III SA/Gl 88/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjeoświataprzedszkoleuchwałasamorząd terytorialnyfinansowanie zadań oświatowychkontrolanieobecność ucznia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Katowice dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych, uznając, że ograniczenie dotacji do 60 dni nieobecności dziecka jest uzasadnione.

Skarżąca, prowadząca niepubliczne przedszkole, zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Katowice w części dotyczącej trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych. Zarzuciła przekroczenie delegacji ustawowej poprzez ograniczenie przyznawania dotacji na ucznia do maksymalnie 60 dni nieobecności oraz uzależnienie jej od zapisu i ewidencji w dokumentacji przedszkola. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że uchwała nie narusza przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Sąd podkreślił, że dotacja przysługuje na ucznia faktycznie uczęszczającego na zajęcia, a ograniczenie czasowe jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A. B., prowadzącej Niepubliczne Przedszkole "T", na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym i publicznym placówkom oświatowym. Skarżąca kwestionowała § 3 ust. 8 uchwały, zarzucając przekroczenie delegacji ustawowej poprzez uzależnienie dotacji od zapisu i ewidencji ucznia oraz ograniczenie jej wypłaty do maksymalnie 60 dni nieobecności. Zdaniem skarżącej, przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie uzależniają wypłaty dotacji od frekwencji ani nie wskazują na ograniczenie czasowe. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że uchwała nie narusza prawa. Sąd uzasadnił, że dotacja przysługuje na ucznia faktycznie uczęszczającego na zajęcia, a ograniczenie czasowe do 60 dni nieobecności jest uzasadnione i mieści się w granicach delegacji ustawowej zawartej w art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Sąd podkreślił, że środki publiczne muszą być wydatkowane w sposób celowy, a dotacja ma na celu dofinansowanie realizacji zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, co wiąże się z faktycznym uczestnictwem dziecka.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie ograniczenie jest dopuszczalne i mieści się w granicach delegacji ustawowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dotacja przysługuje na ucznia faktycznie uczęszczającego na zajęcia, a ograniczenie czasowe do 60 dni nieobecności jest uzasadnione i nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania.

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 34 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacje są przekazywane na każdego ucznia, będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem.

u.f.z.o. art. 17 § ust. 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Organ prowadzący otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy.

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacja jest przyznawana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

u.s.g. art. 40 § ust.1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § ust.1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.p. art. 40 § ust.1

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 42 § ust.1

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 91

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 92 § ust. 1 pkt.1 i ust. 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.f.z.o. art. 2 § pkt 15

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Definicja organu prowadzącego.

u.f.z.o. art. 33 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 22 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 36 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Uprawnienie do wstępu i wglądu do dokumentacji oraz list obecności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Miasta Katowice przekroczyła delegację ustawową poprzez ograniczenie przyznawania dotacji na ucznia do maksymalnie 60 dni nieobecności. Uchwała Rady Miasta Katowice uzależniła przyznanie dotacji od zapisu i ewidencji ucznia w dokumentacji przedszkola, co jest niezgodne z ustawą.

Godne uwagi sformułowania

dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i zaewidencjonowanego w dokumentacji przedszkola lecz nie dłużej niż 60 dni dotacja przysługuje na każde dziecko, którego status przedszkolaka danego przedszkola (status ucznia w rozumieniu ustawy) jest niewątpliwy i bezsprzecznie wynika z dokumentacji przedszkola, a nadto, faktycznie uczęszczającego na mięcia w tymże przedszkolu. Dotacja jest przyznawana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki [...] mogą być realizowane tylko w stosunku do dzieci uczęszczających do placówki

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Adam Pawlyta

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania i rozliczania dotacji oświatowych dla placówek niepublicznych, w szczególności kwestii uzależnienia dotacji od frekwencji ucznia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych i uchwałami samorządowymi. Może mieć zastosowanie do podobnych przypadków w innych jednostkach samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania placówek oświatowych i interpretacji przepisów dotyczących dotacji, co jest istotne dla organów prowadzących przedszkola i szkół niepublicznych.

Czy przedszkole dostanie dotację, jeśli dziecko nie chodzi przez ponad 60 dni? WSA wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 88/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2029
art. 38 ust. 1 u.f.z.o.; art. 35 u.f.z.o.; art. 17 ust. 3 u.f.z.o.
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 28 października 2021 r. nr XL/867/21 w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 30 grudnia 2024 r. A. B., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: Przedszkole "T" – A. B. (dalej: skarżąca; strona) złożyła skargę na uchwałę Rady Miasta Katowice (dalej: organ) z 28 października 2021 r. Nr XL/867/21 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta Katowice niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (dalej: uchwała) w części, to jest w § 3 ust 8 uchwały i na postanowienia tego ustępu w następującym zakresie, a mianowicie:
a. "dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i zaewidencjonowanego w dokumentacji przedszkola (...)";
b. "lecz nie dłużej niż 60 dni ("...").
Jako podstawę prawną uchwały wskazano: art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust.1, art. 41 ust.1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372) oraz art. 12 pkt. 11, art. 40 ust.1, art. 42 ust.1, art. 91 i art. 92 ust. 1 pkt.1 i ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920 ze zm.), w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 ze zm.).
Skarżąca podniosła następujący zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie: art. 38 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 oraz w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: u.f.z.o.) poprzez przekroczenie delegacji ustawowej przez Radę Miasta Katowice poprzez: (A) określenie, że "dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i zaewidencjonowanego w dokumentacji przedszkola, szkoły podstawowej, w której jest zorganizowany oddział przedszkolny, poradni, innej formy wychowania przedszkolnego, za dany miesiąc, wg stanu uczniów na pierwszy dzień danego miesiąca, nawet jeżeli uczeń nie uczęszcza na zajęcia z powodu choroby lub innej usprawiedliwionej nieobecności potwierdzonej pisemnie przez rodziców/opiekunów prawnych ucznia, lecz nie dłużej niż 60 dni," bowiem wskazane ograniczenie czasowe jest niezasadne; (B) określenie, że dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i zaewidencjonowanego w dokumentacji przedszkola, podczas gdy dotacje oświatowe są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe.
W konsekwencji skarżąca domagała się: stwierdzenia nieważności ww. uchwały w zaskarżonej części; oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że prowadzi Niepubliczne Przedszkole "T" w Katowicach od 2012 r. Skarżąca otrzymywała w związku z prowadzeniem niepublicznego przedszkola dotacje oświatowe od Gminy, zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych (art. 17. ust. 3 u.f.z.o.). Wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie w sprawie zwrotu dotacji o sygn. akt [...] przez Prezydenta Miasta Katowice, a wcześniej prowadzona była kontrola dot. zgodności liczby dzieci i rzetelności danych wykazywanych w informacjach, jak również dot. prawidłowości wykorzystania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu Miasta K. za okres od 01 "01 2020 r. do 31.12.2022 r., znak kontroli: [...].
W dniu 28 października 2021 r. Rada Miasta Katowice podjęła uchwałę Nr XL/ 867/21 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta Katowice niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania.
W ocenie skarżącej wskazane sformułowanie zawarte w zaskarżonej części uchwały, tj. "dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i zaewidencjonowanego w dokumentacji przedszkola" stanowi przekroczenie delegacji ustawowej oraz narusza art. 34 ust. 2 u.f.z.o. w zw. z art. 17 ust. 3 u.f.z.o.
Z przepisu 38 ust. 1 u.f.z.o., w ocenie strony, wynika kompetencja ustawowa, która nie daje uprawnienia do wskazywania w uchwale dodatkowych kryteriów czy też zmian zasad obliczania dotacji, jak i regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, modyfikowania ustawowych zasad ustalania i udzielania dotacji, czy też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Uchwała powinna nadto uwzględniać istniejący stan prawny, a także brać pod uwagę istotę dotacji i jej charakter. Natomiast uchwała nie może modyfikować ustawowych zasad udzielania tych dotacji. Powołany przepis nie daje uprawnienia do wskazywania w uchwale dodatkowych kryteriów, czy też zmiany zasad obliczania wysokości dotacji.
Poza tym w ocenie skarżącej wskazane sformułowanie zawarte w zaskarżonej części uchwały, tj. "lecz nie dłużej niż 60 dni(...)"', stanowi przekroczenie delegacji ustawowej oraz narusza z art 34 ust. 2 u.f.z.o, w zw. z art. 17 ust. 3 u.f.z.o., bowiem wskazane ograniczenie czasowe jest niemiarodajne oraz niezasadne.
Natomiast w odpowiedzi na skargę wnoszono w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, ewentualnie - z ostrożności procesowej - o jej oddalenie.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie a limine skargi organ zwrócił uwagę, że na obecnym etapie toczącego się postępowania nie ma żadnej pewności, co najwyżej subiektywne jedynie przewidywania i przypuszczenia strony postępowania, że wydanie decyzji nastąpi w oparciu o zasadniczy materiał dowodowy, tj. protokół kontroli o znaku: [...], w tym zwłaszcza w związku z zaskarżoną regulacją zawartą w uchwale. Gdyby nawet tak się stało, jak dalej podnoszono w odpowiedzi na skargę, to z uwagi na przysługujące skarżącej środki odwoławcze w toku instancji oraz skargą do sądu administracyjnego w chwili obecnej nie ma żadnej pewności, że ewentualne w przyszłości negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie organu I instancji stanie się ostateczne i prawomocne. Dlatego zawarte w skardze twierdzenia to czysto hipotetyczne stany, przyszłe, wysoce niepewne i w oczywisty sposób oparte na subiektywnych przewidywaniach i przypuszczeniach. Podsumowując, na dzień złożenia skargi, w ocenie organu, skarżącej zaskarżoną uchwałą nie zostało odebrane lub ograniczone prawo do otrzymania dotacji w wysokości określonej w uchwale, wynikające z prawa materialnego tj. u.f.z.o., względnie został nałożony na nią nowy obowiązek (np. zwrot kwoty nadmiernie wykorzystanej dotacji) lub też zmieniony obowiązek dotychczas na niej ciążący.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, jak dalej przekonywano, również ze względów merytorycznych. Wbrew twierdzeniu skarżącej, jak dalej zaznaczono, § 3 ust. 8 uchwały, w części zaskarżonej, nie wykracza poza delegację ustawową, o której mowa w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Stwierdzenie "dotacja przysługuje na każdego ucznia zapisanego i zaewidencjonowanego w dokumentacji przedszkola" stanowi dopuszczalne normatywne uszczegółowienie pojęcia "na każde dziecko", albowiem zgodnie z przepisami u.f.z.o. i utrwaloną linią orzeczniczą dotacja przysługuje na każde dziecko, którego status przedszkolaka danego przedszkola (status ucznia w rozumieniu ustawy) jest niewątpliwy i bezsprzecznie wynika z dokumentacji przedszkola, a nadto, faktycznie uczęszczającego na mięcia w tymże przedszkolu. Trudno bowiem uznać, jakby wskazywała na to treść skargi, że ustawodawca używając pojęcia "na każde dziecko" dopuszczał przyznanie dotacji z pominięciem wskazanych wyżej okoliczności potwierdzających rzeczywisty pobyt dziecka w przedszkolu.
Nie jest również przekroczeniem delegacji, o której mowa w art. 38 ust. 1 u.f.z.o., zdaniem organu, stwierdzenie "lecz nie dłużej niż 60 dni". Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 427/24): "W świetle obowiązujących przepisów prawa nie budzi wątpliwości, że dotacja jest udzielana na ucznia. Art. 16 u.f.z.p. wyraźnie posługuje się sformułowaniem "na każdego ucznia". Również art. 34 ust. 2 u.f.z.o. wyraźnie stanowi, że dotacje są przekazywane na każdego ucznia, będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem. Istotne jest więc, że po pierwsze chodzi tu o osobę, która formalnie jest zapisana do przedszkola, a po drugie, która faktycznie do niego uczęszcza w danym miesiącu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Zaskarżona uchwała Rady Miasta Katowice z 28 października 2021 r. Nr XL 867/21 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta Katowice niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania jest aktem prawa miejscowego i wobec tego może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi jest stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie brzmienia § 3 ust. 8 uchwały. Skarga ta została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że prawo do zaskarżenia przysługuje tylko tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Legitymację skargową przyznaje tylko tym podmiotom, których indywidualny interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone zapisami takiej uchwały (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r., II OSK 1935/22). W związku z tym to na skarżącej ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi zatem konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 listopada 2023 r., I SA/Gl 1135/23; wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., I OSK 810/23; wyrok NSA z 23 lipca 2024 r., III FSK 97/24).
Na gruncie niniejszej sprawy skarżąca wywodzi swój interes prawny z faktu, że prowadziła przedszkole na terenie Miasta Katowice w momencie obowiązywania zaskarżonej uchwały. Zatem strona chcąc pozyskać dotację (oświatową) była zmuszona dostosować swoją działalność do jej regulacji. Z tej okoliczności skarżąca wywiodła swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż skarżąca jest organem prowadzącym w rozumieniu art. 2 pkt 15 u.f.z.o. Zgodnie bowiem z tym przepisem - ilekroć mowa o organie prowadzącym - należy przez to rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego oraz osobę fizyczną prowadzących przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę. Analiza przepisów u.f.z.o. (np. art. 33, 36) wskazuje, że adresatem zarówno regulacji tej ustawy w zakresie obowiązków związanych z dotacjami, jak również adresatem aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. - są organy prowadzące odpowiednio: przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę.
W ocenie Sądu strona wykazała, że przedmiotowa uchwała miała wpływ na jej sytuację prawną poprzez ograniczenia prawa do uzyskania dotacji oraz sposobu prowadzenia przedszkola. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna.
Skarżąca wobec regulacji § 3 ust 8 uchwały dowodzi, że jej treść narusza art. 38 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (aktualny tekst jedn. z 6 marca 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 439; dalej: u.f.z.o.) w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. oraz w zw. z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. Skarżąca argumentowała w uzasadnieniu skargi, że powołane wyżej przepisy "nie uzależniają wypłaty dotacji na dane dziecko, np. od frekwencji na zajęciach ani też nie wskazują, że dotacja przysługuje tylko za dni faktycznej obecności dziecka w przedszkolu". Poza tym, jak twierdziła strona, wskazane sformułowanie zawarte w zaskarżonej części uchwały, tj. "lecz nie dłużej niż 60 dni" stanowi przekroczenie delegacji ustawowej (ergo wydano ją bez podstawy prawnej) oraz narusza z art. 34 ust. 2 u.f.z.o, w zw. z art. 17 ust. 3 u.f.z.o., bowiem "wskazane ograniczenie czasowe jest niemiarodajne oraz niezasadne".
Zaskarżona uchwala została podjęta w oparciu o przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej uchwały) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 u.f.z.o. oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 34 ust. 2 u.f.z.o. oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Zgodnie z art. 36 ust. 2 u.f.z.o. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej uchwały) osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. - także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3 u.f.z.o. oraz ich weryfikacji.
Intencją ustawodawcy było przeniesienie na rzecz organu jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do ustalenia ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych, jak i trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. W tym celu, organ jednostki samorządu terytorialnego, zobowiązany jest stworzyć skuteczny system kontroli pozwalający na pełną weryfikację wykorzystywania przez beneficjentów przyznanych dotacji (por. wyrok NSA z 25 września 2015 r., II GSK 1746/14, Legalis nr 1395647). Nie może budzić bowiem wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty niewchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cele te, w odniesieniu do dotacji oświatowych, są realizowane poprzez stanowienie aktów prawa miejscowego określających szczegółowo reguły, procedury i granice kontroli, zgodnie z ustawową delegacją zawartą w art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Dotacja jest natomiast - zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. - przyznawana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Jest oczywiste, że zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej mogą być realizowane tylko w stosunku do dzieci uczęszczających do placówki, stąd obowiązek składania comiesięcznej informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki (argument z § 3 ust. 7 uchwały). Zwrócić przy tym należy uwagę, że dotacja została udzielona z budżetu Miasta Katowice, a więc ze środków publicznych, gospodarowanie którymi poddane jest szczególnemu reżimowi prawnemu. Brzmienie art. 35 ust. 1 u.f.z.o. przesądza o tym, że dotacja – jakkolwiek przeznaczona na określonego ucznia – musi być wykorzystana na cel w nim wskazany tj. na realizację zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Zestawienie przepisów art. 17 ust. 3 u.f.z.o. i art. 35 ust. 1 u.f.z.o. prowadzi do wniosku, że dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem/wychowankiem. Przymiot taki zapewne nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły/przedszkola/ośrodka.
Sąd nie podziela zatem argumentacji skargi, że cyt. "powołane wyżej przepisy nie uzależniają wypłaty dotacji na dane dziecko, np. od frekwencji na zajęciach ani też nie wskazują, że dotacja przysługuje tylko za dni faktycznej obecności dziecka w przedszkolu" (por. strona 4 in principio uzasadnienia). Odnosząc się do takiego poglądu, zdaniem Sądu, zasadne jest spostrzeżenie, że teoretycznie możliwa byłaby sytuacja, że w przedszkolu nie byłoby ani jednego ucznia a wystarczające byłoby tylko to, że organ prowadzący przedszkole pozostawałby jedynie "w gotowości do świadczenia usługi na rzecz uczniów". Idąc tokiem rozumowania pełnomocnika strony skarżącej w takiej sytuacji uzasadniona byłaby dotacja, gdyż okoliczność zawarcia umowy (przyznania dotacji) rodziłaby skutek w postaci finansowania samego faktu "gotowości przedszkola do świadczenia usługi w przyszłości". Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych we wskazanych już przepisach takiej sytuacji nie przewiduje, gdyż dofinansowaniu podlega zadanie czy to kształcenia, czy wychowania czy wreszcie opieki, które – z przyczyn oczywistych – nie może być wykonywane w stosunku do dziecka, któremu nie przysługuje status ucznia/ wychowanka (argument z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.).
W uzupełnieniu wyżej wskazanej argumentacji Sąd pragnie zwrócić uwagę, że celem dotacji ("oświatowej"), nie jest również dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego przedszkole (właściciela), lecz dofinansowywanie zadań przedszkola w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Co więcej zgodnie z art. 17 ust.3 u.f.z.o. ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być uczeń, wobec którego przedszkole realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki ("otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy...").
Kontynuując wyżej wskazane kwestie trzeba również zwrócić uwagę, że wykładnia obu ww. przepisów prowadzi do wniosku, że termin "każdy uczeń", o jakim stanowi art. 17 ust. 3 u.f.z.o., musi być rozumiany jako podmiot, który faktycznie korzysta z usług realizowanych przez przedszkole. Taki wniosek wynika z treści art. 35 ust. 1 u.f.z.o., który zadania finansowane dotacją określa jako kształcenie, wychowanie i opiekę. Te rodzaje aktywności placówki opiekuńczej wiążą się z faktycznym uczestnictwem dziecka w tego rodzaju działaniach. Dodać należy, że tylko faktyczne uczestnictwo w realizacji zadań przedszkola generuje niektóre wydatki określone w treści art. 35 ust. 1 u.f.z.o., więc takie, które mogą być pokrywane z dotacji. Ten aspekt jest również istotny przy dokonywaniu wykładni pojęcia "każdy uczeń", do jakiego odsyła treść art. 17 ust. 3 u.f.z.o. (por. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., II GSK 4795/16, Legalis nr 1631844).
Z tych też powodów przepisy ustawy uzależniają możliwość uzyskania dotacji od przedstawienia w określonym czasie planowanej liczby wychowanków (argument z art. 33 ust. 1 u.f.z.o.; art. 22 ust. 2 u.f.z.o.), a w wypadku kontroli poprawności wykorzystania dotacji możliwość kontroli list obecności uczniów z prawem do ich weryfikacji (np. art. 36 ust. 2 u.f.z.o.).
W związku z powyższym Sąd stoi na stanowisku, że sama potencjalna możliwość bycia uczniem/wychowankiem bez odniesienia tej kwestii do faktycznej frekwencji (rzeczywistego uczestnictwa) w zajęciach - nie może być pokryta z dotacji. Dotacja przysługuje bowiem z tytułu realizacji zadań a te można realizować tylko w stosunku do dziecka, któremu przysługuje status przedszkolaka (por. także: wyrok WSA w Lublinie z 13 lipca 2012 r., I SA/Lu 384/12, wyroki WSA w Warszawie z 30 października 2012 r., V SA/Wa 1226-1228/12). Sąd stoi również na stanowisku, że w ramach dotacji przysługującej przedszkolu nie mogły być sfinansowane wydatki na dziecko, które nie było uczniem, gdyż nie było w odniesieniu do niego realizowane zadanie, na które przysługuje dofinansowanie z budżetu gminy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2016 r., I SA/Gl 273/16, Legalis nr 1474971). Istotny jest, w ocenie Sądu, nie tyle węzeł prawny, ale faktyczne świadczenie spełniane w stosunku do dziecka, bo tylko ono daje podstawę do ubiegania się o dotację na podstawie u.f.z.o.
Z tego też powodu za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. W ocenie Sądu organ nie przekroczył bowiem zarzucanego mu w skardze upoważnienia ustawowego.
W uzupełnieniu wyżej wskazanej argumentacji można jeszcze dodać, że jak wskazuje brzmienie art. 38 ust. 1 u.f.z.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania dotacji.
"Tryb" w rozumieniu potocznym według słownika języka polskiego oznacza – ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw, metodę postępowania, sposób, system (por. E. Sobol red.: Nowy słownik języka polskiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 1050). W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie kontroli powinno być rozumiane jako działanie mające na celu sprawdzenie, zestawienie zastanego stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Uprawnienie do określenia trybu kontroli to z kolei ustalenie zasad na jakich będzie się ona odbywać, sposobu postępowania, procedury przeprowadzania kontroli. Nie może budzić wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty niewchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cele te, w odniesieniu do dotacji oświatowych, są realizowane poprzez stanowienie aktów prawa miejscowego określających szczegółowo reguły, procedury i granice kontroli, zgodnie z ustawową delegacją zawartą w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Wynika zatem z powyższego, że tryb oznacza jakiś system postępowania, może to być system kontroli wykorzystywania dotacji, czyli pełny zakres regulacji mających na celu sprawdzenie prawidłowości wykorzystywania dotacji (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., II GSK 1570/12, Legalis nr 776898). Sąd przy tym nie dostrzegł, aby kwestionowane również przez stronę ograniczenie czasowe "lecz nie dłużej niż 60 dni(...)", stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej oraz naruszało art. 34 ust. 2 u.f.z.o. w zw. z art. 17 ust. 3 u.f.z.o.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w całości skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI