Orzeczenie · 2025-04-10

III SA/Gl 940/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-04-10
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyodpadykara pieniężnaoznakowanie pojazduodpowiedzialność obiektywnakontrolaprzewóz międzynarodowy

Sprawa dotyczyła skargi spółki S. sp. z o.o. sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy karę pieniężną w kwocie 10.000 zł nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Kara została nałożona za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego odpadów (złom aluminium) bez wymaganego oznakowania środka transportu, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Spółka podnosiła, że nie miała rzeczywistego wpływu na naruszenie, ponieważ kierowca z niewiadomych przyczyn nie umieścił wymaganej tablicy, mimo wcześniejszego poinformowania go o obowiązku. Argumentowała również, że zgłoszenie SENT było poprawne, a transport odbył się zgodnie z informacjami w nim zawartymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie warunków przewozu drogowego ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy kierowcy. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ponosi ryzyko osobowe i jest zobowiązany do organizacji i nadzoru pracy kierowców, a brak oznakowania pojazdu stanowi naruszenie przepisów, za które nałożono karę pieniężną w sztywnej wysokości. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, stwierdzając, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a uzasadnienie decyzji było wyczerpujące.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia warunków przewozu, w tym brak oznakowania pojazdu przy transporcie odpadów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego naruszenia przepisów dotyczących transportu odpadów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przewoźnik drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za brak wymaganego oznakowania środka transportu przewożącego odpady, jeśli naruszenie wynika z działania kierowcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przewoźnik ponosi odpowiedzialność obiektywną za naruszenie warunków przewozu, niezależnie od winy kierowcy.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna i wynika z faktu naruszenia przepisów, a nie z winy. Przedsiębiorca jest zobowiązany do organizacji i nadzoru pracy kierowców.

Czy brak oznakowania pojazdu przewożącego odpady stanowi naruszenie warunków przewozu drogowego podlegające karze pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganego oznakowania środka transportu odpadów jest naruszeniem podlegającym karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia wykonawczego precyzyjnie określają obowiązek oznakowania środków transportu odpadów, a jego brak jest sankcjonowany karą pieniężną.

Czy istnieją przesłanki egzoneracyjne (np. siła wyższa, zdarzenia losowe) pozwalające zwolnić przewoźnika z odpowiedzialności za brak oznakowania pojazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak oznakowania pojazdu nie jest wynikiem okoliczności nadzwyczajnych, losowych czy niezależnych od przedsiębiorcy, które wyłączałyby jego odpowiedzialność.

Uzasadnienie

Przesłanki egzoneracyjne dotyczą sytuacji wyjątkowych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć mimo zachowania należytej staranności. Zwykłe zaniedbanie kierowcy lub brak nadzoru ze strony przewoźnika nie są takimi okolicznościami.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu.

Przepisy (17)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § lp. 4.8. załącznik nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów § § 9

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów § § 10

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. v

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.o. art. 24 § ust. 7

Ustawa o odpadach

u.o. art. 3 § pkt 6

Ustawa o odpadach

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie warunków przewozu jest obiektywna. • Brak oznakowania pojazdu przewożącego odpady stanowi naruszenie przepisów. • Przedsiębiorca jest zobowiązany do organizacji i nadzoru pracy kierowców. • Nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne pozwalające zwolnić przewoźnika z odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Spółka nie miała wpływu na naruszenie, gdyż kierowca nie umieścił wymaganej tablicy. • Zgłoszenie SENT było poprawne, a transport zgodny z informacjami. • Naruszenie nie spowodowało uszczuplenia budżetu państwa. • Organ powinien odstąpić od nałożenia kary i poprzestać na pouczeniu. • Zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczące niepełnego wyjaśnienia sprawy, wadliwej analizy dowodów, ogólnikowego uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny nie jest uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. • Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. • Przedsiębiorca transportowy ponosi bowiem odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych. • Podmiot ten zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów prawa i powinien w taki sposób organizować i nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Dorota Fleszer

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia warunków przewozu, w tym brak oznakowania pojazdu przy transporcie odpadów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego naruszenia przepisów dotyczących transportu odpadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę odpowiedzialności obiektywnej w transporcie drogowym, co jest istotne dla przedsiębiorców z tej branży. Pokazuje, że nawet drobne zaniedbanie kierowcy może skutkować znaczną karą dla firmy.

Kierowca zapomniał o tabliczce "ODPADY"? Firma zapłaci 10 000 zł kary – sąd wyjaśnia dlaczego.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 940/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. l.p. 4.8. załącznik nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 1742
art. 24 ust. 7, par. 9 i 10
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. sp.k. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 października 2024 r., nr 2401-IOA.4802.9.2024.MMA w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 7 października 2024r. nr 2401-IOA.4802.9.2024.MMA Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania skarżącej S Sp. z o.o., sp. k. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. z 23 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 z późn. zm.), art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 4 pkt 2, pkt. 22 lit. v, art. 87 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz Ip. 4.8. załącznika nr 3 do ustawy (Dz. U. z 2024 r. poz. 728 z późn. zm.), art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 24 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022r. poz. 699), § 9, § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742).
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy. Stwierdził, że w przypadku skarżącego doszło do wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W takim przypadku, zgodnie z Ip. 4.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna wynosi 10.000 złotych.
Ustalenie to Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. oparł na wyniku kontroli przeprowadzonej 23 stycznia 2024 r. przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, dotyczącej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki MERCEDES-BENZ o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki KOEGEL o nr rejestracyjnym [...].
Z okazanych do kontroli dokumentów wynikało, iż ww. zespołem pojazdów realizowany był międzynarodowy przewóz drogowy odpadów o kodzie B1010 (europejski kod odpadów 19 12 03), tj. złom aluminium w ilości 24.500 kg. Odpady przewożone były z Niemiec do Polski. Przewoźnikiem realizującym kontrolowany przewóz drogowy był skarżący. W trakcie kontroli stwierdzono, iż zespół pojazdów, którym realizowany był przewóz nie został oznakowany zgodnie z właściwymi przepisami.
W związku z ustaleniami kontroli, organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania a jednocześnie wskazał na wynikające z art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym warunki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności administracyjnej za powstałe naruszenia. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało stronie doręczone w dniu 23 lipca 2024 r.
W odpowiedzi z 25 lipca 2024r. strona wyjaśniła, że kierowca został poinformowany przez dyspozytora o konieczności otwarcia tablicy z oznaczeniem "A", czego jednak z niewiadomych przyczyn nie uczynił. W ocenie spółki, nie stanowi to jednak podstawy do nakładania na spółkę kar. Wskazać bowiem trzeba, iż zgłoszenie SENT było poprawne, transport odbył się zgodnie z informacjami podanymi w zgłoszeniu SENT, a kierowca nie unikał kontroli ani odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie. Spółka podniosła, iż w jej ocenie na skutek tego naruszenia, nie doszło do sytuacji, w której doprowadzono by do uszczuplenia budżetu Skarbu Państwa, a ponadto za spółką przemawia słuszny interes, w tym, aby organ prowadzący postępowanie odstąpił od nakładania na spółkę jakiejkolwiek kary oraz aby poprzestał jedynie na pouczeniu spółki o obowiązującej literze prawa.
Organ I instancji wydając decyzję uznał, że spółka naruszyła przepisy ustawy o transporcie drogowym, ustawy o odpadach oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, tj. art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach oraz § 9 i § 10 ww. rozporządzenia, w związku z Ip. 4.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez wymaganego prawem oznakowania środka transportu, za co wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. Jednocześnie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W związku z wniesionym odwołaniem, zaskarżoną decyzją DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Przypomniał, że zgodnie z Ip. 4.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Natomiast obowiązki transportującego odpady i sposób oznakowania środków transportu, określa § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1742). Oznakowanie takie powinno być umieszczone w widocznym miejscu - z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni, jednocześnie winno ono być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (§ 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia).
Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w szczególności z protokołu kontroli drogowej nr [...] z 23 stycznia 2024r. oraz załączonej do protokołu dokumentacji fotograficznej bezsprzecznie wynika, iż ww. środek transportu nie był oznakowany wymaganą tablicą, o której mowa w ww. rozporządzenia.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 utd - karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, art. 92d oraz art. 92e, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6.
Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 utd, (umożliwiającego odstąpienie od wszczęcia postepowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej albo jego umorzenia), gdyż podmiot realizujący kontrolowany przewóz nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły jakieś nagłe, losowe, nieoczekiwane i nadzwyczajne okoliczności, które wyłączałyby przedsiębiorcę od odpowiedzialności administracyjnej. Stwierdził bowiem, że brak wymaganego prawem oznaczenia pojazdu dokonującego transgranicznego przemieszczania odpadów nie jest wynikiem okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu ani że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
W skardze na tę decyzję strona zarzuciła naruszenie:
a) art. 8 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącego, kiedy skarżący nie miał rzeczywistego wpływu na naruszenie nawet przy dochowaniu należytej staranności;
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącego, kiedy skarżący nie miał rzeczywistego wpływu na naruszenie nawet przy dochowaniu należytej staranności;
c) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. zostały wydane bez wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębionego zaufania obywateli do państwa, podczas gdy organ winien uchylić decyzje w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości;
d) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. zostały wydane w oparciu o nierzetelną ocenę dowodów, z pominięciem znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie: stanowiska skarżącego, okoliczności podnoszonych przez skarżącego; wagi potencjalnego naruszenia;
e) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. zostały nienależycie uzasadnione, w sposób ogólnikowi i lakoniczny, pozbawiony indywidualnego podejścia do przedmiotowej sprawy, podczas gdy organ winien w ramach kontroli uchylić decyzje w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości;
f) art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
g) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Podnosząc powyższe zarzuty, strona wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.,
2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji (art. 145a § 1 p.p.s.a.);
3. wstrzymanie wykonania decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 2 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a; art. 135 k.p.a.)
4. zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Spółka eksponowała brak swej winy w powstaniu naruszenia. Podniosła, że kierowcy są szkoleni z przepisów, a dodatkowo zapoznają się z obowiązującą u strony procedurą w zakresie przewozu odpadów. Pojazd był wyposażony we właściwe oznakowanie i to kierowca z niewiadomych przyczyn zaniechał oznaczenia pojazdu, co wskazuje, że skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Zaznaczyła, że kierowca został ukarany w postępowaniu przed Sądem w Opolu karą 6.000 zł, co potwierdza jego winę za powstanie naruszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Natomiast badana decyzja DIAS nie narusza prawa.
Stan faktyczny sprawy co do tego, że należącym do strony pojazdem były przewożone odpady oraz, że ten środek transportu nie był oznaczony zgodnie z wymogami prawa nie jest między stronami sporny; spór sprowadza się zaś do tego, czy spółka winna ponosić odpowiedzialność za powstałe naruszenie.
Zasady wykonywania transportu drogowego, zarówno krajowego, jak i międzynarodowego określały w dniu kontroli tj. 23 stycznia 2024r. przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2022r., poz. 220) – dalej powoływana jako utd.
Art. 4 pkt 22 utd jako obowiązki lub warunki przewozu drogowego określa zarówno obowiązki lub warunki wynikające z przepisów utd, jak również wskazanych tam ustaw, w tym ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, 1250 i 1726) – art. 4 pkt 22 lit. v.
Art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach zawiera delegację ustawową. Zgodnie z jej treścią, minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi.
W wykonaniu tej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1742) – dalej powoływane jako rozporządzenie.
Zgodnie z jego §§ 9 i 10:
§ 9
1 - Środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm. oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
2. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie:
1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości;
2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm.
3. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.
4. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.
5. Wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 10.
1. W przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
2. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.
3. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.
4. Wzór oznakowania środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Odnosząc te regulacje do stanu faktycznego sprawy przypomnieć należy, że w przypadku transportu wykonywanego pojazdem należącym do skarżącego w dniu kontroli, pojazd ten żadnego z ww. oznaczeń nie posiadał, czego nie kwestionuje nawet sama strona.
Zgodnie z art. 92a ust.1 utd., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie,
Stosownie natomiast do lp. 4.8. załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach sankcjonowane jest karą w kwocie 10 000 zł.
Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki do orzeczenia takiej kary.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny nie jest uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy wykonującego przewóz w imieniu przedsiębiorcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Określone w załączniku nr 3 do ustawy kary pieniężne ustalono w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy. Zaznaczyć należy, że celem sankcji określonych w ustawie o transporcie drogowym jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy. Podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich działań. Podmiot ten zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów prawa i powinien w taki sposób organizować i nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków (por. wyroki NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 280/16 i z 17 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3242/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz drogowy z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, o których mowa w art. 92b utd, gdyż dotyczą one nieprzestrzegania czasu prowadzenia pojazdów, a nie takie uchybienie organ zarzucił skarżącej.
Pozostaje zatem do rozważenia, czy zasadnie organy uznały, że nie zachodzą w sprawie przesłanki egzoneracyjne, o których mowa w art. 92c ust. 1 utd.
Stosownie do powołanego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka 2. ani 3., gdyż strona nie powoływała się na fakt ukarania przez inny organ a naruszenie zostało ujawnione 23 stycznia 2024r., zatem do dnia wydania zaskarżonej decyzji (7 października 2024r.) dwuletni okres jeszcze nie upłynął.
Analizując zaś ewentualne spełnienie przesłanki trzeciej, Sąd doszedł do przekonania, że ona również nie została spełniona.
Podzielić należy bowiem stanowisko powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że można przyjąć, iż podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia, gdy nastąpiło ono z przyczyn całkowicie od niego niezależnych i którym nie mógł zapobiec mimo najwyższego wysiłku. Jako przykładowe okoliczności, które wskazuje się jako odpowiadające tym warunkom wymienić można okoliczności siły wyższej, takie jak kataklizmy naturalne, klęski żywiołowe, zamieszki, wojna. Przesłanki egzoneracyjne nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem – oprócz okoliczności wyżej wskazanych - czynności osoby trzeciej, za której działania albo zaniechania przedsiębiorca nie może odpowiadać. Nie można zaś zaaprobować poglądu strony, jakoby udzielenie kierowcy instrukcji co do właściwych warunków wykonywania przewozu wyczerpywało obowiązki przewoźnika, gdyż winien on nie tylko pouczyć stronę i wydać odpowiednie polecenia, ale także egzekwować je i kontrolować ich wykonywanie. Przedsiębiorca transportowy ponosi bowiem odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych. To na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. W przeciwnym razie przepisy przewidujące sankcje dla przewoźnika za naruszenie przepisów ustawy byłyby martwe, bo winę za naruszenie zawsze ponosiłby kierowca, który nie zastosował się do poleceń przewoźnika, a który nie podlega karze stosownie do przepisów utd,.
Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przepisów prawa materialnego również w zakresie oceny, że nie zaistniały w sprawie przesłanki egzoneracyjne.
Odnośnie natomiast naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 8 i 77 § 1 i 107 Kpa Sąd stwierdza, że także one są nieuzasadnione.
W tej grupie zarzutów skarżący podnosił nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, niewłaściwą analizę i nierzetelną ocenę dowodów, brak wyczerpującego zebrania dowodów, ogólnikowe uzasadnienie decyzji, oraz pominięcie stanowiska skarżącego i okoliczności przez niego podnoszonych.
Zdaniem sądu orzekającego, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji organu I instancji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w ww. przepisach Kpa. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Natomiast skarżąca ze swej strony nie podnosiła konkretnych faktów, które miałyby znaczenie dla sprawy w świetle przepisów udt i mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska organu. Wręcz przeciwnie: stan faktyczny nie jest sporny, a sprowadza się do ustalenia, że kierowca transportował w imieniu strony odpady bez stosownego oznaczenia środka transportu, co zasadniczo nie jest przez stronę kwestionowane i wynika z protokołu kontroli. Nie wiadomo zatem jakie jeszcze dowody i na jaką okoliczność miałby organ przeprowadzić.
Również zarzut lakoniczności decyzji nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym. Decyzja jest obszerna, przedstawia zarówno ustalenia w zakresie stanu faktycznego, jak i przytoczenie przepisów prawa, oraz ich wyjaśnienie, w tym z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa