III SA/GL 91/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacje oświatowezwrot dotacjiwykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniemnadmierna wysokość dotacjiwynagrodzenie dyrektorakoszty przedszkolanieobecność dzieciprawo oświatowefinanse publicznepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej, uznając prawidłowość ustaleń organów administracji w zakresie wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem i pobrania ich w nadmiernej wysokości.

Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot dotacji oświatowej za lata 2019-2020, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w tym wyniki audytu, a także właściwie zinterpretowały przepisy dotyczące limitów wynagrodzeń dyrektora oraz zasad rozliczania dotacji na dzieci nieobecne. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła częściowo decyzję Prezydenta Miasta K. i określiła kwoty dotacji oświatowej do zwrotu za lata 2019 i 2020 jako pobrane w nadmiernej wysokości lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. SKO nakazało zwrot łącznie ponad 66 tys. zł wraz z odsetkami. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania (m.in. brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oparcie się na audycie, naruszenie zasady dwuinstancyjności) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów o limitach wynagrodzeń dyrektora, zasadach rozliczania kosztów, wydatków bieżących oraz statusie przedszkolaka). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że organy miały prawo oprzeć się na wynikach audytu, a organ odwoławczy nie miał bezwzględnego obowiązku przeprowadzania własnego postępowania dowodowego, jeśli postępowanie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Sąd wyjaśnił, że ciężar dowodzenia faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na niej, a beneficjent dotacji musi udokumentować sposób jej wydatkowania. W odniesieniu do zarzutów materialnoprawnych, Sąd uznał, że limit wynagrodzenia dyrektora był miesięczny (zgodnie z brzmieniem przepisów do końca 2019 r.), a kwestionowany wydatek na wynagrodzenie dyrektorki był nieprawidłowo udokumentowany. Sąd podzielił również stanowisko organów co do interpretacji przepisów dotyczących statusu przedszkolaka i zasad rozliczania dotacji na dzieci nieobecne, odwołując się do uchwały Rady Miasta K. i utrwalonego orzecznictwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Limit wynagrodzenia dyrektora niepublicznego przedszkola, zgodnie z przepisami obowiązującymi do końca 2019 r., miał charakter miesięczny.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na brzmieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w wersji obowiązującej do końca 2019 r., który wyraźnie wskazywał na limit 'nieprzekraczający miesięcznie'. Zmiana na limit roczny nastąpiła od 1 stycznia 2020 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Określa miesięczny limit wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, pełniącej funkcję dyrektora.

u.f.z.o. art. 35 § ust. 5 pkt 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotyczy wydatków bieżących na realizację zadań innych niż określone w pkt 2, w wysokości niezbędnej dla realizacji zadań placówek.

u.f.z.o. art. 16 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotyczy zasad udzielania dotacji.

u.f.z.o. art. 34 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotyczy zasad rozliczania dotacji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. art. 145 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do oddalenia skargi.

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 205 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

u.f.p. art. 60 § pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zasad wydatkowania środków publicznych.

u.f.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 i ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zasad zwrotu środków publicznych.

u.f.p. art. 251 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

u.f.p. art. 252

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

u.f.p. art. 126

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zasad wydatkowania środków publicznych.

p.o. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dotyczy zasad prowadzenia placówek oświatowych.

Uchwała Rady Miasta K. z 25 października 2018 r. art. § 3 § ust. 8

Określa zasady rozliczania dotacji, w tym kwestię nieobecności dzieci.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy I i II instancji (brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oparcie na audycie, naruszenie zasady dwuinstancyjności, dowolna ocena dowodów). Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących limitu wynagrodzenia dyrektora, rozliczania składek ZUS, wydatków bieżących oraz statusu przedszkolaka.

Godne uwagi sformułowania

Organ miał prawo oprzeć swe ustalenia na wynikach tego audytu. Nie jest naruszeniem zasad postępowania to, że organ odwoławczy nie przeprowadził 'swoich' dowodów. Ciężar dowodzenia faktów, z których strona postępowania wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, spoczywa na stronie. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą sam uiszcza wynikające z otrzymywanych przychodów składki ZUS. Nie można obciążać dotacji tego rodzaju kosztami. Zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Fleszer

sędzia

Małgorzata Herman

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozliczania dotacji oświatowych, w szczególności w zakresie limitów wynagrodzeń dyrektorów, kosztów składek ZUS oraz zasad ustalania statusu uczęszczania dziecka do placówki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2019 r. w zakresie limitów wynagrodzeń. Interpretacja przepisów o statusie przedszkolaka opiera się na lokalnej uchwale, która może być specyficzna dla danego samorządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rozliczania dotacji oświatowych, co jest istotne dla placówek edukacyjnych i samorządów. Wyjaśnia wątpliwości dotyczące kosztów osobowych i zasad kwalifikowania wydatków.

Jak prawidłowo rozliczyć dotację oświatową? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wynagrodzeń i kosztów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 91/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 754
art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 35 ust. 5 pkt 3, art. 16 ust. 1, art. 34 ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/221/2024/16800 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej oddala skargę.
Uzasadnienie
B. B. (dalej również jako "Skarżąca"), działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 2 grudnia 2024 r., nr SKO.FD/41.4/221/2024/16800. Decyzją ta SKO rozstrzygnęło odwołanie B. B. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 29 sierpnia 2024 r., nr [...], określającej Skarżącej kwoty dotacji oświatowej za lata 2019 oraz 2020 do zwrotu jako pobrane w nadmiernej wysokości lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
SKO rozstrzygnęło to odwołanie w następujący sposób:
1 - uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2019 rok,
2. - określiło wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2019 rok w kwocie 12.924,05 zł i nakazało zwrot tej kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 13 grudnia 2019 r. w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji,
3 - określiło wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2020 rok w kwocie 8.289,74 zł i nakazało zwrot tej kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 24 września 2021 r. w terminie 15 dni od dnia doręczenie niniejszej decyzji
5 - określiło wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2020 rok w kwocie 45.248,25 zł i nakazało zwrot tej kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 14 grudnia 2020 r. w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, została ona wydana przy następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prowadząc Przedszkole "[...]" w K., Skarżąca otrzymała z budżetu Miasta K. dotację oświatową na 2019 r. w wysokości 117.380,63 zł, z czego na dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego 23.175,92 zł oraz na rok 2020 w wysokości 438.967,02 zł, z czego na dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego 73.637,34 zł.
SKO uznało, że część tych dotacji została pobrana przez Skarżąca w nadmiernej wysokości, a część wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Dotacje pobrane w nadmiernej wysokości to 4779,74 zł za rok 2019 oraz 27.058,10 zł za rok 2020 i obejmują one kwoty dotacji wypłacone na dzieci, które nie brały udziału w zajęciach przedszkolnych (wychowanek opisany w decyzji jako CT) oraz wobec których stwierdzono brak przeprowadzania zajęć specjalistycznych, tj. w odniesieniu do wychowanka: AD (w okresie VI-VIII 2020 r.), MK (w okresie IX 2019 r. oraz VI—VIII 2020 r.), TL (w okresie VII-VIII 2020 r.).
Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, co do których SKO zobowiązało Skarżącą do zwrotu to kwota 45.248,25 zł., na która składają się:
- 5.850 zł z tytułu sfinansowania z dotacji wynagrodzenia pracownika posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności w części dofinansowanej z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych;
- 20.765,06 zł tytułem kwot ujętych w rozliczeniu za 2020 rok jako "pobyty dzieci z orzeczeniem", co następnie zostało przez Skarżącą sprostowane jako błąd ze wskazaniem, że kwoty te nie dotyczyły pobytów dzieci, lecz stanowiły wynagrodzenie dyrektora;
- 300.86 zł - kwota uiszczona tytułem składek ZUS od wynagrodzenia 6 pracowników. Kwota powyższa została wskazana przez kontrolujących jako zawyżona. Na podstawie włączonych do akt sprawy list płac kontrolujący wyliczyli, że składki ZUS powinny wynosić mniej o 300.86 zł od rozliczonych z dotacji;
- 18.332,33 zł - kwota uiszczona tytułem składek ZUS organu prowadzącego Przedszkole - B. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ujęta w rozliczeniu za 2020 rok w ramach pochodnych od wynagrodzeń. Kolegium uznało, że Skarżąca jako prowadząca działalność gospodarczą i wliczająca do uzyskanych przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji dyrektora przedszkola czy asystenta ucznia, nie mogła rozliczać z dotacji należnych od niej składek ZUS. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą sam uiszcza wynikające z otrzymywanych przychodów składki ZUS. Nie można obciążać dotacji tego rodzaju kosztami.
Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia SKO wskazało następujące przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 1530): art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 i ust. 3 pkt 4, art. 251 ust. 1, art. 252 i art. 126.
Ponadto SKO powołało następujące przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowania zadań oświatowych (t.j. w Dz.U. z 2024r., poz. 754, w skrócie jako : "u.f.z.o."): art. 34 ust.1, art. 35 ust. 1 i ust. 2, art. 35 ust. 4.
W następnej kolejności SKO wskazało na przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. w Dz.U. z 2025 r., poz. 1043) oraz § 3 ust. 8 uchwały nr [...] z 25 października 2018 r. Rady Miasta K. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta K. niepublicznym i publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz trybu przeprowadzania kontroli, prawidłowości ich pobierania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2018 r., poz. [...])).
Skarżąc tę decyzję Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 10 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak podjęcia przez organy I i II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia tj.:
- oparcie decyzji wydanej przez SKO w Katowicach na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- oparcie tej decyzji na wynikach przeprowadzonego przez pracowników Izby Administracji Skarbowej audytu o numerze [...] z 5 maja 2022 r., zamiast na ustaleniach faktycznych dokonanych samodzielnie przez organy I i II ;
- brak rozważenia materiału dowodowego, pominięcie okoliczności dotyczących sprawy oraz przez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w toku postępowania administracyjnego;
- dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez dowolne i wybiórcze przeanalizowanie dokumentacji, która stanowiła jedyny dowód jaki organy zgromadziły w toku postępowania administracyjnego;
- pominięcie w toku postępowania przed organem II instancji uzupełnienia odwołania od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K., datowanego na 19 listopada 2024 roku, stanowiącego odpowiedź Strony na zawiadomienie o możliwości końcowego wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez nieprzeprowadzenie samodzielnie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego i oparcie się głównie na ustaleniach poczynionych przez Prezydenta Miasta K. oraz Izbę Administracji Skarbowej, podczas gdy obowiązkiem organu II instancji było nie tylko formalne wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji, lecz winno ono zostać poprzedzone merytorycznym zbadaniem okoliczności faktycznych i prawnych sprawy;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1 k.p.a. przez oparcie wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji administracyjnej na niedostatecznym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza wydania decyzji z pominięciem okoliczności dotyczących kwestii finansowania z przekazanej dotacji oświatowej kosztów odnoszących się do proporcjonalnego rozliczenia wydatków na dzieci z orzeczeniem oraz dzieci normatywne wydatku bieżącego, jakim jest wynagrodzenie dyrektora, co doprowadziło do pominięcia treści art. 35 ust. 5 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych;
4. obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez:
1) błędną wykładnię, błędne zastosowanie i uznanie, że limit wynagrodzenia należnego do wypłaty z tytułu pełnienia funkcji dyrektora niepublicznego przedszkola, w myśl art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, określany jest jako limit miesięczny, podczas gdy ustawa posługuje się w tym kontekście limitem rocznym wynagrodzenia;
2) błędną wykładnię art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, przez błędne uznanie, że wynagrodzenie dyrektora mogło być zapłacone wyłącznie na rachunek tego dyrektora w sytuacji, w jakiej osoba uprawniona do otrzymania wynagrodzenia może zadeklarować, i w tej sprawie zadeklarowała, aby część należnego jej wynagrodzenia wypłacana była na inny rachunek, w tym wypadku rachunek ZUS;
3) naruszenie art. 35 ust. 5 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przez niezastosowanie i uznanie, że cześć wynagrodzenia dyrektora nie spełnia przesłanek wydatku bieżącego, w sytuacji, w jakiej wskazany przepis wprost wskazuje wydatki na realizację zadań innych niż określone w pkt 2, w wysokości niezbędnej dla realizacji zadań tych placówek wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, w odniesieniu do uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego łub uczestników zajęć rewalidacyjno- wychowawczych;
4) błędną wykładnię art. 16 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przez uznanie, że status przedszkolaka nie przysługuje uczniowi w przypadku wykazania nieobecności przekraczającej 60 dni, podczas gdy żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa na taką normę nie wskazuje.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. i umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) w zw. art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako "p.p.s.a."),
- ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 grudnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 29 sierpnia 2024 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie, na podstawie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., Skarżąca wniosła o orzeczenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Omówienie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania Sąd rozpocznie od przypomnienia tego, co może być dowodem w postępowaniu administracyjnym oraz na kim ciąży ciężar dowodzenia, czyli z nawiązaniem do wskazanych w skardze przepisów art. 7. k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.) oraz art. 77 tej ustawy (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.). Z tym jednak, że Sąd dodatkowo zwróci uwagę w tym momencie na przepis art. 75 k.p.a. (Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.).
Przepis art. 75 kodeksu wskazuje, że wykorzystanie jako materiału dowodowego dokumentu w postaci wyniku z audytu przeprowadzonego przez pracowników Izby Administracji Skarbowej jest prawidłowe. Organ miał prawo oprzeć swe ustalenia na wynikach tego audytu. Polemizując z tak przyjętymi ustaleniami nie należy odwoływać się do faktu, że dokument pochodzi od innego organu, niż orzekający w tej sprawie, a do ocen merytorycznych. Jeśli zatem Organ uznał, że ustalenia wynikające z przeprowadzonego przez pracowników Izy Administracji Skarbowej audytu są uzasadnione i przydatne, to mógł przyjąć je jako własne, istotne dla wyniku tej sprawy. Nie jest przy tym prawdą, że jest to jedyny materiał dowodowy, na którym oparto decyzje, bo kontrola, nazwana "problemową", była prowadzone przez pracowników Urzędu Miejskiego w K. w przedszkolu Skarżącej od 7 maja do 2 lipca 2021 r.
Nie jest naruszeniem zasad postępowania to, że organ odwoławczy nie przeprowadził "swoich" dowodów. Nie jest to konieczne wówczas, gdy po stronie organu pierwszej instancji nie występują braki w postępowaniu dowodowym. Przepis art. 136 § 1 k.p.a. stanowi w tym względzie, że Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jak zatem widać, "organ może" przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, co oznacza, że nie ma takiego bezwzględnego obowiązku, a wszystko zależy od tego, czy jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy (tu wracamy do przepisu art. 7 k.p.a.). W tym przypadku SKO uznało, że wszystkie okoliczności istotne dla wyniku sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione przez organ pierwszej instancji, z czym Sąd się zgadza, a do czego wróci przy omawianiu zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Istotą zawartej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania jest to, że sprawa zostanie ponownie rozpoznana tym razem przez organ odwoławczy, co oznacza, że organ ten podejmie własne rozstrzygnięcie w sprawie. Takie rozstrzygnięcie w sprawie SKO podjęło. Sąd nie zgadza się z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na pełne rozpatrzenie sprawy przez ten organ. SKO przedstawiło ustalenia faktyczne, które stały się podstawą rozstrzygnięcia, przedstawiło stan prawny, zastosowane w sprawie przepisy prawa z ich powołaniem i wykładnią i, co istotne w tym momencie, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i orzekło w przyjęty przez siebie sposób. Mamy zatem do czynienia z ponownym rozstrzygnięciem sprawy przez organ odwoławczy.
Wracając do kwestii ciężaru dowodzenia w postępowaniu administracyjnym. Z art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest to obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w określony sposób. Czym innym natomiast jest obowiązek dowodzenia faktów, z których strona postępowania wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Przepis art. 7 k.p.a. nie zwalnia strony z obowiązku dowodzenia faktów, na których opiera swe stanowisko. Jest to szczególnie istotne, gdy przepisy prawa nakładają na stronę postępowania obowiązek udowodnienia pewnych okoliczności, jak i wtedy, gdy dowody temu służące są w dyspozycji strony postępowania. Obydwa przypadki zachodzą w niniejszej sprawie. Udzielenie dotacji oświatowych następuje na określone cele, a ich pobranie w nadmiernej wysokości, jak i wykorzystanie niezgodne z przeznaczeniem, skutkuje obowiązkiem zwrotu. Obowiązek wykazania, że dotacje zostały pobrane w należytej wysokości, jak również wydane zgodnie z ich przeznaczeniem spoczywa na beneficjencie, jako na podmiocie, który o nie wnioskował, pobrał je, a następnie wydawał i jest tym, który dysponuje dowodami na potwierdzenie tych okoliczności. Współdziałanie strony takiego postępowania w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego, polegające na wskazywaniu faktów i okazywaniu dowodów je potwierdzających jest obowiązkiem strony, która uchylając się od niego nie może skutecznie podnosić zarzutu naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd nie przyjmuje tak postawionego zarzutu, że organ nie ustalił, na co została wydana konkretna kwota (zarzut tego typu pojawia się w skardze odnośnie kwoty 6.885,70 zł, nie mówiąc już o tym, że przyczyną uznania tej kwoty za pobraną w nadmiernej wysokości było to, że jej wydatkowanie nastąpiło w 2020 r.). To beneficjent jest obowiązany fakt ten wykazać. W jaki sposób ? Ponieważ mamy do czynienia z finansami, wskazanym jest dokumentowanie wydatków dowodami księgowymi. Dowodem "słabszej mocy" jest ustne wyjaśnienie strony o poniesionym wydatku, podczas gdy dowody księgowe wskazujące cel i podstawę wydatku, jego wysokość, odbiorcę z chwili, kiedy był ponoszony.
Wracając zatem do zarzutów Skarżącej. Sąd nie podzielił zarzutu o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 i art. 75 k.p.a. z powodów tu wskazanych.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez SKO przepisów art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Pierwszy z nich formuje zasadę swobodnej oceny dowodów. Zasada ta nie zostaje naruszona wskutek oceny dowodów odmiennej do tej, którą przedstawiła strona postępowania. Zdaniem Sądu ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie narusza tego przepisu. Nie jest dowolna, oderwana od materiału dowodowego, czy nielogiczna. Do poszczególnych kwestii Sąd odniesie się w trakcie omawiania zarzutów naruszenia prawa materialnego, bo z nich wynika konieczny zakres ustaleń faktycznych tak, by mogły być podstawą rozstrzygnięcia w sprawie.
Przepis art. 107 § 3 k.p.a., ustanawiający wymogi uzasadnienia decyzji, ma charakter przepisu technicznego. Skierowany jest do orzekającego w sprawie organu i wskazuje, jakie treści powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Najważniejszym wymogiem wynikającym z tego przepisu jest to, by decyzja organu była tak uzasadniona, by poddawała się kontroli sądowej. Nie można na podstawie tego przepisu kwestionować rozstrzygnięcia organu z tego powodu, że ustalenia strony są odmienne od ustaleń organu. To są różne kwestie. Zaskarżona tu decyzja SKO w Katowicach nie narusza przepisu art. 107 § 3, wynika z niej jasno, jaki stan faktyczny przyjęto za podstawę orzeczenia, jakie przepisy prawa zastosowano, przy jakiej ich wykładni . Decyzja ta w pełni poddaje się kontroli sądowej.
Pora zatem przejść do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym zakresie w skardze znajdują się cztery tego rodzaju zarzuty, wskazane tu już wcześniej.
Pierwszy z nich dotyczy naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.f.z.o. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że określony w tych przepisach limit na wynagrodzenie dyrektora przedszkola ma zakres miesięczny, a nie roczny i wskutek tego uznanie kwoty dotacji w wysokości 5.588,35 zł, jako wydanej niezgodnie z przeznaczeniem, a był to wydatek na wynagrodzenie Skarżącej za grudzień 2019 r. przekraczający, zdaniem SKO, miesięczny limit wynikający z przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a) u.f.z.o.
Sąd nie podzielił tego zarzutu. Jego ocena musi być dokonana z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w grudniu 20219 r., ponieważ kwestionowany jest wydatek poniesiony w tym miesiącu. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w brzmieniu obowiązującym do końca 2019 r., dotacje mogły być wykorzystane na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie (i tu następuje wyliczenie limitów miesięcznych). Nie ma wątpliwości, że jest to określenie limitu miesięcznego wynagrodzenia. Określenie ...w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie... odnosi się do wynagrodzenia miesięcznego, a nie rocznego, jak twierdzi Skarżąca. Dopiero poczynając do roku 2020 przepis ten uległ zmianie przez art. 44 pkt 17 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. (Dz.U.2018.2245) zmieniającej ustawę o finansowaniu zadań oświatowych z dniem 1 stycznia 2020 r.
Drugi zarzut dotyczy naruszenia art. 35 ust. 1 u.f.z.o. przez uznanie, że wynagrodzenie dyrektora mogło być zapłacone wyłącznie na rachunek tego dyrektora. Jest to źle postawiony zarzut, ponieważ organ niczego takiego nie stwierdził w uzasadnieniu swej decyzji. Chodzi tu o wydatek 20.765,06 zł wskazany w rozliczeniu za rok 2020 jako poniesiony na "pobyt dzieci z orzeczeniem", a następnie zmieniony już w czasie kontroli i określony jako wynagrodzenie dyrektorki. Co prawda SKO stwierdziło, że wątpliwości co do tego tytułu wydatku wynikają i z tej okoliczności, że dotychczas wynagrodzenie dla dyrektorki przekazywane było na inny rachunek, ale nie to było głównym powodem zakwestionowania tego wydatku. Główny powód była taki, że SKO uznało, że był to wydatek o nieustalonym i niejasnym charakterze. Pieniądze przekazane zostały na rachunek firmy E B. B. przy braku dokumentu źródłowego dla wypłacenia tych kwot. Potwierdzenia przelewu dotyczyły innego tytułu – pobytu dzieci z orzeczeniami, a nie wynagrodzenia dyrektorki. Brak jest ewentualnie powiązania tego wynagrodzenia z elementami je kształtującymi (godziny pracy, czy zakres obowiązków). Ostatecznie SKO uznało, a Sąd podziela ten pogląd, że na beneficjencie otrzymującym dotacje oświatowe ciąży obowiązek takiego udokumentowania wydatków, by nie było wątpliwości co do tego, na co zostały poniesione. Warunek ten nie został w tym zakresie dotrzymany przez Skarżącą.
Trzeci zarzut skargi dotyczy naruszenia przepisu art. 35 ust. 5 pkt 3 u.f.z.o. przez jego niezastosowanie. Zarzut ten nie został jednak uzasadniony w skardze. Postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga wykazania, że miało ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Brak takiego elementu w uzasadnieniu skargi. W pkt 3 zarzutów naruszenia prawa materialnego znalazło się jedynie stwierdzenie, że przepis ten naruszono przez jego niezastosowanie i uznanie, że część wynagrodzenia dyrektorki nie spełnia warunku wydatku bieżącego. Brak natomiast uzasadnienia, do której części wynagrodzenia zarzut ten jest stawiany i jaki jest jego wpływ na wynik sprawy. Ponieważ rzecz dotyczy wynagrodzenia dyrektorki Sąd, przy tak postawionym zarzucie, stwierdza, że limit miesięczny wynagrodzenia dotyczy jego całości bez względu na top, jakie zadania osoba ta wykonuje.
Ostatni zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni art. 16 ust. 1 i art. 34 ust. 2 u.f.z.o. przez uznanie, że status przedszkolaka nie przysługuje uczniowi w przypadku wykazania nieobecności przekraczającej 60 dni, podczas gdy żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa na taką normę nie wskazuje.
Sąd nie zgadza się z tym zarzutem. Przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. przewiduje upoważnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia w drodze uchwały trybu udzielania i rozliczania dotacji. Delegacja ta została wykonana w uchwale Rady Miasta K. z 25 października 2018 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta K. niepublicznym i publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz trybu przeprowadzania kontroli, prawidłowości ich pobierania i wykorzystania. Jest to akt prawa miejscowego, nadal obowiązującego, do którego organ miał obowiązek zastosować się. Dopóki ta uchwała nie zostanie wzruszona w jakimkolwiek obowiązującym trybie, dopóty jest prawem obowiązującym. Sąd nie zajmuje się w niniejszym postępowaniu oceną legalności tej uchwały, a przyjmuje, że jest prawem obowiązującym. Nawet gdyby miało dojść do oceny jej poszczególnych przepisów ( w tym przypadku § 3 ust. 8) z uwzględnieniem hierarchii aktów prawnych, to i tak Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia tego zarzutu skargi. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym w wyroku NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4795/16 oraz wyroku WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2024 r., sygn. III SA/Kr 427/24, zgodnie z którymi zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki - stąd obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. Dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem, przedszkolakiem albo wychowankiem. Przymiot taki nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły, przedszkola albo ośrodka. Uwzględniając jednak sytuacje losowe Rada Miasta K. postanowiła, że nieobecność wychowanka z przyczyn losowych, trwająca do 60 dni, nie przekreśla możliwości pobierania dotacji na takie dziecko, stąd jako do zwrotu określona została tylko część dotacji pobranych na dzieci "CT, MK i AD", kiedy ich nieobecność przekraczała 60 dni i tylko w wymiarze przekraczającym ten limit.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że zarzuty zawarte w skardze nie są uzasadnione, zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI