III SA/Gl 897/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-21
NSAtransportoweWysokawsa
prawo jazdyegzaminatortransportweryfikacja tożsamościrękojmiaskreślenie z ewidencjidecyzja administracyjnaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o kierujących pojazdami

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę egzaminatora prawa jazdy na decyzję o skreśleniu go z ewidencji z powodu niedostatecznej weryfikacji tożsamości osoby egzaminowanej.

Skarżący, egzaminator prawa jazdy, został skreślony z ewidencji po tym, jak dopuścił do egzaminu teoretycznego osobę podszywającą się pod kogoś innego, nie weryfikując należycie jej tożsamości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa o skreśleniu, uznając, że egzaminator nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Sąd administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną, potwierdzając, że nawet jednorazowe uchybienie w weryfikacji tożsamości może prowadzić do utraty rękojmi i skreślenia z ewidencji.

Sprawa dotyczyła skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o skreśleniu skarżącego z ewidencji egzaminatorów prawa jazdy. Podstawą skreślenia było stwierdzenie, że skarżący dopuścił do egzaminu teoretycznego osobę, która posługiwała się cudzym dowodem tożsamości, a sam egzaminator nie zweryfikował należycie jej tożsamości, co uzasadniało uznanie, że nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących weryfikacji tożsamości oraz brak oznaczenia strony w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków" należy interpretować szeroko, a nawet jednorazowe uchybienie w weryfikacji tożsamości, zwłaszcza gdy dotyczy dopuszczenia do egzaminu osoby nieuprawnionej, może stanowić podstawę do skreślenia z ewidencji. Sąd podkreślił, że obowiązek potwierdzenia tożsamości obejmuje nie tylko sprawdzenie zgodności danych w dokumencie, ale także weryfikację zgodności cech fizycznych osoby z dokumentem. Sąd uznał również, że zarzuty proceduralne dotyczące oznaczenia strony były nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jednorazowe uchybienie w weryfikacji tożsamości, które prowadzi do dopuszczenia do egzaminu osoby nieuprawnionej, może stanowić podstawę do uznania utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora i skutkować skreśleniem z ewidencji.

Uzasadnienie

Obowiązek potwierdzenia tożsamości obejmuje nie tylko sprawdzenie zgodności danych w dokumencie, ale także zgodności cech fizycznych osoby z dokumentem. Brak takiej weryfikacji, zwłaszcza gdy osoba podszywa się pod kogoś innego, świadczy o niedołożeniu należytej staranności i może prowadzić do utraty zaufania do egzaminatora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.k.p. art. 58 § ust. 1 pkt. 8

Ustawa o kierujących pojazdami

Egzaminator musi dawać rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków, co obejmuje całokształt cech charakteru i właściwości osobistych, gwarantujących rzetelność i bezstronność.

u.k.p. art. 71 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji w przypadku niespełniania wymogów określonych w art. 58 ust. 1.

rozporządzenie art. 14 § pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

Egzaminator w związku z wykonywanymi czynnościami ma obowiązek potwierdzenia tożsamości osoby egzaminowanej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów uznanych za udowodnione i dowodów, na których organ się oparł.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wątpliwości prawne rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu interesy stron lub osób trzecich.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.p. art. 63 § ust. 1 pkt. 4

Ustawa o kierujących pojazdami

Egzaminator ma obowiązek rzetelnego i bezstronnego wykonywania swoich obowiązków.

u.k.p. art. 63 § ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Egzaminator w czasie wykonywania obowiązków zawodowych podlega ochronie przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa weryfikacja tożsamości osoby egzaminowanej przez egzaminatora. Dopuszczenie do egzaminu osoby nieuprawnionej. Utrata rękojmi należytego wykonywania obowiązków przez egzaminatora.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p., § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 6, 7a § 1, 107 § 1 pkt 3, § 3 k.p.a.) poprzez brak oznaczenia strony i ogólnikowe uzasadnienie. Egzaminator nie jest uprawniony do żądania danych innych niż wystarczające do stwierdzenia tożsamości. Brak obowiązku zapobieżenia popełnieniu czynu zabronionego przez osobę egzaminowaną. Wątpliwości interpretacyjne dotyczące § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony. Niewłaściwe oznaczenie strony w decyzji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

"nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków" "każdy przejaw jego zachowania" "niestaranny i nierzetelny obowiązek potwierdzenia (zweryfikowania i ustalenia) tożsamości" "dopuszczenie do egzaminu osoby nieuprawnionej, podszywającej się pod osobę ujętą w wykazie" "nie każdy bowiem przejaw niedochowania należytej staranności [...] skutkuje utratą rękojmi" "wymagana od egzaminatora należyta staranność nie oznacza obowiązku zapobieżenia popełnieniu czynu zabronionego" "weryfikacja osoby fizycznej co do zasady możliwa jest za pomocą dowodu osobistego" "warunkiem prawidłowo wykonanego [...] obowiązku będzie pozytywna weryfikacja tzn. ustalenie zgodności danych osobowych zawartych w dokumencie osobistym z cechami osoby tym dokumentem się posługującej np. wzrost, wiek, wygląd." "każde podejrzenie o nierzetelność w wykonywaniu obowiązków egzaminatora uprawnia do uznania, że egzaminator nie spełnia podstawowego warunku, tj. rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków"

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rękojmi należytego wykonywania obowiązków\" przez egzaminatora prawa jazdy oraz zakres obowiązku weryfikacji tożsamości osoby egzaminowanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzaminatora prawa jazdy i jego obowiązków, ale zasady dotyczące rękojmi i należytej staranności mogą mieć szersze zastosowanie w innych zawodach zaufania publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne uchybienia w procedurach mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zawodowych, a także podkreśla znaczenie dokładności w wykonywaniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych.

Egzaminator prawa jazdy stracił pracę przez "niestaranną" weryfikację tożsamości – czy wystarczy jeden błąd?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 897/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 58 ust. 1 pkt. 8, art. 71 ust. 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 października 2022 r., nr SKO.K/41.3/1383/2022/13836/AW w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr SKO.K/41.3/1383/2022/13836/AW z 17 października 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia 17 sierpnia 2022 r. w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] Pana D. P. (dalej: Skarżący), wpisanego pod nr [...].
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570).
Rozstrzygnięcie nastąpiło następującym stanie faktycznym i prawnym
W dniu 18 maja 2022 r. Skarżący jako egzaminator Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. przeprowadził o godzinie 15.00 w Oddziale Terenowym WORD w B. egzamin teoretyczny na prawo jazdy kategorii "C" i "D". Dopuścił do egzaminu osobę przystępującą do niego pod nazwiskiem R. S., legitymującą się jego dowodem osobistym. R. S. miał przystąpić do tego egzaminu jako do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje po cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C" i "C+E" w 2010 r. Skarżącego nie zastanowił młody wygląd osoby usiłującej przystąpić do egzaminu — stojący w sprzeczności z danymi dotyczącymi wieku osoby egzaminowanej zawartymi w przedłożonym mu do wglądu dokumencie tożsamości. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków i wszczął postępowanie w przedmiocie skreślenia ww. z ewidencji egzaminatorów.
Decyzją nr [...] z dnia 17 sierpnia 2022 r. (doręczoną 23 sierpnia 2022r.) Marszałek Województwa [...] skreślił Skarżącego z ewidencji egzaminatorów wpisanego pod nr [...]. Jako powód podał niespełnianie przez Skarżącego wymogu rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków służbowych jako funkcjonariusza publicznego.
Od tej decyzji Skarżący wniósł odwołanie.
SKO utrzymało w mocy tę decyzję. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktrynę stwierdziło, że pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków" należy rozumieć w ten sposób, że osoba będzie wykonywała swoje obowiązki rzetelnie i bezstronnie, bezwzględnie przestrzegając prawo. Dla uznania że osoba nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora wystarczy każdy przejaw jego zachowania. Za taki organ I instancji słusznie uznał zachowanie Skarżącego, który podczas przeprowadzanego egzaminu teoretycznego na prawo jazdy dokonał w sposób niestaranny i nierzetelny obowiązku potwierdzenia (zweryfikowania i ustalenia) tożsamości osób przystępujących do egzaminu, szczególnie osoby figurującej na liście osób przystępujących do tego egzaminu pod nazwiskiem R. S. Skarżący dopuścił do egzaminu osobę nieuprawnioną, podszywającą się pod osobę ujętą w wykazie osób przystępujących do egzaminu teoretycznego i legitymującą się dowodem tożsamości tej osoby. Analiza nagrania z przebiegu ww. egzaminu dodatkowo pozwoliła SKO na stwierdzenie, że nie tylko wobec osoby podszywającej się pod tożsamość R. S., ale również wobec innych osób egzaminowanych Skarżący w sposób niestaranny weryfikował ich tożsamość. Takie zachowanie mogło spowodować utratę zaufania oraz wzbudzić obawę o wiarygodność i rzetelność Skarżącego.
Za bezzasadne uznał SKO zarzuty wybiórczej i nieobiektywnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ten bowiem wskazuje jednoznacznie, że Skarżący niewłaściwie zweryfikował osobę przystępującą do egzaminu teoretycznego na prawo jazdy. Bez znaczenia jest tu dotychczasowa postawa Skarżącego wzorowo wypełniającego swoje obowiązki. Nawet jednorazowe, ocenione jako negatywne zachowanie egzaminatora uprawniało organ I instancji do przyjęcia, że nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków oraz obligowało do skreślenia Skarżącego z ewidencji egzaminatorów.
Odnosząc się do zarzutu braku oznaczenia strony SKO stwierdziło że o tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony. Nie ma przy tym uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu według treści decyzji organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. zostaje spełniony. Nie będzie miało znamion ciężkiej wadliwości nieodmienienie czy też nieprawidłowa odmiana nazwiska strony.
W skardze zaskarżając decyzję w całości Skarżący zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
- art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1212; dalej u.k.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
- art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że każde podejrzenie nierzetelności uprawnia do uznania, że egzaminator nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków,
- § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206; dalej: rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek potwierdzenia tożsamości osoby egzaminowanej uprawnia egzaminatora do podejmowania dodatkowych czynności, poza ustaleniem tożsamości osoby egzaminowanej na podstawie dokumentu tożsamości, w celu wyeliminowania ewentualnych prób posługiwania się cudzym dokumentem tożsamości;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, to jest:
- art. 6 k.p.a. poprzez niewskazanie przepisu prawa zobowiązującego stronę (egzaminatora) do żądania od osoby egzaminowanej udostępnienia danych osobowych innych niż wskazane w dokumencie tożsamości oraz niewskazanie przepisu prawa określającego zakres przetwarzania tych danych,
- art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,
- art. 107 § 1 pkt 3 oraz § 3 k.p.a. poprzez brak oznaczenia strony oraz ogólnikowe podanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł organ przy wydaniu decyzji.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący domagał się uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Według Skarżącego egzaminator nie jest uprawniony do żądania od osoby przystępującej do egzaminu danych osobowych innych niż dane wystarczające do stwierdzenia jej tożsamości. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżący czynności potwierdzenia tożsamości osoby egzaminowanej dokonał, jednakże osoba przystępująca do egzaminu posłużyła się dokumentem tożsamości innej osoby. Organy I i II instancji nie wyjaśniły, jakie obowiązki, wynikające z przepisów prawa, w zakresie weryfikacji wyglądu osoby przystępującej do egzaminu, zostały przez Skarżącego naruszone. Wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji że Skarżący w sposób niestaranny zweryfikował tożsamość osoby egzaminowanej organ posłużył się pojęciami nieprecyzyjnymi nie wskazując przy tym, jakie czynności Skarżący powinien był podjąć i jaki wzorzec zachowania organ administracji uznaje za prawidłowy. Zgodność danych w dokumencie z danymi na liście osób przystępujących do egzaminu wskazywałaby tymczasem na pozytywne potwierdzenie tożsamości osoby egzaminowanej, a zatem wypełnienie nałożonego na egzaminatora obowiązku.
Wobec wątpliwości interpretacyjnych, jakie pojawiają się przy wykładni powołanego § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia, a w szczególności wobec braku ogólnie obowiązującego wzorca postępowania przy weryfikowaniu tożsamości osób przystępujących do egzaminu na prawo jazdy, w tym również wzorca postępowania w razie pojawienia się wątpliwości co do zgodności tożsamości osoby egzaminowanej z osobą wskazaną w dokumencie tożsamości, należało wątpliwości te - przy orzekaniu o odebraniu stronie uprawnienia - rozstrzygnąć na korzyść strony. Organ administracji nie tylko wątpliwości te rozstrzygnął na niekorzyść strony, ale posłużył się przy tym pojęciami niedookreślonymi, takimi jak "nierzetelny" i "niestaranny". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób dowiedzieć się, na czym powyższa "nierzetelność" i "niestaranność" polegała, ani jakie powinno być "rzetelne" lub "staranne" zachowanie strony. Nie ustalił też organ administracji tożsamości osoby przystępującej do egzaminu zamiast R. S., nie wiadomo zatem, na jakiej podstawie ustaliły organy obu instancji, że strona dopuściła do egzaminu osobę nieuprawnioną.
Art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p stanowi, że egzaminatorem jest osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Kryterium należytej rękojmi może być różnie interpretowane, ale zawsze z uwzględnieniem zasad praworządności i proporcjonalności. Nie każdy bowiem przejaw niedochowania należytej staranności podczas pełnienia obowiązków służbowych egzaminatora skutkuje utratą rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków. Nadmienić przy tym należy, że wymagana od egzaminatora należyta staranność nie oznacza obowiązku zapobieżenia popełnieniu czynu zabronionego przez osobę przystępującą do egzaminu. W niniejszym przypadku niedopełnienie obowiązków polegało na niewłaściwej ocenie wyglądu i (bliżej niesprecyzowanego w treści decyzji organu I instancji) wieku osoby przystępującej do egzaminu, czego konsekwencją - oprócz kary nagany - było skreślenie z listy egzaminatorów. Na rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora składa się całokształt jego cech charakteru i właściwości osobistych egzaminatora. Skarżący jest egzaminatorem od 16 lat, w tym czasie przeegzaminował około 50.000 osób, nigdy nie było zastrzeżeń co do jego pracy. Uchybienie, które popełnił, nie było umyślne i nie naruszało przepisów ruchu drogowego ani szeroko rozumianych zasad bezpieczeństwa na drodze.
Skarżący podniósł, że SKO uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Tymczasem organ administracji publicznej jest obowiązany oznaczyć wszystkie strony postępowania i nie może ograniczyć się do oznaczenia jako stron osób, na żądanie których postępowanie zostało wszczęte. Jeżeli dany podmiot ma status strony postępowania, to bez względu na przyczyny uzyskania takiego statusu powinien być wymieniony w decyzji administracyjnej jako strona postępowania. Brak prawidłowego oznaczenia strony oznacza, że decyzja pozbawiona jest jednego z jej podstawowych elementów. Ponadto, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, tymczasem organ II instancji w sposób ogólnikowy powołał się na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" lub "akta sprawy", w tym nagranie z przebiegu egzaminu, nie wskazując, jakie fakty na tej podstawie ustalił i ograniczając się do oceny zachowania egzaminatora ("w sposób niestaranny zweryfikował [...] tożsamość").
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wnosząc o jej oddalenie. Według organu wskazane w skardze argumenty nie wnoszą do sprawy jakichkolwiek nowych elementów i tym samym nie prowadzą do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Skarżący dopuścił do egzaminu osobę nieuprawnioną, podszywającą się pod osobę ujętą w wykazie osób przystępujących do egzaminu teoretycznego i legitymującego się dowodem tożsamości tej osoby. Po analizie akt sprawy SKO stwierdziło, iż nie tylko wobec osoby podszywającej się pod tożsamość R. S., ale również wobec innych osób egzaminowanych Skarżący w sposób niestaranny weryfikował ich tożsamość, naruszając przy tym § 14 pkt 1a i 15 pkt 1 rozporządzenia. Takie zachowanie niewątpliwie wysoce negatywne, mogło spowodować utratę zaufania oraz wzbudzić obawę o wiarygodność i rzetelność osoby egzaminatora, która wobec faktu, że przy wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych podlega ochronie przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu, nie może z racji pełnionych zadań być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej. Tym samym każde pojawiające się podejrzenie nierzetelności w wykonywaniu obowiązków uprawnia do uznania, że egzaminator nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano stan faktyczny i prawny sprawy oraz przedstawiono motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe. Kolegium stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie nie dopuszczono się naruszeń prawa podnoszonych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Działając w oparciu o art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3).
Przedmiotem oceny sądu w tym postępowaniu była decyzja SKO z 17 października 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia 17 sierpnia 2022 r. w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] Skarżącego, wpisanego pod nr [...].
Powodem skreślenia Skarżącego z ewidencji egzaminatorów było uznanie przez organy, że Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Na tej kwestii koncentrują się też zarzuty skargi, w której wskazano, że organy w nieuprawniony sposób przyjęły powyższą okoliczność za podstawę faktyczną wydania decyzji.
Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy przywołanej już ustawy o kierujących pojazdami.
Wymagania wobec egzaminatorów wyznaczone zostały w art. 58 u.k.p. W rozpatrywanej sprawie znaczenie ma art. 58 ust. 1 pkt. 8 u.k.p., w którym określono
że egzaminator daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Jednocześnie – działając w oparciu o art. 71 ust. 1 pkt. 2 u.k.p. - Marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań, o których mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1-9.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zatem ustalenie znaczenia i zakresu pojęcia "rękojmi należytego wykonywania obowiązków", o którym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p. Przepisy u.k.p. nie zawierają definicji legalnej wymienionego pojęcia. Według definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN "rękojmia" to "poręczenie, zagwarantowanie czegoś, gwarancja, zabezpieczenie, pewność, zapewnienie o czymś, przyrzeczenie czegoś". Zatem na "rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora" składa się zatem całokształt cech charakteru i właściwości osobistych egzaminatora, których suma daje gwarancję, że będzie on wykonywał swoje obowiązki rzetelnie i bezstronnie. Rękojmię, o której mowa w art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p. może zatem zapewniać jedynie osoba bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków poprzez gwarancję posiadania zarówno odpowiednich kwalifikacji zawodowych jak też odpowiednich predyspozycji etyczno-moralnych. Obowiązki egzaminatora mają bowiem szczególny charakter - wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów. Przy ocenie zatem "rękojmi należytego wykonywania obowiązków przez egzaminatora" liczy się dotychczasowa postawa kandydata na egzaminatora, która wespół z osiągniętymi kwalifikacjami zawodowymi winna dawać przekonanie o należytym wykonywaniu przezeń swoich obowiązków. W szczególności cechy osobiste kandydata, potwierdzone jego dotychczasowym postępowaniem, winny wykluczać obawy o jego uczciwość, wiarygodność, rzetelność i obiektywizm (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 395/01; wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 625/10 oraz wyrok NSA z 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10)
W rozstrzyganej sprawie organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach podkreślały, że Skarżący podczas przeprowadzanego egzaminu teoretycznego na prawo jazdy dokonał w sposób niestaranny i nierzetelny obowiązku potwierdzenia (zweryfikowania i ustalenia) tożsamości osób przystępujących do egzaminu, na skutek czego dopuścił do egzaminu osobę nieuprawnioną posługującą się nie swoim dowodem osobistym. Takim działaniem naruszył § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia, który zobowiązuje egzaminatora w związku z wykonywanymi czynnościami do potwierdzenia tożsamości osoby egzaminowanej. Co istotne, Skarżący nie zakwestionował tych ustaleń organów. Zarzuca im jednak to, że nie skonstruowały one wzorca należytego wykonania § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia, a skoro tego nie zrobiły to nie miały podstaw do stawienia wniosku o nierzetelnym i niesumiennym wykonywaniu obowiązków przez Skarżącego.
W ocenie Sądu zarzut Skarżącego jest nieuzasadniony. Zakres regulacji § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia nie budzi wątpliwości, jest jasny i podlega bezpośredniemu jego rozumieniu. Zaznaczyć należy, że weryfikacja osoby fizycznej co do zasady możliwa jest za pomocą dowodu osobistego (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3112/18). Wobec tego warunkiem prawidłowo wykonanego oznaczonego w w/w przepisie obowiązku będzie pozytywna weryfikacja tzn. ustalenie zgodności danych osobowych zawartych w dokumencie osobistym z cechami osoby tym dokumentem się posługującej np. wzrost, wiek, wygląd.
Zaznaczyć należy, że skoro treść § 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia nie budzi wątpliwości co do zakresu jego stosowania, zatem art. 7a § 1 k.p.a nie ma zastosowania. Podlega on bowiem realizacji w sytuacji, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. O istnieniu wątpliwości co do treści normy prawnej można niezaprzeczalnie mówić wówczas, gdy treść normy prawa po zastosowaniu różnych metod wykładni przepisów nadal budzi wątpliwości. Wydaje się jednak zasadne przyjęcie stanowiska, że w komentowanym przepisie chodzi o taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej. Mianowicie omawiana reguła jako reguła interpretacji jest dyrektywą wykładni funkcjonalnej, która wyklucza w procesie interpretacji przepisów prawa inne racje odwołujące się do wartości lub celów przypisywanych prawodawcy. Zapatrywanie, że zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony znajduje zastosowanie dopiero po uwzględnieniu wszystkich rodzajów dyrektyw interpretacyjnych, prowadzi do oczywistego absurdu, wykluczając spełnianie przez tę zasadę jakiejkolwiek rzeczywistej funkcji, a w szczególności roli wyznaczonej jej przez ustawodawcę (por. wyrok TK z 13 grudnia 2017 r., sygn.. akt SK 48/15, Dz.U. z 2017 r. poz. 2432).
Z akt administracyjnych wynika, że wymieniona czynność nie była zrealizowana przez Skarżącego prawidłowo. Jego wątpliwości powinna wzbudzić chociażby różnica wieku między osobą okazującą do weryfikacji tożsamości dowód osobisty a danymi zawartymi w tym dowodzie. Skarżący tej widocznej rozbieżności nie zauważył, co świadczy o niedołożeniu należytej staranności w wykonywaniu czynności dopuszczenia do egzaminu. Tym samym naruszył art. 63 ust. 1 pkt. 4 u.k.p., nakładający na egzaminatora rzetelne i bezstronne wykonywanie swoich obowiązków.
Należy również podkreślić, że art. 71 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nakłada na organ kategoryczny obowiązek skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów w sytuacji stwierdzenia jakiegokolwiek przypadku, który świadczy o utracie rękojmi należytego wykonywania obowiązków przez egzaminatora. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m.in. bezwzględne poszanowanie prawa (wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 361/15). Jak stwierdził NSA do podjęcia kwalifikacji, że dana osoba nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora wystarczy jednokrotny, negatywny, przejaw jego zachowania (wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn.. akt II GSK 361/15).
W niniejszej sprawie zastosowanie mieć będzie także art. 63 ust 2 u.k.p. Stanowi on, że egzaminator w czasie wykonywania obowiązków zawodowych podlega ochronie przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu. Dlatego – na co zwrócił uwagę NSA - jak każda osoba wykonująca funkcje publiczne musi dawać rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Od poziomu doświadczenia zawodowego egzaminatora oraz od jego rzetelności w wykonywaniu obowiązków zależy, czy właściwa osoba uzyska uprawnienie w zakresie kierowania pojazdem samochodowym. Każde podejrzenie o nierzetelność w wykonywaniu obowiązków egzaminatora uprawnia do uznania, że egzaminator nie spełnia podstawowego warunku, tj. rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków (por. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., II GSK 361/15).
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a jego wyniki dały podstawę do uznania, że Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Wynikająca z akt niniejszej sprawy ocena działania Skarżącego, jako egzaminatora, w obiektywny sposób jest nie do pogodzenia z wymaganą rzetelnością dla przyjęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków.
W przedmiotowej sprawie, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze należy stwierdzić, że organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, tj. zgromadziły i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy przez pryzmat przepisów znajdujących w sprawie zastosowanie. Dodatkowo należy wskazać, że Skarżący miał zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu, został bowiem zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, znał dowód, na podstawie których organ wszczął postępowanie. W toku postępowania odwoławczego Skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest on nieuzasadniony. W niniejszej sprawie stroną postępowania był wyłącznie Skarżący. Nie został on wprawdzie wymieniony na wstępie decyzji, lecz został uwzględniony w treści decyzji oraz w końcowej jej części, a mianowicie w rozdzielniku. Taki podgląd w tej kwestii wyraził także NSA stwierdzając, że w sytuacji gdy stroną postępowania jest jeden podmiot, oznaczenie go jako adresata decyzji wyłącznie w rozdzielniku decyzji nie stanowi istotnego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 674/07).
Z tego też względu - w odniesieniu do treści skargi - należy wskazać, że wszystkie podniesione w niej zarzuty są chybione.
Mając powyższe na uwadze Sąd podzielając słuszność argumentacji organu odwoławczego uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną i orzekł, jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI