III SA/Gl 895/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2026-09-01 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/ Dorota Fleszer Marzanna Sałuda /sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2026 r. sprawy ze skargi K. P. na czynność Prezydenta Miasta J. z dnia 17 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest czynność Prezydenta Miasta J. dalej organ - stwierdzona pismem z 17 lipca 2025r. którym to organ w związku z wnioskiem z dnia 15 stycznia 2024r. K. P. – dalej strona przyznał w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z 19 kwietnia 2023r. (znak sprawy [...]) tytułem: kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z miejsca pobytu 1 771,20 zł (w tym 23 % VAT), kosztów dojazdu do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. kwotę 25,30 zł oraz kosztów nadanej korespondencji kwotę 40,80 zł, tj. łącznie 1 506,10 zł. Oraz stwierdzenie, iż do wypłaty pozostaje kwota 331,20 zł. Wskazał organ, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego Sąd Rejonowy w M., Wydział III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022r. (sygn. akt [...]) ustanowił dla K. N. przedstawiciela w osobie adw. K. P., w celu reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta J.. Pismem z dnia 15 stycznia 2024r. przedstawiciel wnioskował do organu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z urzędu, kosztów dojazdu do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. oraz kosztów nadanej korespondencji w niniejszej sprawie tj. 6 x 6,80 zł. Wynagrodzenie przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 KPA w zw. z art. 184 § 1 KRO należy do kosztów postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 261 i n. KPA (zob. uchw. SN z 9.2.1989 r., III CZP 117/88, OSNC 1990, Nr 1, poz. 11). Organ wskazał, iż wysokość wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 KPA w zw. z art. 184 § 1 KRO - wobec braku w tym zakresie przepisów z zakresu postępowania administracyjnego - należy ustalać, stosując przez analogię zasady określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 9.3.2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 536). Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. Poz. 536) wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem ", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 Iipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. W świetle ust. 2 w/w przepisu wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju . Wskazał także organ, że jeżeli kuratorem strony, której miejsce pobytu nie jest znane jest adwokat, jego wynagrodzenie podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług. Przypomniał iż na gruncie przedmiotowej sprawy na stronę został nałożony obowiązek zapłaty kwoty 19 592,00 zł. Zatem w świetle § 2 pkt 5 rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10 000 zł do 50 000 z wynoszą - 3600 zł. Organ przyznał zatem wysokość kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 1 771,20 zł brutto (3 600,00 zł. x 40% + 23% VAT). Przywołał treść § 2 rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej i § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.) gdzie koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 -1,15 zł. Biorąc pod uwagę, że siedzibę przedstawiciela od siedziby MZDiM dzieli 11 km tytułem kosztu dojazdu przyznano kwotę 25,30 zł (2 x 11 km x 1,15). Tytułem nadanej korespondencji przedstawicielowi ustalono należność w kwocie 40,80 zł (6 x 6,80 zł). Organ stwierdził, iż wobec tego, iż dokonał na podstawie zawiadomienia z dnia 22 maja 2024r. (Znak [...]) uchylonego wyrokiem WSA z dnia 16 czerwca 2025r. (sygn. akt III SA/GI 600/24) na rzecz strony zapłaty kwoty 1 506,10 zł, na którą składała się: kwota 1 440,- zł z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z miejsca pobytu; kwota 25,30 zł tytułem kosztów dojazdu do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J.; kwota 40,80 zł z tytułu kosztów nadanej korespondencji do zapłaty pozostaje kwota 331.20 zł stanowiąca cześć nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z miejsca pobytu. W skardze do WSA w Gliwicach strona zarzuciła organowi: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia tj. art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. polegającym na przyjęciu, że organ wypłacił już skarżącej już kwotę 1505,10 zł, podczas gdy do dnia dzisiejszego - pomimo oficjalnego zapytania o przesłanie potwierdzenia wpłaty w/w kwoty na rachunek bankowy skarżącej, wbrew ciążącemu na organie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, skarżąca nie otrzymała żadnej odpowiedzi od organu, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że skarżąca otrzymała już wynagrodzenie z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej dla nieobecnego. W związku z powyższym wniosła o: stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie adwokatowi wynagrodzenia w pełnej wysokości wraz z należnymi i niezbędnymi wydatkami w sprawie w postaci uznanych przez organ I instancji w zawiadomieniu, a także dodatkowych wydatków w postaci 7,80 zł stanowiących koszt nadania niniejszej skargi, względnie o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji. Organ wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż gdy zostanie przedłożona faktura zostanie zapłacona cała kwota wskazana w zawiadomieniu z 17 lipca 2026r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi jest czynność Prezydenta J. z 17 lipca 2025 r. dotycząca przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z miejsca pobytu gdzie strona kwestionuje z kwoty przyznanej kwotę pozostająca do zapłaty - 331,20 zł. Wskazana czynność jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a."). Wobec tego objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Skarga została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a.. Kontrola zaskarżonej czynności pod względem zgodności z prawem wykazała, iż została ona podjęta z naruszeniem prawa. Z tego względu Sąd orzekł o jej bezskuteczności (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie Sad zauważa, iż organ zobowiązany do załatwienia wniosku strony w przedmiocie wypłaty wynagrodzenie przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 KPA w zw. z art. 184 § 1 KRO jako należących do kosztów postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 261 i n. KPA (zob. uchw. SN z 9.2.1989 r., III CZP 117/88, OSNC 1990, Nr 1, poz. 11 jest zobowiązany działać na podstawie i w granicach prawa. Stosując także obowiązujące przepisy prawa w odniesieniu do złożonego wniosku i dając wyrazy subsumpcji prawa do zaistniałego stanu faktycznego sprawy w podjętej czynności w tym zakresie winien dołączyć do akt sprawy nie tylko że złożony wniosek inicjujący postępowanie w sprawie ale także i dowody w oparciu o które pragnie dokonać rozliczenia i wypłaty należności z tytułu: kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z miejsca pobytu. Uwaga w tym zakresie jest o tyle istotna, iż organ przyznając przedstawicielowi w osobie adw. K. P. koszty pomocy prawnej łącznie 1771 zł udzielonej nieznanemu z miejsca pobytu K. N. przyjął zaskarżona czynnością iż do wypłaty pozostaje jedynie kwota 331.20 zł stanowiąca cześć nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej. Reszta bowiem należności została wypłacona na podstawie zawiadomienia z dnia 22 maja 2024r. Znak [...] co do kwoty 1506,10 zł. Ta też kwestia braku wpływu na konto strony skarżącej jest istotą sporu pomiędzy stronami. Tymczasem w aktach sprawy nadesłanych tut. Sądowi wraz ze skargą brak jest dowodu potwierdzającego uiszczenie kwoty 1506,10 zł na rzecz strony. Powyższe oznacza, iż w takim stanie rzeczy, gdy w aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów źródłowych na podstawie, których organ dokonał zaskarżonej w sprawie czynności Sąd nie może ocenić jej legalności . Powyższe powoduje, iż czynność organu z dnia 17 lipca 2026r. wymyka się spod kontroli Sądu. W sprawie doszło zatem do naruszenia zastosowanych w sprawie w/w przepisów zarówno § 1 ust. 1 rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. Poz. 536), § 2 pkt 5 rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez przyjęcie iż do wypłaty pozostaje kwota 331.20 zł w sytuacji gdy stosując w/w regulacje prawa należność z tytułu świadczonej pomocy prawnej wynosi 1 771,20 zł brutto. Naruszenie prawa polega w sprawie na tym, że organ powołując się na ustalone okoliczności stanu faktycznego nie poparł swych twierdzeń dokumentami źródłowymi w oparciu o które wywiódł swe ustalenia. W konsekwencji czego czynność organu nie znajduje oparcia w dowodach i dokumentach zawartych w aktach sprawy. W opisanej sytuacji w ocenie Sądu zaskarżona czynność jako nie poparta dokumentami źródłowymi nie może zostać uznana za odpowiadającą prawu w konsekwencji czego stwierdzono jej bezskuteczność . W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Gl 895/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.