III SA/Gl 923/21

III SA/Gl 923/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 1568/22 - Wyrok NSA z 2026-01-22
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1320
art. 235 zn. 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 2013 poz 1367
§ 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, [...]PWIS) decyzją z [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. (dalej: strona, skarżąca spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PPIS) z [...] nr [...] , o stwierdzeniu u A. W. (dalej: pracownica) choroby zawodowej - przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy; [...]wym. w poz. [...]wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: K.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm., dalej: K.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej: rozp. RM w sprawie chorób zawodowych).
Z akt administracyjnych wynika, że pracownica była zatrudniona w spółce w okresie: od [...]. do [...]., od [...]. do [...]., od [...]. do [...]., od [...]. do 22.11.2017 r., od [...]. do [...]. oraz od [...]. do [...]. na stanowisku [...]. Organ I instancji ustalił też, że pracownica w trakcie zatrudnienia była narażona na powstanie choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...]wykazu chorób zawodowych. Orzeczeniem lekarskim z [...] nr [...], lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (PChZ WOMP) orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...]wym. w poz. [...]wykazu chorób zawodowych.
Mając na uwadze powyższe decyzją z [...] nr [...], PPIS stwierdził u pracownika chorobę zawodową.
W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie, argumentując, że ryzyko wystąpienia choroby zawodowej na stanowisku montera sond temperaturowych, jest średnie lub niskie. By zminimalizować ewentualne ryzyko wystąpienia choroby przestrzegane są szczególne warunki pracy, przede wszystkim odpowiednie przerwy. Spółka podała, że żaden z pozostałych [...] pracowników o dłuższym stażu pracy, zatrudnionych na takim samym stanowisku co w/w nigdy nie zgłaszał podobnych dolegliwości. Ponadto pracownica wielokrotnie korzystała z długotrwałych zwolnień lekarskich, urlopów macierzyńskich i wychowawczych. W okresie zatrudnienia od [...] r. do [...]z 1938 dni roboczych była nieobecna w pracy przez 1053 dni. Spółka zarzuciła też, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia występowania u pracownicy ewentualnych chorób współistniejących, a także czynników pozazawodowych mogących mieć wpływ na rozwój [...].
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ K.p.
Następnie odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że pracownica była zatrudniona w spółce w okresie od [...]. do [...]., od [...]. do [...]., od [...]. do [...]., od [...]. do [...], od [...] do [...] oraz od [...]. do [...]. na stanowisku monter sond temperaturowych - w zależności od zapotrzebowania wykonywała obowiązki służbowe związane z wielokrotnym powtarzaniem w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny [...]. W związku z powyższym w/w była narażona na powstanie choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...]wykazu chorób zawodowych. Pracownica była badana na podstawie przepisów rozp. wykonawczego w PChZ WOMP, gdzie lekarze orzecznicy orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z [...]. nr [...]). W wywiadzie chorobowym w/w poinformowała o pojawieniu się od ok. 2016 r. [...] oraz znacznym nasileniu dolegliwości w 2018 r. wraz z "[...]". Zgłosiła się do Poradni [...]. W przeprowadzonym badaniu ENeG [...]r. stwierdzono "cechy zaawansowanego [...]". W dniu [...] wykonano zabieg [...], a [...] przeprowadzono reoperację - [...]. W dniu [...]r. miało miejsce operacyjne leczenie "[...]", natomiast [...]r. leczenie operacyjne niewydolności [...]
Badania laboratoryjne przeprowadzone w Poradni nie wykazały odchyleń od normy. W wykonanym badaniu ENeG [...]r. opisano prawidłowe przewodzenie w badanych nerwach. Nie wykazano więc [...] cech [...]. W badaniu fizykalnym stwierdzono m.in [...]
W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną oraz analizę udostępnionej dokumentacji medycznej lekarze orzecznicy rozpoznali stan po leczeniu operacyjnym [...]. Uwzględniając informacje o narażeniu zawodowym (udokumentowanie narażenia na wykonywanie wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny [...]o charakterze monotypii) specjaliści WOMP PChZ znaleźli dostateczne podstawy do rozpoznania u pracownicy przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] aktualnie w okresie remisji (z dominująeymi obecnie objawami niewydolności [...]).
[...]PWIS po przeanalizowaniu dokumentacji sprawy uznał, że zarzuty spółki są bezpodstawne. Zdaniem organu orzeczenie lekarskie PChZ WOMP z [...] nr [...] jest szczegółowe oraz wyczerpująco uzasadnione.
PPIS szczegółowo sporządził ocenę narażenia zawodowego (karta narażenia zawodowego z [...]., uzupełniona [...].), w której opisał czynności jakie wykonywała pracownica na stanowisku [...] w zakładzie spółki. Powyższa karta została podpisana również przez Specjalistę ds. BHP spółki, który potwierdził sposób wykonywania pracy opisany w karcie, za nieuprawnione zatem organ uznał twierdzenia spółki, że ryzyko wystąpienia choroby zawodowej na stanowisku, na którym pracownica wykonywała pracę jest średnie lub niskie. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
W odpowiedzi na informację spółki o absencjach pracownicy, organ podkreślił, iż orzecznicy z jednostki diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia dysponowali wiedzą w tym zakresie, gdyż odpowiedni wykaz nieobecności w pracy w/w był dołączony do karty oceny narażenia zawodowego (załącznik nr 15). Mimo to orzecznicy rozpoznali chorobę zawodową wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych.
W skardze do sądu administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę mający wpływ na bezzasadne przyjęcie, iż istnieje związek przyczynowo-skutkowy między chorobą zawodową pracownicy a warunkami pracy w spółce, pomimo braku ku temu podstaw w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a. art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 K.p.a., poprzez dowolne a nie swobodne ustalenie, z pominięciem zasady prawdy obiektywnej, iż u pracownicy występuje choroba zawodowa - [...], wobec niedopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłych, tj. lekarzy orzeczników, mimo okoliczności podnoszonych przez spółkę w odwołaniu,
b. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji w sytuacji, gdy organ II Instancji winien był ją uchylić i orzec o umorzeniu postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółka podkreśliła, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności przedstawionych przez spółkę w odwołaniu, które winny implikować dopuszczeniem i przeprowadzeniem dowodu z uzupełniającej opinii biegłych lekarzy orzeczników. Spółka przedstawiła bowiem takie okoliczności, które mogą wpływać na ustalenie związku przyczynowo- skutkowego między chorobą zawodową pracownicy a warunkami pracy w spółce. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia występowania u pracownicy ewentualnych chorób współistniejących, które mogłyby wpłynąć na powstanie i rozwój [...]. Postępowania tego nie przeprowadził również na okoliczność ustalenia innych czynników, które mogłyby powodować w/w chorobę: uczęszczania od wielu lat pracownicy na siłownię, gdzie wykonuje szereg ćwiczeń obciążających [...]; prowadzenia przez nią własnej działalności gospodarczej, w ramach której zajmowała się rękodziełem, a zatem wykonywała prace manualne, zaś obecnie zajmuje się zarobkowym wykonywaniem [...] co również stanowi wykonywanie prac manualnych.
Ponadto ocena ryzyka wystąpienia choroby zawodowej na stanowisku, na którym pracę wykonywała pracownica, w zależności od wykonywanych czynności, jest średnia lub niska. Co więcej, by zminimalizować ewentualne ryzyko wystąpienia choroby zawodowej, na każdym stanowisku pracy obarczonym takim ryzykiem, przestrzegane są szczególne warunki pracy, przede wszystkim odpowiednie przerwy. Na powyższą okoliczność spółka przedłożyła oświadczenie brygadzisty, omyłkowo nie dołączone do odwołania od decyzji organu I Instancji.
Spółka podniosła też, że pracownica w okresie zatrudnienia wielokrotnie korzystała z długotrwałych zwolnień lekarskich, z urlopów macierzyńskich i wychowawczych. Okoliczności te spowodowały znaczne przerwy w świadczeniu przez nią pracy, zatem nie była ona narażona na długotrwałe działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w miejscu wykonywania pracy. Każdorazowo po powrocie do pracy z długotrwałego zwolnienia lekarskiego była badana przez lekarza medycyny pracy celem dopuszczenia jej do pracy, nigdy nie zgłaszała występowania żadnych dolegliwości, które mogłyby świadczyć o istnieniu choroby zawodowej, choć rzekomo, jak wynika z zaskarżonej decyzji, pierwsze dolegliwości pojawiły się już w 2016 r.
Wszystkie te wskazane okoliczności, zdaniem spółki skutkują niemożnością ustalenia na obecnym etapie postępowania bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w zakładzie pracy a chorobą zawodową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając w zakreślonych wyżej ramach zaskarżoną decyzję wskazać trzeba, że jest ona zgodna z prawem.
W pierwszym rzędzie przypomnieć przyjdzie, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia; drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami K.p.a.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² K.p.).
Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozp. RM w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 omawianego aktu wykonawczego.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy – opierając się na orzeczeniu uprawnionej jednostki medycznej - stwierdził, że u pracownicy skarżącej spółki zdiagnozowano manicure, a jest to choroba zamieszczona w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że pracownica pracowała w narażeniu zawodowym w okresie od [...] do [...], od [...] do [...]., od [...]. do [...], od [...]. do [...]., od [...] do [...]. oraz od [...] do [...].; wystąpienie choroby [...] wynika z jednoznacznych ustaleń uprawnionej jednostki orzeczniczej; [...] wykonano zabieg uwolnienia [...], [...] przeprowadzono reoperację - u[...], [...]. miało miejsce operacyjne leczenie "[...]", a [...]. leczenie operacyjne niewydolności [...]. Organ prawidłowo podkreślił związanie treścią orzeczenia lekarskiego z [...] nr [...]., w którym jednoznacznie stwierdzono zawodową etiologię schorzenia.
Z oceny narażenia zawodowego jednoznacznie wynika, że pracownica w okresach w/w od 2012 r. do 2018 r. pracowała w spółce na stanowisku [...] w narażeniu na powstanie choroby zawodowej: [...], zaś w okresie od 2012 r. wykonywała pracę monotypową, obciążającą [...], co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...].
Bezsporne jest wystąpienie choroby stanowiącej chorobę zawodową oraz wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy powyższe ustalenia - w kontekście orzeczenia uprawnionej jednostki medycznej, tj. PChZ WOMP z [...]., na którym oparły się organy inspekcji sanitarnej, dają podstawę do przyjęcia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, czy też jest wynikiem czynników o charakterze pozazawodowym. Inaczej rzecz ujmując, czy istnieją podstawy do obalenia domniemania, a ich niedostrzeżenie przez organ jest wynikiem niedostatków postępowania dowodowego, w szczególności oparcia się na wadliwym – bo niekompletnym – orzeczeniu uprawnionej jednostki medycznej.
W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że przepis art. 235¹ Kodeksu pracy wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a ujawnionym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (utrwalony pogląd judykatury - vide między innymi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z 19 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 538/11, z 16 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz z 12 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 134/12, publ.: orzeczenia. nsa.gov). Domniemanie to ma charakter wzruszalny, co oznacza, że w sytuacji, gdy u strony zatrudnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia zdiagnozowana zostaje jedna z chorób wymienionych w rozporządzeniu, schorzenia tego można nie uznać za chorobę zawodową wyłącznie w przypadku, gdy zostanie wykazane w sposób bezsporny, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy. Nie wystarcza tu więc jedynie wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne mogłyby odmówić stwierdzenia choroby zawodowej jedynie w przypadku jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki - a nie sposób wykonywania pracy - wywołały dolegliwość (vide: wyrok WSA z 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 699/12, LEX nr 1365282).
Trzeba mieć na uwadze okoliczność, że domniemanie prawne prowadzi do zmiany ciężaru dowodu, co jest nieodłącznie związane ze zmianą samego tematu dowodu, gdyż przeprowadzone dowody zmierzają do obalenia wniosku domniemania prawnego (por. J. Nowacki: Domniemania prawne, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 142, Katowice 1976 r., s. 47 oraz powołana tam literatura).
Prościej rzecz ujmując konstrukcja domniemania prawnego, to założenie przez ustawodawcę, że jeżeli zachodzi pewien fakt (podstawa domniemania), to należy uznać istnienie pewnego innego faktu prawotwórczego, prawa czy stosunku prawnego (skutek domniemania). Fakt określony jako podstawa domniemania podlega dowodzeniu na zasadach ogólnych. Fakt prawotwórczy, prawo czy stosunek prawny stanowiące skutek domniemania nie podlegają dowodzeniu. Stosujący prawo jest obowiązany przyjąć ich istnienie, jeżeli udowodniono fakty stanowiące podstawę domniemania. W analizowanym domniemaniu w podstawie wskazano fakt istnienia choroby odpowiadającej chorobie wymienionej w wykazie oraz fakt pracy w narażeniu zawodowym. Te dwie okoliczności muszą zostać udowodnione. Jeżeli zostaną wykazane, to ustawodawca nakazuje organom przyjąć – już bez prowadzenia postępowania dowodowego na tę okoliczność – istnienie choroby zawodowej. Domniemanie jest jednak wzruszalne co oznacza, że ustawodawca założył, że mogą w rzeczywistości pojawić się sytuację, w których pomimo tego, że dojdzie do ustalenia faktów odpowiadających normatywnej treści podstawy domniemania, to choroba nie powinna być kwalifikowana jako choroba zawodowa. Jednak w takim przypadku konieczne jest przeprowadzenie przeciwdowodu, mocą którego dochodzi do zakwestionowania skutku domniemania. Aby organ mógł odmówić stwierdzenia choroby zawodowej pomimo tego, że choroba odpowiadająca schorzeniu zamieszczonemu w wykazie została przez uprawnioną jednostkę medyczną stwierdzona i wykazano pracę w narażeniu zawodowym, musi udowodnić, że rzeczywistość jest inna niż przyjął ustawodawca w skutku domniemania. Mając na uwadze związanie organu inspekcji sanitarnej orzeczeniami lekarskimi uprawnionych jednostek medycznych, rolą organu jest ocenie tych dowodów pod kątem możliwości przełamania domniemania.
Sąd stwierdza, że orzeczenie lekarzy specjalistów PChZ WOMP z [...] nr [...], na którym oparły się organy jednoznacznie wskazuje, że u pracownicy stwierdzono chorobę [...]– [...].
Z treści orzeczenia lekarskiego wynika, że zostało ono wydane w oparciu o: wywiad chorobowy, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, analizę dokumentacji medycznej, z którego wynika, że u pracownicy rozpoznano stan po leczeniu operacyjnym [...].
Wyniki przeprowadzonych badań labolatoryjnych nie wskazywały odchyleń od normy, czyli nie wskazywały na istnienie u pracownicy czynników pozazawodowych [...]. Jednocześnie lekarze orzecznicy otrzymali rzetelną informację dotyczącą przebiegu pracy zawodowej pracownicy. Lekarze orzecznicy wskazali, że dokonano oceny narażenia środowiskowego, w której oceniono monotypowość ruchów roboczych w zakresie [...]. Stwierdzili, istnienie podstaw domniemania. Powyższe nakazuje przyjęcie skutku domniemania, jeżeli tego domniemania nie obalono.
Lekarze orzecznicy jednoznacznie potwierdzili zasadność przyjęcia skutku domniemania. Przybliżając medyczne aspekty choroby [...] ocenili, że w aspekcie poczynionych ustaleń dowodowych istnieje podstawa do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną chorobą [...], a sposobem wykonywania pracy.
Niezasadne zatem okazały się zarzuty skargi, że orzeczenie lekarskie jest niekompletne; a w konsekwencji organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. Nie wyjaśnił, czy przeprowadzone zabiegi doprowadziły do wyleczenia schorzenia i czy w dalszym ciągu istnieją podstawy do rozpoznania u pracownicy choroby zawodowej.
Sąd stwierdza, że organy prawidłowo oparły się na orzeczeniu lekarskim z [...] i nie było w tej sprawie potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego. Treść orzeczenia uprawnionej jednostki medycznej wskazuje, że lekarze orzecznicy byli w pełni świadomi, iż ich obowiązkiem jest ustalenie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną chorobą, a sposobem wykonywania pracy, czemu dali wyraz w sporządzonym orzeczeniu, nadto obowiązkowi temu podołali.
Nie ma też racji strona skarżąca, że opinia lekarska nie zawiera żadnego odniesienia do ewentualnych pozazawodowych czynników ryzyka [...].
Jak słusznie podnosi się w judykaturze współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym, występującym w trakcie pracy - nie jest bowiem wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA./Gl 183/15, LEX nr 1927148). Szczegółowa analiza czynników pozazawodowych ma znaczenie w przypadku krótkotrwałego narażenia, czy też w przypadku gdy narażenie występuje co prawda przez długi czas, ale charakter pracy powoduje, że w ciągu dnia pracy pracownik częściowo pracuje w narażeniu, a częściowo wykonuje prace w warunkach, które nie narażają na chorobę. W takich sytuacjach konieczne jest dogłębne przeanalizowanie wrażliwości osobniczej, możliwości kumulowania się negatywnego oddziaływania na organizm, a w szczególności istotności wpływu pozazawodowych czynników na wystąpienie choroby.
W okolicznościach tej sprawy nie było konieczności prowadzenia dalszego postępowania dowodowego i poszukiwania bliżej nieokreślonego czynnika pozazawodowego o tak nadzwyczajnym wpływie na powstanie choroby. Skoro lekarze orzecznicy takie czynniki wykluczyli.
Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Z powodów wyżej wyjaśnionych, w realiach tej sprawy, ocena całego materiału dowodowego dawała podstawę do przyjęcia, że okoliczności objęte żądaniem w zakresie relewantnym prawnie zostały udowodnione. Jeżeli, w oparciu o opisany w orzeczeniu zakres diagnostyki i dostępną dokumentację, lekarze nie ustalili czynników o pozazawodowym charakterze o tak istotnym oddziaływaniu na organizm, że mogłyby prowadzić do zniweczenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracą w narażeniu a chorobą, to nie było konieczne wywodzenie na okoliczność ich istnienia. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania wiedzy medycznej lekarzy orzeczników, a treść orzeczenia medycznego nie budzi żadnych wątpliwości w zakresie racjonalności przyjętych w nim ustaleń.
Lekarze orzecznicy stwierdzili u pracownicy [...] w dacie sporządzania opinii. Zatem wbrew temu co twierdzi spółka, nie ma podstaw do przeprowadzenia dodatkowego badania w postaci uzupełniającej opinii biegłych lekarzy orzeczników, celem stwierdzenia, czy występuje u pracownicy [...] spowodowany innymi czynnikami w postaci istnienia ewentualnych chorób współistniejących, sugerowanego przez spółkę uczęszczania przez nią na siłownię, czy wykonywania przez nią własnej działalności. Zauważyć też przyjdzie, że lekarze orzecznicy dysponowali wiedzą o absencjach pracownicy, gdyż odpowiedni wykaz nieobecności w pracy był dołączony do karty oceny narażenia zawodowego. Mimo to rozpoznali u pracownicy chorobę zawodową wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych.
Tym samym Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, stwierdzającego chorobę zawodową pracownicy skarżącej spółki. Jednocześnie Sąd ocenił jako chybione zamieszczone w skardze zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i przepisów prawa materialnego. Do zasadniczej części skargi Sąd odniósł się już wyżej.
Słusznie też wskazał organ, że jeżeli chodzi o sposób przeprowadzonych badań przez jednostki orzecznicze to ani organy inspekcji sanitarnej ani Sąd nie są władni ingerować w proces diagnostyczny, w tym wskazywać rodzaj i czasokres, jaki powinien być wykorzystany do konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza i jednostki orzeczniczej, która dysponuje specjalistyczną wiedzą w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art.. 80 K.p.a., albowiem w trakcie postępowania organ podatkowy w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zauważyć przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro, organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym w oparciu, o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń. Wbrew temu co twierdzi skarżąca organy sanitarne nie miały podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych, dokonanych zgodnie z zasadami z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Rację ma również organ wskazując w odpowiedzi na skargę, że przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Oznacza to, że nie każdy pracownik zatrudniony w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową. Nie ma zatem znaczenia dla rozstrzygania niniejszej sprawy, że inni pracownicy zatrudnieni w spółce nie zgłaszają choroby zawodowej.
Sąd z urzędu stwierdza, że organ nie naruszył też art. 107 K.p.a., albowiem uzasadnienie decyzji zawiera uzasadnienie prawne, z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa i uzasadnienie faktyczne, które w myśl § 3 tego artykułu obejmuje wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.