III SA/Gl 911/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że faktury dokumentujące zakup linii technologicznych nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, co uniemożliwiało odliczenie VAT.
Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła spółce podatek od towarów i usług za grudzień 2008 r. Spółka kwestionowała ustalenia organów podatkowych dotyczące zawyżenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "C" sp. z o.o. oraz zawyżenia podatku należnego z tytułu leasingu. Organy podatkowe ustaliły, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a maszyny i urządzenia nie istniały. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" S.A. (następcy prawnego "B" S.A.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. określającą spółce podatek od towarów i usług za grudzień 2008 r. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "C" sp. z o.o. na kwotę [...] zł, dotyczących dostawy elementów linii produkcyjnych, stwierdzając, że czynności te nie zostały dokonane. Dodatkowo, organy zakwestionowały faktury dotyczące leasingu operacyjnego, wskazując na brak rzeczywistych transakcji. Ustalono, że maszyny i urządzenia nie istniały, brak było dokumentacji technicznej, a powiązania osobowe między spółkami sugerowały fikcyjność transakcji. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym dotyczące braku zgromadzenia materiału dowodowego i dowolnej oceny dowodów, a także naruszenie zasady czynnego udziału strony. Podnoszono również zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wykluczało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Sąd stwierdził również, że spółka nie dochowała należytej staranności w wyborze kontrahenta i weryfikacji transakcji. Kwestia przedawnienia została uznana za niezasadną, gdyż bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony. Sąd podkreślił, że brak było dowodów potwierdzających istnienie maszyn i linii produkcyjnych, a zeznania świadków oraz dokumentacja księgowa nie potwierdzały rzeczywistego charakteru transakcji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Brak było dowodów na istnienie maszyn i linii produkcyjnych, a zeznania świadków i dokumentacja księgowa nie potwierdzały transakcji. W związku z tym, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT było uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna, która wystawiła fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Spółka nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta i weryfikacji transakcji. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT poprzez brak zgromadzenia i oceny materiału dowodowego. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przedawnienie zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego nie dochowała należytej staranności nie istniały faktycznie maszyny i urządzenia nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych obowiązana do jego zapłaty
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Krzysztof Kandut
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak rzeczywistego dokonania transakcji uniemożliwia odliczenie VAT, nawet przy braku świadomości podatnika o fikcyjności transakcji, jeśli nie dochował on należytej staranności. Interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z fikcyjnymi transakcjami zakupu i leasingu linii technologicznych. Konieczność indywidualnej oceny dochowania należytej staranności w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzeczywistość gospodarczą transakcji, nawet tych pozornie dobrze udokumentowanych. Podkreśla znaczenie należytej staranności podatnika i konsekwencje fikcyjnych transakcji dla rozliczeń VAT.
“Fikcyjne linie produkcyjne i VAT: Jak brak staranności może kosztować miliony”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 911/15 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć
Krzysztof Kandut /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1577/19 - Wyrok NSA z 2023-11-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 108
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. (następca prawny "B" S.A. w K.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania "A" S.A. z siedzibą w K., której następcą prawnym jest "B" S.A. w K. (zwanej dalej: Spółką, Skarżącą lub Stroną), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z [...] r., określającą Spółce w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku podlegającego wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w wysokości [...] zł.
W podstawie prawnej powołano się na art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201, zwanej dalej O.p) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm. – zwanej dalej ustawa o VAT).
Stan faktyczny sprawy był następujący:
Organ pierwszej instancji ustalił w toku postępowania podatkowego w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. u podmiotu, którego następcą prawnym była "A" S.A., a obecnie jest Strona - tj. "A"-[...]:
1. zawyżenie podatku naliczonego, gdyż podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony w fakturach wystawionych przez "C" sp. z o.o.: nr [...], VAT: [...] zł dot. dostawy elementów składowych do linii produkcji rur i nr [...], VAT: [...] zł dot. dostawy elementów do linii produkcji worków - stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane;
2. zawyżenie podatku należnego, gdyż wystawione przez podatnika faktury nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] dot. umów leasingu urządzeń nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a pozostając w obiegu implikowały konieczność zastosowania przez organ podatkowy art. 108 ustawy o VAT.
Powyższe wynikało z ustaleń organu pierwszej instancji, który na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że: maszyny i urządzenia sprzedane przez "C" Sp. z o.o. Spółce w 2008 r., zostały następnie przez Stronę wtórnie leasingowane; zapis znajdujący się w protokołach zdawczo-odbiorczych wskazywał, że maszyny i urządzenia zostały korzystającemu ("C" Sp. z o.o.) wydane w siedzibie Spółki; maszyny i urządzenia były w większości montowane w Zakładzie w B., z wyjątkiem belownicy i podnośnika [...] udźwig 15t., montowanych w Szwecji, co wynikało z umów okazanych w trakcie postępowania prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L.; w umowach leasingu i w protokołach przekazania przedmiotów leasingu podano jedynie ogólnikowe nazwy urządzeń, nie wskazując dokumentacji, z której mogły wynikać szczegóły co do ich zidentyfikowania i utożsamienia nazwy lub wyglądu; linie technologiczne będące w grudniu 2008 r, przedmiotem nabycia przez Stronę, zostały na fakturze oznaczone jedynie co do gatunku, pomimo że jako rzeczy nie produkowane seryjnie, ani masowo, czy też różniące się elementami składowymi powinny zostać oznaczone co do tożsamości; brak było jakiejkolwiek dokumentacji technicznej spornych maszyn i urządzeń stanowiących linie technologiczne objęte leasingiem; Strona i "C" Sp. z o.o. nie wskazały producentów ani danych rozpoznawczych dla leasingowanych maszyn; Spółka jako finansujący nie zadbała o prawidłową identyfikację przedmiotu leasingu, który był zaliczony do jej środków trwałych oraz przez nią ubezpieczony; umowa z dnia [...] r. na dostarczenie maszyn, urządzeń i linii technologicznych została zawarta pomiędzy Stroną, a W. P. jako osobą fizyczną, mimo że był on prezesem "C"; w dniu [...] r. Strona sprzedała leasingowane maszyny i urządzenia technologiczne "C" Sp. z o.o., natomiast zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego "C" Sp. z o.o. dokonał faktycznie W. P., użyczając środków pieniężnych; w grudniu 2008 r. "C" Sp. z o.o. dostarczyła dwie linie technologiczne do Spółki (objęte zakwestionowanymi fakturami zakupu); W. P. w 2008 r. nie użyczał "C" Sp. z o.o. patentów do tworzenia linii technologicznych; pomimo iż W. P. twierdził, że maszyny i urządzenia odsprzedane Spółce przez "C" Sp. z o.o. były wytworzone z części składowych przekazanych przez W. P. dla "C", to Strona nie przedłożyła żadnych dowodów w tym zakresie; w wyniku oględzin miejsca prowadzenia działalności w B., przeprowadzonych w dniach [...] i [...] r., nie stwierdzono tam maszyn, urządzeń i linii produkcyjnych wykazanych w fakturach wystawionych na rzecz Spółki w związku z zawartymi umowami leasingu zwrotnego; istniały powiązania osobowe pomiędzy "C" Sp. z o.o. a "A-[...]" Sp. z o.o. i jej następcą prawnym w 2008 r.; zeznania pracowników "C" Sp. z o.o. nie potwierdzały tezy o wytworzeniu linii technologicznych przez "C" Sp. z o.o.; z zeznań świadków złożonych w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Apelacyjną w L. wynika, iż maszyny i urządzenia, którymi dysponowała Spółka "C" były w złym stanie technicznym, były sprowadzane jedynie w celu okazania ich kontrolującym, sprzedaż foli wg wyliczenia nie pokrywała kosztów jej produkcji.
Poza tym analiza zebranego materiału dowodowego potwierdziła stanowisko Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w K. wyrażone w decyzji z [...] r., nr [...], w której organ podatkowy stanął na stanowisku, że "C" Sp. z o.o. nie dokonała faktycznej sprzedaży maszyn i urządzeń, linii produkcyjnych wykazanych na fakturach wystawionych dla Strony, "C" Sp. z o.o. nie przedstawiła dowodów pozwalających na ustalenie tożsamości towarów.
Zatem organ podkreślił, że skoro Strona nie przedstawił dowodów, dokumentów umożliwiających stwierdzenie istnienia maszyn i urządzeń technologicznych będących przedmiotem obrotu to organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 108 ust 1 ustawy o VAT, stwierdzając, że skoro Spółka wystawiła fakturę, w której wykazała kwotę podatku, to jest obowiązana do jej zapłaty. Zwrócił także uwagę na realizację uprawnienia określonego w art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, które ogranicza przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, wyłączając możliwość obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, w sytuacji gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Zatem skonkludowano, że ustalony stan faktyczny sprawy wskazał, iż nie doszło ze strony Spółki do zakupu od "C" Sp. z o.o. w grudniu 2008 r. dwóch linii technologicznych do produkcji worków i do produkcji rur więc w rozliczeniu Strony w podatku od towarów i usług za ten okres nie doszło do możliwości dokonania odliczenia podatkowego oraz powstał obowiązek zapłaty podatku naleznego z tytułu rzekomego świadczenia usług leasingu operacyjnego na rzecz "C" Sp. z o.o.
Kwestionując powyższą decyzję Spółka wniosła odwołanie żądając jej uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji; zarzuciła naruszenie:
1. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197, art. 199a § 1 i art. 210 § 4 O. p. poprzez brak zgromadzenia całego materiału dowodowego (m.in. oddalenie wniosku dowodowego strony o przesłuchanie M. L., nie przesłuchanie biegłego mgr. inż. M. S.) i jego dowolną ocenę oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy ograniczył zakres postępowania dowodowego do kopii protokołów i dokumentów wytworzonych w innych postępowaniach, nie uwzględniając odrębnego charakteru prowadzonego postępowania. Ponadto pełnomocnik przedstawił jako dowód w sprawie dokumentację odnoszącą się do maszyn i linii technologicznych, która miała potwierdzać, iż spółka "C" była w 2008 r. w posiadaniu ww. urządzeń, będących następnie przedmiotem transakcji ze Stroną, jak również opinię i oświadczenia biegłego, w których dokonał on powiązania wskazanych na zdjęciach urządzeń z wymienionymi na zakwestionowanych fakturach i będących ich podstawą umowach. Wskazano, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia świadomości podatnika, czy podejmowane przez niego działania mogą skutkować niemożnością dokonania odliczenia podatku VAT;
2. art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez określenie dla Strony kwot podlegających wpłacie z tytułu wystawionych w grudniu 2008 r. faktur VAT o łącznej kwocie podatku [...] zł;
3. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędne zastosowanie.
W odwołaniu Spółka złożyła wniosek o przesłuchanie biegłego mgr. inż. M. S., dopuszczenia dowodu z jego oświadczenia na okoliczność metodyki przyjętej w trakcie sporządzania przez niego opinii technicznej [...] oraz identyfikacji maszyn, urządzeń i linii produkcyjnych wskazanych w fakturach VAT dokumentujących ich sprzedaż w 2008 r. przez "C" sp. z o.o. na rzecz Strony; dopuszczenia dowodu z materiału filmowego sporządzonego przez wymienionego biegłego na okoliczność istnienia maszyn, urządzeń i linii produkcyjnych będących przedmiotem opinii oraz przesłuchania M. L. - byłego prezesa zarządu Strony, na okoliczność umów zawieranych z "C" sp. z o.o., a w szczególności faktu istnienia maszyn i urządzeń będących przedmiotem nabycia i leasingu.
Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedstawił dokonane ustalenia w zakresie podatku naliczonego stwierdzając, że Strona obniżyła w grudniu 2008 r. podatek należny o podatek naliczony z wystawionych przez "C" sp. z o.o. faktur VAT: nr [...] dotyczącej dostawy elementów składowych całkowitej linii do produkcji rur oraz nr [...] dotyczącej dostawy elementów składowych całkowitej linii do produkcji worków, jednakże elementy tych linii, na wskazanych fakturach, nie były w żaden sposób oznakowane, tak aby można było je w wiarygodny sposób zidentyfikować - nie wskazano nazwy producenta linii, numerów seryjnych lub innych danych umożliwiających identyfikację. W aktach sprawy brak było również dokumentacji technicznej związanej z funkcjonowaniem tych linii. Ponadto przedmiotowe linie zostały wskazane jako przedmioty leasingu w umowach leasingu operacyjnego, które Spółka zawarła ze "C" Sp. z o.o. W umowach tych "C" Sp. z o.o. została określona jako dostawca i korzystający z przedmiotu leasingu, zaś Strona jako finansujący przedmiot leasingu. W umowach zamieszczono zapisy, iż przedmiot leasingu stanowi środek trwały finansującego i jest przez niego amortyzowany. Natomiast faktura [...] dotyczy umowy leasingu operacyjnego nr [...], a faktura [...] umowy nr [...]. Organ drugiej instancji wyjaśnił, iż w związku z tym, że przedmioty leasingu miały być dostarczone przez "C" oraz zainstalowane i użytkowane w tej spółce (B., ul. [...]) przeanalizowano jej stan majątkowy. Ustalono, że w księgach rachunkowych za 2008 r. podmiot ten nie wykazał zmniejszenia rzeczowych aktywów trwałych z tytułu sprzedaży linii produkcyjnych na rzecz Strony. W ewidencji środków trwałych nie stwierdzono składników majątkowych, które odpowiadałyby wymienionym na fakturach nr [...] i [...] liniom produkcyjnym; analiza zapisów ksiąg nie potwierdziła, iż wskazane linie zostały zakupione, czy darowane od innych podmiotów lub wytworzone we własnym zakresie. Analizując koszty uzyskania przychodu stwierdzono, że na podstawie dowodu "polecenie księgowania" [...] podatnik ten ujął pierwotnie na koncie [...] koszty budowy sprzedanych linii (kwota [...] zł); na tym koncie została zaksięgowana tylko jedna faktura VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawiona przez "D" sp. z o.o. za wykonanie prac montażowych.
Nadto wyjaśniono, iż do polecenia księgowania nie została załączona dokumentacja inwestycyjna potwierdzająca zakończenie budowy linii produkcyjnych. W treści tego dokumentu nie dokonano też wpisu odnośnie dowodu źródłowego potwierdzającego zasadność przedstawionych księgowań. Natomiast analiza kwot zaksięgowanych w ciężar kosztów uzyskania przychodów, na podstawie opisanego polecenia księgowania, w porównaniu z dowodami źródłowymi nie potwierdziła, iż przeksięgowane obroty mogą zostać uznane za koszt wytworzenia linii produkcyjnej, której sprzedaż dokumentowano fakturą VAT na rzecz Strony. Organ drugiej instancji stwierdził też, że kontrahent Spółki wystawił faktury VAT na sprzedaż towarów, które nie stanowiły jego składników majątkowych; podkreślił, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniach [...] i [...] r. w Zakładzie produkcyjnym spółki "C" w miejscowości B. nie stwierdzono linii produkcyjnych wskazanych na opisanych fakturach VAT; analiza zapisów ewidencji środków trwałych, z uwzględnieniem faktu rozwiązania ww. umów leasingu w 2010 r. prowadziła do wniosku, iż w dniach przeprowadzonych oględzin powinny się one znajdować w zakładzie, przy czym nie stwierdzono, aby na urządzeniach objętych oględzinami znajdowały się tabliczki wskazujące, iż ich producentem jest "C".
Z uwagi na brak dowodów źródłowych potwierdzających nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie linii produkcyjnych wykazanych w zakwestionowanych fakturach VAT, przesłuchano w charakterze świadka: W. P. - pełniącego funkcję Prezesa Zarządu spółki "C", R. K. - zatrudnionego na stanowisku technologa i szefa utrzymania ruchu, M. L. - zatrudnionego na stanowisku kierownika ds. finansów i administracji. Treść zeznań przytoczono szczegółowo w treści zaskarżonej decyzji (str. 5- 7, str. 11 – 13). W konsekwencji analizy tych wypowiedzi organ stwierdził, iż z zeznań opisanych świadków oraz pracowników zakładu Produkcyjno – Wdrożeniowego nr [...] w B. należącego do "C" (str. 8 – 11) nie wynika, aby w tym zakładzie wyprodukowano linie technologiczne wykazane na spornych fakturach, jedynie mogły być prowadzone remonty lub wytwarzane urządzenia peryferyjne, ale nie nowe maszyny. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie przedłożono dowodów pozwalających na ustalenie tożsamości towarów ani szczegółowego rozliczenia nakładów inwestycyjnych poszczególnych urządzeń, czy dokumentacji technicznej budowanych maszyn. Wskazano na zeznania Prezesa Zarządu Spółki W. P. dotyczące wytwarzania przez Spółkę we własnym zakresie linii produkcyjnych sprzedanych do Strony, które nie znajdują potwierdzenia w badanych dowodach i ewidencjach.
Zdaniem organu drugiej instancji analiza postanowień zawartych w umowach leasingu jednoznacznie wskazała, że umowy te zostały sporządzone celem uprawdopodobnienia fikcyjnych transakcji sprzedaży towarów, a następnie rzekomego "świadczenia usług leasingu" przez poprzednika prawnego skarżącej Spółki. W umowach, jak i w sporządzonych do nich protokołach przekazania przedmiotu leasingu poza podaniem ogólnikowej nazwy przedmiotu leasingu, nie podano szczegółowego opisu przedmiotu leasingu; nie określono też z jakiej innej dokumentacji mogą wynikać cechy rzeczy oddanej korzystającemu przez finansującego do użytkowania lub innej dokumentacji pozwalającej ustalić wygląd leasingowanych maszyn; brak dokumentacji technicznej lub innej dokumentacji pozwalającej zidentyfikować przedmiot leasingu dodatkowo potwierdza fikcyjność przedmiotowych transakcji oraz umów z nimi związanych.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z umowy zawartej [...] r. pomiędzy Stroną, a W. P. wynika, że był on zleceniobiorcą realizacji zamówień linii technologicznych, maszyn dla Strony, które miały być następnie oferowane do sprzedaży pod zamówienia od "C" i innych firm. Badając jednak księgi rachunkowe oraz rejestry prowadzone dla celów obliczeń podatku do towarów i usług za 2008 r. nie stwierdzono istnienia dowodów świadczących o tym, że W. P. był dostawcą towarów dla spółki "C". Zauważono natomiast, że ww. wpłacił na konto bankowe "C" kwotę [...] zł, z której to kwoty zostały uregulowane należności wynikające z faktur wystawionych przez Stronę [...] r.
Organ drugiej instancji zaakcentował także, iż podczas przeprowadzonych oględzin w dniach [...] r. w Zakładzie Produkcyjnym Spółki "C" w miejscowości B., nie stwierdzono linii produkcyjnych wykazanych w spornych fakturach VAT dokumentujących dostawę towarów dla Strony. W konsekwencji organ odwoławczy potwierdził, że ustalony stan faktyczny wskazuje, iż faktury nr [...] i [...] wystawione przez "C" Sp. z o.o. na rzecz Strony stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, zatem na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie mogą stanowić dla wnoszącej odwołanie podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty.
W zakresie podatku należnego organ odwoławczy ustalił, że Strona w rozliczeniu za grudzień 2008 r. wykazała w rejestrach sprzedaży VAT, jak i w deklaracji VAT-7 faktury dotyczące czynszu leasingowego wystawione na rzecz "C" sp. z o.o.:
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (urządzenie suszące [...]);
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (linia tnąco-susząca [...]);
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (linia do regranulacji plastiku);
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (wanna mycia wstępnego płatka strech [...]);
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (podnośnik [...] udźwig 15 t.);
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (belownica);
• nr [...], VAT [...] zł, umowa leasingowa nr [...] (elementy składowe linii technologicznej).
Jednakże przedmioty wskazane na tych fakturach, nie były w żaden sposób oznakowane, tak aby można było je w wiarygodny sposób zidentyfikować mimo, że ich wystawienie zostało poprzedzone w okresie od czerwca do listopada 2008 r. wystawieniem przez "C" faktur opisujących dostawę urządzeń, oddanych następnie w ramach leasingu zwrotnego. Poza tym ustalono, że towary wymienione na fakturach z [...] r. nie są tożsame z towarami wymienionymi na fakturach zakupu wystawionych przez "C" na rzecz Strony w 2008 r.
Organ odwoławczy mając więc na uwadze poczynione ustalenia stwierdził zasadność określenia na podstawie art. 108 ustawy o VAT kwoty do zapłaty w związku z jej wykazaniem na spornych fakturach.
Zarzuty podniesione przez Stronę w odwołaniu zostały uznane przez organ drugiej instancji za nieuzasadnione. Podkreślono dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy, gromadząc wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Zaakcentowano, że pozyskane zeznania świadków zostały ocenione w kontekście całokształtu zebranego materiału dowodowego, który został poddany wszechstronnej ocenie.
W odniesieniu do twierdzenia pełnomocnika Strony, że w opinii technicznej nr [...] z [...] r. rzeczoznawca potwierdził istnienie oraz zidentyfikował maszyny (urządzenia) oraz linie technologiczne, których sprzedaż została udokumentowana fakturami VAT wystawionymi przez Spółkę "C" na rzecz Strony w 2008 r. organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowa opinia nie została podpisana, a urządzenia w niej wskazane zostały zgrupowane w dwóch zestawieniach, przy czym zestawienia te nie zawierają ich podstawowych danych identyfikacyjnych, takich jak: nazwa producenta, rok produkcji, techniczne dane znamionowe, numer fabryczny.
Organ odwoławczy w odniesieniu do powiązania urządzeń znajdujących się na arkuszach identyfikacyjnych z urządzeniami wymienionymi na zakwestionowanych fakturach dokonanego przez biegłego wskazał, że potwierdzenie to nie opierało się na żadnych dokumentach, powiązaniach, czy oznaczeniach, gdyż urządzenia wymienione na fakturach nie były w żaden sposób oznaczone np. co do producenta, roku produkcji, typu maszyny, podobnie jak większość urządzeń znajdujących się w zakładzie spółki "C". Także nie mogły stanowić dowodu istnienia w 2008 r. maszyn (urządzeń), linii produkcyjnych nagrania zarejestrowane przez rzeczoznawcę na płycie DVD-R.
Organ drugiej instancji również zaakcentował, że w toku postępowania kontrolnego odnotowano celowe dzielenie linii technologicznych na elementy, które utrudniały jednoznaczną identyfikację maszyn. Poszczególne elementy wchodzące w skład linii w większości nie posiadały tabliczek znamionowych. Wskazano, że tabliczki znamionowe zostały wykonane i zamocowane do urządzeń dopiero w 2010 r., a dokonane przez organ ustalenia potwierdzają zeznania W. W., A. W., R. K. oraz M. L..
Podkreślono także, że okoliczności zawarcia transakcji z "C" sp. z o.o. wskazują, że Spółka nie dochowała należytej staranności w kontraktach z tym kontrahentem oraz, że wiedziała lub powinna wiedzieć o nielegalnych transakcjach, w których uczestniczyła. Zdaniem organu Strona nie interesowała się źródłem pochodzenia towaru. Umowy leasingu były zawierane, ale przedmiot leasingu określany był na nich, jak i na fakturach w sposób bardzo enigmatyczny, bez podania nr maszyn czy urządzeń, roku produkcji, producenta, co wskazuje na brak dochowania należytej staranności przez Stronę.
W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów zawarte w odwołaniu zostały przez organ drugiej instancji uznane za chybione, gdyż stanowiły jedynie polemikę ze stanowiskiem organu pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w kwestii możliwości przedawnienia zobowiązania wynikającego z art. 70 § 1 O. p. stwierdził, że przed upływem terminu przedawnienia właściwy organ podatkowy doręczył podatnikowi zawiadomienie z [...] r. r. nr [...], informujące na podstawie art. 70c O. p., że [...] r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia m.in. w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r., co skutkowało zawieszeniem biegu przedawnienia.
Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o uchylenie w całości decyzji obu instancji lub alternatywnie umorzenie postępowania, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej lub drugiej instancji oraz zwrot kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie:
1. art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 O.p. poprzez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia, gdyż skarżąca nie została poinformowana o przedstawieniu zarzutów M. L., z czym wiąże ona możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia, natomiast czynności dotyczące postępowania skarbowego prowadzonego przez [...] Urząd Skarbowy w K. uznano za pozorne i nie wpływające na bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie;
2. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 290 § 1 i 2 O. p. poprzez brak zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dowolną ocenę zebranego już materiału oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Wskazano, że organ podatkowy ograniczył zakres postępowania dowodowego do kopii protokołów i dokumentów wytworzonych w innych postępowaniach, nie uwzględniając odrębnego charakteru prowadzonego postępowania. Zwrócono też uwagę, że na skutek błędnego sporządzenia protokołu kontroli podatkowej przez organ pierwszej instancji skarżąca nie miała wiedzy co do zakresu podjętej kontroli i wywiedzionych na jej podstawie nieprawidłowości. Pełnomocnik zarzucił także, iż nie podjęto żadnych działań zmierzających do ustalenia świadomości podatnika. Powyższe spowodowało, iż uznano, że sprawa była prowadzona w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;
3. art. 86 ust. 1 i 3, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 108 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędne zastosowanie
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki przytoczył w przeważającej części argumentację zawartą w odwołaniu. Zaakcentował, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowe na mocy art. 70 § 1 O. p., gdyż w dniu [...] r. Skarżąca otrzymała datowane na dzień [...] r. pismo zawiadamiające o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie od dnia [...] r. i wskazał, iż miało to miejsce w dniu wszczęcia postępowania karnoskarbowego w fazie in rem. Postanowienie o przedstawieniu M. L. zarzutów karnoskarbowych w tej sprawie sporządzono natomiast dopiero [...] r., przesłuchanie w charakterze podejrzanego przeprowadzono natomiast [...] r. i wtedy też, przedstawiono M. L. stawiane mu zarzuty. Skarżąca w dniu [...] r. została wezwana do osobistego stawiennictwa w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w K. w związku z pociągnięciem jej do odpowiedzialności posiłkowej w sprawie przeciwko M. L., któremu zarzucono, że pełniąc funkcję prezesa zarządu Strony w dniu [...] roku podał nieprawdziwe dane w korekcie deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc grudzień 2008 roku. Dlatego podkreślono, że nie zasługuje na akceptację sytuacja, w której wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie karnej albo w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, których podejrzenie popełnienia nie zasadza się na istnieniu bezpośredniego związku z niewykonaniem konkretnego zobowiązania podatkowego i nie odnosi się do strony podmiotowej tego zobowiązania, tj. konkretnego podatnika, miałoby być postrzegane jako okoliczność powodująca zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które nie zostało wykonane. Skoro więc Skarżąca nie została poinformowana o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z postawieniem zarzutów M. L. to z tego względu nie można uznać, iż w niniejszej sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Na poparcie tego stanowiska przywołano orzecznictwo sądowe.
Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż skarga i sformułowane w niej zarzuty nie były zasadne i nie zasługują na uwzględnienie bo powielają argumentację odwołania. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W zakresie kwestii upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ odwoławczy ponownie stwierdził, że przed upływem tego terminu właściwy organ podatkowy doręczył podatnikowi zawiadomienie z dnia [...] r. r. nr [...], informujące na podstawie art. 70c O. p., że w dniu [...] r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia m.in. w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. Organ drugiej instancji wyjaśnił, iż art. 70 § 6 pkt 1 O. p. wiąże zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, a nie jak sugeruje Strona z przedstawieniem zarzutów konkretnej osobie. NA poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 oraz orzecznictwo sadów administracyjnych.
Na rozprawie 13 marca 2019 r. pełnomocnik Spółki oraz pełnomocnik organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska. Sąd zmienił oznaczenie Strony skarżącej z z "A" S.A na "B" S.A. zgodnie z aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna albowiem decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są całkowicie chybione.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). W pełni podziela również przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację faktyczną i prawną, a w konsekwencji słuszność zajętego w sprawie stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że art. 120 O.p. zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji. Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 120 O.p. otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120 O.p. nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany jest do działania zgodnego z prawem.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii ewentualnego przedawnienia objętego sporem zobowiązania podatkowego. W tym zakresie organ odwoławczy dokonał analizy stanu faktycznego pod kątem możliwości prowadzenia postępowania za przedmiotowy okres z uwzględnieniem regulacji art. 70 O.p. i ustalił, że przed upływem 5-letniego terminu właściwy organ podatkowy doręczył podatnikowi zawiadomienie z dnia [...] r. r., informujące na podstawie art. 70c O.p., że w dniu [...] r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia m.in. w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r., co w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 wywarło skutek w postaci zawieszenia postępowania umożliwiając jego kontynuowanie. Zresztą kwestia przedawnienia została obszernie wyjaśniona przez organ i Sąd podziela to stanowisko. Z żadnej normy nie wynika, że postępowanie musi być skonkretyzowane ad personam, a utrwalona już linia orzecznicza w sposób wiążący wyznacza treść art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w ten sposób, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje z dniem wszczęcia postępo-wania w sprawie, a nie przeciwko konkretnej osobie – co w tej sprawie zaistniało.
Przechodząc zatem do merytorycznego badania legalności zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności odwołać się do przepisu art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT stanowiącego, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 - pkt 1 lit a - suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Jednak według art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT - nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Na tle powyższych przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika - wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Skorzystanie z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającą odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia (zob. m.in. wyroki NSA z 27 września 2011r., I FSK 1223/10; z 29 czerwca 2010r., I FSK 584/09; z 13 października 2009 r., I FSK 928/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwarunkowania prawne na niwę niniejszej sprawy należy zauważyć, że w ocenie Sądu orzekającego w sprawie organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, okoliczności faktyczne i prawne zostały obszernie przedstawione przez organy podatkowe obu instancji, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela wyprowadzone z nich przez organy podatkowe wnioski, że nie można uznać, że sporne faktury spełniają przesłanki do odliczenia podatku w nich naliczonego bowiem nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i tym samym, zgodnie z treścią art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia przez Skarżącego podatku należnego.
Ponad wszelką wątpliwość Strona nie mogła zakupić spornego towaru, gdyż nie istniały faktycznie maszyny i urządzenia, które potwierdzałyby funkcjonowanie ich w ramach spornych linii produkcyjnych do produkcji rur czy worków – jak wskazywałyby faktury zakupowe Skarżącej.. Brak było jakiejkolwiek dokumentacji technicznej obrazującej funkcjonowanie tych linii, dokumentów źródłowych potwierdzających istnienie konkretnych maszyn i urządzeń wchodzących w skład tych ciągów produkcyjnych. Zakwestionowane faktury zarówno zakupu jak i sprzedaży w ramach leasingu zwrotnego nie zawierały jakiegokolwiek konkretnego oznaczenia towaru celem jego indywidualizacji, możliwości identyfikacji i przypisania do konkretnej transakcji. Również świadkowie nie potwierdzali ich istnienia, ani wytworzenia czy skonstruowania z części składowych.
Prezes Zarządu "C" nie wskazywał żadnych konkretów; nie przedstawił ani dokumentacji ani szkiców prototypów, na które się powoływał. W. W. (str. 10 zask dec.) potwierdza wprawdzie obowiązek poskładania maszyny z dwóch części i wyjaśnia że były skądś wypożyczone na czas kontroli RIF, po jakimś czasie zniknęły, nigdy nie zostały wykorzystane. Również A. W. potwierdziła przywożenie wypożyczonych maszyn i potem ich wywóz. R. K. - pełniący stanowisko technologa i szefa utrzymania ruchu w "C" - jednoznacznie zeznał, że zakład został powołany do wyłudzania pieniędzy; żadne maszyny nie były zinwentaryzowane, osobiści zamawiał tabliczki znamionowe i przygotowywał dokumenty i spis maszyn w listopadzie 2010 r. dla RIF; istniejące maszyny były dzielone i każdy podzespół był liczony oddzielnie; sztucznie zawyżano wartość urządzeń; przed kontrolą dowieziono maszyny pod kątek kontroli RIF; ogólnie nowych maszyn było około połowy, reszta była stara, wymagająca remontu. Brak rzeczywistego funkcjonowania spornych urządzeń w ramach linii produkcyjnych zakupionych przez Skarżącą wynika także z zeznań pracowników spółki "C" oraz dokumentacji księgowo-finansowej, ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych, na co zasadnie zwróciły uwagę organy podatkowe. Powyższe wynika także z materiału dowodowego zebranego przez CBŚ KGP i UKS w L. (str. 22 zask. dec).
Zatem z w/w powodów oraz wskazanych względów formalnych organy zasadnie odmówiły wiarygodności transakcji wynikającej z faktur VAT wystawionych przez spółkę "C". Zauważyć także należy, że organ I instancji wzywał Skarżącą do przedstawienia dokumentacji w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym, w tym m.in. dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę zakwestionowanych faktur np. dokumentacji technicznej, szczegółowego opisu poszczególnych urządzeń i ich części lub jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fizyczne istnienie maszyn i ich właściwości. Żadnego dokumentu z wyjątkiem faktur nie przedstawiono. Za wiarygodną w tym zakresie nie można także ocenić wskazywaną przez Skarżącą opinię techniczną biegłego bowiem sporządzona została dopiero [...] r., a rzeczoznawca potwierdzał w niej istnienie oraz zidentyfikował maszyny (urządzenia) oraz linie technologiczne, których sprzedaż została udokumentowana fakturami VAT wystawionymi przez Spółkę "C" na rzecz "A-[...]" Sp. z o.o. w 2008 r. Jednakże jak zasadnie wyjaśniły organy -ta opinia nie została podpisana; urządzenia w niej wskazane zostały zgrupowane w dwóch zestawieniach, które nie zawierają ich podstawowych danych identyfikacyjnych np.: nazwa producenta, rok produkcji, techniczne dane znamionowe, numer fabryczny. W metodyce przeprowadzenia identyfikacji (str. 4 opinii) podano m.in., że: "Podstawą przeprowadzonej w opinii identyfikacji były oględziny oraz inwentaryzacja środków technicznych wchodzących w skład ciągu technologicznego do produkcji regranulatu oraz folii typu stretch w zakładzie "C" Sp. z o.o. w B. k. N.. Czynności te były przeprowadzone na zlecenie "A" S.A. w K., w celu oszacowania wartości rynkowej tych środków technicznych (maszyn i urządzeń). Przeprowadzono je w dniach [...] r. (...) ". Do każdego środka technicznego zinwentaryzowanego w dniu oględzin, dokonano odrębnej opinii - sporządzonej [...] r.. w celu oszacowania wartości rynkowej tych środków. Natomiast przyporządkowanie urządzeń znajdujących się na arkuszach identyfikacyjnych do urządzeń wymienionymi na zakwestionowanych fakturach dokonanego przez biegłego nie opierają się na żadnych dokumentach, powiązaniach, czy oznaczeniach.
Zatem organy trafnie skonkludowały, że wynik identyfikacji zawarty na str. 5 opinii, tj. stwierdzenie rzeczoznawcy, że środek stanowił (lub nie) wyposażenie firmy, oparty jest na oględzinach przeprowadzonych przez rzeczoznawcę we wrześniu 2012 r. Natomiast w trakcie oględzin dokonanych przez organ [...] r. nie stwierdzono w zakładzie maszyn, urządzeń, linii produkcyjnych wykazanych w zakwestionowanych fakturach, dokumentujących dostawę towarów w 2008 r. dla Spółki "A-[...]", w związku z zawartymi umowami "leasingu zwrotnego".
Po przeanalizowaniu więc całości materiału dowodowego skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu podniesione w decyzji wnioski są całkowicie uzasadnione i mieszczące się w granicach zasad procesowych jako stwierdzające nierzeczywisty, fikcyjny charakter dokonania spornych transakcji między obu podmiotami. Organy podatkowe w sposób szczegółowy i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania wyjaśniły dlaczego nie dały wiary zapewnieniom skarżącej Spółki co do rzeczywistego charakteru dokonywanych transakcji zakupu i potem istnienia leasingu zwrotnego .
Tym samym zasadnie organy zastosowały konsekwencje z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT skoro nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
W konsekwencji powyższego również zasadnie organy zwróciły uwagę na posiadanie świadomości przez Stronę i niedopełnienie należytej staranności kupieckiej w przeprowadzanych transakcjach handlowych, a w konsekwencji na świadomość Strony uczestniczenia w procederze wprowadzania do obrotu nierzetelnych faktur. W tym zakresie organ zasadnie wskazał tryb zawierania i prowadzenia transakcji; brak zainteresowania się Skarżącej rzeczywistym istnieniem maszyn i urządzeń, na które udzieliła wsparcia finansowego; niesprawdzenie ich właściwości, parametrów, możliwości produkcyjnych, technicznych itd.; nie zabezpieczyła się żądaniem jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Powyższe jest całkowicie sprzeczne z prawidłowo funkcjonującym obrotem na rynku gospodarczym.
Nadto stwierdzić także należy, że na osobach prowadzących zawodowo działalność gospodarczą ciąży obowiązek wykazywania szczególnej staranności w doborze kontrahentów, a także sprawdzenia czy prowadzą swoją działalność zgodnie z prawem. Koniecznym i niezbędnym jest dołożenie odpowiednich starań, aby sprawdzić czy podmiot, który miałby być kontrahentem jest wiarygodny, a dla zapewnienia bezpieczeństwa umów dokonać należałoby jego sprawdzenia i zweryfikowania podawanych przez niego danych zwłaszcza przy takich kwotach obrotu. Zapoznać się z dokumentacją techniczną, ewentualnymi dokumentami źródłowymi, szkicami technicznymi mogącymi stanowić bazę dla produkcji, montażu urządzeń i następnie zakupionych linii technologicznych.
Oczywistym jest bowiem, że to podatnik ponosi negatywne konsekwencje odliczenia podatku naliczonego z faktury nieodzwierciedlającej rzeczywistej transakcji, przy czym nie chodzi wyłącznie o przedmiot dostawy, ale również o podmiot transakcji.
Zatem prawidłowo organy oceniły działania i świadomość Strony w uczestnictwie w spornym procederze podatkowym.
W świetle powyższego chybione są zarzuty dotyczące sprawdzenia rzetelności kontrahenta, istnienia urządzeń linii technologicznej objętych leasingiem co ma potwierdzać opinia biegłego i wskazywane zeznania świadków oraz nieświadomość Strony co do postawy partnera biznesowego.
Również niezasadne są zarzuty skargi w zakresie braku podstaw do nałożenia na Stronę wymiaru podatku na podstawie art. 108 ustawy o VAT. Skoro bowiem w przedmiotowym okresie Strona nabyła towar, który następnie w ramach leasingu zwrotnego przekazała kontrahentowi- dostawcy urządzeń, a jak wyżej wykazano maszyny linii technologicznej objęte tym leasingiem nie istniały to w konsekwencji wystawione przez Skarżącą faktury nie dokumentują faktycznego obrotu gospodarczego - więc prawidłowo w oparciu o poczynione ustalenia organy stwierdziły, że Strona nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zakwestionowanych fakturach zakupu. W konsekwencji była zobowiązana do wykazania w deklaracji VAT-7 podatku należnego wynikającego z faktur dot. umowy leasingu zwrotnego i skutkiem tego miała obowiązek odprowadzenia tegoż podatku do budżetu Skarbu Państwa w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z zawartą w art. 108 ustawy o VAT zasadą podatku wykazanego w fakturze - w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Dlatego też podnoszone w skardze zarzuty nie mogą w żaden sposób się ostać wobec jednoznacznie ustalonego przez organy procederu w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie uwzględniając twierdzeń strony skarżącej co do uchybień procesowych przy ustalaniu okoliczności dokonywanych transakcji - Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie naruszyły podnoszonych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, tj. nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów wynikających z art. 191 O.p. Podstawą takiej oceny mogły być również dowody zebrane w postępowaniu karnym jak wynika z art. 181 O.p.- m.in. Prokuraturę Apelacyjną w L..
Poza tym Strona miała prawo zaznajomić się ze zgromadzonymi materiałami i składać stosowne wnioski dowodowe. O tych prawach była informowana zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak i w postępowaniu odwoławczym. Powoływanie się na określone części zeznań właściwych świadków w celu wyraźnego wskazania istotnych dla sprawy elementów nie może być uznane za wybiórcze wyselekcjonowanie sformułowań materiału.
Dlatego tez chybione są zarzuty, że organ podatkowy ograniczył zakres postępowania dowodowego do kopii protokołów i dokumentów wytworzonych w innych postępowaniach, nie uwzględniając odrębnego charakteru prowadzonego postępo-wania; a na skutek błędnego sporządzenia protokołu kontroli podatkowej przez organ pierwszej instancji skarżąca nie miała wiedzy co do zakresu podjętej kontroli i wywiedzionych na jej podstawie nieprawidłowości. Zauważyć także należy, że wezwany do stawiennictwa w organie Prezes Skarżącej Spółki nie zgłosił się ani nie złożył wyjaśnień w tej sprawie.
Konkludując powyższe w ocenie Sądu zebrany materiał mógł być uznany za pełny, ponieważ w sposób kompletny, czyli niezbędny do zastosowania określonych norm prawnych, wyjaśnił stan faktyczny sprawy, wzajemne zależności i łańcuch poszczególnych transakcji. W aktach znajdują się protokoły z przesłuchań świadków, dokumentacja kontrolna i tym samym nie zasadne są podnoszone zarzuty.
Również organ odwoławczy badał wystąpienie świadomości i należytej staranności przy nabywaniu przez stronę towaru, czyli uwzględnił wskazówki wynikające z wyroków TSUE wydanych nie tylko w sprawach C-349/03, C-354/03 i C-425/06, ale też w połączonej sprawie C-80/11 i C-142/11 z dnia 21 czerwca 2012 r. Stosowne okoliczności faktyczne wynikają też bezpośrednio z zebranych i powoływanych przez organy dowodów.
Zatem organy w sposób należyty i kompleksowy wyjaśniły przedmiot sprawy i dokonały prawidłowej subsumcji. Natomiast postawa Strony oraz podejmowane przez nią działania - oprócz wielości zarzutów i gołosłownych argumentów czy wniosków - nie wnoszą nic konstruktywnego do sprawy, a zmierzają wyłącznie do uniknięcia negatywnych skutków prawno-finansowych prowadzonej działalności.
Dlatego też mimo uprzedniego zawieszenia [...] r. postępowania sądowego w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich z [...] r. (zarejestrowanego pod sygn. akt [...]) do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności: 1) art. 114a k.k.s. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; 2) art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zakresie, w jakim przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie z art. 2 Konstytucji RP, gdyż kwestią podstawową w niniejszej sprawie było rozważenie, czy w postępowaniu doszło do przedawnienia określonej zaskarżoną decyzją kwoty zobowiązania podatkowego w podatku VAT za grudzień 2008 r. – skład orzekający tut. Sądu podjął to postępowanie wobec odroczenia przez TK rozpatrzenia tego zagadnienia bez podania terminu i w tym zakresie dokonał stosownej analizy stanu sprawy – co przedstawiono na wstępie rozważań.
Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
-----------------------
38Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI