III SA/GL 17/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-03-28
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyodpadykara pieniężnaoznakowanie pojazduzabezpieczenie ładunkuodpowiedzialność przedsiębiorcyprawo administracyjnekontrola drogowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę firmy transportowej na karę pieniężną za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania i zabezpieczenia.

Firma P. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przewóz odpadów budowlanych bez odpowiedniego oznakowania pojazdu tablicą "ODPADY" oraz bez zabezpieczenia ładunku przed rozprzestrzenieniem. Firma odwołała się, argumentując m.in. naruszeniem przepisów KPA i brakiem wpływu na naruszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia popełnione przez kierowcę za obiektywną i niepodlegającą zwolnieniu na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Sprawa dotyczyła skargi firmy P. sp. z o.o. na decyzję Głównnego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymującą w mocy karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów dotyczących transportu odpadów. Kontrola drogowa wykazała, że pojazd przewożący odpady budowlane nie był oznakowany tablicą "ODPADY", a ładunek nie był odpowiednio zabezpieczony. Firma zarzucała organom naruszenie przepisów KPA oraz brak uwzględnienia okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając obiektywny charakter odpowiedzialności przedsiębiorcy w transporcie drogowym. Sąd uznał, że sam fakt popełnienia naruszenia przez kierowcę, nawet jeśli wynikał z jego działań, nie zwalnia przedsiębiorcy od odpowiedzialności, chyba że udowodni on wystąpienie nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności. W ocenie Sądu, przedsiębiorca nie wykazał spełnienia tych przesłanek, a jego argumentacja dotycząca braku wpływu na naruszenie została odrzucona. Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organy administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca ponosi obiektywną odpowiedzialność, która jest niezależna od winy kierowcy.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność przedsiębiorcy w transporcie drogowym ma charakter obiektywny i służy zapewnieniu bezpieczeństwa. Przedsiębiorca ponosi ryzyko za działania osób, którymi się posługuje, i musi wykazać nadzwyczajne okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 7 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.o. art. 24 § ust. 1, 6, 7

Ustawa o odpadach

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów art. 10 § ust. 2, 3, 5

Pomocnicze

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 82 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a) oraz lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia popełnione przez kierowcę jest obiektywna i nie zależy od jego winy. Samowolne działanie kierowcy nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy. Przedsiębiorca nie wykazał, że podjął wszelkie rozsądne środki zapobiegawcze i że naruszenie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA przez organy (dowolna ocena dowodów, niewyczerpujące zebranie materiału). Niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. pomimo braku wpływu strony na powstanie naruszenia. Konieczność przesłuchania strony i kierowcy w trybie KPA. Pojazd był wyposażony w oznakowanie i plandekę, a pracownik został zapoznany z zasadami przewozu.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. Samowolne działanie kierowcy [...] w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący

Adam Gołuch

członek

Marzanna Sałuda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy w transporcie drogowym za naruszenia popełnione przez kierowców oraz interpretacja przesłanek zwalniających z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych naruszeń przepisów o transporcie odpadów, ale zasady odpowiedzialności są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście do odpowiedzialności przedsiębiorców w branży transportowej i pokazuje, że błędy pracowników mogą mieć poważne konsekwencje finansowe dla firmy.

Czy błąd kierowcy może kosztować firmę 12 000 zł? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność przewoźnika.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 17/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92b ,  art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r.nr BP.501.655.2022.0164.KA12 284458 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 10 lutego 2022 r. w P. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki RENAULT o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował L.P., wykonując krajowy przewóz odpadów o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) w imieniu przedsiębiorcy P sp. z o.o. W toku kontroli kontrolujący w wyniku oględzin pojazdu stwierdzili, że pojazd nie został oznakowany zgodnie z wymogami wynikającymi z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, tj. nie był oznakowany tabliczką z napisem "ODPADY". Nadto przewożone odpady były załadowane luzem w skrzyni ładunkowej pojazdu i nie zostały zabezpieczone w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu. W konsekwencji dokonanych ustaleń Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił P sp. z o.o. – dalej strona, skarżący - o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, które zakończyło się wydaniem przez tegoż jako organu I instancji decyzji administracyjnej 9 marca 2022 r. nr [...] nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12000 złotych tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.8 i 4.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Strona za pośrednictwem pełnomocnika złożyła odwołanie od decyzji pismem z 29 marca 2022 r., w którym zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 75 § 1 i art. 82 § 3 Kpa, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Wniosła o przesłuchanie jej w charakterze strony na okoliczności wyłączające odpowiedzialność za popełnione naruszenia, przesłuchanie kierowcy w trybie kpa., uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem strony organ był zobligowany do przesłuchania kierowcy w trybie kpa., a więc po uprzednim dopuszczeniu dowodu i pouczeniu świadka o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a następnie powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do przeprowadzonego dowodu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej organ II instancji, organ odwoławczy- nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 25 października 2022r. nr BP.501.655.2022.0164.KA12 utrzymał w mocy sporną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej Kpa), art. 4 pkt 22 lit. v), art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 180, zwanej dalej u.t.d), art. 24 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 699), § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 9 ust. 1 i § 10 ust. 2, 3 i 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1742) – dalej rozporządzenie oraz Ip. 4.8 i 4.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ II instancji wskazał, iż Minister Środowiska w § 5 ust. 1 rozporządzenia zastrzegł, iż transport odbywa się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu, w szczególności ich wysypywanie, pylenie i wyciek, oraz ograniczający do minimum uciążliwość zapachową. Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia transportowane odpady, w szczególności w pojemnikach lub workach, układa się lub umocowuje w środkach transportu w taki sposób, aby zapobiec ich przemieszczaniu i przewracaniu.
W myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, z póżn. zm.) oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
Stosownie do § 10 ust. 2 oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (ust. 3).
W myśl ust. 5 ww. artykułu wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Stosownie do art. 4 pkt 22 lit. v) u.t.d przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2018 r. poz. 992, 1000, 1479, 1544, 1564 i 1592).
Według art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
Według lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d.. wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych. Zgodnie z lp. 4.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10000 złotych.
Odnośnie naruszeń strony organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji co do faktu, iż pojazd nie został oznakowany zgodnie z wymogami wynikającymi z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, tj. nie był oznakowany tabliczką z napisem "ODPADY" oraz t,o iż przewożone odpady były załadowane luzem w skrzyni ładunkowej pojazdu i nie zostały zabezpieczone w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu wyczerpuje zastosowaną w sprawie karę. Za bezsporne organ II instancji uznał, że w trakcie wykonywania zadania przewozowego kontrolowanym pojazdem przewożono odpady o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) co wynika z okazanego do kontroli potwierdzenia wygenerowania karty przekazania odpadów w systemie BDO (nr karty [...]). Kontrolowany pojazd, którym przewożono odpady, nie był wyposażony w odpowiednie oznaczenie określające rodzaj ładunku znajdującego się w pojeździe, czyli tablicę z napisem "ODPADY". Nadto przewożony odpad nie był zabezpieczony w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu.
Organ stwierdził, iż protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
W ocenie organu II instancji bezspornie doszło do popełnienia przez stronę naruszeń z lp. 4.8 i 4.11 załącznika nr 3 do u.t.d., za co powinna ona ponieść odpowiedzialność administracyjną. W ocenie organu strona nie wskazała w odwołaniu okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. Organ nie zgodził się z argumentem strony o prawidłowej organizacji pracy przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy kontrola drogowa wykazała popełnienie dwóch naruszeń dotyczących przewozu odpadów. Jak wynika z treści zeznań kierowcy, nie zwrócił on uwagi, czy pojazd jest prawidłowo oznakowany tablicą z napisem "ODPADY" a nadto nie zabezpieczył ładunku w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu. Odpowiedzialność za prawidłowe oznakowanie pojazdu, którym przewożone są odpady, i zabezpieczenie odpadów przed wypadnięciem poza pojazd, spoczywa na wykonawcy przewozu. Z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w ocenie organu II instancji wynika wprost, że strona nie dopełniła swoich obowiązków w zakresie zapewnienia spełnienia warunków przewozu odpadów, nie przeszkoliła w tym zakresie kierowcy i nie dopilnowała, by kierowca wykonał przewóz odpadów zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Strona w postępowaniu nie przedłożyła dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.
Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności, powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.
W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone podczas kontroli dowody nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, zaś postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dowód z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka został przeprowadzony podczas kontroli drogowej, a więc przed wszczęciem postępowania administracyjnego, dlatego organ, czy też kontrolujący, nie byli zobowiązani do poinformowania strony o przeprowadzanym dowodzie ani do wydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu. Dowód ten został przez organy obu instancji oceniony jako wiarygodny, bowiem treści zeznań kierowcy nie przeczyły inne dowody zgromadzone w sprawie. Nadto organ II instancji zauważył, że kierowca przed przesłuchaniem został pouczony o przysługujących mu prawach, w tym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co zostało przez niego potwierdzone własnoręcznymi podpisami złożonymi na protokole z przesłuchania w charakterze świadka.
Organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, iż strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.8 i 4.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Przywołał treść art. 189f § 1, art. 189a § 2 Kpa wyjaśniając, iż w rozpatrywanej sprawie art. 189f Kpa nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kpa w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 u.t.d.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący organowi II instancji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż strona wykazała, że nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia gdyż nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to;
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego, niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i oparciu ustaleń faktycznych o zeznania kierowcy pojazdu – L.P., które złożone zostały w trakcie kontroli drogowej, co doprowadziło do przyjęcia, iż skarżący nie dopełnił swych obowiązków w zakresie zapewnienia spełnienia warunków przewozu odpadów, podczas gdy zarówno z zeznań kierowcy, jak i z dołączonych przez Skarżącego dokumentów wynika, że pracownik został zapoznany z ogólnymi zasadami dot. przewozu odpadów, a pojazd został wyposażony w odpowiednie oznakowanie i plandekę do zabezpieczenia ładunku,
3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie dowodów, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzesłuchanie strony oraz niewezwanie jej do przedstawienia dowodów pozwalających dowieść, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.
W związku z powyższym wniósł o: uchylenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) oraz lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - w całości zaskarżonej decyzji oraz w całości poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, zasądzenie - na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. - kosztów postępowania administracyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w o nałożeniu na podmiot wykonujący przewóz drogowy – P. z o.o. w D. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie z lp. 4.8 i 4.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.; dalej powoływana jako u.t.d.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z lp. 4.8 załącznika do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.) podlega karze w wysokości 10.000 zł. W myśl zaś l.p 4.11.. załącznika do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej podlega karze w wysokości 10.000 zł. Jak stanowi art.92 a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Z art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7 – art. 24 ust. 6 ustawy.
Na podstawie ust. 7 art. 24 ustawy o odpadach zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1742; dalej powoływane jako rozporządzenie). Zgodnie z jego § 9 środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie: 1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości;
2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm.
Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Co więcej oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór oznakowania środków transportu odpadów został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Z kolei § 10 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
Oznakowanie także w tym przypadku umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór tego oznakowania został określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje to, że przedmiotem przewozu były odpady o kodzie 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów co wprost wynika z okazanego do kontroli potwierdzenia wygenerowania karty przekazania odpadów w systemie BDO (nr karty [...]).Niespornym jest i to, iż pojazd, którym przewożono odpady, nie był wyposażony w odpowiednie oznaczenie określające rodzaj ładunku znajdującego się w pojeździe, czyli tablicę z napisem "ODPADY". Nadto przewożony odpad nie był zabezpieczony w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu. Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do deliktu administracyjnego, gdyż pojazd transportujący odpady nie był odpowiednio oznaczony a przewożony odpad nie był zabezpieczony w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu. Stąd zasadnie została nałożona przedmiotowa kara pieniężna.
Spór w sprawie niniejszej dotyczy tego czy powinien znaleźć w niej zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Odnosząc się tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d., kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (vide: np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II GSK 2460/11, pub. CBOSA). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, pub. CBOSA).
Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (vide: wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716; wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r., VIII SA/Wa 364/11, pub. CBOSA). Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d. W kontrolowanej sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d., nie będzie miał zastosowania bowiem stwierdzone w toku kontroli naruszenie przepisów nie dotyczyło czasu pracy kierowcy. W sprawie nie doszło także do spełnienia przesłanek z art. 92c ust.1 u.t.d który stanowi iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, (......). Zdaniem Sądu strona miała wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Nie można bowiem się zgodzić z poglądem strony iż zatrudniając pracownika nie bierze on odpowiedzialności za czynności służbowe wykonywane przez tegoż w ramach wykonywanych przez niego zadań. Jak już nadmieniono wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., należy do przedsiębiorcy i to on powinien wykazać, że uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy prawidłowej organizacji przewozu, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10.02.2023r. sygn. akt II GSK 1303/19 a co skład orzekający podziela w sprawie Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika. Taka zaś sytuacja w sprawie miała miejsce skoro kierowca przewożąc odpady budowlane nie zabezpieczył ładunku nie chcąc jak stwierdził potargać plandeki, a nadto nie sprawdził przy wyjeździe z budowy czy pojazd jest oznakowany tablicą Odpady i wyjeżdżając z tejże budowy pojazdem bez założonej tablicy z w/w napisem. ` Należy podnieść, że skarżący jest podmiotem profesjonalnie wykonującym przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Wykładni użytego w tym przepisie terminu "braku wpływu", dokonał Naczelny Sąd Administracyjny m in. w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., II GSK 404/10 (dostępny w CBOSA) wskazując, że sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj, jak już wskazano powyżej, domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych kierowców nie polega tylko na szkoleniu, odbieraniu oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, pouczaniu, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło (vide: wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., II GSK 246/15, pub. CBOSA). Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (vide: wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13, pub. CBOSA). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (vide: m.in. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06 publ. OTK-A 2008/2/30). Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W świetle powyższych rozważań za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że skarżący nie wskazał na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jego odpowiedzialność. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że prawidłowo organy przyjęły, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uzasadniałaby umorzenie postępowania. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (vide: wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1462/18, LEX nr 3248704).
W świetle wyżej przytoczonych uwag za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegający na dowolnej ocenie materiału dowodowego, niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i oparciu ustaleń faktycznych o zeznania kierowcy pojazdu – L. którego zapoznano z ogólnymi zasadami dot. przewozu odpadów, a pojazd został wyposażony w odpowiednie oznakowanie i plandekę do zabezpieczenia ładunku. W sprawie do naruszenia w/w regulacji k.p.a. nie doszło, a organ prawidłowo po myśli art. 75 k.p.a który stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny oparł swoje rozstrzygnięcie w sprawie. Nie doszło także do naruszenia art. 80 kpa albowiem organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i dał temu wyraz w treści wydanej decyzji . W tym stanie rzeczy Sąd, nie dopatrując się w sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI