III SA/Gl 929/19

III SA/Gl 929/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Magdalena Jankiewicz
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2963/21 - Wyrok NSA z 2023-10-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 967
art. 42 ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - teskt jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Psary z dnia 27 czerwca 2018 r. nr XLII/507/2018 w przedmiocie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom oraz zasad zwolnień z tych zajęć oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem sporu jest uchwała nr XLII/507/2018 Rady Gminy Psary z dnia 27 czerwca 2019 roku w sprawie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach podstawowych i zespołach szkolno- przedszkolnych oraz zasad zwolnień z realizacji tych zajęć.
Organ stanowiący w § 1 uchwały określił począwszy od roku szkolnego 2018/2019 zasady udzielania i rozmiar obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, o których mowa w art.42 ust.3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela oraz zasady udzielania zwolnień z ich realizacji dla nauczycieli , którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach podstawowych, gimnazjum i zespołach szkolno - przedszkolnych w brzmieniu określonym w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały.
W § 2 wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy Psary. W § 4 wskazano, iż uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.
W załączniku nr 1 do uchwały wskazano, iż Nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach podstawowych albo zespołach szkolno-przedszkolnych obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w zależności od ilości oddziałów funkcjonujących w danej placówce do wymiaru określonego tabelą :
|Lp. |Stanowisko kierownicze |Tygodniowy wymiar zajęć |
|1. |Dyrektor szkoły podstawowej liczącej : | |
| |a) do 8 oddziałów |7 |
| |b) 9 - 10 oddziałów |5 |
|2, |Dyrektor zespołu szkolno - przedszkolnego |0 |
|3, |Wicedyrektor zespołu szkolno - przedszkolnego liczącego: | |
| |a) do 11 oddziałów |15 |
| |b) 12 i więcej oddziałów |10 |
| | |, |
W ust. 2 załącznika nr 1 wskazano, iż Nauczycielom, którym powierzono stanowisko wicedyrektora szkoły podstawowej obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych zgodnie z wnioskiem dyrektora tej szkoły, jednak tygodniowy wymiar zajęć tych nauczycieli nie może być mniejszy niż 10 godzin.
W ust. 3 podano, iż zwalnia się nauczycieli, którym powierzono stanowisko dyrektora w; a) szkołach podstawowych liczących powyżej 10 oddziałów b) zespołu szkolno – przedszkolnego z obowiązku realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych , wychowawczych i opiekuńczych .
Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 , art.40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1875 ze zmianami) oraz art.42 ust. 7 pkt. 2 i art. 91 d pkt. 1 ustawy z dnia
26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2018, poz,967)
W stosunku do uchwały nie wydano rozstrzygnięcia nadzorczego.
Pismem z 12 września 2019r., Wojewoda Śląski wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą uchwałę Rady Gminy Psary z 27 czerwca 2018 r., zaskarżając ją w całości i domagając się stwierdzenia jej nieważności jako sprzecznej z art. 42 ust.7 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela.
Zdaniem Wojewody przedmiotowa uchwała została wydany z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego. Jest niezgodna z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy, ponieważ w demokratycznym państwie prawnym nie może funkcjonować akt prawny o charakterze podustawowym, sprzeczny z przepisami ustawowymi przez to, że został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej do jego wydania.
Podkreślił, że podejmując akty prawa miejscowego na podstawie normy ustawowej, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa Zaznaczył, iż normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny, a zatem zakazuje się dokonywania wykładni zawężającej lub rozszerzającej przepisów kompetencyjnych. Przy czym odstąpienie od wytycznych zawartych w upoważnieniu ustawowym skutkujące w każdym przypadku istotnym naruszeniem prawa należy rozumieć szeroko. Będzie nim z jednej strony wykroczenie poza zakres upoważnienia, z drugiej zaś niewypełnienie zakresu upoważnienia determinowanego: po pierwsze, przepisem upoważniającym i objętą nim materią, a po drugie: zasadami techniki prawodawczej.
Wskazał, iż uwzględniając dorobek orzeczniczy Trybunału Konstytucyjnego oraz doktryny prawa konstytucyjnego należy zauważyć, iż na treść zasady demokratycznego państwa prawnego składają się zasada zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz zasada poprawnej legislacji (por. G. Koksanowicz, Zasada określoności przepisów w procesie stanowienia prawa, "Studia luridica Lublinensia" 2014 r., nr 22, s. 471- 478). W jego ocenie realizacja analizowanej zasady oznacza nakaz przestrzegania reguł przyzwoitej legislacji, które obejmują m.in. konieczność przestrzegania zasady określoności przepisów prawa, której istota sprowadza się do ustanowienia obowiązku organu wyposażonego w kompetencje prawotwórczą do konstruowania przepisów w sposób poprawny, precyzyjny i jasny.
Przywołał Wojewoda treść art. 42 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela wskazując, iż przepis art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy zawiera upoważnienie dla organu prowadzącego do określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek, o których mowa w ust. 6, oraz przyznania zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz. Tymczasem, w ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały (w tabeli) zdaniem Wojewody Rada Gminy Psary nie określiła zasad udzielania i rozmiaru obniżek dla dyrektorów i wicedyrektorów szkół oraz nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze w zastępstwie, lecz wysokość tygodniowego wymiaru godzin ww. nauczycieli, do czego nie posiadała upoważnienia, co oznacza iż wykroczyła poza przyznane jej przez ustawodawcę uprawnienie, działając w istocie bez podstawy prawnej, co stanowi naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy.
Z kolei, regulację zawartą w ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały dot. nauczycieli, którym powierzono stanowisko wicedyrektora szkoły podstawowej Wojewoda uznał za niejasną i nieprecyzyjną, bowiem z przyjętych zasad nie wynika, o ile nastąpi obniżka tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin i taką regulację należy także uznać za sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy.
Podkreślił, iż przepis art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy upoważnia organ prowadzący jedynie do przyznania zwolnienia od obowiązku realizacji ww. zajęć konkretnym nauczycielom zajmującym stanowiska kierownicze, jednakże zwolnienie ma charakter indywidualny i nie stanowi aktu prawa miejscowego. A zatem regulacje zawartą w ust. 3 załącznika nr 1 do uchwały również należy uznać za istotne naruszenie prawa. tj. art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy w zw. z art. 7 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 oraz art, 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 z póżn. zm.).
Zaznaczył organ, iż art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP upoważnia organy samorządu terytorialnego do stanowienia - na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie - aktów prawa miejscowego, tj. przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze ich działania. Aby akt normatywny został uznany za przepis powszechnie obowiązujący, musi on spełniać następujące wymogi: pochodzić od ustawowo umocowanego organu oraz zawierać normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, a normę można uznać za generalną, jeżeli zdefiniowany nią krąg adresatów obejmuje ogół charakteryzujących się określoną, relewantną cechą. Abstrakcyjność normy wynika z jej powtarzalności, tj. możliwości wielokrotnego stosowana przy każdoczesnym zaistnieniu określonych w niej przesłanek. Samo zaś upoważnienie ustawowe musi być wyraźne i konkretne, a zatem wskazujące jednoznacznie jaka sfera prawa została przekazana do unormowania w ramach kompetencji prawodawczych, tj. stanowienia norm wyznaczających ich adresatom pewien sposób zachowania się, w formie nakazów, zakazów lub uprawnień.
Zaznaczył iż warunkiem wejścia w życie przepisów powszechnie obowiązujących stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest ich ogłoszenie w sposób określony w ustawie (art. 88 Konstytucji RP). Szczegółowe zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego, zgodnie z przepisem art. 42 ustawy o samorządzie gminnym, określa ustawa z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, wprowadzając obowiązek publikacji aktu w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 13 pkt 2 ustawy) oraz ustalenia odpowiedniego vacatio legis dla stanowionego przepisu powszechnie obowiązującego. Na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 tej ustawy ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe i warunkuje jego wejście w życie, stosownie do art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.
Tego rodzaju cech, w ocenie organu nadzoru nie posiada regulacja dot. zwolnienia od obowiązku realizacji z zajęć nauczycieli, z uwagi na fakt, iż powinna dotyczyć konkretnych dyrektorów ściśle wskazanych szkół. W konsekwencji, uchwałę w tym zakresie należy uznać za akt kierownictwa wewnętrznego skierowany przez organ prowadzący te placówki do ich dyrektorów.
Wobec powyższego, w ocenie organu nadzoru Rada nieprawidłowo dokonała w ust. 3 załącznika nr 1 do uchwały zwolnienia z zajęć nauczycieli w sposób generalny, jednocześnie uzależniając wejście w życie przedmiotowej regulacji od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał, iż Uchwała nr XLII/507/2018 Rady Gminy Psary z dnia 27 czerwca 2018 roku zawiera zasady udzielania i rozmiar obniżek wskazując jako zasady konkretne stanowiska kierownicze i wymiar tygodniowy realizowanych zajęć który jest niższy w stosunku do tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych wynikającego z zapisów ustawy Karta Nauczyciela i stanowi bezsprzecznie obniżkę.
Podniósł, iż przyjęty w Uchwale nr XLII/507/2018 przez Radę Gminy Psary sposób zapisu przyznanej osobom zajmującym stanowiska kierownicze obniżki tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, wynika z potrzeby wypełnienia zapisów art.42 ust.6 ustawy Karta Nauczyciela, który wskazuje, że przedmiotowa obniżka godzin uzależniona powinna być od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy. Zgodnie bowiem z art. 42 ust.3 ustawy tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz w przypadku nauczyciela szkoły podstawowej wynosi 18 godzin tygodniowo, wychowawcy świetlicy szkolnej 26 godzin tygodniowo, zaś nauczyciela-bibliotekarza biblioteki szkolnej - 26 godzin tygodniowo. W momencie objęcia przez tych nauczycieli stanowiska kierowniczego w szkole ich tygodniowe pensum godzin wynosi 18, 26 lub 30. Przy przyjęciu innego, niż kwestionowany przez skarżącego, sposobu zapisu przyznanej obniżki tygodniowego wymiaru zajęć, osoby zajmujące stanowiska kierownicze w szkołach takiej samej wielkości i typie będą faktycznie pracowały inną ilość godzin z uczniami, z uwagi na posiadane przed objęciem tej funkcji pensum, co jest niezgodnie z art.42 ust.6 ustawy Karta Nauczyciela. Wskazano, iż przykładowo po obniżeniu przez organ stanowiący tygodniowego wymiaru zajęć o 10 godzin- nauczyciel języka polskiego po objęciu stanowiska kierowniczego będzie pracował bezpośrednio z uczniami lub na ich rzecz 8 godzin tygodniowo, nauczyciel zatrudniony w momencie objęcia stanowiska kierowniczego na stanowisku wychowawcy świetlicy szkolnej - 16 godzin tygodniowo, zaś nauczyciel bibliotekarz - 20 godzin tygodniowo.
Zdaniem Rady Gminy Psary zaproponowany sposób zapisu udzielanej obniżki tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w formie określenia ilości godzin realizowanych w tygodniu przez poszczególnych dyrektorów placówek oświatowych "uzależni ilość czasu jaki osoby te będą poświęcały na realizację zadań związanych z kierowaniem placówką od jej wielkości, nie zaś będzie pokłosiem obowiązków wykonywanych przed objęciem stanowiska dyrektora.
Wskazano, iż Wicedyrektorom szkoły obniżyła Rada Gminy tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych zgodnie z wnioskiem dyrektora szkoły do maksymalnie 10 godzin. Zapis ten w jej ocenie precyzyjnie wskazuje w zaskarżonej uchwale górną granicę obniżki, regulując konkretnie, że wymiar zajęć wicedyrektorów szkoły nie może być mniejszy niż 10 godzin. Wicedyrektor w Zespole Szkolno- Przedszkolnym jest faktycznie dyrektorem przedszkola znajdującego się w innym budynku. Natomiast wicedyrektor w szkole podstawowej jest osobą , wspierającą dyrektora w realizacji jego zadań i to dyrektor wskazuje zakres powyższego wspierania wnioskując o wymiar obniżek zajęć dydaktycznych wicedyrektorowi.
Zaakcentowano, iż zwolnienie od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3 art. 42 ustawy uchwalone zaskarżoną uchwałą nie ma charakteru indywidualnego, ponieważ wskazuje funkcje nauczyciela, któremu przysługuje zwolnienie.
Odnosząc się do zarzutu, że sporna uchwała nie może stanowić aktu prawa miejscowego organ stanowiący wskazał, iż wejście w życie zaskarżonej uchwały spowodowało utratę mocy uchwały nr XVII/196/2012 Rady Gminy Psary z dnia 22 marca 2012 roku w sprawie: zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach podstawowych, gimnazjum i zespołach szkolno - przedszkolnych oraz zasad zwolnień z realizacji tych zajęć, która była aktem prawa miejscowego, co przez skarżącego nie było kwestionowane. Od roku 2012 do 2019 art. 42 ust. 7 pkt. 2 ustawy Karta Nauczyciela stanowiący podstawę prawną do podjęcia niniejszej uchwały nie był zmieniany.
Zaznaczono, iż nie uwzględnia skarżący, że w przypadku stwierdzenia nieważności spornej uchwały pozostanie w obrocie prawnym inny akt prawa miejscowego - Uchwała NR XVII/196/2012 Rady Gminy Psary z dnia 22 marca 2012 r wydany w oparciu o te samą podstawę prawną, który do tej pory nie kwestionowany przez skarżącego. Wskazano, iż również poprzednia uchwała nr XXXIV/269/2009 z dnia 26 sierpnia 2009 roku w sprawie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, o których mowa w art.42 ust.3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjum oraz zasad zwolnień z realizacji tych zajęć była aktem prawa miejscowego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018, poz.2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.).
Z kolei, zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
A zatem w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera skutek prawny z mocą ex tunc.
Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii naruszeń istotnych, tj. w szczególności w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały lub naruszenia procedury jej uchwalania.
Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nieważna jest uchwała jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem.
W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną uchwałę Rady Gminy Psary, Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.
Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że zaskarżona uchwała z 27 czerwca 2018 r. przekracza przyznane przez ustawodawcę upoważnienie i działanie bez podstawy prawnej.
Należy przypomnieć, że sporna uchwała Rady Gminy Psary została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 , art.40 ust. 1 i art,42 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1875 ze zmianami) oraz art.42 ust. 7 pkt. 2 i art. 91 d pkt. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz.U. z 2018, poz,967)
Regulacja art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy: stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Przepis zaś art. 40 ust. 1 u.s.g. stanowi, iż na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. W myśl zaś art. 42 u.s.g. zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243).
Ugruntowanym jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż do istotnych naruszeń, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały należy zaliczyć: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał ( por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 21 marca 2019 r. sygn. III SA/Łd 25/19).
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część nie wywołują skutków prawnych od samego początku.(por. wyrok WSA w Olsztynie z 31 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Ol 887/18).
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z regulacją art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Zapisy podjęte w jej wykonaniu nie posiadają cechy oczywistej wyraźnej i bezpośredniej sprzeczności z jej delegacją ustawową. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, Rada Gminy Psary działała na podstawie i w granicach prawa, a w szczególności zgodnie z przepisem art. 42 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela
Pierwszy z zarzutów skargi dotyczy braku określenia w ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały (w tabeli) Rada Gminy Psary zasad udzielania i rozmiaru obniżek dla dyrektorów i wicedyrektorów szkół oraz nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze w zastępstwie, a jedynie wysokości tygodniowego wymiaru godzin ww. nauczycieli, do czego Rada Gminy nie posiadała upoważnienia
Nie można tego zarzutu organu podzielić. Zdaniem Sądu organ zawarł w tej regulacji zarówno zasady udzielania jak i rozmiar obniżek dla dyrektorów i wicedyrektorów szkół oraz nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze. Zasadami tymi są; wskazanie, iż w sytuacji, gdy szkoła podstawowa liczy do 8 oddziałów, to wówczas tygodniowy wymiar zajęć dla dyrektora szkoły podstawowej to 7 zajęć w tygodniu, zaś gdy szkoła podstawowa liczy 9-10 oddziałów to wówczas wymiar ten to 5 zajęć w tygodniu. W odniesieniu do dyrektora zespołu szkolno -przedszkolnego wskazano, iż w odniesieniu do tego stanowiska kierowniczego wymiar zajęć będzie odpowiadał 0 tygodniowemu wymiarowi zajęć.Także sformułowano zasady udzielania obniżek dla wicedyrektora zespołu szkolno –przedszkolnego wskazując iż w sytuacji, gdy zespół ten liczy do 11 oddziałów tygodniowy wymiar zajęć będzie odpowiadać liczbie 15, zaś gdy to będzie 12 i więcej oddziałów to wymiar ten będzie stanowił 10 zajęć. Dla udzielania przedmiotowych obniżek wyrażonymi w treści załącznika nr 1 zasadami dla ich stosowania dla organu są zatem typ placówki, jej wielkość i warunki pracy. Także wielkość obniżki została wskazana w załączniku nr 1 do uchwały i wynika z porównania pensum nauczyciela obowiązującego w ramach "zwykłego" wymiaru obowiązków na danym stanowisku wynikającym z ustawy Karta Nauczyciela a pensum ujętym w tabeli.
Nie jest niejasną, nieprecyzyjną regulacja zawartą w ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały dot. nauczycieli, którym powierzono stanowisko wicedyrektora szkoły podstawowej, gdyż ustanowiono w niej także zasady udzielenia obniżki, co wynika jednoznacznie ze wskazania w niej: iż to z wniosku dyrektora następuje obniżony wymiar zajęć dla nauczyciela na stanowisku wicedyrektora oraz ze wskazania, iż tygodniowy wymiar tych nauczycieli nie może być mniejszy niż 10h. Zapis ten zawiera także w sobie wskazanie wysokości obniżki, co podobnie jak wyżej wskazano wynika z porównania pensum nauczyciela obowiązującego w ramach "zwykłego" wymiaru obowiązków na danym stanowisku wynikającym z ustawy Karta Nauczyciela, a wymiarem zajęć z załącznika nr 1 do uchwały odpowiednio do stanowiska kierowniczego w szkole podstawowej.
Podobnie nie można uznać trafności zarzutu Wojewody w zakresie braku upoważnienia organu prowadzącego do przyznania zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć bez wskazania konkretnych dyrektorów ściśle wskazanych szkół i określenia tym samym zwolnienia z zajęć nauczycieli w sposób generalny. Jak sam organ wskazał w skardze by akt normatywny został uznany za przepis powszechnie obowiązujący, musi zawierać normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, gdzie przez cechę generalności organ uznaje to, gdy definiuje ona krąg adresatów obejmujący ogół charakteryzujących się określoną, relewantną cechą. W ocenie Sądu i w tym względzie uchwała w spornym zakresie posiada cechę relewantności w odniesieniu do nauczycieli, którym powierzono stanowisko dyrektora w: a) szkołach podstawowych liczących powyżej 10 oddziałów, b) zespołu szkolno – przedszkolnego przy zachowaniu obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. W konsekwencji nie można uznać za słusznego zarzutu Wojewody zawarcia w uchwale norm skierowanych do niezdefiniowanego nieokreślonego wspólnymi cechami kręgu adresatów.
Podsumowując, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie istotnego naruszenia wskazanych w skardze przepisów i z tej przyczyny skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.