III SA/Gl 877/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę radnego na uchwałę Rady Powiatu dotyczącą zasad ustalania diet, uznając, że wyłączenie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady z sankcji za nieobecność na sesjach lub komisjach jest zgodne z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł radny J. N. na uchwałę Rady Powiatu Będzińskiego w sprawie ustalenia wysokości diet i zwrotu kosztów podróży służbowych radnych. Zarzucił on, że § 4 ust. 5 uchwały, który wyłącza przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady z sankcji obniżenia diety za nieobecność na sesjach lub komisjach, narusza zasadę równości radnych. Sąd uznał jednak, że Rada Powiatu miała kompetencję do ustalenia takich zasad, a wyłączenie tych funkcji z sankcji jest zgodne z art. 21 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, który pozwala na uwzględnienie pełnionej funkcji przy ustalaniu diet. W konsekwencji skargę oddalono.
Skarga została wniesiona przez radnego J. N. na uchwałę Rady Powiatu Będzińskiego dotyczącą ustalenia wysokości diet i zwrotu kosztów podróży służbowych radnych. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie zasady równości radnych przez § 4 ust. 5 uchwały, który wyłączał przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady z sankcji obniżenia diety w przypadku nieobecności na sesji lub posiedzeniu komisji. Skarżący argumentował, że jest to dyskryminacja pozostałych radnych, którzy podlegają takim obniżeniom. Rada Powiatu Będzińskiego wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na brak legitymacji skarżącego do jej wniesienia w trybie art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym, ponieważ uchylenie zaskarżonych zapisów nie poprawiłoby jego sytuacji prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy, uznał skargę za dopuszczalną, stwierdzając, że radny ma interes prawny w kwestionowaniu legalności uchwały dotyczącej ustalania diet. Jednakże, oceniając legalność uchwały, Sąd uznał, że Rada Powiatu działała w ramach swoich kompetencji wynikających z art. 21 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym. Przepis ten pozwala radzie na samodzielne ustalanie zasad przyznawania diet, w tym uwzględnianie pełnionych funkcji. Sąd uznał, że wyłączenie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady z sankcji za nieobecność, w związku z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji, jest uzasadnione i nie narusza prawa. Podobnie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w zróżnicowaniu obniżek diet dla różnych funkcji radnych. W związku z tym, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyłączenie to jest zgodne z prawem, ponieważ Rada Powiatu ma kompetencję do ustalenia zasad przyznawania diet, uwzględniając pełnione funkcje, a przepis art. 21 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym pozwala na takie zróżnicowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 21 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym daje radzie powiatu szerokie upoważnienie do ustalania zasad przyznawania diet, w tym uwzględniania pełnionych funkcji. Wyłączenie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady z sankcji za nieobecność, w związku z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji, mieści się w ramach tej kompetencji i nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.s.p. art. 21 § ust. 4
Ustawa o samorządzie powiatowym
Upoważnia radę powiatu do ustalenia zasad przyznawania diet radnym oraz zwrotu kosztów podróży służbowych, z uwzględnieniem pełnionych funkcji.
u.s.p. art. 87 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Reguluje legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu powiatu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym kontrolę aktów prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.
u.s.p. art. 79 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Określa, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna.
Ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw
Wspomniana w kontekście limitu wysokości diet.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Uchwała narusza zasadę równości radnych poprzez wyłączenie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady z sankcji obniżenia diety za nieobecność. Wyłączenie z sankcji jest nieuzasadnione i dyskryminujące pozostałych radnych. Redakcja przepisu narusza zasadę prawidłowego wnioskowania.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę na zasadach ustalonych przez radę powiatu [...] radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Rada powiatu przy ustalaniu wysokości diet radnych bierze pod uwagę funkcje pełnione przez radnego. w pojęciu "zasady" mieści się zarówno tryb rozliczeń diet i kosztów podróży, jak i sposób określenia ich wysokości dieta stanowi rekompensatę za utracone przez radnego zarobki, a zatem nie jest świadczeniem pracowniczym nie ma pełnej dowolności jedynym kryterium nadzoru jest legalność
Skład orzekający
Marzanna Sałuda
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Herman
przewodniczący
Beata Machcińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie zasad przyznawania diet radnym przez rady powiatów, kompetencje organów samorządowych, interes prawny w zaskarżaniu uchwał, zasada równości w samorządzie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania diet w radzie powiatu i interpretacji art. 21 ust. 4 u.s.p. Może być pomocne w innych sprawach dotyczących kompetencji rad gmin/powiatów w zakresie ustalania wynagrodzeń/diet.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy zasad wynagradzania radnych samorządowych, co jest tematem interesującym dla osób związanych z samorządem i prawników zajmujących się prawem administracyjnym. Wyjaśnia granice kompetencji rady powiatu w tym zakresie.
“Czy radny może kwestionować uchwałę o dietach, jeśli dotyczy ona innych radnych? WSA wyjaśnia.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 877/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1526
art. 21
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. N. na uchwałę Rady Powiatu Będzińskiego z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr IV/38/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości diet i zwrotu kosztów podróży służbowych Radnych Powiatu Będzińskiego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 września 2024 r. J. N. (skarżący, strona skarżąca) na podstawie art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym wniósł do WSA w Gliwicach skargę na § 4 ust. 5 w związku ust. 1 i 2 tegoż paragrafu oraz w związku z § 3 ust.1 pkt 1,2,3 i 6 uchwały Rady Powiatu Będzińskiego z dnia 26 sierpnia 2024 r. Nr IV/38/2024 "w sprawie ustalenia wysokości diet i zwrotu kosztów podróży służbowych Radnych Powiatu" (dalej: Uchwała), wnosząc o stwierdzenie nieważności w/w Uchwały w tej części. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż objęty jest działaniem prawa miejscowego, jakim jest uchwała Rady Powiatu Będzińskiego z dnia 26 sierpnia 2024 r. "w sprawie ustalenia wysokości diet i zwrotu kosztów podróży służbowych Radnych Powiatu", a nadto brał udział w procesie uchwalania tego prawa.
W jego ocenie w/w przepis narusza podstawową zasadę określającą, iż radni powiatu są równi w prawach i obowiązkach co ma uzasadnienie w treści Konstytucji RP. Rada przyjęła w sposób uprawniony w § 4 ust. 1, iż diety ulegają zmniejszeniu o 10% maksymalnej wysokości diety, określonej w § 3, w przypadku każdej nieobecności na sesji. W ustępie 2 tegoż paragrafu Rada w jego ocenie zasadnie przyjęła, iż "Diety ulegają zmniejszeniu o 7% maksymalnej wysokości diety, określonej w § 3, w przypadku każdej nieobecności na posiedzeniu komisji stałej, komisji doraźnej, zespołu kontrolnego Komisji Rewizyjnej, których radny jest członkiem." Jednocześnie Rada w sposób nieuprawniony postanowiła w 4 ust. 5 iż; "Zmniejszeń, o których mowa w ustępie 1 i 2 nie stosuje się do ustalania diety radnych pełniących funkcję przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Powiatu Będzińskiego w związku z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji." Zdaniem skarżącego zaskarżony przepis narusza także wewnętrzną spójność przedmiotowej uchwały. Rada przyjęła, iż każdy radny będący członkiem co najmniej dwóch komisji (wymóg statutowy) otrzymuje dietę w wysokości 55% podstawy określonej w ustawie budżetowej. Wybór radnego na określoną funkcję w Radzie skutkuje zwiększeniem diety do: 95% dla radnego pełniącego funkcję przewodniczącego Rady, 80% dla radnego pełniącego funkcję wiceprzewodniczącego Rady. Obowiązek uczestniczenia w posiedzeniach Rady i odpowiednich komisjach dotyczy wszystkich radnych (także przewodniczącego i wiceprzewodniczących Rady). Pełnienie dodatkowych obowiązków w związku z funkcją, na którą zostali wybrani, jest gratyfikowane odpowiednio wyższą kwotą diety radnego przyznaną przez Radę. Jest bezsporne, iż zrealizowanie obowiązku uczestniczenia w sesjach Rady i odpowiednich dwóch komisjach jest warunkiem wystarczającym aby - w świetle postanowień przedmiotowej uchwały- uzyskać dietę radnego w wysokości 55% podstawy. Jednakże przepis § 4 ust. 5 uchwały zaburza tę zasadę w nieuzasadniony sposób. W ocenie skarżącego o ile można przyjąć, że absencja radnego na posiedzeniu rady lub komisji branżowej skutkuje sankcją obniżenia wysokości diety odpowiednio o 10% lub 7 %, o tyle nieuzasadnione jest wyłączenie z tej zasady przewodniczącego i wiceprzewodniczących Rady. Uzasadnienie załączone do przedmiotowej uchwały nie wyjaśnia powodów wprowadzenia do uchwały przepisu dyskryminującego pozostałych radnych jednocześnie wyróżniającego troje radnych pełniących funkcje przewodniczącego i zastępców przewodniczącego Rady. W tej sytuacji wskazane trzy osoby są podwójnie wyróżnione w stosunku do pozostałych radnych: 1) zasadnie, bowiem otrzymują wyższe diety z racji pełnionych obowiązków, 2) bezzasadnie nie obejmują ich sankcje z powodu absencji na posiedzeniach Rady lubi komisji branżowych.
Skarżący wskazuje także, iż redakcja skarżonego przepisu narusza zasadę prawidłowego wnioskowania. Napisano w nim, iż odstąpienie od "zmniejszeń, o których mowa w ust. 1 i 2" w paragrafie 4 związane jest z pełnieniem funkcji przewodniczącego i wiceprzewodniczących Rady. Jednak przedmiotowy przepis nie określa charakteru tego związku, tj. np. nie wskazuje, czy w związku z absencją na w/w posiedzeniach zwiększa się zakres obowiązków wymienionych osób, wynikających w pełnionych funkcji. Sankcje wynikające w ustępu 1 i 2 paragrafu 3 uchwały w istocie dotyczą podstawowej części diety (55% podstawy) natomiast, nawet po zmniejszeniu diet wymienionych trzech osób o sankcje z ust. 1 i 2, ich diety pozostają proporcjonalnie wyższe, bowiem wynikają z pełnionych funkcji.
Rada Powiatu Będzińskiego, przyjmując zasadę wyróżnienia radnych pełniących trzy w/w określone funkcje, pominęła - bez wyjaśnienia - radnych pełniących funkcje przewodniczących i wiceprzewodniczących komisji branżowych oraz pominęła radnego pełniącego funkcję nieetatowego członka zarządu Powiatu (§3 ust.1 pkt 3 uchwały). Tych uchybień nie dostrzegł organ nadzoru zatem wniesienie skargi w ocenie strony jest zasadne .
W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2024r. skarżący podniósł, iż z treści uchwały wynika, że radni wymienieni w § 3 ust. 1 w punktach 1-7 pełnią określone funkcje uprawniające do uzyskania diety o podwyższonej wysokości, w opozycji do radnych wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 8 ("dla radnych nie pełniących funkcji wymienionych w pkt 1-7"). Z wszystkimi pełnionymi przez radnych funkcjami wiążą się określone zadania, jednak Organ uznał, że wykonywanie zadań związanych tylko z trzema funkcjami zasługuje na zwolnienie od sankcji finansowych określonych w § 4 ust. 1 i 2, odstępując od uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego wystąpiła dyskryminacja radnych ze względu na pełnienie funkcji innych niż wskazane w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, dotykająca radnych pełniących funkcje wskazane w § 3 ust. 1 pkt 3-7, w tym skarżącego. W ocenie skarżącego nie istnieje racjonalne uzasadnienie wykluczenia pozostałych radnych z obszaru działania § 4 ust. 5, w sytuacji nieobecności na sesji rady i komisjach związanych z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji. Podniósł także, iż Uchwała wprowadza nierówność w traktowaniu radnych pełniących funkcje w samorządzie powiatu. Nieobecność na sesji lub komisji radnego – etatowego członka zarządu nie skutkuje żadną sankcją bowiem pobierają oni stałe wynagrodzenie, zaś nieobecność na komisji lub radnego nieetatowego członka skutkuje obniżeniem diety na zasadach określonych w § 4 ust. 1 i 2 Uchwały .
Starosta Będziński wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, iż skarga została wniesiona w trybie art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1526 z późn. zm.)- zwanej dalej u.s.p. Zgodnie z wykładnią art.87 u.s.p. do wniesienia skargi w tym trybie legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego. Zatem podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Tym wymogom skarga nie zadośćuczyniła albowiem koncentruje się na wykazaniu, że inne osoby nie będą mieć zmniejszanych diet na takich samych zasadach jak skarżący. Tym samym, gdyby hipotetycznie przyjąć, że skarga zasługuje na uwzględnienie, to uchylenie zaskarżonych zapisów Uchwały nie poprawi w żaden sposób sytuacji prawnej Skarżącego, bowiem jego diety będą zmniejszane w oparciu o inne zapisy Uchwały.
Fakt, iż skarżący pełni funkcję radnego nie jest przesłanką do zaskarżania uchwał w trybie art. 87 ust. u.s.p. albowiem skarżący nie wykazał, że Uchwała w zaskarżonej części naruszyła jego interes prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej jako: p.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
W pierwszej kolejności Sąd jest zobowiązany zbadać czy skarga jest dopuszczalna. Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu stanowiącego gminy została uregulowana w art. 87 ust. 1 u.s.p. zgodnie z którym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z 20 listopada 2014 r., I OSK 1747/14). W doktrynie i orzecznictwie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego.
Interes prawny, do którego nawiązuje art. 87 ust. 1 u.s.p., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę. W konsekwencji skarżący musi wykazać związek pomiędzy zaskarżonym aktem, a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną, polegający na tym, że akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną, wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego, pozbawiając go pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację (wyroki NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1761/12, Lex nr 1311573 i z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, Lex nr 1391696). Sąd, rozpoznający tego rodzaju skargę, zobowiązany jest natomiast do zbadania, czy będąca przedmiotem skargi uchwała, narusza chroniony interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a nie interesy innych osób. Dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu, otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego, niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyroki NSA z 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 2019/06 oraz z 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1736/09, dostępne na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu skarżący, jako radny Powiatu Będzińskiego ma interes prawny w domaganiu się prawidłowego ustalenia sposobu obniżenia diet. Jak stanowi art. 21 ust 4 u.s.p. na zasadach ustalonych przez radę powiatu, z zastrzeżeniem ust. 5, radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Rada powiatu przy ustalaniu wysokości diet radnych bierze pod uwagę funkcje pełnione przez radnego. W ocenie Sądu w pojęciu zasad ustalania diet mieści się także zróżnicowanie wysokości diety, na którą to wysokość niewątpliwie ma wpływ jej obniżenie z związku z absencją na sesji lub na posiedzeniu komisji, których radny jest członkiem, w tym Komisji Nadzoru Rewizyjnego i Komisji Bezpieczeństwa i Zdrowia Publicznego. Skoro zatem Uchwała normuje kwestie związane z ustaleniem diet w tym ich zmniejszania (vide § 4 Uchwały) strona posiada interes prawny w kwestionowaniu legalności uchwały.
Przechodząc do oceny legalności Uchwały przypomnieć należy, iż po myśli § 3. 1. Maksymalna wysokość diety miesięcznej radnego - ze względu na pełnioną przez niego funkcję wynosi:
1) 95 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego pełniącego funkcję przewodniczącego Rady Powiatu
Będzińskiego;
2) 80 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego pełniącego funkcję wiceprzewodniczącego Rady Powiatu
Będzińskiego;
3) 95 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego pełniącego funkcję nieetatowego członka Zarządu Powiatu
Będzińskiego;
4) 70 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego pełniącego funkcję przewodniczącego komisji Rady Powiatu
Będzińskiego;
5) 65 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego pełniącego funkcję wiceprzewodniczącego komisji Rady
Powiatu Będzińskiego;
6) 55 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego będącego członkiem co najmniej dwóch komisji; ,
7) 50 % podstawy określonej w § 2 - dla radnego będącego członkiem jednej komisji; -
8) 40 % podstawy określonej w § 2 - dla radnych ńie pełniących funkcji wymienionych w pkt 1 -7.
Ust. 2 Jeżeli radny pełni jednocześnie kilka funkcji, o których mowa w ust. 1, przy ustalaniu maksymalnej wysokości diety miesięcznej tego radnego bierze się pod uwagę tylko tę funkcję, do której przypisana jest najwyższa wartość maksymalnej wysokości diety miesięcznej określonej w ust. 1.
Ust.3. Dieta przysługuje za każdy rozpoczęty miesiąc kalendarzowy pełnienia funkcji, proporcjonalnie do czasu pełnienia funkcji. Do wyliczeń przyjmuje się rzeczywistą liczbę dni w danym miesiącu.
Jak stanowi § 4 ust. 1. Diety ulegają zmniejszeniu o 10 % maksymalnej wysokości diety, określonej w § 3, w przypadku każdej nieobecności na sesji. Ust. 2. Diety ulegają zmniejszeniu o 7 % maksymalnej wysokości diety, określonej w § 3, w przypadku każdej nieobecności na posiedzeniu komisji stałej, komisji doraźnej, zespołu kontrolnego Komisji Rewizyjnej, których radny jest członkiem. Ust 3. W przypadku gdy w danym miesiącu nie odbędzie się sesja Rady, diety ulegają zmniejszeniu o 5 % maksymalnej wysokości diety, określonej w § 3. Ust. 4 w przypadku gdy w danym miesiącu nie odbędzie się posiedzenie żadnej z komisji, do której należy radny, diety ulegają zmniejszeniu o 5 % maksymalnej wysokości diety, określonej w § 3. Ust 5.Zmniejszeń, o których mowa w ust. 1 i2 nie stosuje się do ustalania diety radnych pełniących funkcję przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Powiatu Będzińskiego w związku z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji. Ust. 6 Zmniejszenia, o których mowa w ust. 1 i 2 nie następują w razie nieobecności spowodowanej podróżą służbową, zleconą przez przewodniczącego Rady Powiatu Będzińskiego lub reprezentowaniem Rady Powiatu Będzińskiego w miejscu i sytuacjach innych niż podróż służbowa, za wiedzą przewodniczącego Rady Powiatu Będzińskiego.
Stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, tak samo jak i pojęcie "sprzeczność z prawem". W wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 października 2023r. sygn. akt II SA /OL 723/23, co skład orzekający podziela w całości wskazano, iż do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał .
Kontrolowana Uchwała nie jest dotknięta wadą istotnego naruszenia prawa w zakresie unormowań objętych przedmiotem skargi strony. W szczególności nie doszło do jej wydania z naruszeniem art. 21 ust. 4 u.s.p., to jest przepisów wyznaczających kompetencję do jej wydania. Podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały w tym zakresie stanowił art. 21 ust. 4 u.s.p., który stanowi iż na zasadach ustalonych przez radę powiatu, z zastrzeżeniem ust. 5, radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Rada powiatu przy ustalaniu wysokości diet radnych bierze pod uwagę funkcje pełnione przez radnego. Po myśli ust. 5 wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2692). W świetle zatem brzmienia przepisu art. 21 ust. 4 u.s.p., rada powiatu może ustanowić zasady, na jakich radnemu będzie przysługiwała dieta. Na tle tego przepisu utrwalone jest stanowisko, że z użytego przez ustawodawcę sformułowania "na zasadach ustalonych przez radę" wynika, iż pozwala on radzie na dyskrecjonalne działanie. W pojęciu "zasady" mieści się zarówno tryb rozliczeń diet i kosztów podróży, jak i sposób określenia ich wysokości (tak słusznie NSA w wyroku z 17.12.1999 r., III SA 1580/99, LEX nr 41965).
Zauważyć przy tym trzeba, że posługując się terminem "dieta" ustawodawca nie sformułował legalnej definicji tego pojęcia. Rekonstruując jego znaczenie, należy mieć na względzie, że "dieta" oznacza "pieniądze przeznaczone na koszty utrzymania pracownika w podróży służbowej, a także wynagrodzenie dzienne dla ludzi pełniących funkcje społeczne, np. parlamentarzystów, radnych" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. 1, s. 612). Na gruncie tej definicji użyty przez ustawodawcę wyraz "dieta" należy rozumieć jako zwrot kosztów związanych z pełnieniem funkcji, co przemawia za kompensacyjnym jego charakterem. Jak wskazał NSA, dieta stanowi rekompensatę za utracone przez radnego zarobki, a zatem nie jest świadczeniem pracowniczym (por. wyrok NSA z 26.06.2014 r., II OSK 406/14, LEX nr 1519403). Tym samym przyjąć należy, że komentowany przepis art. 21 ust. 4 u.s.p. zawiera upoważnienie dla organu stanowiącego powiatu do sprecyzowania reguł (zasad), na jakich przysługiwać będzie rekompensata (wyrównanie wydatków i strat) w związku z wykonywaniem mandatu radnego. Ponadto, treść tego przepisu przesądza o konieczności zróżnicowania wysokości diet w zależności od funkcji pełnionych przez radnego, a więc m.in. przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady oraz przewodniczących komisji.
Podkreślenia wymaga, że zagadnienia związane z finansowaniem działań radnych należą do właściwości organów powiatu, który - z woli ustawodawcy - rozstrzyga o nich w sposób samodzielny, a granicą tej samodzielności jest sprzeczność z prawem, a zatem rozstrzygnięcie, co do istoty, inne niż tego wymaga obowiązujący przepis. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że kwestionowane zapisy uchwały w żaden sposób nie naruszają przepisów prawa i stanowią rozwinięcie cyt. art. 21 ust. 4 u.s.p., który, co należy podkreślić nie ogranicza dyskrecjonalnej władzy rady powiatu w tym zakresie nawet pojęciami niedookreślonymi. Delegacja określona w w/w przepisie ma bowiem zakres szeroki. W pełni uzasadnione zatem jest, pozbawienie prawa do części diety radnych, którzy nie brali udziału w sesji rady powiatu, czy byli nieobecni na posiedzeniu komisji stałej, komisji doraźnej, zespołu kontrolnego Komisji Rewizyjnej których radny był członkiem. Także uzasadnionym jest zmniejszenie diety, gdy brak jest sesji Rady w danym m-cu, nie odbędzie się w danym miesiącu posiedzenie żadnej z komisji do której należy radny.
Nieuzasadnionym jest zarzut, że Uchwała zawierając w § 4 ust. 5 regulacje iż zmniejszeń o których mowa w ust. 1 i 2 nie stosuje się do ustalania diety radnych pełniących funkcję przez przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Powiatu Będzińskiego w związku z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji , narusza prawo a w tym narusza normę kompetencyjną z art. 21 ust. 4 u.s.p. w sposób kwalifikujący się do kategorii istotnych naruszeń prawa. Wskazać należy, iż w ocenie Sądu jakkolwiek przepis ten pozwala radzie powiatu "swobodnie ustalić zasady przyznawania diet", to organ ten nie ma tu pełnej dowolności. Jednostki samorządu terytorialnego są budowane w układzie zdecentralizowanym. Oznacza to, że cechują się względną samodzielnością i niezależnością od innych organów państwa – zwłaszcza administracji rządowej. Samodzielność tych jednostek podlega ochronie sądowej (np. art. 2 ust. 3, art. 85 ust. 1 u.s.p., art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego nie oznacza jednak ich pełnej autonomii i podlegają one nadzorowi charakterystycznemu dla układu zdecentralizowanego (wynika to zarówno z art. 8 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r., art. 172 Konstytucji, jak i z rozdziału 8 ustawy o samorządzie powiatowym). W zakresie zadań własnych, a do takich należy zaliczyć samodzielność organizacyjną jednostek samorządu powiatowego w zakresie ustalania wysokości diet radnych, jedynym kryterium nadzoru jest legalność. Z ustawy o samorządzie powiatowym wynikają pewne ograniczenia w kształtowaniu owych zasad pobierania diet przez radnych. I tak w w/w art. 21 ust. 4 u.s.p. dano radzie powiatu upoważnienie do ustalenia zasadach przysługiwania diet radnym oraz zwrotu kosztów podróży służbowych. Dano także upoważnienie by przy ustalaniu wysokości diet radnych rada powiatu wzięła pod uwagę funkcję pełnione przez radnego. W możliwości ustalenia zasad przyznawania diet radnych danej radzie powiatu mieści się kompetencja rady powiatu polegająca na prawie do odstąpieniu od stosowanych zmniejszeń diet wobec określonego kręgu radnych z uwagi na ich funkcje. Z kompetencji tej Rada Powiatu Będzińskiego prawidłowo skorzystała w spornej Uchwale w § 4 ust. 5. Skoro bowiem Radzie Powiatu przy ustalaniu wysokości diet radnych przyznano prawo wzięcia pod uwagę funkcji pełnionych przez radnego, ustanowienie regulacji w § 4 ust. 5 Uchwały, iż zmniejszeń, o których mowa w ust. 1 i 2 nie stosuje się do ustalania diety radnych pełniących funkcję przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Powiatu Będzińskiego w związku z wykonywaniem zadań w ramach pełnionych funkcji znajduje oparcie w prawie. W przedmiotowej sprawie w § 4 ust. 5 Uchwały decydując o odstąpieniu od zmniejszenia diety Rada Powiatu wzięła niewątpliwie pod uwagę brzmienie art. 21 ust. 4 u.s.p.
Także w ocenie Sądu nie ma naruszenia prawa po stronie Rady Powiatu w ustanowieniu zapisów w Uchwale skutkujących zmniejszeniem, obniżeniem diety dla nieobecnego na sesji lub komisji radnego przy niestosowaniu takiego zmniejszenia dla etatowego członka zarządu. Skoro bowiem ustawodawca dał Radzie Powiatu w art. 21 ust 4 prawo ustalenia zasad przysługiwania diet radnym tym samym w zakresie tej delegacji zawiera się prawo do ustalenia zasad zmniejszenia diet dla radnego nieetatatowego członka zarządu nieobecnego na sesji lub posiedzeniu komisji przy braku takiego zmniejszenia w razie absencji osobowej etatowego członka zarządu. Sąd nie dopatrzył się także istotnego naruszenia prawa w sposobie ustalenia zmniejszeń, które skarżący uznaje za nieprawidłowe z tej przyczyny, iż różne są kwoty obniżeń dla radnego pełniącego funkcję przewodniczącego Rady Powiatu czy radnego nie pełniącego żadnych z funkcji opisanych w § 3 ust. 1 pkt 2-7. Skoro Rada Powiatu miała uprawnienie do ustalenia zasad przysługiwania diet radnemu, w czym mieści się także ustalenie maksymalnej wysokości diety m-nej ze względu na pełnioną funkcję, w konsekwencji zatem i obniżenie diety radnego z uwzględnieniem pełnionej funkcji wskutek jego nieobecności na sesji lub komisji opartej o tak ustaloną wysokość diety nie narusza prawa .
Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
-----------------------
2Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI