III SA/GL 946/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-02-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
nadzór sanitarnypaństwowa inspekcja sanitarnaograniczenia epidemiczneprawo administracyjneszkoła tańcarozporządzeniekonstytucjawolność gospodarczauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące zaprzestanie działalności szkole tańca, uznając, że rozporządzenia wprowadzające zakazy nie mogły stanowić podstawy prawnej do nałożenia takiego obowiązku.

Skarżący prowadził szkołę tańca, która decyzją organów sanitarnych miała zaprzestać działalności z powodu rzekomego zagrożenia epidemicznego. Skarżący argumentował, że jego działalność nie podlegała zakazom wprowadzonym rozporządzeniami. Sąd administracyjny przychylił się do jego stanowiska, stwierdzając, że przepisy rozporządzeń, wprowadzające zakazy działalności gospodarczej, były niezgodne z prawem, ponieważ ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane jedynie w ustawie, a nie w akcie wykonawczym.

Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję nakazującą zaprzestanie prowadzenia działalności w obiekcie Szkoła tańca. Organy sanitarne uznały, że w obiekcie istniało bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi z powodu prowadzenia zajęć dla dużej liczby osób bez zachowania dystansu i stosowania maseczek, a także z powodu nieprawidłowości sanitarno-higienicznych. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym dotyczące naruszenia przepisów dotyczących zapobiegania zakażeniom, przepisów rozporządzeń wprowadzających ograniczenia oraz Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że przepisy rozporządzeń, na podstawie których wydano decyzje, były niezgodne z prawem, ponieważ ograniczenia wolności gospodarczej mogą być ustanawiane jedynie w ustawie, a nie w akcie wykonawczym. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzeń nie mogły stanowić podstawy prawnej do nałożenia obowiązku zaprzestania działalności gospodarczej. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzył postępowanie administracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy rozporządzenia, które wprowadzają zakazy działalności gospodarczej, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji nakazującej zaprzestanie takiej działalności, ponieważ ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane jedynie w ustawie, a nie w akcie wykonawczym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzeń wprowadzające zakazy działalności gospodarczej były niezgodne z prawem, ponieważ ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane wyłącznie w ustawie, a nie w akcie wykonawczym. Brak było ustawowego upoważnienia do wprowadzenia takich zakazów w drodze rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (39)

Główne

u.P.I.S. art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 27 § ust. 2

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa zapobiegawcza art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

ustawa zapobiegawcza art. 46b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o Policji art. 1 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o Policji art. 14 § ust. 1 pkt 1

Prawo przedsiębiorców art. 2 i 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzzzzn § pkt 1

Kpa art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 9 § ust. 1 pkt 1 i ust. 16

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 10 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 12

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 37 § ust. 1

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenia wprowadzające zakazy działalności gospodarczej były niezgodne z prawem, ponieważ ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane jedynie w ustawie. Brak było ustawowego upoważnienia do wprowadzenia zakazów działalności gospodarczej w drodze rozporządzenia. Decyzja została wydana na podstawie przepisów rozporządzenia, które nie mogły stanowić podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności. Do unormowania w drodze aktu wykonawczego mogą być przekazane wyłącznie te sprawy, które nie mają istotnego znaczenia ani z punktu widzenia realizacji konstytucyjnych wolności i praw, ani z punktu widzenia założeń ustawy będącej podstawą do wydania takiego aktu. Akty wykonawcze - co do zasady - powinny regulować bowiem kwestie techniczne.

Skład orzekający

Barbara Orzepowska-Kyć

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczeń działalności gospodarczej w czasie pandemii oraz zgodności rozporządzeń z Konstytucją RP i ustawami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obostrzeniami epidemicznymi i interpretacji przepisów prawa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii ograniczeń wolności gospodarczej w czasie pandemii i stanowi ważny głos w dyskusji o zgodności rozporządzeń z Konstytucją. Pokazuje, jak sądy interpretują granice władzy wykonawczej w kontekście praw obywatelskich.

Czy rozporządzenia mogły zamknąć Twoją firmę? Sąd Administracyjny odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 946/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 936/22 - Wyrok NSA z 2023-01-25
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 195
art. 27 ust. 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 psr 1 pkt. 1 lit a i c, art. 145 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] r. nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...]r., znak [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej: Inspektor) utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...]r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. (dalej: organ) nakazującej zaprzestania prowadzenia działalności przez T. G. (dalej: skarżący) w obiekcie Szkoła [...] zlokalizowanym w Z. przy ul. [...] (dalej: Szkoła), do dnia 18 kwietnia 2021 r.
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: Kpa).
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 16 marca 2021 r. do organu wpłynęło zawiadomienie dotyczące nie przestrzegania reżimu sanitamo-higienicznego w przedmiotowym obiekcie.
Następnie w dniu [...] r. Komendant Powiatowy Policji w Z. przekazał dwie notatki urzędowe sporządzone 8 kwietnia 2021 r. Z jednej wynikało, że 8 kwietnia 2021 r. w obiekcie prowadzone były zajęcia dla trzech grup - łącznie 26 osób oraz 3 trenerów personalnych. Pierwsza grupa ćwiczyła w sali mieszczącej się na parterze budynku w ilości 11 osób, w sali tej osoby ćwiczyły bez maseczek, każdy indywidualnie pod opieką wskazanego trenera zachowując pomiędzy sobą odległość. Na sali na pierwszym piętrze trener prowadził zajęcia artystyczne z 5 dziećmi. W sali na drugim piętrze zastano trenera, a zarazem skarżącego, który prowadził zajęcia taneczne z grupą 10 małoletnich dzieci. Dzieci ćwiczyły indywidualnie z zachowaniem odległości. Osoby przemieszczające się po terenie budynku zachowywały się zgodnie z przepisami dotyczącymi Covid-19, stosowały obowiązek zasłaniania ust i nosa. Na miejscu znajdowały się również preparaty do dezynfekcji rąk. Funkcjonariusz Policji ustalił, że szkoła działa od poniedziałku do piątku w godzinach od [...] do [...]oraz w soboty w godzinach od [...]do [...]. Obecnie do szkoły zapisanych jest [...] osób.
W dniu [...] r. upoważnieni przedstawiciele organu przy współudziale funkcjonariuszy Policji przeprowadzili kontrolę sanitarną w Szkole, której ustalenia zawarte zostały w protokole kontroli nr [...]z dnia [...] r. W czasie kontroli skarżący poinformował, że 8 kwietnia 2021 r. odbywały się zajęcia w zakresie treningu [...], w których uczestniczyło ogółem 25 osób w 3 grupach - 2 dziecięce (jedna 10 osób - 2 piętro, druga 5 osób - 1 piętro) i 1 grupa licząca 10 osób dorosłych w sali na parterze - zajęcia z treningu motorycznego. Na potwierdzenie tego udostępnił do wglądu listę obecności dzieci na zajęciach, brak było listy dorosłych uczestników zajęć. Z zajęć w szkole korzysta ok. [...] osób, zatrudnionych jest 5 trenerów ćwiczeń. Skarżący nie zatrudnia personelu gospodarczego, a czynności związane z myciem i dezynfekcją pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych wykonuje osobiście. Zajęcia prowadzone są w 3 salach w grupach 7-14 osobowych w zależności od powierzchni sali, w której odbywają się zajęcia – stosowana jest rotacja sal w zależności od ilości chętnych osób w danym dniu. Zajęcia prowadzone są w różnych grupach wiekowych tj. dzieci, młodzież, dorośli w godzinach od [...]-[...]. Są to stałe grupy od września do czerwca, jednak w każdej chwili na zajęcia mogą dołączyć dodatkowe osoby. Plan zajęć umieszczony na stronie internetowej jest aktualny, nie uległ zmianie w czasie trwania epidemii, jedynie zrezygnowano z zajęć dla kobiet w ciąży i dla seniorów. Działalność gospodarczą skarżący wykonuje na podstawie PKD 85.51.Z i 85.52.Z. W czasie kontroli skarżący do wglądu przedłożył zaświadczenie z dnia [...] r. wydane przez Polską Federację Tańca w O., z którego wynika, że Szkoła przygotowuje tancerzy do udziału w Krajowych Mistrzostwach Polski oraz ogólnopolskich turniejach tańca sportowego.
W trakcie kontroli stwierdzono, że na drzwiach wejściowych do obiektu znajdowała się informacja o obowiązku zakrywania ust i nosa, brak informacji o ograniczonej ilości osób mogących korzystać z sal zajęć. Na blacie recepcji wyznaczono miejsce przeznaczone do prowadzenia bieżącej dezynfekcji rąk przed rozpoczęciem i zakończeniem ćwiczeń. We wszystkich salach na podłodze wyznaczono punkty taśmą samoprzylepną wskazujące miejsca dla osób ćwiczących w celu zachowania stałej odległości pomiędzy nimi. W budynku w ciągu komunikacyjnym prowadzącym do pomieszczeń piwnicznych znajduje się miejsce do przechowywania sprzętu porządkowego i środków czystości, brak przystosowanego pomieszczenia z punktem wodnym. We wszystkich salach ćwiczeń, w szatniach na I i II piętrze oraz w ciągach komunikacyjnych znajdował się sprzęt przeznaczony do ćwiczeń (piłki, materace) przechowywane bezpośrednio na podłodze, natomiast trampoliny i drążek do baletu bez zabezpieczenia przed kurzem. Brak w obiekcie wydzielonego pomieszczenia przeznaczonego do przechowywania sprzętu do ćwiczeń oraz jego mycia i dezynfekcji. W każdej sali ćwiczeniowej środek do dezynfekcji oraz ręczniki jednorazowego użytku przechowywane były bezpośrednio na podłodze, brak szafki.
Skarżący w trakcie kontroli oświadczył, że sprzęt jest na bieżąco dezynfekowany, a dodatkowo jest dezynfekowany przez osoby ćwiczące bezpośrednio przed ćwiczeniami. Do dezynfekcji rąk stosowany jest żel Cleoxept (76% alkoholu), do dezynfekcji powierzchni w tym sprzętu sportowego - płyn sanitarny dr Reiner, do urządzeń sanitarnych domestos. Stwierdzono również, że pracownik recepcji, skarżący, osoby wchodzące do obiektu i korzystające z usług oraz instruktorzy stosują nakaz zakrywania ust i nosa w ciągach komunikacyjnych i szatniach.
W salach zajęć była wyłącznie wentylacja naturalna, a wietrzenie sal odbywało się po każdych zajęciach przez ok. 10-15 min. Raz w miesiącu przeprowadzane jest ozonowanie sal przez prywatną firmę, ale nie przedstawiono dokumentów to potwierdzających. Ponadto stwierdzono, że ściany we wszystkich pomieszczeniach wymagają odświeżenia, były brudne. Dodatkowo w ciągu komunikacyjnym miejscowo były popękane, stwierdzono odpadający tynk.
Skarżący oświadczył, że w salach ćwiczeń osoby ćwiczące nie stosują maseczek.
Pismem z dnia [...] r. organ zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości opisanych w protokole kontroli z dnia [...] r. Poinformowano również skarżącego o odstąpieniu od wymogów związanych z zapewnieniem czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji z uwagi na fakt, że załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ nakazał zaprzestania prowadzenia działalności przez skarżącego w obiekcie Szkoła do dnia 18 kwietnia 2021 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzja została wydana na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 12 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 195) oraz na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i art. 108 § 1 Kpa.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 46a i 46b pppkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy wydane na ich podstawie rozporządzenie nie przewidywało ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej przez odwołującego w dniu wydania decyzji;
§ 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy rozporządzenie nie przewidywało ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej odwołującego z przeważającym PKD 85.51.Ż oraz PKD.85.52.Z w dniu wydania decyzji;
§ 9 ust. 16 wymienionego rozporządzenia polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy odwołujący nie prowadził w obiekcie w dniach [...] i [...] r. zajęć dotyczących współzawodnictwa sportowego zgodnie z PKD 93.11.Z;
art. 27 ust. 2 w zw. z art. 12 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, w której w obiekcie, w którym przeprowadzono kontrolę nie występowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, a państwowy inspektor sanitarny nie był uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji;
art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez oparcie wydanej decyzji o dane zawarte w treści notatki Policji z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sytuacji w której funkcjonariusze Policji nie dokonując czynności celem ustalenia podstaw do wydania decyzji administracyjnej, a nadto poprzez próbę nieudolnego forsowania konwalidacji w ten sposób podjętych czynności w rzeczywistości przez Policję poprzez stworzenie iluzji, że to organ wydający decyzję dokonał czynności celem ustalenia podstaw i zebrania dowodów w sprawie, gdy w rzeczywistości w dniu 8 kwietnia 2021 r. czynności tych dokonała za organ wydający decyzję Policja, a w dniu [...] r. w którym to dniu miał być rzekomo sporządzony protokół kontrolny w rzeczywistości skarżącemu wręczono gotowe już dokumenty w tym decyzję wraz z jej uzasadnieniem oraz wszelkie załączniki;
art. 2 i 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez ich pominięcie i wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia działalności w obiekcie odwołującego, w sytuacji w której przedsiębiorca ma prawo wykonywać każdą działalność, której przedmiot nie jest objęty zakazem - co miało miejsce w niniejszej sprawie;
art. 15 zzzzzn pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od wymogów zapewnienia odwołującemu czynnego udziału w sprawie, w sytuacji w której odwołujący nie zrzekł się tego prawa;
art. 22 i 233 ust. 3 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji RP poprzez jego pominięcie i zastosowanie ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela pomimo, iż nie ogłoszono na terenie Rzeczpospolitej Polskiej stanu klęski żywiołowej;
art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa poprzez zobowiązanie strony do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 18 kwietnia 2021 r. pomimo, że w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej;
art. 8 Kpa, z uwagi na prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegającego m.in. na uznaniu jednostronnego i subiektywnego oświadczenia funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia 8 kwietnia 2021 r. bez możliwości ustosunkowania się strony odwołującej;
art. 10 Kpa, polegające na niezapewnieniu stronie odwołującej czynnego udziału w postępowaniu;
art. 77 Kpa, ze względu na dowolną oraz niewyczerpującą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego;
art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 Kpa poprzez pozbawienie strony wypowiedzenia się do ustaleń będących podstawą decyzji, zdaniem strony ustalenia te nie zostały poparte dowodami i nie mogą stanowić podstawy decyzji;
art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 4 i art. 81 Kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o dane zawarte w notatce urzędowej nieudostępnionej stronie skutkiem czego nie mogła się wypowiedzieć co do jej treści;
art. 7 § 1 Kpa w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 Kpa poprzez brak dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu, brak wyczerpującego, rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia w decyzji dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych
oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, iż:
1. w dniach [...] i [...] r. odwołujący prowadził działalność w zakresie szkoły tańca (nie zawodowego) i działalność związaną z poprawą kondycji fizycznej joga, fitness) w czasie epidemii, pomimo obowiązujących ograniczeń w sytuacji, w której odwołujący prowadzi działalność na zasadach sportowego klubu tanecznego, dla sekcji tanecznych składających się z uczniów zapisanych na dany rok szkolny, które zgodnie z treścią deklaracji członkowskich uczestniczą w zajęciach z nauki tańca profesjonalnego, prowadzonych przez wykwalifikowanych instruktorów, celem podnoszenia umiejętności tanecznych, kwalifikacji, nauki choreografii przygotowanej w celu prezentacji umiejętności tanecznych podczas turniejów i konkursów oraz dla podmiotów, które nie są członkami tychże sekcji tanecznych, ale korzystają wyłącznie z kursów tańca organizowanych przez odwołującego;
2. w dniach 8 i [...] r. odwołujący naruszył wymagania higieniczne i zdrowotne, które spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, w sytuacji w której, organ nie wykazał tychże naruszeń, prowadzona przez odwołującego działalność gospodarcza, zgodnie z jego wiedzą nie była zakazana w dacie kontroli i w dacie wydania decyzji, nadto stosował reżim sanitarny na terenie obiektu, egzekwował wymóg noszenia maseczek na terenie obiektu, z wyłączeniem sal treningowych, stosował zasady dotyczące obowiązku zachowania dystansu wśród kursantów podczas zajęć, nie prowadził kursów przy udziale osób zarażonych bądź z objawami SARS-CoV-2, na terenie jego obiektu nie przebywała ani jedna osoba z objawami SARS-CoV-2.
Skarżący w oparciu o tak postawione zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organu, umorzenie postępowania I instancji w całości oraz wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podnosi w szczególności, że według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii może legalnie prowadzić zawodową szkołę tańca zgodnie z PKD 85.52.Z, które jest w jego CEIDG. Natomiast w ocenie organu nie prowadzi zawodowej szkoły tańca, mimo formalnego wpisu kodu PKD w CEIDG prowadzonej działalności. Zgodnie z PKD podklasa ta obejmuje kursy i zajęcia w zakresie sztuki, teatru oraz muzyki. Podmioty, które prowadzą tenże rodzaj nauczania nazywane są potocznie "szkołami", "studiami", "klasami" etc. Zapewniają one formalnie zorganizowane zajęcia związane z hobby, rekreacją lub rozwojem własnym. Nie prowadzą one do uzyskania dyplomu zawodowego, licencjata czy stopnia naukowego. W żadnym miejscu wskazanych PKD skarżącego nie ma mowy o tym, by w ramach prowadzonej działalności zajmował się "udostępnianiem miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni", a taki zarzut wynika z treści decyzji z dnia [...]. W ocenie skarżącego, z treści PKD 85.51.Z i 85.52.Z wynika, iż prowadzenie szkoły tańca nie polega na prowadzeniu współzawodnictwa zajęć sportowych. Skoro skarżący prowadzi kursy tańca, to nie oznacza, że uczestnicy kursu tańca biorą udział w jakichkolwiek formach współzawodnictwa np. turniej, konkurs etc. Skoro zatem nie jest zabronione prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z PKD 85.51.Z, i 85.52.Z to skarżący nie dokonuje naruszenia rozporządzenia poprzez "udostępnienie miejsca do tańczenia" organizowanego w pomieszczeniach o zamkniętej przestrzeni.
Poza tym skarżący odniósł się do naruszenia konstytucyjnych zasad ograniczania wolności prowadzenia działalności gospodarczej poprzez wprowadzenie przedmiotowego rozporządzenia. W rozporządzeniu tym powinny być zamieszczane jedynie przepisy o charakterze technicznym, nie mające zasadniczego znaczenia z punktu widzenia praw lub wolności jednostki.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu. W uzasadnieniu uznał, że ustalenia dokonane przez organ potwierdzają, że w obiekcie zachodziło bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Związane ono było z prowadzeniem w obiekcie zajęć dla dużej liczby osób różnorodnych wiekowo, które pomimo, że ćwiczyły w grupach nie stanowiły zespołów zamkniętych - w trakcie dnia do każdej grupy mógł dołączyć każdy kto chciał skorzystać z takich zajęć. Mogło to powodować sytuację braku kontroli nad ilością osób ćwiczących w grupach tym bardziej, że na drzwiach wejściowych do obiektu nie została umieszczona informacja dotycząca ograniczonej ilości osób mogących korzystać z zajęć.
Ponadto w dniu kontroli podczas zajęć nie były stosowane maseczki ochronne. Odbywające się w salach zajęć ćwiczenia dla stwierdzonej w trakcie kontroli ilości osób wpływało na zachowanie bezpiecznego dystansu wśród osób ćwiczących, co przy braku maseczek ochronnych stwarzało dla nich szczególne zagrożenie. Mogło to przyczynić się do rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, a tym samym stwarzało realne i bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników zajęć. Osoby ćwiczące w ww. obiekcie nie kwalifikowały się również do obowiązujących w chwili wydania decyzji przepisów zwalniających z obowiązku zakrywania ust i nosa: sędziów, trenerów oraz osób uprawiających sport w ramach współzawodnictwa sportowego, zajęć sportowych lub wydarzeń sportowych.
Poza tym w czasie kontroli sanitarnej stwierdzono nieprawidłowości dotyczące stanu sanitamo-higienicznego i stanu sanitamo-technicznego. To również mogło przyczyniać się do rozprzestrzeniania się zakażenia, z uwagi na fakt, że wirus ten utrzymuje się na przedmiotach i może być z nich przenoszony.
Według Inspektora stwierdzony stan faktyczny uzasadniał wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w kierunku wydania decyzji nakazującej w terminie natychmiastowym zaprzestania prowadzenia działalności w przedmiotowym obiekcie do dnia 18 kwietnia 2021 r. na podstawie z art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponieważ załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organ odstąpił od wymogów związanych z zapewnieniem skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, o czym skarżący został poinformowany w piśmie z [...] r.
Inspektor nie znalazł podstaw do wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. Nie znalazł także podstaw do wstrzymania wykonania decyzji.
Od tej decyzji skarżący wniósł skargę, domagając się uchylenia w całości decyzji organów obu instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Inspektor wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.
Natomiast według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 – co wynika z art. 145 § 3 p.p.s.a. - sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Działając w ramach powyższej kognicji Sąd po przeprowadzeniu kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a także – opierając się na art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji stwierdził, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz.195), dalej: u.P.I.S. Przed dokonaniem ich analizy należy zauważyć, że Państwowa Inspekcja Sanitarna została powołana, aby chronić zdrowie i życie ludzi przed oddziaływaniem szkodliwych czynników, które mogą powodować powstanie chorób zawodowych i zakaźnych (M. Janik, 4.2. Nadzór sanitarny w zakresie warunków zdrowotnych żywności i żywienia [w:] Policja sanitarna, Warszawa 2012, s. 124). Tak też wynika z art. 1 u.P.I.S. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego (... ) w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
Ze względu na przedmiot sprawy na szczególną uwagę zasługuje art. 27 u.P.I.S . Jak wynika z brzmienia jego ust. 1, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 2 u.P.I.S. jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Zakres uprawnień inspekcji sanitarnej na mocy omawianego przepisu jest bardzo szeroki oraz daleko idący w skutkach. Dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest to w zasadzie pozbawienie możliwości wykonywania działalności, godzące w podstawy funkcjonowania. Tak dolegliwe uprawnienia, bezpośrednio wpływające na funkcjonowanie podmiotu gospodarczego wymagają ostrożnego, rozważnego, adekwatnego, rzetelnego i proporcjonalnego ich stosowania. Warunkiem zastosowania art. 27 ust. 2 u.p.i.s. jest więc po pierwsze, zaistnienie naruszenia oraz po drugie, co wymaga podkreślenia, zaistnienie stanu, który spowodował bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Taki stan natomiast występuje w przypadku istotnego naruszenia lub takiego, którego nie można usunąć na zasadach określonych w art. 27 ust. 1 u.p.i.s. Przeciwna wykładnia uniemożliwiałaby zastosowanie sankcji adekwatnej i proporcjonalnej do stwierdzonego naruszenia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 30 czerwca 2020 r., II SA/Bd 481/20, publ. CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 5 sierpnia 2021 r., VIII SA/Wa 536/21, publ. CBOSA).
W okolicznościach badanej sprawy organy oparły swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach kontroli sanitarnej przeprowadzonej w Szkole w dniu [...] r. Uznały, że zachodziło bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Wynikało ono z tego, że w obiekcie prowadzone były zajęcia dla dużej liczby osób różnorodnych wiekowo, które pomimo, że ćwiczyły w grupach nie stanowiły zespołów zamkniętych. W trakcie dnia do każdej grupy mógł dołączyć kolejny uczestnik zainteresowany udziałem w ćwiczeniach. Mogło powodować sytuację braku kontroli nad ilością osób ćwiczących w grupach tym bardziej, że na drzwiach wejściowych do obiektu nie została umieszczona informacja dotycząca ograniczonej ilości osób mogących korzystać z zajęć. Ponadto podczas zajęć nie były stosowane maseczki ochronne.
Wobec tego organy wywiodły, że odbywające się w salach zajęć ćwiczenia dla stwierdzonej w trakcie kontroli ilości osób wpływało na zachowanie bezpiecznego dystansu wśród osób ćwiczących, co przy braku maseczek ochronnych stwarzało dla nich szczególne zagrożenie. Inspektor wyjaśnił przy tym, że zagrożenie to potęguje forma prowadzonej w obiekcie działalności, gdyż w czasie wysiłku fizycznego i tańca dochodzi do przyspieszonego oddechu i wzmożonej wentylacji płuc, co w efekcie prowadzi do rozpraszania się wydychanego powietrza na dalszą odległość, a wirus SARS-CoV-2 przenosi się drogą kropelkową. Wirusy znajdujące się na kropelkach powstających podczas mówienia, kaszlu i kichania przez osoby objawowe jak i bezobjawowe mogą rozprzestrzeniać się i zakażać pobliskie osoby. Brak maseczek u osób ćwiczących w znacznym stopniu może przyczynić się do rozprzestrzeniania się wirusa SARS- CoV-2, a tym samym stwarzać realne, bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia uczestników zajęć.
Niezależnie organy stwierdziły nieprawidłowości dotyczące stanu sanitamo-higienicznego i stanu sanitamo-technicznego, w tym m.in. brak przystosowanego pomieszczenia z punktem wodnym budynku do przechowywania sprzętu porządkowego i środków czystości, brak wydzielonego pomieszczenia przeznaczonego do przechowywania sprzętu do ćwiczeń, brak wydzielonego miejsca do mycia i prowadzenia dezynfekcji ww. sprzętu. One również mogły przyczyniać się do rozprzestrzeniania się zakażenia z uwagi na fakt, że wirus ten utrzymuje się również na przedmiotach i może być z nich przenoszony.
Ponadto ustalono, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wyznaczonym kodem PKD 85.51.Z i 85.52.Z. Prowadzona przez niego Szkoła przygotowuje tancerzy do udziału w Krajowych Mistrzostwach Polski oraz ogólnopolskich turniejach tańca sportowego, na potwierdzenie czego przedłożył zaświadczenie z [...] r. wydane przez Polską Federację Tańca w O., z którego wynika, że szkoła przygotowuje tancerzy do udziału w Krajowych Mistrzostwach Polski oraz ogólnopolskich turniejach tańca sportowego.
Z protokołu kontroli wynika, że odwołujący nie działa jako sportowy klub taneczny, jak również nie posiada wpisu do CEIDG o kodzie PKD 93.12.Z (działalność klubów sportowych).
Organy wywiodły, że opisany stan faktyczny stwierdzony w czasie kontroli sanitarnej mógł w znacznym stopniu przyczynić się do rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, a tym samym stwarzać realne, bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia osób ćwiczących. W czasie panującej epidemii niewątpliwie skupiska ludzi, którzy nie zachowują dystansu oraz nie stosują osłony ust i nosa, przyczyniają się do rozprzestrzeniania się wirusa.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów, stwierdzono podczas kontroli naruszenie § 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 16 rozporządzenia Rady Ministrów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 marca 2021 r. w sprawie ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r., poz. 512 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie). Z tych regulacji prawnych wynika, że do dnia 7 maja 2021 r. ustanawia się zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) oraz przez inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni, z wyłączeniem sportowych klubów tanecznych (§ 9 ust. 1 pkt 1rozporządzenia). Natomiast na podstawie § 9 ust. 16 rozporządzenia, do dnia 7 maja 2021 r. prowadzenie przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz przez inne podmioty działalności związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w dziale 93.0) jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku:
1) sportu zawodowego w rozumieniu art. 2 pkt 143 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.),
2) zawodników pobierających stypendium sportowe, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1133),
3) zawodników będących członkami kadry narodowej, reprezentacji olimpijskiej lub reprezentacji paraolimpijskiej,
4) zawodników uprawiających sport w ramach ligi zawodowej, o której mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie,
5) zawodników przygotowujących się do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych,
6) dzieci i młodzieży uczestniczącej we współzawodnictwie sportowym prowadzonym przez odpowiedni polski związek sportowy,
7) obiektów sportowych na otwartym powietrzu, przy czym w obiekcie sportowym może przebywać nie więcej niż 50 osób; w przypadku kompleksów sportowych ograniczenie liczby osób dotyczy każdego z obiektów,
8) basenów i obiektów sportowych zamkniętych w przypadku zajęć dla zorganizowanych grup dzieci i młodzieży do 18. roku życia, przy czym na basenie albo w obiekcie sportowym może przebywać nie więcej niż połowa obłożenia basenu albo obiektu
- pod warunkiem prowadzenia działalności bez udziału publiczności.
Nie sposób nie zauważyć, że zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) oraz przez inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu: dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni, z wyłączeniem sportowych klubów tanecznych został ustanowiony w drodze rozporządzenia, czyli aktu rangi podustwowej.
Oznacza to tym samym, że owe wymagania higieniczne i zdrowotne, których naruszenie sankcjonują przepisy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy zostały określone w rozporządzeniu. Obejmowały one zakaz prowadzenia prawidłowo zgłoszonej działalności gospodarczej.
Obowiązywanie rozporządzenia oparto na art. 46a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz.2069 z późn. zm.; dalej: ustawa zapobiegawcza). Wynika z niego, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei upoważnienie ustawowe zawarte w art. 46 ust. 4 pkt 3 ustawy zapobiegawczej zezwalało Radzie Ministrów (art. 46b pkt 1 ustawa zapobiegawcza) na ustanowienie w rozporządzeniu "czasowego ograniczenia funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy". Rada Ministrów mogła również na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 2 ustawy zapobiegawczej wprowadzić "czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców". Oba te upoważnienia ustawowe pozwalały zatem ograniczyć prowadzenie określonych zakresów działalności gospodarczej (art. 46b pkt 2 ustawy zapobiegawczej) oraz ograniczyć funkcjonowanie określonych instytucji lub zakładów pracy (art. 46 ust. 4 pkt 3 ustawy zapobiegawczej). Nie pozwalały one natomiast na przyjęcie konstrukcji prawnej zastosowanej w wyżej opisanych rozporządzeniach a polegającej w istocie na ustanowieniu zakazu prowadzenia określonych rodzajów działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że skoro - z literalnie wyrażonej woli samego ustawodawcy - organ wykonawczy może ustanowić jedynie ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców (art.46b pkt 2 ustawy zapobiegawczej) czy też ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy (art. 46 ust. 4 pkt 3 ustawy zapobiegawczej) - to a contrario nie posiada kompetencji do ustanawiania zakazów w tym zakresie.
Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie jest, czy przepisy rangi podustawowej mogły stanowić podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odpowiadając na tak postawione pytanie należy na początek wskazać jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wynikającą nie tylko z ustawy zwykłej (art. 6 Kpa.), ale również z art. 7 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 78 poz. 483, z późn. zm.; dalej Konstytucji RP) którą jest zasada legalizmu. Zgodnie z tą zasadą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ponadto, dokonując analizy omawianych przepisów z punktu widzenia ich legalności należy przywołać treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Oznacza to, że ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności. Tylko unormowania, które nie stanowią podstawowych elementów składających się na ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności mogą być zawarte w rozporządzeniu.
Jak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2015 r., sygn. akt K 18/14, Dz.U. 2015 poz.2023 ) "zasada wyłączności ustawy nie wyklucza przekazywania pewnych spraw związanych z urzeczywistnianiem wolności i praw konstytucyjnych do unormowania w drodze rozporządzeń. W porządku prawnym proklamującym zasadę podziału i równowagi władzy, opartym na prymacie ustawy, jako podstawowego źródła prawa, parlament nie może w dowolnym zakresie przekazywać funkcji prawodawczych organom władzy wykonawczej. Trybunał zwracał uwagę, że prawodawcze decyzje organu władzy wykonawczej nie mogą kształtować zasadniczych elementów regulacji prawnej (wyroki z: 24 marca 1998 r., sygn. K 40/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 12; 25 maja 1998 r., sygn. U 19/97, OTK ZU nr 4/1998, poz. 47; 8 czerwca 2011 r., sygn. K 3/09, OTK ZU nr 5/A/2011, poz. 39) i że do unormowania w drodze rozporządzenia mogą zostać przekazane tylko takie sprawy, które nie mają istotnego znaczenia dla urzeczywistnienia wolności i praw człowieka i obywatela zagwarantowanych w Konstytucji (wyrok z 19 lutego 2002 r., sygn. U 3/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 3). Trybunał akcentował też, że do unormowania w drodze aktu wykonawczego mogą być przekazane wyłącznie te sprawy, które nie mają istotnego znaczenia ani z punktu widzenia realizacji konstytucyjnych wolności i praw, ani z punktu widzenia założeń ustawy będącej podstawą do wydania takiego aktu. Akty wykonawcze - co do zasady - powinny regulować bowiem kwestie techniczne (wyrok TK z 19 maja 2009 r., sygn. K 47/07, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 68).
Zasada legalizmu dotyczy zarówno stosowania prawa w procesie orzeczniczym organów administracji publicznej, jak i stanowienia prawa w drodze rozporządzeń, do którego naczelne organy administracji rządowej zostały upoważnione na podstawie ustaw. Stąd też zasadnym jest zaakcentowanie, że przepisy stanowione na poziomie rozporządzenia muszą także spełniać warunki określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Przez "wytyczne" należy rozumieć merytoryczne wskazówki dotyczące treści norm prawnych, które mają znaleźć się w rozporządzeniu. Jeśli natomiast ustawodawca decyduje się, tak jak w tym przypadku, na przekazanie do uregulowania w rozporządzeniu szeregu zagadnień, to równocześnie powinien określić odrębnie wytyczne dla każdego z tych zagadnień (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt K 12/99 i z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt K 12/11).
Pogląd ten ugruntował się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że "(...) upoważnienie ustawowe powinno, przynajmniej ogólnie, wyznaczać kierunek unormowań zawartych w akcie wykonawczym" (wyrok z 23 października 1995, K. 4/95, OTK ZU Nr 2/1995, s. 100). W wyroku z 22 września 1997 r., K. 25/97 wskazano, że niedopuszczalne konstytucyjnie jest takie sformułowanie upoważnienia, które w istocie "upoważnia nie do wydania rozporządzenia w celu wykonania ustawy (...), lecz do samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień (...), co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich unormowań czy wskazówek" (OTK ZU Nr 3-4/1997, s. 304).
Takich wytycznych nie ma w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków określonych w upoważnieniu zawartym w art. 46b ustawy zapobiegawczej. Upoważnienie ustawowe określa organ właściwy do wydania rozporządzenia (art. 46a), określa też zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu (art. 46b pkt 1-6 i 8-13), nie określa natomiast wytycznych, co do wymaganych poszczególnych treści mających być przedmiotem regulacji w rozporządzeniu.
Podsumowując, w ocenie Sądu, z przyczyn opisanych powyżej uregulowania dotyczące nakazu zaprzestania działalności, zawarte w treści rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 46a i 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie mogą wykraczać poza ramy wyznaczone treścią tej ustawy. Prawa i wolności obywatelskie zawarte w Konstytucji RP mogą być ograniczane wyłącznie przepisami rangi ustawowej. Niedopuszczalne jest tym samym przeniesienie przez ustawodawcę na organ administracyjny lub delegowanie do rozporządzenia, prawa ustanawiania przepisów ograniczających wolności i prawa obywateli, gwarantowane ustawą zasadniczą. Tworząc akt podustawowy (rozporządzenie), organ powinien też przede wszystkim stosować się do treści ww. art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Jak już wyżej wskazano, aby uznać określone rozporządzenie za wydane w zgodzie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP muszą zachodzić kumulatywnie trzy przesłanki: rozporządzenie musi zostać wydane przez organ wskazany w Konstytucji RP, ma to nastąpić na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Nie istniała zatem żadna podstawa materialnoprawna rangi ustawowej, bądź prawidłowo ustalona delegacja ustawowa do uregulowania tej kwestii w rozporządzeniu, z której wynikałoby upoważnienie organu do nałożenia na skarżącego obowiązku zaprzestania działalności gospodarczej.
W tym miejscu wskazać należy, że sądy administracyjne posiadają kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z przepisami zawartymi w aktach hierarchicznie nadrzędnych. Zawiera się w tym kompetencja sądu do oceny, czy przepis rozporządzenia, który został zastosowany przez organ administracji, jest zgodny z Konstytucją RP i z przepisem upoważniającym do wydania tego rozporządzenia. Ustalenie przez sąd, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją lub ustawowym upoważnieniem do jego wydania, obliguje Sąd do uchylenia takiej decyzji (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, wyrok NSA z 18 czerwca 2014 r., II GSK 633/13, oba opubl. w CBOSA).
Wobec powyższego naruszenie w rozporządzeniu wykonawczym delegacji ustawowej jest równoznaczne z jego wydaniem w tej części bez podstawy ustawowej, z kolei akt administracyjny wydany na podstawie takiego rozporządzenia musi być uznany za wydany z naruszeniem prawa, w tym przypadku art. 52 ust. 1- 3 Konstytucji RP. Wobec wadliwości wprowadzenia zakazu, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z grudnia 2020 r., a co za tym idzie braku podstaw do wydania nakazu zaprzestania działalności polegającej na udostępnieniu sali do tańczenia, postępowanie administracyjne, przy braku podstaw prawnych do jego kontynuowania, powinno zostać umorzone.
W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję odwoławczą oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
Jednocześnie, uznając, że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł) - ustalonego na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr 2021, poz. 535 ze zm.), wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego przewidzianego w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI