III SA/GL 930/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-04-29
NSAinneŚredniawsa
rekultywacjaprawo geologiczne i górniczekoncesjaplan zagospodarowania przestrzennegoochrona gruntów rolnych i leśnychorgan nadzoru górniczegoWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie negatywnie opiniujące zmianę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych, uznając, że organ nadzoru górniczego prawidłowo ocenił sprawę w granicach swojej właściwości, koncentrując się na warunkach koncesji.

Skarżący E. S. domagał się zmiany kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych z rolnego (wodnego) na zagospodarowanie rolnicze z możliwością wykorzystania odpadów. Organy obu instancji (DOUG i PWUG) negatywnie zaopiniowały zmianę, wskazując na naruszenie warunków koncesji. Skarżący argumentował, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma nadrzędne znaczenie. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że organ nadzoru górniczego prawidłowo ocenił sprawę w granicach swojej właściwości, koncentrując się na warunkach koncesji, a analiza zgodności z planem miejscowym wykracza poza jego kompetencje.

Sprawa dotyczyła skargi E. S. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (PWUG), które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego (DOUG) negatywnie opiniujące zmianę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych złoża iłów. Skarżący, prowadzący działalność wydobywczą, chciał zmienić kierunek rekultywacji z rolnego (wodnego) na zagospodarowanie rolnicze z możliwością wykorzystania odpadów, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Organy nadzoru górniczego uznały, że proponowana zmiana narusza warunki koncesji z 2006 roku, która jednoznacznie określała kierunek wodny. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że MPZP ma nadrzędne znaczenie nad koncesją i powinien być uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd podkreślił, że organ nadzoru górniczego jest organem opiniującym w zakresie działalności górniczej i jego kompetencje ograniczają się do oceny zgodności z warunkami koncesji oraz przepisami prawa górniczego. Analiza zgodności z planami zagospodarowania przestrzennego wykracza poza jego właściwość. Sąd uznał, że PWUG prawidłowo skoncentrował się na warunkach koncesji, a negatywna opinia DOUG była uzasadniona w ramach kompetencji organu nadzoru górniczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwość organu nadzoru górniczego w zakresie opiniowania zmiany kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych ogranicza się do oceny zgodności z warunkami koncesji oraz przepisami prawa górniczego. Analiza zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wykracza poza zakres jego kompetencji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ nadzoru górniczego jest organem opiniującym i jego zadaniem jest ocena aspektów związanych z działalnością górniczą i warunkami koncesji. Analiza zgodności z planami zagospodarowania przestrzennego należy do kompetencji innych organów, np. starosty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o.g.r.i.l. art. 22 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.g.r.i.l. art. 22 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

P.g.g. art. 168 § ust. 1 pkt 5

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 105 § pkt 2 ust. 1

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru górniczego działa w granicach swojej właściwości, oceniając zgodność z warunkami koncesji, a nie z planami zagospodarowania przestrzennego. Zmiana kierunku rekultywacji może stanowić naruszenie warunków koncesji.

Odrzucone argumenty

Nadrzędność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nad warunkami koncesji w kwestii rekultywacji. Niewłaściwa procedura ustalenia kierunku rekultywacji (P.g.g. zamiast u.o.g.r.i.l.).

Godne uwagi sformułowania

Poza kompetencje organu nadzoru górniczego jest analiza zgodności zaproponowanego przez właściwego starostę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych z dokumentami planistycznymi dla danego terenu. Sąd administracyjny nie orzeka merytorycznie, lecz bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji organów nadzoru górniczego w postępowaniach dotyczących rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych oraz relacji między warunkami koncesji a planami zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu opiniującego w postępowaniu administracyjnym oraz relacji między różnymi aktami prawnymi w kontekście działalności górniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów i kompetencji organów administracji w kontekście rekultywacji terenów poeksploatacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i branży górniczej.

Koncesja czy plan miejscowy? Sąd rozstrzyga o kierunku rekultywacji terenów poeksploatacyjnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 930/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 82
art. 22 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 4 września 2024 r. nr PR.536.3.2024 ldz. 25907/09/2024/TM w przedmiocie negatywnego zaopiniowania zmiany kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 4 września 2024 r, nr PR.536.3.2024 PR.536.3.2024 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: PWUG) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Urzędu Górniczego we W. (dalej: DOUG) z dnia 16 lipca 2024 r., znak: [...], [...], negatywnie opiniujące zmianę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych złoża iłów "[...]", w granicach działki nr [...] obręb [...], gmina B., województwo [...].
Podstawą prawną wydanego postanowienia był art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Dz. U. z 2024 r. poz. 82; dalej: u.o.g.r.i.l.).
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
E. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: Skarżący) eksploatował surowce ilaste ceramiki budowlanej ze złoża "[...]" położonego na działce nr [...] w miejscowości P. na mocy koncesji z 24 kwietnia 2006 r., nr [...] udzielonej przez Starostę [...]. Koncesja następnie została zmieniona decyzją Starosty z 5 kwietnia 2024 r., nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r.). Koncesję udzielono na 30 lat tj. do 31 grudnia 2034 r. W jej punkcie 10 określono cyt. "dla terenów po eksploatacji złoża "[...]" przyjmuje się za obowiązujący wodny kierunek rekultywacji". Natomiast w punkcie 16 koncesji określając obowiązki Skarżącego w przypadku zakończenia eksploatacji i likwidacji zakładu górniczego w całości lub jego części w ppkt C wskazano, że cyt. "wykonanie rekultywacji wyrobiska po zakończeniu eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami o rekultywacji gruntów." Starosta [...] w decyzji z 21 lipca 2014 r., nr [...] zobowiązał Skarżącego do rekultywacji (po zakończeniu eksploatacji złoża surowców ilastych "[...]") gruntów położonych w granicach działki nr [...] obręb [...] i określił kierunek rekultywacji: rolny (wodny) oraz termin rekultywacji.
Pismem z 30 kwietnia 2024 r. Skarżący wystąpił do Starosty [...] o zmianę decyzji z dnia 21 lipca 2014 r. w zakresie: zmiany kierunku rekultywacji z rolnego (wodnego) na rekultywację dla zagospodarowania rolniczego oraz możliwości wykonania rekultywacji z zastosowaniem przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne, zgodnie z dokumentacją pt.: "Projekt rekultywacji terenu poeksploatacyjnego złoża "[...]" w obszarze górniczym "[...]" (dalej Projekt), opracowaną w kwietniu 2024 r. przez firmę "[...]" [...] we W., którą dołączył do wniosku.
Pismem z 26 czerwca 2024 r., znak: [...], Starosta [...] zwrócił się do DOUG o wyrażenie opinii w sprawie wydania decyzji zmieniającej kierunek rekultywacji.
DOUG postanowieniem z dnia 16 lipca 2024 r., znak: [...] zaopiniował negatywnie zaproponowaną zmianę, ponieważ narusza ona warunki koncesji. Wskazał także, że wykorzystanie odpadów do rekultywacji może być niezgodne z art. 77 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i może wymagać uzyskania postanowienia właściwego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.). Ponadto w przedłożonym Projekcie nie dokonano oceny, czy planowane działanie nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2020 r. poz. 2187).
W zażaleniu Skarżący zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia DOUG. W jego ocenie wnioskowana zmiana kierunku rekultywacji jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwalą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia 19 grudnia 2002 r.
Po ponownej analizie sprawy PWUG utrzymał postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu przedstawił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne.
Dalej PWUG podniósł, że współdziałając ze starostą organ nadzoru górniczego bierze udział w załatwianiu sprawy przez wyrażenie stanowiska w zakresie swojej właściwości, tj. w odniesieniu do działalności górniczej. Wyraża opinię w przedmiocie rekultywacji wyłącznie w aspekcie swoich kompetencji, wynikających z art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290; dalej: P.g.g.). Zgodnie z tym przepisem organy nadzoru górniczego sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, m.in. w zakresie ochrony środowiska i gospodarki złożem, zapobiegania szkodom, likwidacji zakładu górniczego, w tym rekultywacji gruntów po działalności górniczej. Oznacza to, że wydając opinię w przedmiocie rekultywacji organ nadzoru górniczego odnosi się do wymogów jej wykonania określonych w przepisach i dokumentach dotyczących prowadzenia ruchu zakładu górniczego oraz do ustaleń dotyczących uwarunkowań eksploatacji górniczej i stanu terenu poeksploatacyjnego, poczynionych w trakcie przeprowadzanych kontroli. Poza kompetencje organu nadzoru górniczego wykracza analiza zgodności zaproponowanego przez właściwego starostę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych z dokumentami planistycznymi dla danego terenu.
Dalej PWUG podkreślił, że główną przesłanką negatywnej opinii DOUG w sprawie zmiany kierunku rekultywacji były zapisy koncesji z dnia 24 kwietnia 2006 r., nr [...], a w szczególności punkt 10, w którym organ koncesyjny tj. Starosta [...] jednoznacznie określił że obowiązującym kierunkiem rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych złoża "[...]" jest kierunek wodny. PWUG podzielił stanowisko DOUG, że w przypadku złoża "[...]" to ww. koncesja określa warunki prowadzenia ruchu zakładu górniczego (zgodnie z art. 105 pkt 2 ust. 1 P.g.g.), w związku z tym zmiana kierunku rekultywacji z rolnego ze zbiornikiem wodnym na zagospodarowanie w kierunku rolnym z możliwością wypełnienia wyrobiska odpadami innymi niż niebezpieczne zmienia zakres robót objętych dotychczasową koncesją, a tym samym może zostać uznane za naruszenie warunków koncesji. Starosta [...] jako organ koncesyjny posiada kompetencje by ocenić, czy zaproponowany przez Skarżącego kierunek rekultywacji należy uznać za naruszenie warunków koncesji, natomiast obowiązkiem organu nadzoru górniczego jest wskazanie organowi rozstrzygającemu, w tym przypadku Staroście [...], jako organowi właściwemu w sprawie rekultywacji, istotnych okoliczności mogące mieć znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia. Postanowienie opiniujące DOUG jest jedynie koniecznym elementem postępowania zmierzającego właśnie do wydania takiej decyzji, lecz sama treść tej opinii nie jest wiążąca.
Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącego kwestii dotyczącej ustalenia kierunku rekultywacji w niewłaściwej procedurze, tj. na podstawie przepisów P.g.g., a nie w oparciu o u.o.g.r.i.l. PWUG wskazał, że to Starosta [...] jako organ właściwy do spraw rekultywacji wydał decyzję nr [...] z dnia 21 kwietnia 2014r., w której m.in. określił kierunek rekultywacji rolny (wodny), czyli zgodny z ustaleniami koncesji. W terminie wydania decyzji ustalającej kierunek rekultywacji obowiązywały te same ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, które w zażaleniu podnoszone są jako najistotniejsza przesłanka dla zmiany kierunku rekultywacji. Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji Burmistrz Gminy B. pozytywnie zaopiniował rolny (wodny) kierunek rekultywacji.
PWUG podał także, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DOUG wskazał na szereg obowiązków i potencjalnych zagrożeń, które mogą się wiązać z wykorzystaniem odpadów do rekultywacji (punkt 5 stanowiska) na terenie poeksploatacyjnym złoża "[...]" i które z całą pewnością wymagają analizy przez właściwy organ przed wydaniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów, którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.). Jednak to nie organ nadzoru górniczego jest właściwy w tej sprawie. W omawianym przypadku organem właściwym do wydania zezwolenia może być Starosta [...] (zgodnie z art. 41 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 3) lub Marszałek Województwa [...] (zgodnie z art. 41 ust 2 oraz ust. 2 pkt 1b).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zaskarżył w całości postanowienie PWUG zarzucając mu:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 4 pkt 18 w zw. z art. i 22 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.i.l. w zw. z art. 105 ust. 1 i 2 pkt 1 P.g.g. w zw. z art. 14 ust. 8 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) w zw. z § 31 ust. 34 pkt 1-3 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia 19 grudnia 2002 r. (dalej: MPZP) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że wnioskowany przez Skarżącego sposób zmiany kierunku rekultywacji jest nieprawidłowy z uwagi na jego niezgodność z koncesją z dnia 24 kwietnia 2006 r., nr [...] zmienionej koncesją z dnia 5 kwietnia 2024 r., nr [...] podczas gdy:
a) postanowienia MPZP mają nadrzędne znaczenie dla ustalenia kierunku rekultywacji w stosunku do zapisów koncesji z dnia 24 kwietnia 2006 r., nr [...] zmienionej koncesją z dnia 5 kwietnia 2024 r., nr [...];
b) MPZP nakazuje, aby teren objęty wnioskiem po wyczerpaniu lub zaprzestaniu jego eksploatacji został zrekultywowany w sposób, który zapewnia odzyskanie przez niego walorów krajobrazowych;
c) MPZP przewiduje, dla obszaru na którym znajduje się teren objęty wnioskiem, rolny lub rolno-leśny kierunek rekultywacji, a nie - jak ocenia to PWUG - kierunek rolny (wodny);
d) w świetle treści art. 105 § 1 i 2 P.g.g. ustalenia MPZP nie mogą być pomijane przy prowadzeniu ruchu zakładu górniczego, bowiem przepisy te wskazują, iż ruch ten prowadzony jest w sposób zgodny z przepisami prawa w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej, przy czym planu ruchu zakładu górniczego nie sporządza się jeżeli koncesji udzielił starosta - w takim przypadku ruch zakładu górniczego prowadzi się na podstawie warunków określonych w koncesji, co oznacza, iż ruch zakładu górniczego musi być prowadzony również w zgodzie z postanowieniami planu miejscowego, którego treść nie może zostać pominięta przy ocenie kierunku rekultywacji.
2) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez:
a) brak pogłębionej analizy materiału dowodowego przejawiający się w braku zbadania wpływu treści MPZP i określonych w nim wymogów co do sposobu zagospodarowania terenu objętego wnioskiem;
b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia, z jakich powodów treść MPZP wyznacza niezasadny kierunek rekultywacji, pomimo jego sprzeczności z kierunkiem, który należy zastosować w ocenie Organu;
- co doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy postanowienia DOUG opiniującego negatywnie zmianę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych złoża iłów "[...]" w granicach działki nr [...] obręb [...], gmina B. z kierunku rolnego ze zbiornikiem wodnym na zagospodarowanie w kierunku rolnym z możliwością wypełnienia wyrobiska odpadami innymi niż niebezpieczne.
Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z Ekspertyzy w sprawie osuwiska na skarpie północnej w zakładzie górniczym "[...]" z lipca 2009 r. w celu wykazania faktu zgodności wnioskowanego przez Skarżącego kierunku rekultywacji z przepisami prawa oraz warunkami hydrologicznymi i geologicznymi na terenie objętym wnioskiem.
Mając na uwadze powyżej Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia DOUG oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że organy obu instancji nie uwzględniły, iż kierunek rekultywacji zaproponowany przez Skarżącego jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego. Nie wyjaśniły również dostatecznie dlaczego należy zastosować kierunek rekultywacji niezgodny z treścią planu miejscowego. Zarówno według u.o.g.r.i.l. oraz MPZP prawidłowe przeprowadzenie procesu rekultywacji polega na przywróceniu gruntom ich pierwotnej charakterystyki. Skutek ten jest możliwy do osiągnięcia wyłącznie poprzez zastosowanie sposobu rekultywacji zaproponowanego przez Skarżącego, a rekultywacja w kierunku rolnym (wodnym) jest z nim sprzeczna, bowiem na terenie tym nie znajdował się, przed rozpoczęciem wydobycia, zbiornik wodny. Jego utworzenie nie doprowadziłoby zatem do odtworzenia poprzedniego stanu i przywrócenia walorów krajobrazowych, a do ich zasadniczej zmiany. Organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn uznaje, że aspekt ten nie jest istotny w niniejszej sprawie.
Ponadto Skarżący, opierając się na art. 105 § 1 i 2 P.g.g. wywodził, że wskazany w koncesji kierunek rekultywacji stanowi jedynie zalecenie. Koncesja nie zawiera norm wyznaczających kierunek rekultywacji w sposób bezwzględny. Tymczasem powoływany przez Organ art. 105 P.g.g. nakazuje prowadzić ruch zakładu górniczego w sposób zgodny z przepisami prawa, a nie wyłącznie w zgodzie z koncesją. Oznacza to, że ruch ten musi być prowadzony również w zgodzie z miejscowym planem, który ma charakter aktu prawa miejscowego.
W ocenie Skarżącego zastosowanie kierunku rekultywacji sprzecznego z MPZP niesie za sobą ryzyko istotnego naruszenia prawa, co obliguje Organy co najmniej do szczegółowego wyjaśnienia swojej oceny w zakresie nadania prymatu rozwiązaniu wskazanemu w koncesji. Organy obu instancji nie wyjaśniły z jakich powodów uznały, że kierunki rekultywacji wskazane w MPZP nie powinny znaleźć zastosowania na gruncie niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę PWUG podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego PWUG wskazał, iż stanowią one powtórzenie zarzutów zawartych w treści zażalenia Skarżącego na postanowienie DOUG z 16 lipca 2024 r., które zostały rozpatrzone w postępowaniu zażaleniowym i uznane jako nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Według natomiast art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie PWUG utrzymujące w mocy postanowienie DOUG negatywnie opiniujące zmianę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych złoża iłów "[...]", w granicach działki nr [...] obręb [...], gmina B., województwo [...].
Przystępując do kontroli zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności podnieść należy, że zagadnienie rekultywacji gruntów rolnych w przypadku zakładu górniczego jest przedmiotem regulacji zarówno P.g.g. jak i u.o.g.r.l.
I tak, zgodnie z art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. rekultywacja gruntów to nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Z przytoczonego przepisu nie wynika konieczność przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego, a jedynie nadanie lub przywrócenie im wartości użytkowych lub przyrodniczych. Jak wynika natomiast z art. 5 ust. 1 u.o.g.r.l. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta (...)
Z kolei w art. 22 ust. 1 u.o.g.r.l. określone zostały elementy decyzji w sprawach rekultywacji i zagospodarowania. Dalej wskazać należy na art. 22 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., w oparciu o który zostało wydane zaskarżone postanowienie. Jak wynika z jego brzmienia decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania wydaje starosta po zasięgnięciu opinii dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego - w odniesieniu do działalności górniczej. Wymieniona regulacja prawna po pierwsze, wyznacza zakres przedmiotowy opinii w ten sposób, że ma się ona odnosić do działalności górniczej. NSA w wyroku z 20 listopada 1997 r., sygn. akt V SA 2699/96 wyraźnie stwierdził, że jeżeli przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska w formie opinii przez inny organ, to opinia ta nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. Po drugie zaś, opinia taka jest wydawana w trybie art. 106 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie) decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Orzekający w sprawie Sąd podziela pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyroku z 17 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 801/20, według którego organ współdziałający jest organem odrębnym od prowadzącego postępowanie w głównej sprawie administracyjnej. Jest on jedynie powołany do zajęcia stanowiska wyrażonego w formie postanowienia, które orzeka co do sprawy niemającej bytu samodzielnego, bo związanej ze sprawą główną. Organ ten nie wydaje decyzji rozstrzygającej istotę sprawy i winien zbadać sprawę jedynie pod określonym kątem. W granicach swej właściwości i kompetencji ocenia on dopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy głównej, mając na uwadze jedynie niektóre występujące w niej okoliczności, tj. te, które pozostają w jego właściwości. Przenosząc powyższe uwagi do badanej sprawy właściwym do wydania decyzji w sprawach rekultywacji (i zagospodarowania) jest starosta, natomiast organ nadzoru górniczego jest jedynie organem opiniującym i to tylko w zakresie działalności górniczej.
Przechodząc do regulacji zawartych w P.g.g. wskazać należy na art. 129 ust. 1, w którym wyznaczone zostały obowiązki przedsiębiorcy w procesie likwidacji zakładu górniczego. Wśród nich w art. 129 ust. 1 pkt. 5 P.g.g. określony został obowiązek przedsięwzięcia niezbędnych środków w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. Wyraźnie z art. 129 ust. 2 P.g.g. wynika, że do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82).
W tym miejscu wskazać należy na art. 168 P.g.g., w którym wyspecyfikowane zostały zadania organów nadzoru górniczego w zakresie sprawowania nadzoru i kontroli nad ruchem zakładów górniczych. W badanej sprawie zastosowanie mieć będzie art. 168 ust. 1 pkt 5 P.g.g., zgodnie z którym organy nadzoru górniczego sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, w szczególności w zakresie ochrony środowiska i gospodarki złożem, w tym według kryterium wykonywania przez przedsiębiorców obowiązków określonych w odrębnych przepisach lub na ich podstawie.
Wobec tego zgodzić się trzeba z PWUG co do tego, że poza kompetencjami organu nadzoru górniczego jest analiza zgodności zaproponowanego przez właściwego starostę kierunku rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych z dokumentami planistycznymi dla danego terenu. W zaskarżonym postanowieniu PWUG wyraźnie oznaczając argumenty negatywnej opinii w sprawie zmiany kierunku rekultywacji zasadnie skoncentrował się na warunkach koncesji nr 2/E/06 z dnia 24 kwietnia 2006r., wyznaczających kierunek rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych. Skoro zatem - co wynika z art. 105 pkt 2 ust. 1 P.g.g. - ruch zakładu górniczego prowadzi się na podstawie warunków określonych w koncesji, to zmiana kierunku rekultywacji może zostać uznane za naruszenie warunków koncesji (s. 3 zaskarżonego postanowienia). Wobec tego wydając zaskarżone postanowienie PWUG nie naruszył art. 22 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l.
Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów co do nieuwzględnienia w wydanej opinii zapisów w MPZP w ocenie Sądu jako pozostające poza zakresem właściwości organów nadzoru górniczego, należy jako zgodne z prawem.
Z powyższego wynika, że skarga strony nie jest uzasadniona, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI