III SA/Gl 932/19

III SA/Gl 932/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2685/21 - Wyrok NSA z 2023-11-10
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1764
art. 16 ust 2, art. 3 ust 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w L. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w K. utrzymał w mocy decyzję Wiceprezesa Sądu Rejonowego K. - [...] w K. z [...] r. nr [...] znak [...] , odmawiającą skarżącemu - Stowarzyszeniu "A" w L. udostępnienia informacji publicznej.
W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 16 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1764) – dalej powoływana jako "u.d.i.p.".
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Stwierdził, że wnioskiem z [...] r. skarżący wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego K. – [...] o udostępnienie następujących informacji dotyczących A. J. - wpisanego na listę biegłych sądowych przy Sądach Okręgowych w C., B., G. oraz K.:
- kopii wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu temu biegłemu wynagrodzenia lub innych należności w latach: 2015, 2016, 2017, 2018; alternatywnie kopii innych wiarygodnych dokumentów, z których będzie jasno wynikało w jakich sprawach w/w biegły opiniował oraz jakie wynagrodzenie, czy też inne należności, otrzymał.
W podstawie prawnej wniosku powołał się na art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Pismem z [...] r. o nr. [...] organ wezwał stronę do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych.
W odpowiedzi skarżący oświadczył, że złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, która nie wymaga przetworzenia, w związku z tym wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego jest bezprzedmiotowe i stwierdził, że organ I instancji trwa w bezczynności, W związku z tym wyznaczył organowi dodatkowy 7-dniowy termin do udostępnienia żądanych informacji, jednocześnie oświadczył, że po jego bezskutecznym upływie skieruje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
[...] r. decyzją nr [...] organ I instancji odmówił przekazania przetworzonej informacji publicznej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że informacja, o której przekazanie wnosił skarżący ma charakter informacji publicznej, jednak jest ona informacją przetworzoną. Walor taki ma bowiem informacja będąca jakościowo nową, powstająca w wyniku określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych. Wyjaśniając, że jest to informacja przetworzona, zacytował wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Wa 112/07.
Uzasadniając stwierdzenie, że wniosek strony dotyczył informacji publicznych przetworzonych stwierdził, że ich udzielenie wiązałoby się z koniecznością przeanalizowania spraw pod kątem uzyskania danych (w postaci żądanych kopii postanowień). Natomiast Sąd nie prowadzi osobnych statystyk dotyczących poszczególnych biegłych w zakresie przyznanego im wynagrodzenia lub innych należności.
Omówił też przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego", którą uznał za spełnioną w sytuacji, gdy pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli. Chodzi bowiem o to, czy udostępnienie określonej informacji przetworzonej może mieć znaczenie dla funkcjonowania struktur publicznych, wpływać na poprawę czy usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego.
Z tym stanowiskiem skarżący się nie zgodził i wniósł odwołanie.
Odnosząc się do treści wniosku stwierdził, że nie żądał udostępnienia jakichkolwiek statystyk ani – tym bardziej – wykonania prac analitycznych, które nosiłyby cechy przetwarzania, a to przecież organ zaniechał drożenia procedur, które ułatwiają sprawne odnajdywanie potrzebnych informacji.
Przedstawił prawidłową – w jego ocenie – wykładnię pojęcia informacji przetworzonej. Wg strony jest to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na podstawie już posiadanych informacji, w wyniku czego powstaje nowa jakościowo informacja. Natomiast w przedmiotowym przypadku – zdaniem strony – sytuacja taka nie zachodzi, a organ nie przedstawił argumentacji uzasadniającej przyjęcie, że objęte żądaniem informacje wymagały niewspółmiernych wysiłków merytorycznych i organizacyjnych celem ich przekazania wnioskodawcy. Zastosowanie art. 3 ust. 1 u.d.i.p. uznał za naruszenie prawa. Podkreślił, że przejawem naruszenia przepisów postępowania jest przypisywanie stronie, że wnosiła o udostępnienie statystyk, które jeszcze nie są gotowe. Natomiast przedmiotem jego wniosku nie są statystyki czy analizy, ale dokumenty wytworzone przez sąd.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu – odwołując się do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - wskazał, że w pierwszym rzędzie należy ustalić, czy żądana informacja jest informacja prostą, czy przetworzoną, skoro u.d.i.p. je rozróżnia. Informacja prosta to taka, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostepnieniem. Natomiast w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, w tym zebrania lub zsumowania informacji znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego, wytworzenie dokumentu wskazywać będzie na proces jej przetworzenia.
Natomiast informacja żądana przez stronę nie ma charakteru informacji prostej, bo nie wystarczy zwykła selekcja dokumentów, ale niezbędne jest sięgnięcie do dokumentów źródłowych. Konieczną jest analiza spraw wpływających za poszczególne cztery lata do Sądu Rejonowego i ich selekcja pod kątem tego, czy zawierają wnioskowane informacje. Działania jakie musieliby podjąć pracownicy i wymagałyby one nie tylko wkładu intelektualnego, ale poświęcenia temu odpowiedniego czasu i nakładu pracy. Powołał się na wyrok NSA z 9 sierpnia 2011r., sygn. akt I OSK 977/11.
Podniósł, że w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ustawodawca przewidział ograniczenie w udzielaniu informacji przetworzonej przez wprowadzenie przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji. Natomiast wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego ograniczając się do stwierdzenia, że informacja, o której udzielenie wnosi nie ma charakteru informacji przetworzonej. Natomiast zdaniem Prezesa brak jest podstaw do uznania, że uzyskanie wnioskowanej informacji będzie miało znaczenie z punktu funkcjonowania państwa i usprawni działanie jego organów.
Wobec niewykazania tej okoliczności przez wnioskodawcę uznał za zasadne wydanie decyzji odmawiającej udzielenia informacji, a konsekwencją oceny, że odwołanie nie jest zasadne, było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Nadto wskazał, że nie sposób stwierdzić, jakie - poza postanowieniami -dokumenty mogłyby potwierdzać, w jakich sprawach biegły opiniował i jakie należności otrzymał.
Pismem z [...] r. skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego.
W skardze strona zarzuciła:
1) obrazę przepisów prawa materialnego art. 10 ust. 1 EKPCziPW, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji publicznej;
2) obrazę przepisów prawa materialnego art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, wobec której nie istnieje szczególnie istotny interes publiczny;
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepojęcie kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez niewykazanie, czy żądanie dotyczy informacji przetworzonej;
4) art. 11, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zakresie niewyjaśnienia dlaczego żądana informacja jest przetworzoną oraz w wyniku niespełnienia przesłanki formalnej odmowy udostępnienia informacji poprzez brak uzasadnienia faktycznego.
W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że wnosił o udostępnienie kopii postanowień znajdujących się w posiadaniu podmiotu i ten nie musi na nich dokonywać żadnych czynności intelektualnych ani analitycznych. Przyznał, że taka sytuacja miałaby miejsce, gdyby Sąd musiał przejrzeć wszystkie sprawy, aby wydobyć żądane postanowienia, ale stwierdził, że taka sytuacja nie zachodzi, bo wiadomo, że biegły opiniuje w sprawach wykroczeń z art. 92a K.w., nadto sąd ma oprogramowanie umożliwiające wyszukanie wydanych orzeczeń wg personaliów strony, co pozwoliłoby w prosty sposób określić "ile postanowień zostało wydanych wobec biegłego".
Podniósł, że organ nie przedstawił argumentów na potwierdzenie swego stanowiska, że żądaną informację należy uznać za przetworzoną. Sam natomiast wskazał, jakie – jego zdaniem - czynności należało podjąć, aby udostępnienie informacji było możliwe. Zarzucił, że organy nie podjęły wszelkich kroków w celu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy K.p.a., winny były zaś wskazać na "konkretne czynności niezbędne do jej udostępnienia i jednocześnie wykazać, że dokonanie takich czynności obiektywnie wskazuje na wyjątkowe nakłady pracy, a także, że przeprowadzenie takich czynności jest niezbędne i nie można udostępnić informacji w inny, prostszy sposób", co doprowadziło do naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezes wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał prezentowane stanowisko, że żądana informacja ma charakter przetworzonej, gdyż organ I instancji nie dysponuje statystyką (wyszukiwarką) umożliwiającą wyszukanie postanowień o przyznaniu wynagrodzenia wymienionemu z nazwiska biegłemu.
Na rozprawie skarżący oświadczył, że analogiczne wnioski skierował do 40 Prezesów i uzyskał już 37 odpowiedzi. Stwierdził, że żądane dane są dostępne w aktach sadowych, ale również w ewidencjach księgowych, bo są potrzebne do sporządzenia PIT-u.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a.
Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2019r., poz. 1429) ma na celu realizację prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej wynikającego z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z powyższego wynika, że ustawa rozróżnia informację prostą od przetworzonej. Rozróżnienie to jest istotne, albowiem tylko w przypadku tej drugiej informacji wnioskodawca winien wykazać, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy pierwsza winna być udostępniona bez żadnych dodatkowych warunków.
I to właśnie charakter informacji jakiej żądał skarżący tj. czy jest to informacja prosta (jak twierdzi strona) czy też przetworzona (jak podnosi organ) jest zasadniczym zagadnieniem spornym w przedmiotowej sprawie.
Wykładni pojęcia informacji prostej i przetworzonej dokonało orzecznictwo sądowe.
Pod pojęciem informacji prostej rozumie się informację, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada i nie jest to związane z koniecznością poniesienia kosztów lub znacznego nakładu pracy trudnych do pogodzenia z bieżący funkcjonowaniem jednostki, przy czym anonimizacja informacji nie czyni jej przetworzoną, a jedynie przekształconą.
Natomiast informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. "Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste" (tak NSA w wyroku z 26 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 833/15).
Chodzi tu więc o taką informację, która dopiero zostanie wytworzona w oparciu o kryteria zawarte we wniosku o jej udostępnienie.
Przy czym w orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda wielu informacji, to nawet wówczas, gdy pojedynczo mają one walor informacji prostej, to suma takich informacji prostych może stanowić informację przetworzoną. (Por. wyroki NSA z 23 stycznia 2015r. sygn. akt I OSK 315/14, z 28 stycznia 2015r., sygn. akt I OSK 547/14, z 5 marca 2015r., sygn. akt I OSK 864/14, dostępne w CBOSA).
W ostatnim z powołanych wyroków NSA stwierdził, że "W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Powyższe zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego." Poglądy te Sąd orzekający podziela.
Pojęcie informacji publicznej przetworzonej nie posiada definicji legalnej. Można jednak założyć, że taką cechę mogą mieć takie dane publiczne proste, które wymagają dokonania analiz, obliczeń, zestawień, porównania danych statystycznych, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności i przez konieczność dokonania tych czynności w celu ich pozyskania, uzyskują walor informacji przetworzonej. Innymi słowy uzyskanie wnioskowanych informacji wiązać się musi z potrzebą odpowiedniego przetworzenia danego zbioru danych według określonych kryteriów, czego nie należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać na wyodrębnieniu pojedynczych informacji ze zbiorów będących w posiadaniu organów (które mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie zawartych w nich informacji) i ich przygotowaniu według założeń wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wielkości nakładów jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona.
Na jeszcze inny aspekt zwrócił uwagę NSA w wyroku z 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 977/11 stwierdzając, że "udostępnienie zbioru wnioskowanych przez zainteresowaną wybranych orzeczeń administracyjnych za okres pięciu lat wiąże się z koniecznością ich wyboru i zanonimizowania, co może negatywnie wpłynąć na bieżące wykonywanie ustawowych zadań przez skarżącego kasacyjnie, dlatego zbiór tych orzeczeń należy uznać za informację przetworzoną. Samo bowiem zanonimizowanie wnioskowanych do udostępnienia orzeczeń administracyjnych nie stanowi przetworzenia informacji wynikającej z tych orzeczeń, a jedynie jej przekształcenie, dlatego stanowi ona informację prostą. Jeżeli jednak utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów."
Tak więc nawet suma informacji prostych w sytuacji, gdy ich wyodrębnienie wiąże się z koniecznością przeszukania całego zbioru danych będących w posiadaniu organu spowoduje, że przekształci się ona w informację przetworzoną.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, nietrudno zauważyć, że właśnie taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, dlatego w sporze, którego zasadnicze zagadnienie zostało przedstawione na wstępie części zważeniowej niniejszego uzasadnienia, Sąd podzielił stanowisko organu.
Zauważyć bowiem należy, że organ I instancji stwierdził, że nie prowadzi osobnych statystyk dot. wynagrodzeń wypłaconych poszczególnym biegłym (bo gdyby takowa była, to zawarta w niej informacja byłaby niewątpliwie informacją prostą). W sytuacji, gdy takich statystyk czy zbiorów informacji nie ma, to zgromadzenie wnioskowanych danych wiązałoby się z koniecznością analizy spraw pod kątem uzyskania żądanych danych.
Szerzej kwestia ta została rozwinięta w zaskarżonym orzeczeniu, gdzie Prezes stwierdził, iż zadośćuczynienie wnioskowi strony wiązałoby się z koniecznością wyodrębnienia z ogółu spraw toczących się przed sądem w ciągu czterech lat tych, które zawierają postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych, a następnie tych, które dotyczą biegłego, którego dotyczy wniosek strony i dopiero tak wyodrębnione postanowienia można byłoby przekazać wnioskodawcy, przy czym Sąd zauważa, że wydaje się, iż winno to być jeszcze poprzedzone sporządzeniem ich kopii. Oczywistym jest, że musiałoby się to wiązać z zaangażowaniem pracowników, którzy w takim przypadku byliby oderwani od swych zwykłych zadań.
Przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy była bowiem informacja, którą na dzień złożenia wniosku podmiot zobowiązany nie dysponował w jednym gotowym zbiorze, a jej udostępnienie wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. W efekcie tego powstałby nowy, dotychczas nieistniejący zbiór danych, a ich uzyskanie wymagałoby przetworzenia posiadanych danych, w tym weryfikacji dokumentacji źródłowej i jej ewentualnej anonimizacji z zaangażowaniem środków osobowych.
Powyższe wskazuje, że informacja, której udostępnienia żądał skarżący istotnie ma charakter informacji przetworzonej, a w takim przypadku jej udostępnienie jest uzależnione od wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, którego wnioskodawca nie wykazał ograniczając się w piśmie z [...] r. do polemiki z organem co do charakteru informacji.
Wydaje się, że wykładnia tego pojęcia dokonana przez wnioskodawcę w istocie potwierdza pogląd organu.
W ostatnim zdaniu na str. 4, i na str. 5. skargi skarżący wskazał bowiem, że "przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie."
Taki opis informacji uznanej przez samego skarżącego za przetworzoną wprost wpisuje się w stan faktyczny sprawy. We wniosku strony chodziło wszak o zebranie na podstawie wskazanego kryterium (osoby biegłego i wypłaconych mu należności) pojedynczych wiadomości (kopii postanowień) znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (w aktach spraw).
Podsumowując tę część analizy sprawy, Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., co strona podniosła w pkt. 2. skargi.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut z pkt. 3. skargi dot. naruszenia przepisów K.p.a. poprzez niewykazanie, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej.
Organy obu instancji, a zwłaszcza organ odwoławczy wskazały czynności, jakich wykonanie byłoby konieczne dla wyodrębnienia danych, o które wnosił skarżący i podniosły konieczność poniesienia znacznego nakładu pracy na ich zgromadzenie. Być może w subiektywnym przekonaniu strony stanowisko to nie jest przekonujące, ale wedle oceny obiektywnej podniesione okoliczności w świetle przedstawionej wykładni dokonanej przez sądy administracyjne wskazuje, że organy swe stanowisko uzasadniły.
Zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. jest niezrozumiały. Powołany przepis wskazuje obligatoryjne elementy decyzji i zaskarżony akt je zawiera, nie wiadomo zatem na czy miałoby polegać naruszenie tego przepisu.
Natomiast naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w brzmieniu:
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa,
- Sąd nie stwierdził.
Postępowanie o udzielenie informacji publicznej – z racji swego szczególnego charakteru – różni się nieco od postępowania administracyjnego w innych sprawach. Jego przedmiotem jest bowiem udzielenie – lub odmowa udzielenia - określonej informacji, którą dysponuje – lub nie dysponuje – adresat wniosku. Nie ma zatem ani potrzeby, ani możliwości prowadzenia postępowania dowodowego. Na jakie bowiem okoliczności postępowanie to miałoby być prowadzone? Postępowanie dowodowe bowiem ma na celu ustalenie faktów prawnie relewantnych tzn. istotnych z puntu widzenia hipotezy normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy przedmiotem wniosku jest udzielenie informacji publicznej przepisy u.d.i.p. nie formułują żadnych warunków dla udzielenia tej informacji, których spełnienie przez wnioskodawcę mogłoby być weryfikowane w toku postępowania dowodowego. Jedynym wyjątkiem jest tu wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu danych, ale wzywany o to skarżący nie udzielił merytorycznej odpowiedzi na pytanie organu. Natomiast organ nie może wszak odgadnąć jaki był cel strony w uzyskaniu informacji i jak zamierzała je wykorzystać, zatem nie miał możliwości ustalić czy interes taki rzeczywiście istnieje w inny sposób, jak tylko poprzez wyjaśnienia samej strony.
W kwestii uzasadnienia decyzji zauważyć należy, co zostało już powiedziane, że zawiera ona argumentację dlaczego organ uznał, że żądana informacja jest informacją przetworzoną. Strona może się z tym stanowiskiem nie zgodzić, ale nie może wbrew oczywistym faktom twierdzić, że treści tych nie ma w zaskarżonej decyzji skoro rozważania co do charakteru wnioskowanych informacji znajdują się na str. 4 decyzji II instancji, akapit 2 (oraz w węższym zakresie na str. 2 decyzji I instancji akapit 4).
Co do uzasadnienia prawnego stosowny przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. także został powołany na str. 3 decyzji organu II instancji, a jego wyjaśnienie i odniesienie do stanu faktycznego sprawy również znajduje się na str. 5-6 zaskarżonej decyzji.
Skarżący podnosił również, że informacje, o które wnioskował były dostępne także w innych zbiorach, np. w danych księgowych, gdyż były potrzebne do sporządzenia PIT-ów. Zauważyć jednak należy, że skarżący nie wnosił o udostępnienie informacji np. co do kwot wynagrodzeń biegłego, lecz żądał konkretnie kopii postanowień o przyznaniu mu takich wynagrodzeń i innych należności czyli ściśle wskazanych dokumentów, zatem zestawienia księgowe nie stanowiłyby realizacji jego wniosku.
Natomiast przesłanie "kopii innych wiarygodnych dokumentów, z których będzie jasno wynikało w jakich sprawach biegły opiniował oraz jakie wynagrodzenie czy też inne należności otrzymał" wobec nieokreśloności jakich w istocie dokumentów strona żąda było właściwie niewykonalne. Nie jest bowiem rolą organu domyślanie się czy poszukiwanie w zastępstwie strony jakie dokumenty mogłyby ją usatysfakcjonować zawartą w nich treścią, gdyż żaden przepis u.d.i.p. obowiązku takiego na organ nie nakłada.
Również wykorzystanie zbiorów prowadzonych w formie elektronicznej, o czym pisze skarżący na str. 6. skargi, akapit 1 nie dostarczyłoby żądanych informacji. Nawet jeśli przyjąć twierdzenie skarżącego, że pozwoliłoby to ustalić "ile postanowień zostało wydanych wobec biegłego", to nie sposób nie zauważyć, że zawarte we wniosku o dzielenie informacji pytanie nie dotyczyło informacji o ilości postanowień, lecz zawierało żądanie przekazania ich kopii. Zatem nawet jeśli hipotetycznie byłoby to możliwe, to również wymagałoby nakładu pracy związanego z odszukaniem stosownych akt w archiwum i sporządzeniem kopii żądanych dokumentów, a te działania również czyniłyby tak wyodrębnione dane informacją przetworzoną.
Wreszcie należy się odnieść do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji.
W tym celu – zdaniem Sądu - zasadne będzie przytoczenie wskazanego przepisu. Stosownie do jego treści:
Artykuł 10. Wolność wyrażania opinii
1. Każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Niniejszy przepis nie wyklucza prawa Państw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych lub kinematograficznych.
Natomiast art. 61 ust. 1 Konstytucji przewiduje:
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Z cytowanych przepisów wynika więc prawo "każdego" do wyrażania opinii i uzyskiwania informacji, w szczególności o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Tym niemniej nie można cytowanych przepisów odczytywać wybiórczo, tylko w takim zakresie, w jakim potwierdzają tezę założoną przez skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że cytowany art. 10 Europejskiej Konwencji zawiera także ust. 2 w brzmieniu:
2. Korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej.
Oznacza to, że sama Konwencja przewiduje możliwość ograniczenia korzystania z gwarantowanych nią wolności wymagając jedynie, aby były one przewidziane w przepisach rangi ustawowej. Zatem stosując ograniczenia w dostępie do informacji publicznej przewidziane w u.d.i.p. organy nie naruszyły prawa.
Końcowo należy się odnieść do stwierdzenia, że Prezesi innych Sądów w większości udzielili żądanej informacji. Zdaniem Sądu fakt ten w żaden sposób nie może wpłynąć na ocenę stanowiska organu, którego decyzja jest przedmiotem oceny w przedmiotowej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że podjęte – lub niepodjęte – przez nich działania nie są przedmiotem tego postępowania sądowego i wypowiadanie się w tym zakresie stanowiłoby wyjście poza wspomniane już granice sprawy, a do tego Sąd orzekający nie jest upoważniony. Można jedynie przypomnieć – co zostało już powiedziane – że nawet informacja prosta poprzez jej obszerność może uzyskać walor informacji przetworzonej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.