III SA/GL 88/24

III SA/Gl 88/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
art. 230 ust.3, art. 234 ust. 2, art. 239 ust. 1a, 2 i 3, art. 157, art. 27
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Katowicach z dnia 22 listopada 2023 r. nr 4/2023 w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...] z 22 listopada 2023 r., Dyrektor Okręgowego Służby Więziennej w K. (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w B. (dalej jako: "organ I instancji" lub "Dyrektor") z 16 sierpnia 2023 r. o uznaniu sierż. sztab. A. G. (dalej jako: "strona" lub "skarżący") za winnego zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Postanowieniem nr [...] z 4 lipca 2023 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego, obwinionego o to że 29 czerwca 2023 r. około godziny [...] umieścił na profilu społecznościowym "[...]" innego funkcjonariusza wulgarny, a zarazem obraźliwy wpis, co stanowi naruszenie art. 157 ust. 1 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2022 r., poz. 2470 z późn. zm. - zwaną dalej "ustawą" lub "SW") w zakresie:
1) postępowania zgodnie ze złożonym ślubowaniem określonym w art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej,
2) postępowania w myśl art. 27 ustawy o Służbie Więziennej;
3) przestrzegania przepisów wydanych na podstawie ustawy o Służbie Więziennej, a w szczególności:
a) przepisu § 3, § 5, § 12 regulaminu nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej,
4) przestrzegania przepisów prawa, tj. art. 226 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny
- co podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej na podstawie art. 230 ust. 1 (czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem), ust. 2 (umyślne naruszenie dobrego imienia służby), ust. 3 pkt 9 (umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza) oraz ust. 4 (czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa).
Organ I instancji wskazał, iż z uzyskanych informacji wynika, że 29 czerwca 2023 r. pod postem (zdjęciem z promocji oficerskiej) innego funkcjonariusza zamieszczonego na portalu społecznościowym [...], skarżący zamieścił wulgarny oraz obraźliwy komentarz, dotyczący ww. funkcjonariusza.
Dyrektor jednostki został poinformowany o zaistniałym zdarzeniu 30 czerwca 2023r. przez funkcjonariusza innego niż obwiniony i pokrzywdzony.
6 lipca 2023 r. został przesłuchany funkcjonariusz, którego ów wpis dotyczył. Opisał on okoliczności zaistniałego zdarzenia. Wyjaśnił, iż 29 czerwca 2023 r. po zakończonych centralnych obchodach święta Służby Więziennej w W. oraz po otrzymaniu pierwszego stopnia w korpusie oficerów, o godzinie [...]umieścił na swoim profilu społecznościowym "[...]" zdjęcie w mundurze z promocji oficerskiej. O godzinie [...] wyświetlił mu się komunikat o skomentowaniu jego zdjęcia przez skarżącego o następującej treści: "[...]". Po odczytaniu niniejszego komentarza, niezwłocznie wykonał zrzut ekranu oraz usunął skarżącego z listy znajomych. Funkcjonariusz wyjaśnił, iż wpis ten był dla niego bardzo obraźliwy oraz oczerniał jego osobę publicznie, a po całym zdarzeniu skarżący nie próbował w żaden sposób go przeprosić. Nie potrafił wyjaśnić agresji werbalnej pod jego adresem, gdyż - jak wskazał - zawsze z szacunkiem odnosił się do skarżącego.
W trakcie przesłuchania skarżącego 31 lipca 2023 r. przyznał się on do zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Zgodził się z treścią postawionego mu zarzutu. Potwierdził fakt umieszczenia na profilu społecznościowym innego funkcjonariusza obraźliwego wpisu pod jego postem oraz oświadczył, iż jest mu bardzo przykro z powodu tego, iż zamieścił takowy wpis. Wyjaśnił, iż był wówczas pod wpływem silnych leków nasennych i nie było to skierowane bezpośrednio do kolegi. Swoje zachowanie próbował uzasadnić frustracją, niepowodzeniami w służbie oraz faktem odbywania kary dyscyplinarnej uprzednio prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Ponadto oznajmił, iż leczy się psychiatrycznie i powinien się izolować od środowiska służby. Nieopatrznie zobaczył post wstawiony przez kolegę z pracy i wyraził uogólniony żal pisząc takie wulgarne rzeczy. Wyjaśnił, iż będąc na zwolnieniu lekarskim nie mógł się w 100% odizolować od służby, ponieważ cały czas miał z nią kontakt, np. poprzez doręczenia pism w zakresie prowadzonego wówczas postępowania dyscyplinarnego. Zamieszczając ten wulgarny i obraźliwy wpis wyjaśnił, iż w ten sposób chciał wyrazić krytykę systemu awansowego, a nie samego funkcjonariusza. Na drugi dzień po dokonaniu wpisu na profilu funkcjonariusza po uzmysłowieniu sobie niestosowności tego komentarza, skarżący próbował nawiązać z nim kontakt, przeprosić go, twierdził, iż chciał usunąć również swój niestosowny komentarz, jednakże został on wcześniej usunięty. Obwiniony wyjaśnił również, iż w służbie funkcjonariusze (koledzy) odnoszą się do siebie w sposób bardzo swobodny i nie sądził, że funkcjonariusz tak źle odbierze zamieszczony przez niego wpis.
W konsekwencji po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego organ I instancji orzeczeniem nr [...] z 16 sierpnia 2023 r. wymierzył stronie karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Pismem z 13 września 2024 r. skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł odwołanie.
W jego treści zarzucił organowi obrazę prawa materialnego, a to art. 234 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wskutek jego błędnej wykładni i poprzez błędne przyjęcie, że w obliczu faktu, iż obwinionemu została uprzednio wymierzona kara dyscyplinarna w postaci ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej, ustawodawca nakłada na przełożonego dyscyplinarnego rodzaj kary dyscyplinarnej, jaka winna być wymierzona, podczas gdy z prawidłowej analizy treści przepisu art. 234 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że wykonanie tej kary polega między innymi na uprzedzeniu ukaranego, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może (potencjalnie) zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną. Z powyższego w sposób wyraźny i jednoznaczny wynika jedynie ewentualna możliwość wymierzenia obwinionemu kary surowszej wobec uprzedniego zastosowania kary, o której mowa w art. 234 ust. 1 ustawy, nie zaś obowiązek wydalenia obwinionego ze służby, jak podnoszone to jest w uzasadnieniu orzeczenia z 16 sierpnia 2023 r., jakoby "ustawodawca nakładał rodzaj wymierzonej kary dyscyplinarnej". Zarzucił również przyjęcie przez organ I instancji, że forma obrony obwinionego w poprzedniej sprawie dyscyplinarnej ma znaczenie dla wymiaru kary w niniejszej sprawie, uniemożliwiając orzeczenie kary łagodniejszej niż wydalenie ze służby.
Ponadto zarzucił rażącą niewspółmierność kary orzeczonej względem obwinionego.
W konsekwencji postawionych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, względnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej określonej w art. 262 pkt 1 albo 2 ustawy o Służbie Więziennej.
Organ odwoławczy nie uznał zasadności odwołania i zaskarżonym orzeczeniem z 22 listopada 2023 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Wskazał przy tym, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości co do popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego okoliczności. Zgromadzone dowody są dostateczne do wydania prawidłowego orzeczenia. Z tych względów brak jest podstaw do zastosowania art. 256 ust. 4 pkt 3 ustawy o SW, to jest uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przełożonemu dyscyplinarnemu.
Organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że w zakresie zarzutu pierwszego, dotyczącego obrazy prawa materialnego, poprzez błędne zinterpretowanie treści art. 234 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej należy w pierwszej zauważyć, iż w zakresie niniejszej sprawy zastosowanie ma ust. 2 wspomnianego przepisu, ponieważ ust. 1 nawiązuje do kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku, która w niniejszej sprawie nie miała zastosowania. Jest to o tyle istotne, iż ust. 1 odnosi się do wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukaraniu surowszą karą dyscyplinarną, natomiast ust. 2 wskazuje, iż kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej polega na przeprowadzeniu rozmowy, wytknięciu niewłaściwego postępowania i ostrzeżeniu, że za ponowne popełnienie czynu ukarany może zostać wydalony ze służby, a więc może implikować karę najsurowszą za powrót do naruszenia dyscypliny służbowej w postaci zakończenia stosunku służbowego. Tak więc zarzut o błędnej interpretacji przepisu art. 234 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej organ II instancji uznał za chybiony, bowiem przełożony dyscyplinarny słusznie poddał wykładni art. 234 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, który jest właściwy w opisywanym stanie faktycznym.
Odnosząc się do zarzutu rażącej niewspółmierność kary orzeczonej względem obwinionego organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł przesłanek do zastosowania art. 252 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej, ponieważ stopień winy lub szkodliwości nie może mieć miana nieznacznego biorąc pod uwagę stopień obraźliwości, wulgaryzmu i zasięgu artykułowanych treści. Ani właściwości i warunki osobiste skarżącego, ani dotychczasowy przebieg jego służby nie są w stanie uzasadnić przypuszczenia, że pomimo ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary będzie on przestrzegał dyscypliny i zasad etyki służbowej, kiedy to od ostatniego (niekwestionowanego przez obwinionego) wymierzenia kary nie upłynął nawet okres 6 miesięcy. Brak było więc podstaw do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 252 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, że zachowanie skarżącego nie miało szerokiego zasięgu i publicznego charakteru wskazał, że nie można zgodzić się z tą tezą, bowiem dostęp do tych treści miał każdy bez względu na czas w jakim był on dostępny. Wskazał na zaistnienie przesłanki dotyczącej działania z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, bowiem motywem działania obwinionego było ubliżenie, znieważenie i obraza kolegi z pracy, co stanowi nie tylko naruszenie wszelkich zasad i przepisów, ale z uwagi na czysto koleżeńskie relacje należy to działanie uznać jako karygodne i niedopuszczalne. Jak wskazał organ odwoławczy, Funkcjonariusze Służby Więziennej stanowią jeden zespół i wspólnie służyć mają społeczeństwu, a jednocześnie zobligowani są podejmować działania służące budowaniu zaufania do formacji. Zachowanie skarżącego, będące przedmiotem niniejszego postępowania, stoi w kategorycznej sprzeczności z tymi zasadami.
W końcowej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że czyn skarżącego, zawiniony i popełniony umyślnie, niewątpliwie powoduje następstwa szkodzące Służbie Więziennej, które muszą być wzięte pod uwagę przez przełożonych przy wymiarze kary, współmiernej do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia, zgodnie z art. 239 ustawy o Służby Więziennej. Organ wziął pod uwagę również dotychczasowy przebieg służby obwinionego. Zauważył, że utracił on mandat zaufania, bowiem mimo stwierdzenia naruszenia dyscypliny służbowej w czerwcu 2023r. w dalszym ciągu nie potrafi on podporządkować się obowiązującym regułom i zasadom. Co więcej, mimo ostrzeżenia jakie otrzymał w związku z poprzednio wymierzoną karą, świadomie naruszył dyscyplinę służbową mimo, iż posiadał wiedzę, że za ponowne popełnienie czynu ukarany może zostać wydalony ze służby. Zachodzi więc uzasadniona obawa, iż obwiniony ponownie wystąpi przeciwko porządkowi prawnemu.
Na kanwie opisanych okoliczności organ II instancji stwierdził, iż brak jest możliwości przychylenia się do wniosku obrony o uchylenie orzeczenia I instancji, oznaczałoby to bowiem dopuszczenie zarzucanych obwinionemu zachowań, uznanie ich bezkarności, a w konsekwencji mogłoby prowadzić do rozluźnienia dyscypliny służbowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji, podnosząc te same zarzuty co w odwołaniu.
W jej treści zarzucono organowi:
1. obrazę prawa materialnego, a to art. 234 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w skutek jego błędnej wykładni i poprzez błędne przyjęcie, że w obliczu faktu, iż obwinionemu została uprzednio wymierzona kara dyscyplinarna w postaci ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej, ustawodawca nakłada na przełożonego dyscyplinarnego rodzaj wymierzenia kary dyscyplinarnej, podczas gdy z prawidłowej analizy treści przepisu art. 234 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że wykonanie tej kary polega między innymi na uprzedzeniu ukaranego, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może (potencjalnie) zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszy karą dyscyplinarną, z czego w sposób wyraźny i jednoznaczny wynika jedynie ewentualna możliwość wymierzenia obwinionemu kary wydalenia ze służby a nie zastosowania takiej kary,
2. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 249 ust. 1 ustawy o SW poprzez błędne ustalenie, że postawa obwinionego, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przemawiały za zastosowaniem najsurowszej kary dyscyplinarnej, podczas gdy organ nie wziął pod uwagę dotychczasowego przebiegu służby, jego dobrej opinii,
3. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary poprzez:
- naruszenie art. 249 ust. 1 SW i błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne uznanie, że stopień winy lub szkodliwości dla służby nie może być uznany za nieznaczny, a warunki osobiste obwinionego i dotychczasowy przebieg służby nie uzasadniają przypuszczenia, że będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej,
- naruszenie art. 239 ust. 1 i ust. 1a poprzez jedynie powierzchowne i oderwane od przedmiotu niniejszej sprawy wzięcie pod uwagę dyrektyw wymiaru kary określonych w treści przepisu art. 239 ust. 1 i ust. 1a ustawy o Służbie Więziennej, odzwierciedlające się jedynie w wymienieniu (niepełnym) tychże dyrektyw, bez przypisania należytej wagi tym dyrektywom, oraz ujmowanie wagi takim okolicznościom, jak długi okres pozostawania przez obwinionego na służbie, jego pozytywne opinie służbowe, jak również brak wzięcia pod uwagę pobudek jego działania, podstawy w toku postępowania, wyrażenia skruchy, żalu, niezrozumienia dla swojego postępku, jak również nieprzypisanie należytej wagi sytuacji zdrowotnej obwinionego, jego załamania, które zostały przedstawione w wyjaśnieniach, gdzie obwiniony wskazywał, że jego motywacja wynikała z nieuzasadnionego impulsu wywołanego raczej żalem do instytucji służby jako takiej, nie zaś do konkretnej osoby pokrzywdzonego, jak również niewzięcie pod uwagę opinii pozytywnych, co doprowadziło do zastosowania tak rażąco niewspółmiernie wysokiej kary, radykalnej i nieproporcjonalnej do zarzucanego czynu,
- naruszenie art. 239 ust. 2 pkt 1 i 3 SW poprzez błędne przyjęcie, że obwiniony działał z motywacji zasługującej na szczególne potępienie w warunkach, gdzie z wyjaśnień obwinionego oraz znanych przełożonemu okoliczności życiowych i zdrowotnych obwinionego wynika, iż nie miał on woli obrażenia i znieważenia innego funkcjonariusza, co potwierdzają również zeznania pokrzywdzonego, który wskazał na właściwe dotychczas relacje z obwinionym i zaskoczenie jego wpisem, jak również poprzez błędne przyjęcie, że zachowanie obwinionego naruszyło dobre imię Służby Więziennej poprzez publiczne znieważenie innego funkcjonariusza i negatywny wydźwięk dla wizerunku Służby Więziennej, podczas gdy wpis obwinionego, do którego umieszczenia się przyznał, wyraził skruchę i współpracował w toku postępowania z rzecznikiem dyscyplinarnym, został natychmiast usunięty i nie osiągnął praktycznie nawet znikomego zasięgu w przestrzeni internetowej, gdyż istniał jedynie ok. 3 minuty jak również przyjęcie, że obwiniony lekceważąco traktuje przepisy prawa i innych funkcjonariuszy , podczas gdy w toku służby wyróżniał się on pozytywnie, a wpis był jedynie efektem jego złego stanu psychicznego,
- naruszenie art. 249 ust. 1 SW poprzez uznanie za niewiarygodne wyjaśnień obwinionego w przedmiocie jego motywacji i przyjęcie, że jego zachowanie zasługuje na szczególne potępienie i niewzięcie pod uwagę, że skarżący nie posiadał żadnej formy kontaktu z pokrzywdzonymi i nie mógł go przeprosić, bo wszelkie formy kontaktu do niego zostały mu zablokowane. Zarzucił także przyjęcie, że zachowanie obwinionego miało szeroki zasięg i było ze szkodą dla służby, podczas gdy w rzeczywistości wpis obwinionego znajdował się na profilu [...] pokrzywdzonego zaledwie około 3 minut, co wynika z zeznań pokrzywdzonego oraz ze zrzutu ekranu załączonego do akt sprawy, z czego wynika, że pokrzywdzony natychmiast po dodaniu komentarza przez obwinionego dostał informację o pojawieniu się komentarza, zrobił zrzut ekranu i natychmiast wpis usunął, co świadczy o tym, że nie jest prawdą, aby grono osób, do których komentarz obwinionego mógł dotrzeć do większej ilości osób,
4. naruszenie art. 157 ust. 1 SW w zw. z art. 226 § 1 Kk wobec błędnego przyjęcia, że obwiniony naruszył przepisy art. 226 § 1 k.k. podczas gdy zachowanie obwinionego nie pozostawało podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, gdyż pokrzywdzony nie pozostawał podczas wykonywania obowiązków służbowych, zaś jak wynika z wyjaśnień obwinionego, post został umieszczony bez woli znieważenia innego funkcjonariusza, już chociażby w uwagi na fakt, iż obwiniony również jest funkcjonariuszem, strony są kolegami z pracy i nie pozostawały w złych stosunkach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Oświadczył także, że wcześniejszym orzeczeniem z 9 czerwca 2023r. skarżący został uznany za winnego innych przewinień dyscyplinarnych i za to została mu wymierzona kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Sąd jako stan faktyczny sprawy przyjął stan przedstawiony w zaskarżonym orzeczeniu, gdyż uznał, że został on ustalony prawidłowo. Nie pozostawia on wątpliwości co do popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego i jego okoliczności.
Zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2023r., poz.1683 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego) - dalej powoływana jako SW, funkcjonariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz przestrzegać przepisów prawa, w szczególności niniejszej ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie.
Treść roty ślubowania zawarta jest z art. 41 ust. 1 SW i brzmi:
1. Podejmując służbę, funkcjonariusz składa pisemne ślubowanie według następującej roty:
"Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, wstępując do Służby Więziennej, ślubuję uroczyście: rzetelnie wykonywać powierzone mi zadania funkcjonariusza tej Służby i polecenia przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością o dobre imię służby.".
Stosownie zaś do art. 27 zd. 1 SW, funkcjonariusze i pracownicy powinni wykazywać się odpowiednim przygotowaniem ogólnym i zawodowym oraz wysokim poziomem moralnym, systematycznie dokształcać się i podnosić kwalifikacje zawodowe. (podkr. Sądu).
Oceniając treść zamieszczonego przez skarżącego wpisu na [...] kolegi z pracy, z którym łączyły go przecież poprawne stosunki, co obaj przyznali, trudno uznać, aby pozostawał on w zgodzie z tymi dyrektywami. Określenie kolegi mianem "[...]" i "[...]" z całą pewnością nie świadczy o poszanowaniu przez skarżącego godności ludzkiej kolegi ani o wysokim poziomie moralnym piszącego.
Taka treść w oczywisty sposób podważa autorytet osoby, której dotyczy wpis i nie buduje dobrego imienia służby wskazując, że zatrudnione są w niej osoby, które właśnie nie szanują innych osób.
Ponadto art. 230 ust. 3 SW wymienia przykłady zachowań skutkujących naruszeniem dyscypliny służbowej. Stosownie do art. 230 ust. 3 pkt 9 SW takim naruszeniem jest m.in. umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza, a treść komentarza – zdaniem Sądu – narusza takie dobra jak godność, cześć, dobre imię, a więc dobra osobiste. Uprawnione jest także przyjęcie umyślności w działaniu strony, która zdawała sprawę z tego, że treść wpisu jest obraźliwa, narusza dobre imię i godność innego funkcjonariusza i z tego powodu stanowi przewinienie dyscyplinarne a mimo tego, zamiaru wstawienia komentarza nie zaniechał. Godził się więc na to, że do takiego skutku dojdzie.
Fakt, że wpis pozostawał na [...] krótko bo ok. 3 min. nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Jest tak dlatego, że usunął go nie skarżący tknięty refleksją co do swego niewłaściwego zachowania, lecz osoba, której wpis ten dotyczył. Po wtóre, mimo, że został usunięty, był jednak widoczny dla potencjalnie znacznej ilości osób.
Zachowanie strony jest tym bardziej naganne, że – jak zeznał – "nie ma nic personalnie do tego chłopaka", a mimo to nie zawahał się publicznie go znieważyć.
Po wtóre zauważyć należy, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne tuż po ukaraniu go karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Kara ta została mu wymierzona 9 czerwca 2023r. (wzmianka na karcie 13 akt i w odpowiedzi na skargę), a wpis będący przedmiotem postępowania został przez skarżącego zamieszczony 29 czerwca 2023r., co pozwala na przyjęcie, że wymierzona uprzednio kara nie odniosła skutku wychowawczego i skarżący nadal dopuszcza się czynów nieetycznych.
Z powyższego ponad wszelką wątpliwość wynika, że organy obu instancji wykazały, że czyn skarżącego nosił znamiona przewinienia dyscyplinarnego i w związku z tym istniały podstawy do ukarania go karą dyscyplinarną.
Powstaje w tym miejscu pytanie, czy adekwatną do przewinienia była kara wydalenia ze służby, gdyż skarżący zarzucał, iż była to kara nieproporcjonalna. Sąd poglądu tego jednak nie podzielił.
Wybór kary dyscyplinarnej należy do przełożonego dyscyplinarnego, który ma swobodę przy jego dokonaniu. Nie oznacza to oczywiście dowolności, gdyż przełożony dyscyplinarny jest związany dyrektywami wymiaru kary zawartymi w art. 239 ustawy.
Zgodnie z art. 239 ust. 1a SW, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Przy czym, art. 239 ust. 2 i 3 SW wskazują, jakie okoliczności czynu wpływają na zaostrzenie wymiaru kary, a jakie na jej złagodzenie.
I tak, stosownie do ust. 2 na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ m.in. następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Służby Więziennej lub naruszenie dobrego imienia Służby Więziennej.
Obie te przesłanki zostały w sprawie spełnione, skoro przedmiotowe przewinienie zostało popełnione ok. 3 tygodnie po wymierzeniu kary za poprzednie przewinienie oraz doszło do naruszenia dobrego imienia służby i to zarówno przez poniżenie innego funkcjonariusza, jak i przedstawienie się przez skarżącego również będącego funkcjonariuszem, jako osoby naruszającej powszechnie przyjęte zasady moralne i współżycia społecznego.
3. Na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:
1) nieumyślność jego popełnienia;
2) podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie jego skutków;
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
Zdaniem Sądu żadna z ww. przesłanek nie została spełniona.
Jak już Sąd stwierdził na str. 10. uzasadnienia, działanie strony podjęte było w warunkach umyślności, skoro wiedział on o możliwości popełnienia przewinienia dyscyplinarnego poprzez zamieszczenie wpisu naruszającego rotę ślubowania i znieważającego innego funkcjonariusza, a mimo to - upubliczniając ten komentarz – na to się godził. O tym, że to nie skarżący podjął działania mające na celu zmniejszenie skutków wpisu poprzez jego usunięcie Sąd również już się wypowiadał. Nie można też mówić o braku doświadczenia zawodowego, skoro skarżący pozostawał w służbie od wielu lat. Natomiast o popełnieniu przewinienia poinformował przełożonego inny funkcjonariusz.
Z powyższego wynika, że zostały spełnione co najmniej dwie przesłanki uzasadniające zaostrzenie wymiaru kary (art. 239 ust. 2 pkt 2 i 3 SW) i ani jedna, która uzasadniałaby jej złagodzenie.
Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 i 1a SW poprzez powierzchowną i oderwaną od realiów sprawy analizę dyrektyw wymiaru kary, co zarzucał skarżący w pkt. 3 skargi.
Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art. 234 ust. 2 SW, gdyż przepis ten dotyczy kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, której w niniejszym postępowaniu organ nie orzekł. Natomiast kara wydalenia ze służby została skarżącemu wymierzona jako konsekwencja zdarzenia z 29 czerwca 2023r., a nie kary uprzednio wymierzonej w oparciu o art. 234 ust. 2 SW.
Nie może także przemawiać na korzyść skarżącego fakt szybkiego usunięcia wpisu, skoro nie on tego dokonał, co wskazuje na bezzasadność zarzutu z pkt.3 skargi, podobnie jak zarzutu bezzasadnego przyjęcia, że zachowanie obwinionego miało szeroki zasięg i było ze szkodą dla służby, skoro z wpisem mogła się zapoznać każda osoba mająca dostęp do [...] pokrzywdzonego.
Również zarzut naruszenia art. 157 SW w zw. z art. 226 Kk nie jest uzasadniony.
Z cytowanego już art. 157 SW wynika min., że funkcjonariusz ma obowiązek przestrzegać przepisów prawa. Natomiast art. 226 § 1 Kk stanowi, że kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
W przepisie tym dobrem chronionym jest powaga instytucji, którą reprezentuje funkcjonariusz i osoba przybrana. W ocenie Sądu użycie wobec innej osoby słów "[...]" i "[...]" w sposób oczywisty ma charakter znieważający. Pokrzywdzonym stał się oficer służby więziennej występujący w sytuacji oficjalnej i w mundurze, a więc funkcjonariusz publiczny. Dlatego uznać należy, że zniewaga miała związek z pełnieniem obowiązków służbowych, skoro pokrzywdzony występował wówczas nie jako osoba prywatna, lecz funkcjonariusz Służby Więziennej.
Co do tego, czy doszło w związku z tym do popełnienia przestępstwa i co do ewentualnego wymiaru kary Sąd się nie wypowiada, gdyż zagadnienia te nie należą do właściwości sądu administracyjnego. Tym niemniej jest władny ocenić, że działanie podjęte przez stronę stanowi czyn uzasadniający przyjęcie, że doszło do naruszenia prawa a w konsekwencji - popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Wobec powyższego zarzut powoda o niewspółmierności kary dyscyplinarnej do popełnionego przewinienia, w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, okazał się całkowicie chybiony.
Sąd zauważa, że kara wydalenia ze służby jest najsurowszą z kar, która może być orzeczona za przewinienie dyscyplinarne o znacznym stopniu szkodliwości. Jej orzeczenie świadczy o tym, że ukarany swoim zachowaniem udowodnił, iż nie powinien pełnić służby w Służbie Więziennej. W ocenie Sądu orzekającego, tak właśnie jest w przypadku skarżącego.
Przypomnieć bowiem należy, że uprzednio, tj. 9 czerwca 2023r. skarżący został ukarany karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej. Jak wynika z art. 234 ust. 2 SW, polega ona na przeprowadzeniu rozmowy, wytknięciu niewłaściwego postępowania i ostrzeżeniu, że za ponowne popełnienie czynu ukarany może zostać wydalony ze służby.
Powyższe wskazuje, że skarżący w pełni zdawał sobie sprawę z możliwych konsekwencji swego wpisu, a mimo to jednak zdecydował się na jego zamieszczenie pod postami innych znajomych awansowanego funkcjonariusza, którzy z okazji promocji oficerskiej składali mu gratulacje.
Użycie słowa "może" wskazuje, że to przełożony dyscyplinarny na podstawie całokształtu okoliczności sprawy ocenia, czy do wydalenia dojdzie. Tym niemniej pamiętać należy, że przełożony funkcjonariusza musi mieć na względzie nie tylko interes funkcjonariusza popełniającego przewinienie dyscyplinarne, ale także dobro służby i prawidłową realizację zdań stojących przed kierowaną przez niego placówką penitencjarną. Nie może więc tolerować zachowań, które takiemu dobru służby szkodzą, tym bardziej, że poprzedni środek dyscyplinujący – orzeczenie o niepełnej przydatności do służby - okazał się nieskuteczny.
Z powyższego wynika, że – biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym umyślność i działanie skarżącego w warunkach "recydywy" – wymierzonej kary nie można uznać za nadmiernie dolegliwą i rażąco nieproporcjonalną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, co zarzucał skarżący w pkt.3 skargi.
Przeciwnie, zgromadzone dowody pozwoliły na ustalenie, że stopień naruszenia przepisów w pełni uzasadniał dyscyplinarne wydalenie powoda ze służby. Swoim postępowaniem skarżący naruszył dobre imię służby więziennej, a zastosowana wobec niego kara uwzględniała wszystkie okoliczności tj. skutki i następstwa dla służby, pobudki działania, zachowanie obwinionego oraz dotychczasowy przebieg służby. W ocenie Sądu naganne zachowanie strony w dniu zdarzenia całkowicie dyskwalifikuje go z pełnienia służby i nie może tego zmienić nawet fakt, że był wcześniej nagradzany, jak również przyznał się do winy i wyraził skruchę. Jest tak tym bardziej, że służba strony nie była nienaganna, skoro został już raz ukarany karą dyscyplinarną.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 249 ust. 1 SW, zgodnie z którym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.
Z treści orzeczenia wynika, że organ takiej analizy dokonał, jednak doprowadziła ona do wniosku, że wymierzenie kary i to najsurowszej, jest uzasadnione.
Podsumowując: skarżący jako funkcjonariusz Służby Więziennej, powinien stać na straży porządku, przestrzegać zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością o dobre imię służby (art. 41 ust. 1 SW). Tym obowiązkom skarżący nie sprostał, a sposób naruszenia tych obowiązków, w pełni uzasadniał zastosowaną wobec niego karę.
Sąd uwzględnił, że kara wydalenia ze służby jest bardzo surowa i definitywnie kończy służbę strony, tym niemniej okoliczności sprawy w pełni uzasadniają jej zastosowanie, co organy obu instancji obszernie wykazały w treści swych orzeczeń.
Wobec tych ustaleń, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.