III SA/Kr 523/18

III SA/Kr 523/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki
Krystyna Kutzner
Maria Zawadzka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 4403/18 - Wyrok NSA z 2021-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
Art. 114 ust. 1  pkt 1  lit. b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Dz.U. 2017 poz 978
Art. 139
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2018 poz 1302
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
|Sygn. akt III SA/Kr 523/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, NSA Krystyna Kutzner, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 marca 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit, b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2017.1260), dalej jako "p.r.d." w zw. z art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierującym pojazdami (Dz.U.2017.978), dalej jako "u.k.p." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017,1207), dalej: K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r., nr [...], orzekającą o skierowaniu B. K., (dalej: skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie kat. B.
Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 27 listopada 2015 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej, działając z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji , złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami skarżącego z uwagi na fakt, że . okresie od 25 lipca 2013 r. do 22 marca 2014 r. skarżący wielokrotne naruszył przepisy ruchu drogowego i za popełnione wykroczenia otrzymał łącznie 26 punktów.
Starosta przychylił się do wniosku i decyzją z dnia 16 października 2017 r. skierował skarżącego na egzamin teoretyczny i praktyczny. Decyzja zawiera jedynie informację, iż została wydana po uwzględnianiu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W odwołaniu od decyzji organu l instancji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji lub uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art, 7, art. 8, art. 10, art, 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego w postaci art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b p.r.d. Z uwagi na to, że organ II instancji jest również organem merytorycznym, skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy w celu umożliwienia złożenia dalszych wniosków i twierdzeń oraz dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność potwierdzenia, że nie jest sprawcą przepisanego mu przez Sąd Rejonowy Wydział Karny wykroczenia popełnionego w dniu 17 marca 2014 r., za które w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego otrzymał 6 punktów. Według skarżącego sprawcą był T. Z., którego twarz została utrwalona na zdjęciu z fotoradaru, gdy tymczasem skarżącego w ogóle nie było wówczas na miejscu popełnienia wykroczenia. Skarżący zakwestionował ustalenia dokonane przez sąd karny i wskazał że powołany powyżej wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ l instancji miało polegać na braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności na przyjęciu, że stan faktyczny ustalony w wyroku karnym odpowiada rzeczywistości. Skarżący domagał się dokonania przez organy oceny wyroku, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu związującego organy administracji publicznej wyrokami sądów karnych, Ponadto skarżący wskazał, iż decyzja organu l instancji nie zawiera uzasadnienia oraz, że wniosek o wznowienie postępowania został przez sąd karny oddalony.
Decyzją z dnia 1 marca 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wskazał, że decyzje wydane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b p.r.d., nakładającego na starostę obowiązek kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji osoby, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, mają charakter związany, gdyż jednoznaczne sformułowanie "podlega" nie pozwala na zastosowanie uznania administracyjnego. Decyzja ta wydawana jest na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, który został złożony w Starostwie Powiatowym w dniu 27 listopada 2015 r., co zobligowało organ l instancji do wydania decyzji określonej treści. Ponadto organy administracyjne związane są zapisami dokonanymi w ewidencji prowadzonej przez Policję na podstawie art. 130 p.r.d., w której ujawnia się punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dopóki zatem prowadzący ją organ nie dokona zmian co do zapisu liczby punktów, starosta oraz organ II instancji nie mogą podważać stanu ewidencji przesłanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, iż decyzja organu l instancji nie zawiera uzasadnienia, Kolegium wskazało, że rzeczywiście tak jest, niemniej jednak w treści decyzji znajdują się ustalenia, a w aktach sprawy dokumenty, które pozwalają na ocenę prawidłowości decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji lub uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podtrzymał powołany w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy. W uzasadnieniu skargi ograniczył się do powtórzenia argumentów podniesionych w postępowaniu odwoławczym. W szczególności podkreślił, że nie jest sprawcą przypisanego mu przez sąd powszechny wykroczenia, a organy powinny poddać ocenie całość materiału dowodowego, w tym wyrok sądu karnego, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Automatyczne i bezkrytyczne związanie organów ustaleniami dokonanymi przez sąd karny czyni, zdaniem skarżącego, wszczynanie postępowania administracyjnego zbędnym, a jego prowadzenie fikcją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Kolegium podkreśliło, że nie ma kompetencji do oceny okoliczności faktycznych sprawy, których ustalenie przez sąd karny doprowadziło do wydania prawomocnego wyroku skazującego, gdyż ocena materiału dowodowego w postępowaniu karnym należy wyłącznie do sądu powszechnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, natomiast nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku zajścia okoliczności, na które wskazuje art. 145 § 1 p.p.s,a,, sąd jest zobligowany do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Uznanie, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw, skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Decyzja organu l instancji wydana została na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 u.k.p. oraz w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Zgodnie z art. 49 ust, 1 pkt 2 u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, Podobnie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Wedle ust. 2 pkt 2 tego samego artykułu, starosta czyni to na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Natomiast stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Należy podkreślić, że art. 114 p.r.d. oraz art. 130 p.r.d. zostały uchylone z dniem 4 czerwca 2018 r., jednak obowiązywały, wraz z wydanymi na podstawie art. 130 p.r.d. przepisami wykonawczymi, w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji.
We wniosku skierowanym do Starosty z dnia 27 listopada 2015 r, Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP, z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazał, że w okresie od 15 lipca 2013 r. do 22 marca 2014 r. skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, tj. 25 lipca 2013 r. w K nie zastosował się do sygnałów świetlnych (liczba otrzymanych punktów: 6), 3 sierpnia 2013 r. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizję drogową (liczba otrzymanych punktów: 6), 17 marca 2014 r. przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h (liczba otrzymanych punktów: 6), 22 marca 2014 r, nie zastosował się do sygnałów świetlnych i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego oraz naruszył obowiązek "jazdy prawostronnej" (liczba otrzymanych punktów: 8), Zatem łącznie w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ujawnionych zostało 26 punktów, a co za tym idzie przekroczona została liczba wskazana w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d, i starosta zobligowany został w ten sposób do wydania decyzji kierującej skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Skarżący kwestionował w trakcie całego prowadzonego postępowania by ponosił odpowiedzialność za popełnienie trzeciego z przypisanych mu wykroczeń. Wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy Wydział Karny, w dniu 23 września 2015 r, sygn. akt [...] skarżący został jednak skazany za popełnienie przedmiotowego wykroczenia. Wyrok ten, wobec niezłożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, uprawomocnił się w dniu 1 października 2015 r. Pomimo prawomocnego wyroku, zdaniem skarżącego powyższe orzeczenie sądu jest w sposób oczywisty błędne i dlatego dokonane przez sąd karny ustalenia powinny podlegać swobodnej ocenie dowodów w postępowaniu administracyjnym kontrolowanym przez sąd administracyjny.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. Należy wskazać, te zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U.2012.488), wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem sądu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa powyżej, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem, Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia powyższym rozstrzygnięciem. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych.
Nie ulega wątpliwości, że powołane wyżej przepisy mają charakter imperatywny. Użycie trybu oznajmującego, jak chociażby "sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba" bądź: "wpisu ostatecznego dokonuje się", czy też "komendant wojewódzki Policji występuje do organu", "wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym", świadczy o bezwzględnym obowiązywaniu powołanych przepisów. Organy nie mają żadnej możliwości zastosowania uznania administracyjnego. W przypadku, gdy w prowadzonej przez Policję ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, komendant wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania odpowiedniego wniosku, a starosta do wydania decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego wskazać należy, że skarżący słusznie podnosi, że ani sądy administracyjne, ani organy administracji publicznej nie są związane ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia wykroczenia, ponieważ art. 11 p.p.s,a. wyraźnie wskazuje, że sądy administracyjne są związane jedynie ustaleniami prawomocnego wyroku karnego skazującego za popełnienie przestępstwa. Teza ta znajduje potwierdzenie w doktrynie (zob. Marta Romańska, Komentarz do art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w;] T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz wyd. V, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2012).
Podkreślić jednak należy, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ nie ma możliwości podważenia ani treści ewidencji, a więc liczby przyznanych punktów karnych, ani tym bardziej wyroku sądu karnego, na podstawie którego wpisy tymczasowe w przedmiotowej ewidencji stały się ostatecznymi. SKO słusznie wskazało, że w prowadzonym postępowaniu organy związane są treścią ewidencji. Oznacza to, że dopóki organ prowadzący ewidencję nie dokona w niej zmiany, starosta i SKO nie mogą samodzielnie weryfikować wpisów, usuwać ich, dokonywać nowych czy choćby ustalać na potrzeby prowadzonego postępowania, że zawartość ewidencji nie jest wiarygodna. Tak daleko idąca samowola organów doprowadziłaby do całkowitej utraty znaczenia przez ewidencję oraz powstania permanentnego stanu niepewności co do otrzymanej liczby punktów. Ponadto oznaczałoby to również wykonywanie przez organy samorządowe nadzoru nad administracją rządową, wbrew przepisom ustrojowym oraz przeciw zasadzie zawartej w przywołanym wyżej art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, iż kontrolę administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Zmiana w treści ewidencji może być dokonana tylko przez organ właściwy do jej prowadzenia. W postępowaniu w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organy nie są uprawnione do weryfikacji otrzymanych z ewidencji danych ani ustaleń, które doprowadziły do przypisania kierującemu określonej liczby punktów, W takim przypadku należy uznać, iż postępowanie dowodowe ogranicza się w zasadzie do sprawdzenia zgodności stanu ewidencji z treścią wniosku wojewódzkiego komendanta Policji. W postępowaniu, w którym liczba punktów karnych jest jedynie przesłanką do wydania określonej decyzji, organ nie może badać okoliczności dotyczących popełnionych wykroczeń, (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt l OSK 413/11, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt l OSK 73/11, wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt l OSK 855/12, wyrok NSA z dnia 7 października 2016 r., sygn. akt l OSK 3206/14 - wszystkie wyroki publ: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, iż wpisy dokonywane w ewidencji przez właściwy organ są jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych uznawane za czynność materialno-techniczną, podlegają kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zatem jako inny niż określone w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob, wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt l OSK 1203/11, wyrok NSA z dnia 24 października 2012, sygn. akt l OSK 1306/11, wyrok NSA z dnia 13 października 2011, sygn. akt l OSK 1721/10, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt l OSK 2000/15). Osoby ubiegające się o usunięcie jednego z wpisów z ewidencji powinny zatem zaskarżyć cło sądu administracyjnego dokonanie wpisu bądź złożyć wniosek o jego usunięcie do organu prowadzącego ewidencję, a ewentualną bezczynność organu w tym zakresie skarżyć na podstawię art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Sąd nie ma natomiast wątpliwości, iż postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie może doprowadzić do zakwestionowania treści ewidencji, ani tym bardziej wyroku sądu powszechnego. Nie jest to także odpowiednia droga do naprawiania zaniedbań popełnionych przez skarżącego w postępowaniu karnym. Dlatego organy nie miały kompetencji do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tak szerokim zakresie, jak domagał się tego skarżący i nie naruszyły w ten sposób przepisów postępowania administracyjnego.
Odnosząc się zarzutu, że decyzja organu l instancji nie zawiera uzasadnienia, należy podnieść, że istotnie organ naruszył w tym względzie wymagania stawiane mu przez art. 107 § 3 K.p.a., jednak analiza akt postępowania doprowadziła Sąd do wniosku, iż błąd ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie zostało przeprowadzone przez organ prawidłowo, a przepisy prawa materialnego właściwie zinterpretowane. Stosunek administracyjnoprawny nie mógłby zostać ukształtowany w tej sprawie inaczej. Naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. niepozostające w związku z obrazą art. 7 ani art. 77 K.p.a. nie jest dostateczną przesłanką do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (zob. wyrok NSA z 13 lipca 2006, sygn. akt l OSK 1087/05).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne oraz nie dopatrując się mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, oddalił
skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.