzględniającego przepisy. W branży organizowania imprez turystycznych nie ma też tego rodzaju praktyk. Obowiązek taki ciąży natomiast na przewoźniku, który na podstawie umowy ze Skarżącą zobowiązał się do przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców.
Zdaniem Skarżącej, za wystarczające należy uznać podjęcie przez nią działań nakierowanych na zdyscyplinowanie przewoźnika poprzez wprowadzenie do umowy z nim zobowiązania wykonania usługi w sposób zgodny z przepisami prawa. Umowa stanowiła, że przejazd miał być wykonany zgodnie z przepisami o ruchu drogowym i czasie pracy kierowców. W przypadku naruszenia zasad koszty pokrywać miał przewoźnik. Tego rodzaju postanowienia dyscyplinowały przewoźnika i należało spodziewać się, że podejmie on działania mające na celu wykonania przewozu zgodnie powszechnie obowiązującymi przepisami. W ocenie Skarżącej, gdyby nawet strony przewidziały w umowie wymóg stworzenia i przedstawienia planu pracy załogi kierowców, to i tak Skarżąca nie byłaby w stanie wyegzekwować od przewoźnika realizacji przewozu zgodnie z tym dokumentem, a jedynie mogłaby powołać się na ogólne postanowienie o konieczności pokrycia przez przewoźnika kosztów powstałych na skutek naruszenia. Dzięki temu, Skarżąca mogłaby w przyszłości pokryć koszty roszczeń podróżnych. Takie postanowienie znajdowało się w umowie z przewoźnikiem i obowiązywało bez konieczności wprowadzenia wymogu stworzenia planu pracy załogi kierowców. Skarżąca podkreśliła, że nie jest możliwe wprowadzenie do umowy takich postanowień, które w pełnym zakresie gwarantowałyby wykonanie usługi przewozowej zgodnie z wszelkimi przepisami. Możliwe jedynie było wpisanie do umowy takich postanowień, które ryzyko naruszeń zmniejszało. Zdaniem Skarżącej takie właśnie postanowienia zawierała umowa z przewoźnikiem. Ponadto Skarżąca mogła oczekiwać, że usługa zostanie wykonana w sposób profesjonalny, biorąc pod uwagę, że przewoźnik organizował w przeszłości wiele zimowych wyjazdów narciarskich we Francji i może poszczycić się w tej branży renomą.
7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Jak już Sąd wskazał, sprawa była już rozstrzygana przez WSA w Gliwicach, stąd, analizując sprawę ponownie, Sąd zobowiązany jest uwzględnić przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 1118/23 uchylił zaskarżoną przez Spółkę decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r.
WSA stwierdził, że (cyt.) "organ II instancji zasadnie stwierdził niewłaściwą obsługę tachografu przez kierowcę M. M. Polegało to na tym iż w/w kierowca po przybyciu na parking w K. 9 grudnia 2022 r. Ok godz. 20.15 realizując przejazd w załodze dwuosobowej z Polski do Francji nie zalogował swojej karty kierowcy do slotu tachografu autobusu. Wykonywał przy tym obowiązki służbowe związane z pomocą przy pakowaniu bagaży do luku bagażowego a realizacji przewozu jako kierowca po przejęciu autobusu od A. F. miał dokonać od Z. Sąd podziela ocenę prawną co do przyjęcia, iż M. M. realizował przejazd w załodze dwuosobowej od K. co potwierdza materiał dowodowy żebrany w aktach sprawy w postaci zeznań kierowcy A. F. M M. Przypomnienia wymaga, o czym była mowa powyżej, że kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Jeżeli w pojeździe wyposażony w tachograf cyfrowy znajdują się więcej niż jedne kierowca, kierowcy ci zapewniają aby ich karty j kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów (art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014)."
WSA zacytował m.in. art. 92a ust. 11 u.t.p. i podniósł, że (cyt.) "przytoczone wyżej normy prawa materialnego wskazują, zatem iż koniecznym warunkiem nałożenia na organizatora wycieczki w trybie tego przepisu jest wykazanie przez organ, iż organizator wycieczki wiedział lub w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinien był wiedzieć, że zlecone przez niego usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia. Jakkolwiek organ II instancji dokonał oceny zaistnienia w odniesieniu do organizatora wycieczki zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d. mających uwalniać organizatora wycieczki od odpowiedzialności za karę administracyjną jednak powyższe rozważania nie są wystarczające do uznania legalności spornej decyzji. Konieczną bowiem do przypisania obowiązku uiszczenia kary pieniężnej za naruszenie Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy, jak nadmieniono była uprzednia ocena czy w sprawie zaistniały przesłanki z ust. 11 art. 92a u.t.d warunkujące nałożenie kary za naruszenie przepisów u.t.d. W tym zaś zakresie brak jest jakichkolwiek rozważań w treści zakwestionowanej decyzji po stronie organu II instancji. Powyższe oznacza, iż w ten sposób doszło do naruszenia w sprawie zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 16 k.p.a."
Mając na uwadze ocenę prawną zawartą w ww. wyroku, Sąd stwierdza, iż w sprawie zostało przesądzone, że przejazd pojazdem w dniu 9 grudnia 2022 r. realizowany był w załodze dwuosobowej, bez rejestrowania przez jednego z kierowców – M. M. aktywności na karcie kierowcy, co stanowi naruszenie Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Kara pieniężna została nałożona na Skarżącą, jako organizatora wycieczki, stąd WSA w Gliwicach w wydanym w sprawie wyroku zobowiązał organ odwoławczy do wykazania przesłanki warunkującej nałożenie kary za naruszenie przepisów u.t.d., określonej w 92a ust. 11 u.t.d.
W myśl art. 92a ust. 11 u.t.d.: "Przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do: 1) spedytora, 2) nadawcy, 3) odbiorcy, 4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, 5) organizatora wycieczki, 6) organizatora transportu, 7) operatora publicznego transportu zbiorowego 8) podwykonawcy - jeżeli wiedzieli oni lub, w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia."
Nakładanie kar pieniężnych za naruszenia związane z przewozem drogowym na podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym (a więc występujące w zakresie przewozu drogowego w innej roli niż podmiot wykonujący przewóz drogowy) wymaga więc zaistnienia dodatkowych warunków. Aby bowiem przypisać takiemu podmiotowi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie należy wykazać, że: podmiot ten wiedział lub w świetle wszystkich istotnych okoliczności powinien był wiedzieć, że zlecone przez niego usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.
Zatem odpowiedzialność Skarżącej za naruszenie Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., aktualizuje się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że Skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że zlecone przez nią usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.
Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy o wykonywanie usługi przewozu z dnia 29 listopada 2022 r. zawartej pomiędzy Skarżącą (zleceniodawcą) a przewoźnikiem (zleceniobiorcą) wynika że zleceniobiorca oświadcza i zobowiązuje się wykonać usługę autokarem marki [...] 67 + 2 do podanych miejscowości tam i z powrotem z pełnym wyposażeniem turystycznym (§ 2 umowy). W § 3 zapisano, że zleceniobiorca zobowiązany jest do wykonania przejazdu zgodnie z przepisami o ruchu drogowym i czasie pracy kierowców. Z kolei w § 4 umowy zleceniodawca zobowiązał się do opłacania kosztów przejazdu autokaru wysokości 25.000,00 zł brutto oraz zapewnienia zakwaterowania dla kierowców.
Nie jest kwestionowane i wynika z akt sprawy, że przewoźnik w dniu wykonywania przewozu (i kontroli) posiał licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób.
W trakcie przesłuchania w dniu 9 grudnia 2022 r. kierowca M. M. zeznał, że w dniu dzisiejszym (9 grudnia 2022 r.) dostał polecenie, że ma się zgłosić na parking w K., gdzie autobus był zaparkowany. Miał się zgłosić około godziny 20.15 w celu zrealizowania wycieczki z Polski do Francji. Na miejscu czekał na niego A. F., który miał kierować pojazdem do Z. On z kolei miał pomóc przy pakowaniu bagaży do luku bagażowego, a w Z. miał przejąć pojazd w celu realizacji dalszego przewozu. Dlatego też nie zalogował karty kierowcy do tachografu - chciał zaoszczędzić swój czas pracy i takie polecenie dostał od swojego pracodawcy. W Z. miał czekać na niego trzeci kierowca, który miałby tworzyć z nim załogę kierowców aż do samej Francji.
W trakcie przesłuchania w dniu 9 grudnia 2022 r kierowca A. F. zeznał że w dniu dzisiejszym (9 grudnia 2022 r.) dostał polecenie od szefa, że ma się zgłosić na parking w K., gdzie autobus był zaparkowany. Miał się zgłosić około godziny 20.15 w celu dostarczenia autobusu do Z. Na miejscu czekał na niego M. M., który poinformował go, że jedzie do Francji z drugim kierowcą od Z. A. F. zeznał, że zalogował swoją kartę kierowcy do tachografu i sprawdził stan techniczny pojazdu, który był bez uwag. Natomiast M. M. nie zalogował do drugiego slotu swojej karty kierowcy.
Zdaniem Sądu w sprawie ani okoliczności faktyczne, ani dowody nie potwierdzają wystąpienia przesłanek odpowiedzialności Skarżącej wskazanych w art. 92a ust. 11 u.t.d. Organ nie wykazał, że Skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że zlecone przez nią usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi.
Skarżąca zawarła umowę z licencjonowanym przewoźnikiem, zobowiązując go do wykonania usługi zgodnie z przepisami ruchu drogowego i czasem pracy kierowców oraz zapewniając kierowcom noclegi. Zawarte w umowie zobowiązanie skarżącej do zapewnienia dla kierowców zakwaterowania dowodzi, że przewóz miał zostać wykonany przez co najmniej dwóch kierowców, co też nastąpiło. Nie ma żadnych dowodów, że Skarżąca wiedziała lub powinna wiedzieć, iż kierowca M. M. nie zalogował swojej karty kierowcy do tachografu lub, że takie polecenie dostał od swojego pracodawcy. Przejazd realizowany był w załodze dwuosobowej, co oznacza, że każdy z kierowców powinien zalogować swoją kartę do tachografu, co nie nastąpiło. Jednak okoliczności faktyczne i dowody nie potwierdzają tezy organu, że Skarżąca wiedziała lub powinna wiedzieć, że jeden z dwóch kierowców nie dopełnił tego obowiązku. Organ w zaskarżonej decyzji zarzucił Skarżącej, że nie podjęła żadnych realnych działań celem zapewnienie by przewóz realizowany był zgodnie z przepisami, lecz nie podaje konkretnie jakich działań Skarżąca nie podjęła. Nie jest tak, jak sugeruje organ, że przejazd był realizowany przez jednego kierowcę. Kierowców było dwóch, lecz jeden nie zalogował swojej karty do tachografu. Zasadnie Skarżąca podniosła, że żaden przepis nie nakłada na organizatora imprezy turystycznej obowiązku sporządzenia planu pracy załogi kierowców. Należy podkreślić, że sporządzenie takiego planu nie powoduje, że kierowca nie dopuści się nieprawidłowości – nie zaloguje swojej karty do tachografu.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Organy błędnie oceniły okoliczności faktyczne i zebrane w sprawie dowody co do istnienia przesłanek odpowiedzialności Skarżącej, jako organizatora wycieczki za naruszenia związane z przewozem drogowym. Naruszenie przez organy art. 80 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy bowiem dokonały błędnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego - art. 92a ust. 11 u.t.d.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej wpis (200 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI