III SA/GL 90/23

III SA/Gl 90/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 818
art. 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 9a
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 207 ust. 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi O Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 2 listopada 2022 r. nr 3737/RT/2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu płatności ze środków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 2 listopada 2022 r. nr RT/2022 Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: IZ) utrzymał w mocy decyzję z 30 maja 2022 r. nr [...] Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. (dalej: [...]CP) zobowiązującej O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: Beneficjent) do zwrotu części wypłaconego dofinansowania w kwocie 127 200,00 zł (słownie: sto dwadzieścia siedem tysięcy dwieście złotych 00/100) wraz z należnymi odsetkami.
Przedmiotowe dofinansowanie stanowiło płatność ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i wypłacone zostało na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z 1 marca 2019 r. na realizację projektu pn. "Stworzenie systemu rozwiązań oświetleniowych umożliwiających oświetlenie pomieszczeń światłem symulującym światło słoneczne" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej: umowa o dofinansowanie). Podlegało zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych tj. od kwoty;
- 64 000,00 zł (słownie; sześćdziesiąt cztery tysiące złotych 00/100) jako należności głównej dotyczącej środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta ze środków europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 wypłaconych na podstawie wniosku o płatność pośrednią nr [...] wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rachunek Beneficjenta tj. od dnia 18 listopada 2020 r. do dnia zapłaty,
- 63 200,00 zł (słownie; sześćdziesiąt trzy tysiące dwieście złotych 00/100) jako należności głównej dotyczącej środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta ze środków europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 wypłaconych na podstawie wniosku o płatność pośrednią nr [...] wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rachunek Beneficjenta tj. od dnia 30 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty.
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2094 ), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, 61 ust. 3 pkt 2 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: u.f.p. ) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa).
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pomiędzy [...]CP, pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej: [...]CP) a Beneficjentem w dniu 1 marca 2019 r. została zawarta umowa o dofinansowanie.
We wniosku Beneficjent przewidział prace o charakterze przemysłowym i rozwojowym, których wykonawca miał być wybrany po przeprowadzeniu zamówienia w oparciu o zasadą konkurencyjności. Celem ich realizacji miał być dokonany wydatek oznaczony nr [...] pn. "[...]". Zgodnie z założeniami całość projektu miała obejmować prace związane z III - IX poziomem gotowości technologicznej.
Efektem kontroli wniosków o płatność nr [...] na kwotę 148 012,67 zł wydatków kwalifikowalnych (w tym 118 409,99 zł dofinansowania) oraz nr [...] na kwotę 119 496,82 zł wydatków kwalifikowalnych (w tym 87 498,03 zł dofinansowania) było stwierdzenie nieprawidłowości podczas realizacji wydatku nr [...]. Polegała ona na tym, że Beneficjent nie zrealizował tego wydatku z należytą starannością.
Ustalono, że Beneficjent zaniechał wykonania obowiązku wyłączenia z postępowania o udzielenie zamówienia osób, wobec których istnieją wątpliwości co do ich bezstronności i obiektywizmu. Przedłożył nieprawdziwe oświadczenie o braku istnienia podstaw do wyłączenia tych osób, czym naruszył §5 ust. 6 oraz §11 ust. 2 umowy o dofinansowanie.
W związku z powyższym [...]CP wezwało Beneficjenta do zwrotu części dofinansowania, wypłaconego w ramach wniosków o płatność pośrednią nr: [...] oraz [...] w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w wydatku nr [...] w kwocie 127 200,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Beneficjenta przez Bank Gospodarstwa Krajowego, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Pismo doręczono w dniu 27 kwietnia 2021 r.
Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu należności, pismem z 18 maja 2021 r. [...]CP zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu ww. środków. Zakończyło się ono wydaniem decyzji z 2 sierpnia 2021 r. nr [...].
Beneficjent złożył od niej odwołanie.
Po jego rozparzeniu IZ uchyliła decyzję, a przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia zobowiązała [...]CP do pogłębienia materiału dowodowego dotyczącego konfliktu interesów, w szczególności poprzez poczynienie ustaleń w zakresie przebiegu i formy współpracy Beneficjenta z dr A. K. w ramach projektu, przeanalizowania warunków udziału w postępowaniu sformułowanych przez Beneficjenta w zapytaniu ofertowym, przeanalizowania dostarczonych przez Beneficjenta dowodów dołączonych do akt postępowania postanowieniem nr [...] z dnia 25 czerwca 2021 r w postaci korespondencji elektronicznej z dnia 12 marca 2020 r. kierowanej przez Beneficjenta do J. U., przez J. U. do Beneficjenta oraz korespondencji elektronicznej z tego samego dnia skierowanej do podmiotu zidentyfikowanego wyłącznie za pomocą adresu [...], poczynienie ustaleń co do tego, czy Beneficjent wystąpił z podobnym zapytaniem ofertowym także do ostatecznie wybranego wykonawcy, zgromadzenia dowodów pozwalających wyjaśnić kwestię rzekomego "zamiennego używania" nazwy "[...]" z nazwą "[...]" oraz zbadanie ewentualnych powiązań - poza udzielonym pełnomocnictwem do podpisania umowy - pomiędzy p. A. K. a p. M. H.
[...]CP uzupełnił materiał dowodowy i na jego podstawie 30 maja 2022 r. wydał decyzję zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w kwocie 127 200 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Od ten decyzji Beneficjent wniósł odwołanie.
Dyrektor [...]CP nie znajdując podstaw do zastosowania samokontroli i wydania decyzji uchylającej lub zmieniającej zaskarżoną decyzję w trybie art. 132 §1 k.p.a. przekazał je IZ.
IZ utrzymała w mocy decyzję.
Ponownie merytorycznie badając zastosowany przez Beneficjenta tryb realizacji zamówienie pn. "[...] (...)" IZ poddała ocenie przyjęty przez Beneficjenta sposób szacowania wartości zamówienia. W jego ramach 12 marca 2020 r. Beneficjent za pośrednictwem poczty elektronicznej skierował zapytanie o oszacowanie wartości zaplanowanej w projekcie usługi na następujące adresy mailowe: [...] [...] i [...].
Zidentyfikowano adres: [...] jako adres poczty elektronicznej dr A. K. Jest on tożsamy z adresem kontaktowym wskazanym w CV A. K. dołączonym jako załącznik do wniosku o dofinansowanie. Załączona do akt sprawy korespondencja elektroniczna prowadzona z adresu [...] na temat: Prośba o szacowanie wartości usługi oraz udzieloną na nią odpowiedź nie pozwalała na jej rzetelną ocenę – jest nieczytelna, nie ma na niej daty i godziny wysłania. Zrzut ekranu z wiadomością wysłaną przez K. K. z 12 marca 2020 r. jest niespójny z wydrukiem tej wiadomości dostarczonym do akt sprawy. Bezskuteczne okazało się wezwanie Beneficjenta o jej dostarczenie potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Natomiast uzyskany wydruk korespondencji z 12 i 23 marca 2020 r. wykonany został tak, że nie wskazuje adresata wiadomości (wiadomość z 12 marca 2022 r. K. K.). Ocena w/w wydruków nie pozwoliła IZ usunąć wątpliwości co do ich autentyczności, wobec tego uznała je za niewiarygodne i nie dokonała ustaleń na ich podstawie.
Użytkownikiem adresu [...] był J. U. W odpowiedzi z 16 marca 2020 r. wskazał, że zakres rzeczowy zapytania wpisuje się w profil działalności naukowej, ale ze względu na realizowane prace i ograniczone zasoby nie będzie w stanie podjąć się realizacji zlecenia we wskazanym terminie.
Beneficjent nie oznaczył podmiotu, który posługiwał adresem [...]. Wskazał jednak, że nie otrzymał od niego odpowiedzi za przesłane zapytanie.
W ogłoszeniu o zamówieniu 25 marca 2020 r. na stronie [...] Beneficjent upublicznił informację o zamówieniu i wyznaczył termin składania na 1 kwietnia 2020 r. Obecnie ogłoszenie to jest dostępne na stronie [...]. Z akt sprawy wynika, że wpłynęła jedna oferta – A. K., [...] w cenie 199 000 PLN. Została wybrana, a następnie 6 kwietnia 2020 r. Beneficjent zawarł umowę z [...], [...], ul. [...], NIP: [...] reprezentowaną przez dr A. K., zwaną w treści umowy "Wykonawcą".
Ponownym badaniem przez IZ został objęty udział dr A. K. w procesie realizacji projektu.
Ustalono, że w pkt. [...], pkt. [...] i pkt [...] wniosku o dofinansowanie Beneficjent założył współpracę z dr A. K. Do wniosku załączone zostało CV dr A. K. Oznacza to, że ze względu na planowaną współpracę z konkretnym naukowcem tj. dr A. K. już na tym etapie wybór wykonawcy na zasadach konkurencyjności był niezasadny.
Następnie podczas panelu ekspertów w dniu 27 września 2018 r., T. K. reprezentujący Beneficjenta (na podstawie pełnomocnictwa z 19 września 2018 r.) przedstawił dr A. K. jako eksperta związanego z prowadzeniem badań na organizmach żywych począwszy od roślin na ludziach skończywszy. Poinformował, że to ona będzie odpowiadać za sprawy biologiczne, za stronę badawczą oraz że w ramach projektu badany będzie wpływ światła słonecznego na szerokie spektrum obiektów żywych, czyli na rośliny, zwierzęta i na ludzi. Z kolei dr A. K. informując o powodach współpracy z Beneficjentem podkreśliła, że zainteresowała ją specyfika firmy, gdyż przez dwa lata projektowała oświetlenie statków kosmicznych, a efektem spotkania z Beneficjentem jest ich deklaracja, że zrobią tę technologię. Poza tym dr A. K. omówiła działanie światła słonecznego na rośliny, ich zdrowie, smak i synchronizację zegara biologicznego w tym na mchy, zwierzęta, muszkę owocową m.in. badanie poziomu serotoniny. Odpowiadała na pytania eksperta dotyczące kwestii publikacji wyników prowadzonych prac. Z przebiegu panelu eksperckiego wynikało, po pierwsze, że dr A. K. będzie prowadziła projekt od strony merytorycznej czyli badawczo - konstrukcyjnym i pomiarów prototypowych. Po drugie, będzie zatrudniona w ramach projektu na podstawie umowy cywilno -prawnej. Oznacza to tym samym, że współpraca z dr A. K. została nawiązana na etapie wnioskowania i zgodnie z założeniami dokumentacji aplikacyjnej powinna ona występować jako personel projektu. W tej sytuacji Beneficjent powinien wystąpić do [...]CP o zgodę na udzielenie tego zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności, co wynika z wytycznych z Sekcji [...] pkt. [...] lit. [...] tiret [...] lub [...]. Beneficjent tego nie zrobił i prowadził postępowanie w oparciu o zasadę konkurencyjności pomimo tego, że już wcześniej założył, że za tę część projektu będzie odpowiadać dr A. K. i z nią to uzgodnił. W konsekwencji przeprowadzony przez Beneficjenta przetarg miał charakter pozorny, albowiem nie zmierzał do wyłonienia wykonawcy spośród konkurujących o zamówienie oferentów, ale jedynie do formalnego skwitowania wyboru dr A. K. - wyboru dokonanego jeszcze przed aplikowaniem o środki europejskie.
Na udział dr A. K. w realizacji projektu wskazuje także informacja w publikacji z 2021 r. (której dr A. K. jest współautorką) pod nazwą "[...]", dostępnej na stronach [...] oraz [...]. Szczegóły jej współpracy z Beneficjentem zawarte zostały na stronie [...], [...], [...] oraz [...] tej publikacji. IZ na ich podstawie wywiodła, że prototypy symulatorów światła słonecznego były częściowo opracowane przez dr A. K., a projekt badawczy realizowany przez Beneficjenta stanowił element jej badań naukowych. Tym samym realizacja projektu w tym zakresie była w jej interesie. W tej sytuacji nie było możliwe udzielania zamówienia na przeprowadzenie badań w ramach projektu innemu wykonawcy. Dr A. K. była de facto współautorką całego przedsięwzięcia i miała realny wpływ na zakres badań pod względem merytorycznym w sposób niesformalizowany, do czasu podpisania umowy o wykonanie usług z 6 kwietnia 2020 r.
IZ dokonała także oceny umowy z wykonawcą i pełnomocnictw. Jak już wcześniej wskazano, Beneficjent 6 kwietnia 2020 r. zawarł umowę z [...], [...], ul. [...], NIP; [...] reprezentowaną przez dr A. K., zwaną w treści umowy "Wykonawcą". Ustalił, że dane zawarte w komparycji umowy nie pozwalają na jednoznaczną identyfikację wykonawcy. Chodzi o to, że imię i nazwisko, NIP i nazwa firmy dotyczą różnych podmiotów.
Kwestia wykonawcy umowy z 6 kwietnia 2020 r. i ww. pełnomocnictwa była szczegółowo rozpatrywana przez [...]CP.
Beneficjent skierował zapytanie m.in. na adres poczty elektronicznej wskazanym w CV dr A. K., zatem należy przyjąć, że zapytanie to było kierowane do dr A. K., a nie M. H. W treści złożonej oferty nigdzie nie ma sformułowania, że dr A. K. działała jako pełnomocnik M. H. na rzecz jego działalności gospodarczej, którą prowadził jako osoba fizyczna. Oferta była podpisana przez dr A. K. Oświadczenie o spełnieniu wymogów wiedzy i doświadczenia - zawartych w zamówieniu "[...]"; doświadczenia w prowadzeniu badań naukowych oraz dorobku naukowym dot. chronobiologii neuroanatomii układu wzrokowego i morfologii roślin z dnia 28 marca 2020 r. zostało napisane w pierwszej osobie liczby pojedynczej i podpisane przez dr A. K. Nie ma tu żadnej wzmianki, że osoba ta kogokolwiek reprezentuje, ani że będzie czyimś podwykonawcą. Także z protokołu z przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia z 3 kwietnia 2020 r. wynika, że wybrano ofertę firmy "[...]". Na stronie internetowej [...] Beneficjent zamieścił rozstrzygnięcie z wyboru wykonawcy i wskazał że jest nim dr A. K. [...] [...], ul. [...]. Nie wynika z niej, jakoby wymieniona osoba była czyimkolwiek podwykonawcą, czy też działała jako pełnomocnik.
Również z treści umowy z 6 kwietnia 2020 r. nie wynika jakoby dr A. K. była pełnomocnikiem M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], czy też jego podwykonawcą. W umowie nie ma zapisu, że dr A. K. działa na podstawie pełnomocnictwa z 12 marca 2020 r.
Powyższe ustalenia wskazują na to, że wykonawcą zamówienia była dr A. K. W oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentacji związanej z wyborem wykonawcy nie wynika, aby umowa z 6 kwietnia 2020 r. była podpisana przez dr A. K. w imieniu M. H. Tym samym IZ uznając za prawidłowe ustalenia [...]CP podziela je.
IZ podkreśliła przy tym, że pełnomocnictwo z 12 marca 2020 r. nie było przedstawione przez wykonawcę na etapie procedury udzielenia zamówienia ani podczas podpisywania umowy. Dodatkowo, z załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa z 12 marca 2020 r. nie wynikało, jakoby dr A. K. uzyskała pełnomocnictwo do złożenia oferty w imieniu M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Obejmowało ono "[...]"
IZ uznał, że Beneficjent zaakceptował ofertę przygotowaną w sposób co najmniej chaotyczny, gdzie imię i nazwisko osoby, która brała udział w panelu eksperckim - pojawia się w różnych dokumentach (jak w nazwie firmy, oświadczeniach, podpisie pod ofertą), a następnie w połączeniu z numerem NIP innej osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. W takiej sytuacji Beneficjent powinien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, który podmiot składa ofertę. Jeżeli uznałby, że podmiotem tym jest dr A. K., to powinien rozważyć, czy nie powinna podlegać wykluczeniu ze względu na brak bezstronności i obiektywności prowadzonej procedury oraz istnienia konfliktu interesów z Beneficjentem/Zamawiającym. Natomiast gdyby Beneficjent uznał, że podmiotem, który złożył ofertę jest M. H. to powinien ustalić, w jakiej roli występuje w tej sytuacji dr A. K., skoro to ona podpisała się pod wszystkimi dokumentami w tym ofertą, oświadczeniem o spełnianiu warunków zamówienia i ostatecznie umowy. Według IZ gdyby przyjąć teraz, że umowa została zawarta przez M. H. to wybór wykonawcy nie został przeprowadzony rzetelnie i przejrzyście, czym naruszono § 11 pkt 3 umowy o dofinansowanie. Nie zidentyfikowano w sposób jednoznaczny podmiotu umowy i nie upubliczniono informacji o rzekomym pełnomocnictwie z 12 marca 2020 r. Poza tym Beneficjent nie zweryfikował firmy M. H. pod kątem spełnienia warunków dopuszczalności do udziału w postępowaniu. Rzekomym pełnomocnikiem jest osoba powiązana osobowo z Beneficjentem, co znowu daje podstawy do wystąpienia konfliktu interesów.
Tym samym Beneficjent nie dokonał rzetelnej weryfikacji oferty. Na etapie projektowania i aplikowania o środki europejskie Beneficjent dokonał wyboru wykonawcy w osobie dr A. K. i nie był zainteresowany pozyskaniem innego wykonawcy. Beneficjent nie dołożył należytej staranności w przeprowadzonym przetargu, a procedurę zamówieniową w trybie zasad konkurencyjności traktował jedynie jako formalne usankcjonowanie już wcześniej dokonanych wyborów. Ze złożonych dokumentów w trakcie składania oferty i następnie podpisania umowy (bez późniejszych wyjaśnień) wynika, że wykonawcą usługi przygotowania merytorycznego oraz przeprowadzenia badań na trzech grupach badawczych tj. 3 gatunkach roślin, zwierząt i ludzi wraz z niezbędnymi testami oraz materiałem sprawozdawczym w zakresie prowadzonych w projekcie prac badawczych była dr A. K. Beneficjent nie dołożył także należytej staranności i nie zweryfikował danych podanych przez dr A. K. w stosownych rejestrach (KRS, CEiDG). Podany NIP [...] nie należy do dr A. K. Posługuje się nim w ramach prowadzonej pod firmą [...] działalności gospodarczej M. H., co wynika z wpisu do CEiDG. Firma [...], wpisana w umowie o wykonanie usług z 6 kwietnia 2020 r. działa jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Została zarejestrowana w KRS [...], czyli miesiąc po podpisaniu ww. umowy o wykonanie usług. Prezesem jej Zarządu jest M. H., natomiast dr A. K. jest Członkiem Zarządu.
Dr A. K. w dniu podpisywania umowy z Beneficjentem na wykonanie usług nie była wpisana w CEiDG, zatem nie prowadziła działalności gospodarczej jako osoba fizyczna. Działalność taką pod nazwą [...] prowadził natomiast M. H.
Dodatkowo z ustaleń poczynionych przez [...]CP jest on partnerem zarówno w życiu prywatnym jak i zawodowym dr A. K. (co wynika z załączanego do akt sprawy wydruku ze strony internetowej artykułu pod nazwą: [...]).
Podsumowując, Beneficjent nie wybrał wykonawcy z należytą starannością, gdyż na podstawie danych wskazanych w komparycji umowy nie można zidentyfikować w sposób jednoznaczny wykonawcy, gdyż w tym przypadku dane ostatecznie dotyczą 3 różnych podmiotów (imię i nazwisko A. K., NIP działalności gospodarczej M. H., firma [...], pod którą po podpisaniu umowy z Beneficjentem na wykonanie usług, założono spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością). Z akt sprawy również wynika, że taką nazwę miało laboratorium należące do dr A. K. i taką nazwą posługiwał się M. H., aczkolwiek nie w terminie przypadającym na wybór wykonawcy i realizację zamówienia dla Beneficjenta.
Taka sytuacja może stanowić o naruszeniu postanowień umowy w § 5 ust. 6 i § 11 ust. 2 pkt 3 i dać podstawę do kierowania zarzutu, że wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację projektu z udziałem środków europejskich miało miejsce z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i stanowi podstawę do stwierdzenia nieprawidłowości i nałożenia korekty finansowej. Do nałożenia sankcji wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE i nie musi powstać szkoda rzeczywista.
[...]CP skoncentrowało swój zarzut na stwierdzeniu, iż po stronie Beneficjenta doszło do zaniedbań w postaci braku dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów w kontekście niezachowania bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy, czyli wystąpił w przedmiotowej sprawie konflikt interesów. IZ podziela to stanowisko. Na skutek braku należytej staranności również wystąpił konflikt interesów. Organ na tej podstawie uznał wystąpienie nieprawidłowości indywidualnej, której wystąpienie nakazuje nałożenie korekty finansowej w wysokości 100% wartości wydatków kwalifikowalnych w odniesieniu do wydatku oznaczonego jako [...] "[...]", w związku z postępowaniem ofertowym nr [...].
IZ podziela również pogląd [...]CP co do tego, że w trakcie realizacji projektu tj. od 1 września 2018 r. do 31 marca 2021 r., w ramach wydatku [...] - Przygotowanie merytoryczne oraz przeprowadzenie badań na grupie badawczej wraz z niezbędnymi testami doszło do naruszenia umowy o dofinansowanie i sekcji [...] pkt [...] Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz, że beneficjent wypełnił przesłanki stosowania Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień.
W skardze Beneficjent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zarzucił jej:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) pkt. 6.5.1 ppkt 6 lit. f aktu z dnia 22 sierpnia 2019 r. Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" (MIiR/2014-2020/12(4)) zatwierdzonego przez Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Wytyczne") - poprzez zastosowanie przez organ w zaistniałym stanie prawnym pkt 6.5.2. Wytycznych, a zatem postanowień dotyczących "konfliktu interesu" w sytuacji, w której zdaniem organu (w pierwszej z koncepcji przyjętych przez organ) umowa o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. została zawarta z A. K., jako osobą wskazaną w pkt. [...] wniosku o dofinansowanie, tymczasem w takim przypadku pkt 6.5.2. Wytycznych, a zatem postanowienie dotyczące "konfliktu interesu" nie stosuje się {"[...] procedur określonych w sekcjach 6.5.1 i 6.5.2 nie stosuje się do [...] zamówień, których przedmiotem są. usługi świadczone w zakresie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych w projekcie przez osoby wskazane w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu, posiadające wymagane kwalifikacje, pozwalające na przeprowadzenie prac badawczo-rozwojowych zgodnie z tym wnioskiem [...]")]
b) pkt. 6.5.2. ppkt 2 lit. a i b Wytycznych - poprzez uznanie (w drugiej z koncepcji przyjętych przez organ), iż poprzez zawarcie przez Beneficjenta umowy o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. z M. H. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] doszło do zaistnienia konfliktu interesów, podczas, gdy w zaistniałym stanie faktycznym:
• rzeczona umowa nie została zawarta z podmiotem powiązanym z Beneficjentem osobowo lub kapitałowo, co wyłącza zakwalifikowanie przedmiotowego stosunku cywilnoprawnego jako kreującego konflikt interesów w rozumieniu pkt 6.5.2. ppkt 2 lit. a Wytycznych;
• osoby wykonujące w imieniu Beneficjenta czynności związane z procedurą wyboru wykonawcy, w szczególności osoby biorące udział w procesie oceny ofert, nie były powiązane osobowo lub kapitałowo z wykonawcą, który złożył ofertę tj. z M. H. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...], co wyłącza zakwalifikowanie przedmiotowego stosunku cywilnoprawnego jako kreującego konflikt interesów w rozumieniu pkt 6.5.2. ppkt 2 lit. b Wytycznych;
d) pkt. 6.5.2. ppkt 3 Wytycznych - poprzez uznanie, iż pomiędzy Beneficjentem M. H. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] zachodzi powiązanie kapitałowe lub osobowe, podczas gdy w rzeczywistości w zaistniałym stanie faktycznym:
• rzeczone podmioty (w tym również wspólnicy lub członkowie organów Beneficjenta) nie uczestniczą wspólnie w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej;
• M. H. nie posiada jakichkolwiek udziałów w spółce kapitałowej będącej Beneficjentem;
• M. H. nie pełni funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika w spółce kapitałowej będącej Beneficjentem;
• wspólnicy Beneficjenta, członkowie organów zarządzających/nadzorczych skarżącej, osoby upoważnione do zaciągania zobowiązań w imieniu skarżącej lub osoby wykonujące w imieniu skarżącej czynności związane z przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy nie pozostają/nie pozostawały z M. H. w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia lub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli;
d) pkt. 6.5.2. Wytycznych - poprzez uznanie, iż Beneficjent zaniechał uniknięcia konfliktu interesów poprzez niezachowanie takiego samego dystansu i takich samych reguł postępowania w stosunku do wszystkich oferentów, podczas gdy w rzeczywistości w zaistniałym stanie zostało ogłoszone postępowanie ([...] które to przeprowadzono transparentnie, w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie oferentów, w ramach którego wpłynęła wyłącznie jedna oferta, która została wybrana, a fakt ten (tj. wpłynięcie li tylko jednej oferty) był okolicznością niezależną od Beneficjenta, który nie był przy tym uprawniony do podejmowania działań wobec potencjalnych oferentów, aby złożona była większa liczba ofert, co albowiem stanowiłoby jawne naruszenie ww. zasad;
e) przepisów art. 98 k.c. oraz art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1843) - Prawo zamówień publicznych stosowanego per analogiam - poprzez wywiedzenie zakresu umocowania A. K. do działania w imieniu M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w oderwaniu od treści pełnomocnictwa z dnia 12 marca 2020 r. tj. wyłącznie do czynności po złożeniu oferty przez ww. osobę {"[...] pełnomocnictwo zostało udzielone do wynegocjowania i podpisania na warunkach ustalonych umowy z O. Sp. z o.o. a nie do reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia (s.[...] zaskarżonej decyzji) w sytuacji, gdy:
• z treści pełnomocnictwa z dnia 12 marca 2020 r. wynika w sposób wyraźny, iż zakres umocowania obejmuje zarówno wynegocjowanie i podpisanie umowy ze skarżącą na warunkach ustalonych, jak i bycie osobą kontaktową ze strony M. H. wobec Beneficjenta, przez co należy rozumieć umocowanie A. K. do reprezentowanie M. H. na etapie wcześniejszego postępowania obejmującego m.in. złożenie oferty;
• data udzielenia rzeczonego pełnomocnictwa tj. 12 marca 2020 r. bez żadnych wątpliwości nakazuje przyjąć, iż jego zakres obejmował również (a w zasadzie przede wszystkim) etap wcześniejszego postępowania obejmującego m.in. złożenie oferty; w sytuacji, gdyby na prawdzie polegały twierdzenia organu jakoby jego zakresem objęto wyłącznie "[...] Pełnomocnictwo to jest przewidziane do określonych czynności de facto obejmuje zakres węższy niż reprezentowanie w postępowaniu [...]" to udzielenie pełnomocnictwa w tym zakresie mogłoby nastąpić dopiero po wyborze oferty M. H. (I); udzielenie pełnomocnictwa w okresie wcześniejszym byłoby bezprzedmiotowe, albowiem dotyczyłoby czynności przyszłych i niepewnych;
• okoliczności przywołane w tiretach 1-2 po\wyżej potwierdził w sposób wyraźny i jednoznaczny podmiot udzielający pełnomocnictwo z dnia 12 marca 2020 r. tj. M. H., wskazując, iż A. K. miała status jego pełnomocnika w ramach przedmiotowego postępowania (a także podwykonawcy w toku realizacji łączącej strony umowy o wykonanie usług z dnia 6 kwietnia 2020 r.) (tak, oświadczenie M. H. z dnia 17 lutego 2022 r. - złożone do akt sprawy jako załącznik do pisma skarżącej z dnia 3 marca 2022);
• nawet w nader formalistycznym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie ma możliwości przedłożenia pełnomocnictwa obejmującego wyłącznie etap podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego, albowiem ustawodawca przewidział wyłącznie dwa zakresy pełnomocnictwa: do reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego;
f) przepisu art. 96 k.c. - poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, iż A. K. zawarła umowę o wykonanie usług z dnia 6 kwietnia 2020 r. z Beneficjentem we własnym imieniu i na swoją rzecz ("Wobec powyższego nie ma podstaw żeby przyjąć, że umowa z 6 kwietnia 2020 r. może pociągać za sobą skutki prawne wyłącznie w stosunku do M. H. [...]" (s. [...] zaskarżonej decyzji), podczas gdy na mocy udzielonego pełnomocnictwa z dnia 12 marca 2020 r. zawarcie rzeczonej umowy nastąpiło w imieniu M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], zatem umowa ta może pociągać za sobą skutki prawne wyłącznie w stosunku do osoby reprezentowanej (M. H.), a nie wobec jego pełnomocnika (A. K.);
g) przepisu art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm.) - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz pominięcie faktu, iż w umowie o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. M. H. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] był w sposób prawidłowy oznaczony (choćby również poprzez podanie Numeru Identyfikacji Podatkowej), co wskazuje jednoznacznie oraz w sposób wyraźny, iż to ten podmiot był stroną rzeczonej umowy, a także przeczy to tezie odmiennej;
h) przepisów art. 432 § 1 k.c. oraz art. 434 k.c. - poprzez ich błędną wykładnię oraz uznanie, iż decydującym oznaczeniem danego przedsiębiorcy jest jego firma, podczas gdy decydującym oznaczeniem przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (co ma miejsce w przypadku M. H.) jest jego imię i nazwisko, do którego przypisany jest określony NIP, a w zaistniałym stanie faktycznym jednoznaczne jest, iż stroną umowy o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. jest M. H. legitymujący się NIP [...], skoro właśnie ten NIP został wprost wskazany w komparycji umowy o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r.;
i) przepisu art. 101 § 2 k.c. - poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, iż A. K. wykonywała w imieniu Beneficjenta jako jego pełnomocnik czynności związane z procedurą wyboru wykonawcy, w szczególności brała udział w ocenie ofert, podczas gdy faktycznie A. K. - na mocy pełnomocnictwa z dnia 19 września 2018 r., do złożenia którego zobligowany przez organ został Beneficjent - upoważniona była wyłącznie do "[...] reprezentowania w czynnościach związanych z uczestnictwem w Panelu dotyczącym wniosku o dofinansowanie o numerze [...] pt. Stworzenie systemu rozwiązań oświetleniowych umożliwiających oświetlenie pomieszczeń światłem symulującym światło słoneczne, złożonego w ramach naboru nr [...] dla Działania 1.2 Badania, rozwój i innowacje w przedsiębiorstwach w ramach Osi Priorytetowej Nowoczesna Gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.", co dobitnie wskazuje, iż po zrealizowaniu powyższego przez A. K. (uczestnictwie w przedmiotowym panelu) udzielone jej pełnomocnictwo z dnia 19 września 2018 r. wygasło, tym samym w okresie, gdy trwała realizowana przez Beneficjenta procedura wyboru wykonawcy A. K. nie była pełnomocnikiem Beneficjenta.
II. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konkretnie następujących regulacji prawnych:
e) przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie ustaleń niezgodnych z zaistniałym w sprawie stanem faktycznym, co było konsekwencją ponownego braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz ponownego dokonania oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu w sposób sprzeczny z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki, polegających na błędnym uznaniu, że: "[...] dr A. K. działała we własnym imieniu i na własny rachunek." (s. [...] zaskarżonej decyzji) - podczas, gdy w rzeczywistości A. K. - na mocy pełnomocnictwa z dnia 12 marca 2020 r. udzielonego jej przez M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] - zawarła umowę o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. w imieniu i na rzecz ww. podmiotu (swojego mocodawcy), a nie - jak wielokrotnie stara się sugerować organ - w swoim imieniu i na swoją rzecz; wskazywany przez organ (choćby na s. [...]) podmiot "[...]" nie jest oraz nigdy nie był ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;
b) "[...] Gdyby przyjąć, że ofertę złożył M. H. powinien zostać wykluczony z postępowania o udzielenie zamówienia, gdyż nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu [...]" (s. [...] zaskarżonej decyzji) - w sytuacji w której wykazano dobitnie, a nawet potwierdził to sam wykonawca tj. M. H., iż wymogi zapytania ofertowego spełnił M. H., którego podwykonawcą była A. K. ergo w zaistniałym stanie faktycznym nastąpiło powołanie się wykonawcy (M. H.) na potencjał podmiotu trzeciego (A. K.), co wszak jest zjawiskiem powszechnym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego; wszak w oświadczeniu z dnia 17 lutego 2022 r. M. H. wyjaśnił, że: "[...] Pani dr A. K. wykonywała zadania w projekcie "Stworzenie systemu rozwiązań oświetleniowych umożliwiających oświetlenie pomieszczeń światłem symulującym światło słoneczne" jako ekspert w dziedzinie badań posiadający doświadczenie w tworzeniu warunków laboratoryjnych umożliwiających przeprowadzenie profesjonalnych badań na ludziach. Pani dr A. K. działała w projekcie jako podwykonawca w oparciu o stosowną umowę cywilnoprawną.";
f) przepisów art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. - poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej - o ile takowe powstały po stronie organu - na korzyść Beneficjenta, prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej oraz aktualne odstępstwo bez uzasadnionej przyczyny od dotychczasowej praktyki prowadzenia przedmiotowego postępowania:
• fakt zawarcia umowy o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. z M. H. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...], imieniem którego tejże czynności prawnej dokonał jego pełnomocnik tj. A. K. był znany organowi co najmniej od dnia 15 lipca 2020 r., kiedy to rzeczona umowa została złożona organowi wraz z wnioskiem o płatność nr [...] ([...]), który został zatwierdzony do wypłaty dnia 4 listopada 2020 r.;
• w kolejnych miesiącach okoliczność, o której mowa w tirecie powyżej nigdy nie stanowiła dla organu podstawy odmowy wypłaty lub żądania zwrotu dofinansowania wypłaconego skarżącej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a co więcej postępowanie organu było zgoła odmienne od aktualnie prezentowanego (w tym miejscu warto zaznaczyć, iż w dniu 21 października 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność nr [...] ([...]), który został zatwierdzony przez organ do wypłaty dnia 17 grudnia 2020 r.);
• organ przeprowadził w dniach 26 listopada 2019 r. oraz 29 kwietnia 2021 r. wizyty monitorujące w miejscu realizacji przez Beneficjenta projektu, podczas których nie stwierdzono nieprawidłowości, co wszak jest okolicznością bezsporną, bowiem potwierdza to sam organ pierwszej instancji tj. [...]CP ("s. [...] decyzji [...] Centrum Przedsiębiorczości - w aktach sprawy).
W uzasadnieniu Beneficjent podniósł, że zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna. IZ celem uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia - wskazuje na dwie odmienne wykładnie stanu faktycznego, a mianowicie, że:
a) umowę o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. zawarła A. K., a więc osoba wskazana również w pkt. [...] wniosku o dofinansowanie, w związku z czym - w opinii IZ - zaistniał konflikt interesów;
b) nawet, gdyby umowę o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. zawarł M. H. to również wtedy istniałby konflikt interesów, z uwagi na fakt udzielenia pełnomocnictwa do negocjowania i zawarcia umowy ze skarżącą A. K.
W opinii Beneficjenta żadne z ww. założeń nie skutkuje zaistnieniem konfliktu interesów, zarówno nie rodzi tego nawiązanie stosunku obligacyjnego z A. K., jak i z M. H.
IZ w treści zaskarżonej decyzji wywodzi, iż umowa o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. została zawarta z A. K. (a nie jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz okoliczności podnoszonych przez Beneficjenta z M. H). Pominięte zostało przez organ to, że stosownie do pkt. 6.5.1 ppkt 6 lit. f Wytycznych niedopuszczalne jest zastosowanie przez organ postanowień dotyczących "konfliktu interesów" pkt 6.5.2. Wvtvcznvch w sytuacji, w której zdaniem organu umowa o wykonanie usługi z dnia 6 kwietnia 2020 r. została zawarta z A. K., jako osobą wskazaną również w pkt. B 8 wniosku o dofinansowanie.
Odnosząc się do drugiej z koncepcji przyjętych przez IZ – w ocenie Beneficjenta - jego wywody co do treści pełnomocnictwa z dnia 12 marca 2020 r. oraz zakresu umocowania A. K. nie polegają na prawdzie. Ustalenia przyjęte przez organ są sprzeczne z literalną treścią pełnomocnictwa z dnia 12 marca 2020 r., oświadczeniem mocodawcy (M. H.) potwierdzającym zakres umocowania A. K., stosowanymi per analogiam przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1843) - Prawo zamówień publicznych, ale także zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zdaniem Beneficjenta nie do utrzymania jest teza organu o zawarciu umowy o wykonanie usługi z 6 kwietna 2020 r. z M. H. z zaistnieniem konfliktu interesów. Okoliczność powyższą bezsprzecznie dokumentuje komparycja rzeczonej umowy, w której wskazuje się na NIP M. H., adres pod którym prowadzona jest przezeń działalność gospodarcza oraz jego firmę.
W ocenie Beneficjenta IZ wadliwe traktuje jako przejaw naruszenia zasady obowiązku unikania konfliktu interesów okoliczność, w której dr A. K. wykonywała w jego imieniu jako jego pełnomocnik czynności związane z procedurą wyboru wykonawcy, w szczególności brała udział w ocenie ofert. Na mocy pełnomocnictwa z dnia 19 września 2018 r. A. K. upoważniona była wyłącznie do "[...] reprezentowania w czynnościach związanych z uczestnictwem w Panelu dotyczącym wniosku o dofinansowanie o numerze [...] pt. Stworzenie systemu rozwiązań oświetleniowych umożliwiających oświetlenie pomieszczeń światłem symulującym światło słoneczne, złożonego w ramach naboru nr [...] dla Działania 1.2 Badania, rozwój i innowacje w przedsiębiorstwach w ramach Osi Priorytetowej I Nowoczesna Gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020." Po zrealizowaniu powyższego przez A. K. (uczestnictwie w przedmiotowym panelu) udzielone jej pełnomocnictwo z dnia 19 września 2018 r, wygasło. W okresie, gdy trwała realizowana przez Beneficjenta procedura wyboru wykonawcy A. K. nie była jego pełnomocnikiem, ergo nie miała ona żadnego wpływu - choćby pośredniego - na ocenę ofert wykonawców. Uczestnictwo A. K. w rzeczonym panelu w żaden sposób nie mogło promować pozycji M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] względem innych oferentów. Tym samym nie sposób twierdzić - jak czyni to organ - iż w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia przez skarżącą zasady unikania konfliktu interesów. Biorąc pod uwagę rozbieżność zakresów merytorycznych ww. panelu oraz przedmiotowej umowy w żaden sposób nie można stwierdzić - nawet hipotetycznie - iż uczestnictwo A. K. w rzeczonym panelu mogło prowadzić do uzyskania przez M. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] przewagi konkurencyjnej.
Poza tym za nie stanowi dowodu na istnienie konfliktu interesów oraz wykazywania powyższego poprzez m.in. artykuł A. K. opublikowany w [...]. Wszelkie prace opisane w przedmiotowym artykule A. K. realizowała wyłącznie jako podwykonawca M. H., który to miał zawartą umowę cywilnoprawną z Beneficjentem.
W odpowiedzi na skargę IZ podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosła o oddalenie skargi.
Beneficjent w piśmie procesowym z 23 maja 2023 r. wniósł o przeprowadzenie dowodów z: pełnomocnictwa z dnia 19 września 2018 r., wyciągu z wniosku o dofinansowanie; ogłoszenia w bazie konkurencyjności ([...]), protokołu z przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia; pisma z dnia 24 czerwca 2022 r., protokołu zakończenia realizacji projektu oraz pisma [...] Centrum Przedsiębiorczości z dnia 16 maja 2023 r.
Wskazał, że potrzeba powołania rzeczonych dokumentów zaistniała dopiero w dniu 16 maja 2023 r., kiedy to w ramach umowy o dofinansowanie nr [...] został zatwierdzony przez [...] Centrum Przedsiębiorczości wniosek Beneficjenta o płatność końcową. Zaznaczył jednocześnie, że dokumenty dotyczą innego projektu realizowanego przez Beneficjenta w ramach umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej ze [...]CP. Niemniej stan faktyczny i prawny jest nie tyle analogiczny jak w niniejszej sprawie, ale wręcz dalej posunięty. Mianowicie aktualnie [...]CP wskazując na udział wyłącznie pełnomocnika (A. K.) wykonawcy (M. H.) na Panelu dotyczącym wniosku o dofinansowanie o numerze [...], wywodzi z tej okoliczności stan konfliktu interesów. Tymczasem w projekcie, którego dotyczą dokumenty z pkt 1 E. W. brała udział w Panelu dotyczącym wniosku o dofinansowanie o numerze [...], a następnie jej oferta (złożona w jej imieniu i na jej rzecz), a nie jej mocodawcy (jak w niniejszej sprawie) została wybrana w ramach postępowania o udzielenie zamówienia. [...]CP słusznie powyższego nie kwestionowało oraz po otrzymaniu wyjaśnień od Skarżącej (pismo z dnia 24 czerwca 2022 r.) zatwierdziło do wypłaty wnioski o płatność końcową. Powyższe zatem jednoznacznie wskazuje na zaistnienie naruszeń wyspecyfikowanych w treści skargi, skoro w analogicznych sprawach zapadała wykluczające sie rozstrzygnięcia [...] Centrum Przedsiębiorczości.
Na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. pełnomocnik IZ wskazał, że przedstawiony w piśmie z 23 maja 2023 r. stan faktyczny jest inny, poza tym nie została przeprowadzona dodatkowa kontrola realizacji wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.
Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych u.f.p. – co wynika z art. 6 ust. 1 u.f.p. - stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.).
Z kolei z art. 26 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub ust. 11. I tak, według ust. 9 w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej: 1) przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo; 2) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu.
Dodatkowo, stosownie do brzmienia art. 24 ust. 5 ustawy wdrożeniowej wartość korekty finansowej wynikającej ze stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej jest równa kwocie wydatków poniesionych nieprawidłowo w części odpowiadającej kwocie współfinansowania UE.
Niezależnie, według art. 184 ust. 1 u.f.p.wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia " innych procedur obowiązujących" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyrok z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/ Bk 598/10; wyrok WSA w Gdańsku z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/ Gd 727/12; wyrok WSA w Białymstoku z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 132/11; wyrok NSA z 13 lutego 2014 r., II GSK 1980/12).
Wobec tego Beneficjent zawierając umowę o dofinansowanie zobowiązał się w jej § 5 ust. 6 do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności udzielając zamówień i ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie, efektywnie, przejrzyście i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z Programu, SZOOP RPO WSL 2014-2020, właściwych przepisów prawa krajowego unijnego i wskazanych Wytycznych oraz na warunkach określonych w Umowie, jak również w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie i utrzymanie celów, a także rezultatów w zakresie i w terminach, zakładanych w dokumentacji aplikacyjnej.
Natomiast według § 11 ust 2 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobligowany został do:
1) dokonania i udokumentowania rozeznania rynku co najmniej poprzez upublicznienie zapytania ofertowego - dla zamówień publicznych na stronie internetowej wskazanej w ww. Wytycznych, dla pozostałych zamówień - co najmniej na stronie internetowej Beneficjenta lub innej powszechnie dostępnej stronie przeznaczonej do umieszczania zapytań ofertowych w celu wybrania najkorzystniejszej oferty;
2)wyboru wykonawcy w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie i jakościowo ofertę, a w przypadku zamówień publicznych przeprowadzenia procedury wyboru dostawcy/wykonawcy zgodnie z zasadą konkurencyjności wskazaną w ww. Wytycznych;
3)udzielania zamówień celowo, rzetelnie, racjonalnie, efektywnie, przejrzyście i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów; przestrzegania przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu przez Beneficjenta środków, prawa wspólnotowego i krajowego m.in. w zakresie zapewnienia zasad przejrzystości, jawności i uczciwej
4)przestrzegania przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu przez Beneficjenta środków, prawa wspólnotowego i krajowego m.in. w zakresie zapewnienia zasad przejrzystości, jawności i uczciwej konkurencji oraz równości szans i równego traktowania wykonawców na rynku ofert w tym upublicznienia informacji o zamówieniu przed jego udzieleniem;
5)dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy do realizacji usług, dostaw lub robót budowlanych. W celu uniknięcia konfliktu interesów zamówienia nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z Beneficjentem osobowo lub kapitałowo. Przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między Beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu Beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu Beneficjenta czynności związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na:
a) uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej;
b) posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji;
c) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika;
d) pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia lub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
6) ustalania wartości zamówienia, w której zawiera się kwota wydatku kwalifikowalnego, zgodnie z postanowieniami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020;
7) przedstawienia na żądanie IP RPO WSL - [...]CP dokumentów potwierdzających prawidłowe zastosowanie zasad wskazanych w niniejszym ustępie. (§ 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie).
Jednocześnie, działając na podstawie art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p., instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 1 pkt 1 - 3 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest, czy w udzieleniu i realizacji zamówienia na "Usługę przygotowania merytorycznego oraz przeprowadzenia badań na trzech grupach badawczych" wystąpił konflikt interesów, co obligowało IZ do stwierdzenia braku kwalifikowalności wydatków w całości (100% korekty finansowej).
W ocenie Sądu IZ prawidłowo ustaliła, że w trakcie realizacji umowy o dofinansowanie projektu pn. "Stworzenie systemu rozwiązań oświetleniowych umożliwiających oświetlenie pomieszczeń światłem symulującym światło słoneczne", współfinansowanego z EFRR, wystąpił konflikt interesów. Oznacza to że doszło do naruszenia procedur wynikających § 5 ust. 6 i § 11 ust.2 umowy o dofinansowanie. Stanowi to nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia (UE) nr 1303/2013) i wpisuje się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości jest uznanie wydatku nr [...] za niekwalifikowalny, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z § 5 ust. 6 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent zobowiązał się do stosowania Wytycznych, które mają charakter wiążący. Według sekcji 6.5.2. pkt 2 ppkt. a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014- 2020 w celu uniknięcia konfliktu interesów:
a) w przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo, z wyłączeniem zamówień sektorowych, zamówień określonych w podrozdziale 6.5 pkt 7 lit. f lub g oraz przypadków wskazanych poniżej:
i) w przypadku celu tematycznego 1 (zgodnie z art. 9 rozporządzenia ogólnego) udzielanie zamówień podmiotom powiązanym jest możliwe za zgodą IZ PO, która również może wyrazić zgodę na udzielenie tego zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności,
ii. wyjątkowo w przypadku, w którym umożliwienie podmiotowi powiązanemu wzięcia udziału w postępowaniu jest uzasadnione ze względu na specyfikę projektu lub typ beneficjenta, a wybór wykonawcy będącego podmiotem powiązanym będzie dokonany zgodnie z procedurą opisaną w niniejszym podrozdziale, IZ PO może wyrazić zgodę na wyłączenie zakazu w odniesieniu do danego postępowania przed jego przeprowadzeniem .
b)osoby wykonujące w imieniu zamawiającego czynności związane z procedurą wyboru wykonawcy, w szczególności osoby biorące udział w procesie oceny ofert, nie mogą być powiązane osobowo lub kapitałowo z wykonawcami, którzy złożyli oferty. Powinny być to osoby bezstronne i obiektywne.
3) Przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane z przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na:
uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej,
posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji, o ile niższy próg nie wynika z przepisów prawa lub nie został określony przez IZ PO,
pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika,
pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia iub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
W przypadku, gdy właściwa instytucja będąca stroną umowy stwierdzi udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu w sposób inny, niż wskazane w lit. a-d, jest zobowiązana przed wezwaniem do zwrotu środków wykazać istnienie naruszenia zasady konkurencyjności poprzez istniejące powiązanie.
4)W przypadku beneficjenta, który jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zasadę konkurencyjności uznaje się za spełnioną, jeżeli postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone jest na zasadach i w trybach określonych w Pzp.
Naruszenie powyższych zasad traktowane jest jako nieprawidłowość skutkująca uznaniem całości lub części wydatku za niekwalifikowalny lub obowiązkiem zwrotu przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami zgodnie z § 8 umowy o dofinasowanie (§11 ust. 3 umowy o dofinansowanie).
Zdaniem Sądu, IZ właściwie – opierając się na ustaleniach faktycznych zawartych na s. 26-32 decyzji – wykazała udział dr A. K. w opracowaniu projektu zmierzającego do opracowania innowacyjnych symulatorów światła słonecznego i utworzenie ich prototypów. Uzasadnionym jest przyjęcie, że była ona współautorką przedsięwzięcia i doskonale znała ten projekt. Świadczy o tym jej udział w panelu ekspertów, na którym reprezentowała Beneficjenta i dokonała prezentacji projektu. Nie bez znaczenia jest także, że uwzględniona była przez Beneficjenta w złożonym przez niego wniosku jako osoba mająca realizować projekt. Z tego wynika, że Beneficjent zachowując formalne pozory konkurencyjnego przetargu de facto zamówił u dr A. K. wykonanie stosownych badań. Wskazuje na to także zastosowana przez Beneficjenta procedura szacowania wartości zamówienia i konstrukcja zapytania ofertowego. Tak przeprowadzony przetarg nie był konkurencyjny.
Beneficjent złożył zarzut naruszenia przez IZ pkt. 6.5. ppkt. 6 lit. f Wytycznych poprzez wymaganie od Beneficjenta stosowania zasad konkurencyjności, w sytuacji gdy zamówienia prac badawczo-rozwojowych są wyłączone z tego reżimu. Zarzut jest bezpodstawny. Faktycznie, według wskazanych przepisów Wytycznych istnieje możliwość niestosowania procedur związanych z rozeznaniem rynku lub zasadą konkurencyjności, opisanych w rozdziale odpowiednio 6.5.1 i 6.5.2 Wytycznych. Obejmuje on bowiem sytuacje, gdy we wniosku o dofinansowanie projektu, dotyczącego prac B+R. beneficjent wprost wskaże osobę/y (z imienia / nazw/iska lub winny sposób pozwalający jednoznacznie ustalić tożsamość danej osoby) wraz z wymaganymi kwalifikacjami, pozwalającymi na przeprowadzenie prac B+R zaplanowanych we wniosku o dofinansowanie. Ww. reguła został również powtórzona w instrukcji wypełniania wniosku o dofinasowanie stanowiącą załącznik nr 2 do regulaminu konkursu (str. [...]; [...], [...], [...]). Jednak Beneficjent nie przewidział dr A. K. w składzie personelu projektu, a zakres prac badawczych i cenę usługi ustalił dopiero na etapie sporządzania zapytania ofertowego i przeprowadzając czynności "rozeznania rynku". W związku tym nie mógł skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa pkt. 6.5. ppkt. 6 lit. f Wytycznych.
Wbrew twierdzeniom Beneficjenta, fakt wpłynięcia i wyboru tylko jednej oferty nie stanowi potwierdzenia zachowania transparentności i konkurencyjności przeprowadzonego przetargu. Jest dokładnie odwrotnie. Oznaczone warunki udziału w postępowaniu świadczą o założeniu przez zamawiającego znikomej konkurencyjności i podjęciu decyzji co do osoby wykonawcy jeszcze przed ogłoszeniem zamówienia. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym IZ wykazała, że zamówienie de facto zostało przygotowane pod konkretnego, imiennie wskazanego wykonawcę. Wobec tego zarzuty co do nieprawidłowego zastosowania postanowień wytycznych nie można uznać za zasadne. Na taką ocenę nie ma wpływa to, że została złożona tylko jedna oferta. Ustalony przez organy stan faktyczny wskazuje na istnienie sytuacji, w której warunki postępowania konkursowego ustalone zostały w taki sposób, aby mógł spełnić je tylko jeden oferent i zresztą to on faktycznie tę ofertę złożył.
Sąd podziela i przyjmuje za własne ustalenia poczynione na stronach 32-37 decyzji co do okoliczności zawarcia umowy z wykonawcą i ocenę pełnomocnictw w tej procedurze wykorzystanych. Istotne jest to, że pełnomocnictwo udzielone przez M. H. dla A. K. - nie zostało przedstawione do [...]CP wraz z ofertą czy też umową na wykonanie zamówienia. Jest ono datowane na 12 marca 2020 r., ale dostarczone zostało 4 grudnia 2020 r. dopiero w ramach wyjaśnień składanych do wniosku o płatność pośrednią nr [...]. Wątpliwości, jakie powstały po stronie organów w zakresie rzetelności i prawidłowości podejmowanych przez Beneficjenta działań w ocenie Sądu są więc uzasadnione. Zastrzeżenie budzi również bezrefleksyjne uznanie przez Beneficjenta, że dr A. K. działała jako pełnomocnik M. H. w dniu 6 kwietnia 2020 r. czyli w dniu zawierania umowy z [...]. Na podstawie posiadanych wówczas dokumentów nie było podstaw do formułowania takiego twierdzenia. Zresztą nie było podstaw także do przyjęcia, że M. H. spełniał warunki udziału w postępowaniu zamówieniowym.
Beneficjent nie podjął żadnych działań, mających na celu rzetelną analizę posiadanej dokumentacji, czego dowodzi fakt zawarcia umowy z podmiotem, którego nie identyfikują w pełni podane przez niego dane. Nie mogą być tutaj wystarczające wyjaśnienia, jakoby wyłącznie NIP przedsiębiorcy oznaczał jednoznaczne przedsiębiorcę, a pozostałe dane jak firma oraz imię i nazwisko nie miały w tym zakresie znaczenia. Wszystkie dane identyfikujące stronę umowy powinny być zgodne i dotyczyć konkretnego, zindywidualizowanego podmiotu. Wobec tego zarzuty naruszenia art. 20 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 432 §1 i art. 434 Kodeksu Cywilnego są niezasadne.
Sąd podziela stanowisko IZ co do tego, że dr A. K. była nieformalnym współautorem projektu. Oceniając zgromadzone w sprawie dowody IZ wzięła pod uwagę fakt wygaśnięcia pełnomocnictwa udzielonego przez Beneficjenta dr A. K. do jego reprezentacji w ocenie panelowej projektu. Zawierając umowę o świadczenie usług badawczych z Beneficjentem dr A. K. nie dysponowała już udzielnym przez niego pełnomocnictwem. Nie zmienia to jednak faktu, że dr A. K. posiadała obszerną wiedzę o projekcie, bo gdyby tak nie było, to nie byłaby ekspertem Beneficjenta w toku procedury poprzedzającej wybór projektu do finansowania. Wobec tego nie może być zaskoczeniem, że złożyła ofertę odpowiadającą wymaganiom Beneficjenta. Stąd słusznym jest stwierdzenie IZ o fikcyjnym charakterze tego postępowania zamówieniowego. W tych okolicznościach za nieprawdziwe uznać trzeba złożone w jego toku oświadczenia o braku konfliktu interesów.
Nie bez znaczenia jest okoliczność, że tylko dr A. K. brała udział oszacowaniu wartości zamówienia i tylko ona złożyła ofertę. W konsekwencji to z nią Beneficjent podpisał umowę 6 kwietnia 2020 r. Tak też wynika z informacji o rozstrzygnięciu postępowania zamówieniowego opublikowanej przez Beneficjenta w bazie konkurencyjności. Sąd nie dał wiary podnoszonym przez Beneficjenta argumentom co do daty złożenia pełnomocnictwa z 12 marca 2020 r. i jego zakresu. Zawierając przedmiotową umowę Beneficjent nie dysponował tym dokumentem i nie stanowiło to dla niego żadnej przeszkody w jej podpisaniu, skazując jako wykonawcę dr A. K.
Bezspornym w sprawie również jest, iż wskazany w umowie podmiot posługujący się firmą [...] i NIP [...] nie identyfikuje jednoznacznie osoby wykonawcy. W komparycji umowy nie podano imienia i nazwiska. Dodatkowo, w dacie zawierania umowy wskazana firma wykonawcy nie została podana do CEIDG. W umowie dr A. K. występuje jako wykonawca, nie ma żadnej wzmianki o działaniu na podstawie pełnomocnictwa.
Wobec powyższego Sąd zgadza się z IZ w dokonanej przez nią ocenie istnienia konfliktu interesów w zawarciu przez dr A. K. umowę o wykonanie usług. Zarzuty Beneficjenta dotyczące pominięcia w tej ocenie treści pełnomocnictwa z 12 marca 2020 r. są bezpodstawne.
Zdaniem Sądu sprawa została wszechstronnie wyjaśniona, ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości (strona 66 decyzji), a mianowicie:
1. A. K. była osobowo powiązana z Beneficjentem, stąd wybór jej oferty wiązał się z wystąpieniem konfliktu interesów rozumianym jako brak bezstronności i obiektywizmu.
2.Beneficjent nie dołożył należytej staranności przy wyborze oferty, co skutkowało wystąpieniem konfliktu interesów.
3.Występują istotne zaniedbania związane z brakiem weryfikacji danych wskazanych przez A. K. w ofercie z dnia 28 marca 2020 r. (także w jej korekcie z 31 marca 2020 r i oraz sprostowaniu z 2 kwietnia 2020 r. co od samego początku powinno budzić u Beneficjenta uzasadnione wątpliwości, co do tego kto jest wykonawcą usługi w ramach umowy z 6 kwietnia 2020 r.
4 M. H. i A. K. są powiązani osobistymi relacjami, wspólnie wychowują córkę A. H. (co wynika z artykułu [...]) oraz informacji zawartych w publikacji z 2021 r. pod nazwą "[...]", dostępnej na stronach [...] oraz [...].
5.Nawet gdyby przyjąć, że A. K. podpisała w imieniu i na rzecz M. H. umowę z 6 kwietnia 2020 r. na wykonanie usług, również należałoby stwierdzić konflikt interesów, gdyż pełnomocnikiem byłaby osoba powiązana osobowo zarówno z Zamawiającym jak i Wykonawcą.
6.Stwierdzenie nieprawidłowości i nałożenie korekty finansowej w wysokości 100% wydatków kwalifikowalnych jest zasadne zarówno za wystąpienie konfliktu interesów, jak również ze względu na wybór wykonawcy niespełniającego warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Zatem gdyby przyjąć, że stroną umowy na wykonanie usług z 6 kwietnia 2020 r. był M. H., byłyby podstawy do nałożenia korekty finansowej w wysokości takiej samej jak w przedmiotowej decyzji.
7 A. K. podała nierzetelne dane firmy oraz złożyła oświadczenie o braku konfliktu interesów z 28 marca 2020 r. niezgodne ze stanem faktycznym. Zataiła okoliczności świadczące o powiązaniach osobowych z Beneficjentem.
Nawet gdyby uznano, że M. H. jest stroną umowy z 6 kwietnia 2020 r. to również IZ musiałaby stwierdzić wystąpienia konfliktu interesów z uwagi na występujące powiązania, zgodnie z sekcją 6.5.2. ppkt 3.Wytycznych.
W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym IZ wykazała wystąpienie konfliktu interesów. W aktach sprawy zgromadził dowody potwierdzające relacji osobistych i zawodowych łączących A. K. z Beneficjentem oraz z M. H. Przeprowadził ocenę tych dowodów, której nie można zarzucić dowolności i co do której Beneficjent nie wniósł zastrzeżeń. Wynika z nich, że nawet gdyby dr A. K. podpisała umowę w imieniu M. H. to także należałoby stwierdzić istnienie konfliktu interesów. Wynika to z następujących okoliczności:
• A. K. była powiązana osobowo zarówno z Beneficjentem (zamawiającym) jak i Wykonawcą,
• A. K. i M. H. łączyły relacje osobiste,
• A. K. była współautorką projektu i miała rzeczywisty wpływ na jego realizację.
Nie ma też podstaw do negowania poczynionych przez IZ twierdzeń, że stanowisko IZ jest w tym zakresie racjonalne i dobrze argumentowane.
Zdaniem Sądu, ocenę powyższą potwierdzają również inne unormowania wiążących Beneficjenta Wytycznych, w których stwierdza się, że ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, umową o dofinansowanie i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania Beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie. Ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest przede wszystkim w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie Beneficjenta. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku o płatność i w trakcie realizacji projektu, zostaną zrefundowane. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu w zakresie obowiązków nałożonych na beneficjenta umową o dofinansowanie oraz wynikających z przepisów prawa. Właściwa instytucja jest uprawniona do badania kwalifikowalności wydatków na każdym etapie postępowania o przyznanie dofinansowania. Stwierdzenie przez instytucję będąca stroną umowy o dofinansowanie, udzielenia zamówienia podmiotowi powiązanemu w inny sposób, niż wskazane w lit. a-d sekcji 6.5.2. pkt 2 Wytycznych, zobowiązuje instytucję do wykazania, przed wezwaniem do zwrotu środków, istnienia konfliktu interesów.
W przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty doszło do naruszenia konfliktu interesów. Posiadanie pełnej wiedzy w zakresie kluczowych założeń projektu, w tym precyzyjnych danych dotyczących kosztów zaplanowanych na realizację poszczególnych zadań w ramach projektu, ma bowiem istotne znaczenie w procesie kalkulowania ceny oferty. Osoba mająca dostęp do danych na temat środków finansowych przeznaczonych na realizację poszczególnych zamówień ma pełną informację co do możliwości finansowych Beneficjenta. Nie budzi wątpliwości Sądu, że formą występowania konfliktu interesów jest występowanie powiązań osobowych pomiędzy Beneficjentem (Zamawiającym) a dr A. K. (oferentem, wykonawcą) co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Istniejące w niniejszej sprawie powiązanie osobowe stanowią o istnieniu konfliktu interesów. Zdaniem Sądu, obowiązkiem Beneficjenta było takie przeprowadzenie procedury wyboru wykonawcy, aby bezwzględnie zapewnić zachowanie zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych wykonawców. Tymczasem Beneficjent nie dochował tych zasad, a wskazane wydatki kwalifikowalne nie były zgodne z zasadami finansowania projektów w ramach konkursu. Organ więc prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy UFP w zw. z pkt 2 sekcji 6.5. 2 Wytycznych w zw. z § 5 ust. 6 umowy o dofinansowanie projektu.
W ocenie Sądu, całokształt okoliczności sprawy pozwala na przyjęcie, że wskazane wydatki zostały zakwestionowane przez IZ bez naruszenia przepisów prawa. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest dowolna, bowiem skrupulatnie odnosi się do przedłożonej dokumentacji projektowej i dokumentów dotyczących jej wykonania. Ponadto jest ona wyczerpująca i przekonywująca. Ocena organu odwoławczego jest spójna, wyczerpująca i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy.
Uznając tym samym za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdził, że wbrew argumentacji skargi organ drugiej instancji rozważył wszystkie dowody, dokonał ich oceny, a następnie wynik tej oceny przedstawił w prawidłowo sporządzonym, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnieniu decyzji administracyjnej. To, że wnioski wyprowadzone przez skarżącą są inne, nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów procedury.
Wobec powyższego nie można zatem podzielić zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego praz przepisy postępowania. Organy dokonały prawidłowej wykładni i prawidłowo zastosowały przepisy prawa, skoro z poczynionych ustaleń faktycznych, które Sąd przyjmuje jako własne wynika, że objęte obowiązkiem zwrotu środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur.
Skoro nie budzi wątpliwości, że Beneficjent nie wypełnił określonych w umowie o dofinansowanie obowiązków, jakie przyjął do realizacji podpisując ją to tym samym zasadnie IZ przyjęła, że naruszył obowiązujące go procedury i w sprawie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.. Skutkowało to obowiązkiem wydania decyzji o zwrocie środków, zgodnie z regułami wskazanymi w art. 207 u.f.p., skoro Beneficjent, mimo wezwania w trybie art. 207 ust., 8 pkt 1 u.f.p., nie zwrócił wszystkich wymagalnych należności.
Nie budzi wobec tego wątpliwości, że zasadnie Beneficjent wezwany został przez IZ do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p.) a następnie po bezskutecznym upływie tego terminu wydano decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.).
Z powyższych powodów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia ani w niepodważonym stanie faktycznym sprawy, ani też w racjach prawnych, a tym samym zaistniała podstawa do uznania, że stanowisko IZ nie narusza przepisów prawa w sposób, który miał lub mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Końcowo wskazać przyjdzie, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony wniesionego w piśmie procesowym z 23 maja 2023 o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w nim dokumentów dotyczących innego postępowania. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu sprawa została należycie wyjaśniona w trakcie postępowania i nie budzi wątpliwości Sądu
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.