II SA/Ol 146/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę radnego na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu z powodu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego.
Skarżący, radny J.M., zaskarżył zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie jego mandatu. Wojewoda uznał, że J.M., jako prezes zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej prowadzącej działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, naruszył zakaz określony w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółdzielni, która zarządza nieruchomościami z udziałem gminy, stanowi naruszenie zakazu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę radnego J.M. na zarządzenie zastępcze Wojewody, które stwierdziło wygaśnięcie mandatu radnego. Powodem wygaśnięcia mandatu było prowadzenie przez J.M. działalności gospodarczej jako prezesa zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej, która zarządzała nieruchomościami z udziałem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Wojewoda argumentował, że narusza to zakaz określony w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, który zabrania radnym prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego lub zarządzania taką działalnością. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że nie zarządza bezpośrednio działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy i że mienie wspólnot mieszkaniowych nie jest mieniem komunalnym w rozumieniu przepisów. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd uznał, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółdzielni, która zarządza nieruchomościami z udziałem gminy, wyczerpuje znamiona zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego. Podkreślono antykorupcyjny cel przepisu oraz fakt, że nawet częściowe wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczające do wygaśnięcia mandatu. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne dotyczące braku dostępu do akt.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pełnienie funkcji prezesa zarządu spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza nieruchomościami z udziałem mienia komunalnego gminy, wyczerpuje znamiona zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, co stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym obejmuje również zarządzanie działalnością gospodarczą przez radnego w ramach organu kolegialnego (zarządu spółdzielni), gdy spółdzielnia wykorzystuje mienie komunalne. Podkreślono antykorupcyjny cel przepisu i wystarczalność samego faktu wykorzystania mienia komunalnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.s.g. art. 24f § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 98a § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
k.w. art. 383 § 1 pkt 5
Kodeks wyborczy
k.p.a. art. 73
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza nieruchomościami z udziałem mienia komunalnego, stanowi naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego. Wykorzystanie mienia komunalnego, nawet w części lub w sposób pośredni, jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego. Antykorupcyjny cel przepisów samorządowych przemawia za szeroką interpretacją zakazu. Zarzuty naruszenia prawa strony do przeglądania akt sprawy są niezasadne.
Odrzucone argumenty
Radny nie zarządza bezpośrednio działalnością gospodarczą spółdzielni, ponieważ jest to organ kolegialny, a on sam nie reprezentuje spółdzielni jednoosobowo. Mienie wspólnot mieszkaniowych, którymi zarządza spółdzielnia, nie jest mieniem komunalnym w rozumieniu ustawy. Gmina zarządza mieniem komunalnym za pośrednictwem Administracji Budynków Komunalnych, a nie spółdzielnia. Organ naruszył art. 7 k.p.a. odmawiając dostępu do akt sprawy.
Godne uwagi sformułowania
pełnienie funkcji członka zarządu spółdzielni nawet w przypadku, w którym w skład tego organu wchodzi więcej niż jedna osoba, a statut przewiduje zasadę reprezentacji łącznej, wyczerpuje znamiona określone w art. 24f ust.1 u.s.g. gdy spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego przez zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 24f u.s.g. należy rozumieć tzw. prowadzenie spraw czyli możliwość wywierania wpływu na wewnętrzny sposób funkcjonowania osoby prawnej (spółdzielni mieszkaniowej) a nie uprawnienie do reprezentacji osoby prawnej mienie komunalne będące we władaniu wspólnot mieszkaniowych, nie staje się własnością wspólnoty mieszkaniowej. ustawodawca w art. 24f ust. 1 u.s.g. nie wprowadza kryterium bezpośredniego związku funkcjonalnego wykorzystywania mienia komunalnego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sam fakt wykorzystania mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego. należy mieć na uwadze antykorupcyjny cel rozwiązań zawartych w ustawach samorządowych
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Matczak
członek
Adam Matuszak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym w kontekście zarządzania spółdzielniami mieszkaniowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego będącego prezesem zarządu spółdzielni mieszkaniowej zarządzającej nieruchomościami z udziałem mienia komunalnego. Interpretacja może być stosowana do podobnych przypadków zarządzania podmiotami wykorzystującymi mienie samorządowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów radnego i interpretacji przepisów ograniczających jego działalność, co jest istotne dla samorządowców i obywateli zainteresowanych transparentnością.
“Czy prezes spółdzielni mieszkaniowej może być radnym? Sąd rozstrzyga konflikt interesów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 146/12 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2012-04-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-02-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak Katarzyna Matczak Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6262 Radni 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Działalność gospodarcza Pracownicy samorządowi Sygn. powiązane II OSK 1741/12 - Postanowienie NSA z 2012-08-31 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 24f, art. 98ab ust. 2 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447 art. 2 Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J.M. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Uzasadnienie Zarządzeniem zastępczym wydanym w dniu "[...]", znak "[...]", Wojewoda działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako: u.s.g.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w "[...]" J. M. W uzasadnieniu wydanego zarządzenia zastępczego Wojewoda wskazał, że J. M., radny Rady Miejskiej w "[...]", jest prezesem zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w "[...]", prowadzącej działalność gospodarczą z wykorzystaniem należącego do gminy mienia. Zgodnie z art. 24f u.s.g. radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem, czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Stosownie do art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 ze zm.) rada stwierdza w drodze uchwały wygaśnięcie mandatu radnego na skutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Wojewoda podniósł, iż z przedłożonych organowi nadzoru pism Przewodniczącego Rady Miejskiej w "[...]" z dnia "[...]" oraz Sądu Rejonowego z dnia "[...]" wynika, że radny J. M. został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego jako prezes zarządu Spółdzielni w dniu "[...]" i pełni tą funkcję w dalszym ciągu. Spółdzielnia Mieszkaniowa zarządza częściami wspólnymi nieruchomości należących do wspólnot mieszkaniowych, w których lokale należą również do gminy "[...]". Ponadto, zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym jednym z przedmiotów działalności SM w "[...]" jest również zarządzenie nieruchomościami niestanowiącymi jej mienia lub mienia jej członków - na podstawie umowy zawartej z właścicielem (współwłaścicielem tej nieruchomości), lecz stanowiących mienie gminne. Dlatego też, w ocenie organu nadzoru, działalność taka z całą pewnością jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2) oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 1 ust. 6). Wojewoda argumentował, że wyrażony w art. 24f ust. 1 u.s.g. zakaz należy interpretować jako zakaz sprawowania zarządu działalnością gospodarczą w szerokim tego słowa znaczeniu. Niewątpliwie sprawowanie funkcji jednego z kilku członków kolegialnego organu spółdzielni prowadzącej działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego mieści się w zakresie ustawowego zakazu zarządzania taką działalnością przez radnego, jako podmiotu sprawującego funkcję publiczną. Ustawowy zakaz łączenia prowadzonej działalności z wykonywaną funkcją publiczną ma szeroki zakres i obejmuje zarówno zarządzanie samodzielne, jak też w ramach kolegialnego organu, w charakterze pracownika, jak też w innym charakterze, odpłatnie i nieodpłatnie. W świetle powyższego należało uznać, iż prowadzona przez Spółdzielnię Mieszkaniową działalność jest działalnością gospodarczą wykonywaną z wykorzystaniem mienia gminnego, zaś radny J. M. pełniąc funkcję prezesa zarządu Spółdzielni zarządza tą działalnością, a zatem narusza zakaz określony w art. 24f u.s.g. Z tego też względu, wobec niepodjęcia przez Radę Miejską uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego było konieczne. Skargę na powyższe zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]" wniósł do Sądu J. M. żądając jego uchylenia. Zakwestionowanemu aktowi organu nadzoru zarzucił dokonanie błędnej wykładni art. 24 ust. 1 i 1a u.s.g. polegającej na niewłaściwym uznaniu, iż jako radny prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy oraz naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez odmowę zapoznania się z aktami sprawy, co uniemożliwiło mu czynny udział w postępowaniu. Argumentował, że forma i zakres administrowania nieruchomościami, którymi zarządza SM w "[...]", są uregulowane uchwałami wspólnot oraz zawartymi umowami o zarząd pomiędzy spółdzielnią, a konkretną wspólnotą, z kolei gmina nie zlecała zarządzania lokalami komunalnymi Spółdzielni Mieszkaniowej. Wyjaśnił, że umowy zawierane ze wspólnotami są podpisywane ze Spółdzielnią, reprezentowaną przez zarząd, a Spółdzielnia zajmuje się administrowaniem nieruchomości będących w dyspozycji wspólnot mieszkaniowych. Spółdzielnia nie wykonuje więc stricte zarządu mienia komunalnego, bo taki zarząd prowadzi Gmina, tj. Burmistrz Miasta, a zarządcą tych lokali jest Administracja Budynków Komunalnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa skarżący wskazał, że organ dokonał błędnej wykładni art. 24 u.s.g. Podniósł, iż nie kwestionuje, że Spółdzielnia Mieszkaniowa, której jestem prezesem, prowadzi działalność gospodarczą. Organ nie ma jednak racji, twierdząc, że zakaz z art. 24f u.s.g. należy interpretować rozszerzająco i traktować jako zakaz wchodzenia w skład organu kolegialnego sprawującego zarząd nad działalnością gospodarczą. Statut SM w "[...]" stanowi, że organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest zarząd, zaś sposobem reprezentacji spółdzielni jest składanie oświadczenia woli za spółdzielnię przez przynajmniej dwóch członków tego zarządu lub jednego członka zarządu i pełnomocnika. Dlatego też konkluzja organu w przedmiocie zarządzania działalnością z wykorzystaniem mienia komunalnego, jest chybiona. Stanowisko organu byłoby słuszne, ale tylko w sytuacji, gdyby statut Spółdzielni przewidywał zarząd jednoosobowy, którym jest prezes. Z powyższego wynika, że pełniąc funkcję prezesa zarządu Spółdzielni nie zarządza się działalnością gospodarczą prowadzoną w ramach Spółdzielni. Dodatkowo argumentował, powołując się na orzecznictwo sądowe, iż błędnie przyjmuje organ, że prowadzona przez Spółdzielnię działalność gospodarcza jest wykonywana z wykorzystaniem mienia komunalnego. Aby radny lub zarządzany przez radnego przedsiębiorca mógł posługiwać się mieniem komunalnym, mienie to musi zostać radnemu udostępnione do wykorzystania, czyli radny musi otrzymać mienie komunalne do władania. Z kolei podstawą do wykorzystania mienia gminnego, o którym mowa w art. 24 f ust. 1 u.s.g., jest umowa cywilnoprawna (odpłatna - np.: umowa dzierżawy, umowa najmu lub nieodpłatna - umowa użyczenia), która jest jednocześnie tytułem prawnym do mienia komunalnego (władania nim). Natomiast w przypadku zawarcia umowy, której przedmiotem jest wyłącznie świadczenie usług na rzecz wspólnoty mieszkaniowej, w skład której wchodzą między innymi lokale należące do gminy, umowa ta dla przedsiębiorcy - będącego wykonawcą usługi - nie stanowi tytułu do władania mieniem gminnym. Zatem administrowanie przez Spółdzielnię Mieszkaniową w "[...]" nieruchomościami należącymi do wspólnot mieszkaniowych nie jest czynnością stricte zarządu mieniem komunalnym, bo taki zarząd prowadzi Gmina - to jest Burmistrz Miasta "[...]", a zarządcą tych lokali jest Administracja Budynków Komunalnych. We wszystkich umowach zawieranych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w "[...]", stroną była Spółdzielnia reprezentowana przez wieloosobowy zarząd, a nie skarżącego. Ponadto gmina ma prawo swobodnego dysponowania mieniem swoich zasobów - lokalami. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie ma na nie żadnego wpływu, a niezbędnym elementem, na którym opiera się zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych, jest wykorzystywanie w tej działalności mienia danej jednostki samorządu terytorialnego. Konkludując skarżący podniósł, że Wojewoda nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy a ponadto pozbawił go możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż pełnienie funkcji członka zarządu spółdzielni, nawet w przypadku, w którym w skład tego organu wchodzi więcej, niż jedna osoba, a statut przewiduje zasadę reprezentacji łącznej, wyczerpuje znamiona określone w art. 24f ust. 1 u.s.g., gdy spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego. Pogląd, iż działalność gospodarcza prowadzona przez SM w "[...]" w zakresie zarządzania częściami wspólnymi nieruchomości należących do wspólnot mieszkaniowych, w których lokale należą również do gminy "[...]", nie jest działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego, nie znajduje umocowania w świetle art. 24 f ust. 1 u.s.g., który nie zastrzega, iż jego zastosowanie uzależnione jest od posiadania przez gminę 100 procentowego udziału w prawie własności mienia wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej przez radnego, bądź zarządzania działalnością prowadzoną z jego wykorzystaniem. Podkreślił, że ustawodawca w art. 24f ust. 1 u.s.g. nie wprowadza kryterium bezpośredniego związku funkcjonalnego wykorzystywania mienia komunalnego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Korzystanie nie musi stanowić "istoty działalności gospodarczej", może to być korzystanie z mienia komunalnego w celu prowadzenia określonej części działalności gospodarczej. Z powołanego przepisu nie można wywodzić również innych przesłanek, które miałyby zawęzić zakres jego zastosowania. Sam fakt wykorzystania mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego. Ponadto, opisując przebieg postępowania w sprawie wyjaśnił, że niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. zarządzenie zastępcze wojewody. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu było zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]" stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego rady miejskiej. Zakres kontroli sądu administracyjnego dokonywanej w sprawach dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego pokrywa się z ogólnym zakresem sądowej kontroli legalności działania organów administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie wnikając w ocenę jego słuszności, czy celowości (v. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 291/07, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zarządzenie zastępcze wojewody o wygaśnięciu mandatu stanowi rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy, o jakim mowa w art. 3 par. 2 pkt 7 p.p.s.a. W powyższym utwierdza treść art. 98a ust. 3 u.s.g. odsyłającego przy zarządzeniach zastępczych do odpowiedniego stosowania art. 98 ustawy dotyczącego rozstrzygnięć nadzorczych. Podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia stanowił przepis art. 98a u.s.g. Stosownie do treści art. 98a ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U z 2011r. Nr 21, poz. 112 ze zm.) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (art. 98a ust. 2 u.s.g.). Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z przyczyny niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia (art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98 a ust. 3 u.s.g.). W stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonego zarządzenia zastępczego takim przepis art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowił, iż radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub był przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Z przepisu tego wynika więc nie tylko zakaz prowadzenia działalności na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, lecz również zarządzania taką działalnością lub występowania w charakterze pełnomocnika czy przedstawiciela w prowadzeniu takiej działalności. Skarżący jest prezesem spółdzielni mieszkaniowej która zarządza nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych których członkiem jest Gmina "[...]", której jest on radnym. Wojewoda opierając się na piśmie Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" ustalił, że jest to 35 wspólnot mieszkaniowych. Wbrew zarzutom skargi Wojewoda nie wskazał wśród nich Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Natomiast bez znaczenia jest kwestionowanie przez skarżącego przed Sądem zarządzania Wspólnotą "[...]", ponieważ nie podważa on faktu zarządzania przez spółdzielnię, której jest prezesem, pozostałymi 34 wspólnotami wskazanymi przez Wojewodę. Skarżący twierdzi, że nie zarządza działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółdzielnię. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2010r, Nr 220, poz. 1447 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i wydobywanie kopalin, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Natomiast z art. 1 ust 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika, że spółdzielnia może prowadzić również inną niż zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych swoich członków działalność gospodarczą. Stosownie do art. 48 § 1 powyższej ustawy organem zarządzającym w spółdzielni mieszkaniowej jest zarząd, który kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Dlatego jak to słusznie wskazuje Wojewoda, bez wątpienia pełnienie funkcji członka zarządu spółdzielni nawet w przypadku w którym w skład tego organu wchodzi więcej niż jedna osoba, a statut przewiduje zasadę reprezentacji łącznej, wyczerpuje znamiona określone w art. 24f ust.1 u.s.g. gdy spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego. Bez znaczenia jest to że skarżący nie może reprezentować spółdzielni jednoosobowo i w związku z tym umowy o zarządzanie podpisywał z inną uprawnioną do reprezentowania spółdzielni osobą a nawet to, że skarżący formalnie umów takich nie podpisywał. Problem ten został już wyczerpująco rozstrzygnięty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo NSA w wyrokach w sprawach sygn. akt. II OSK 718/10 i II OSK 877/10 stwierdził, że przez zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 24f u.s.g. należy rozumieć tzw. prowadzenie spraw czyli możliwość wywierania wpływu na wewnętrzny sposób funkcjonowania osoby prawnej (spółdzielni mieszkaniowej) a nie uprawnienie do reprezentacji osoby prawnej. Należy też podkreślić, że mienie komunalne będące we władaniu wspólnot mieszkaniowych, nie staje się własnością wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnoty mieszkaniowe są bowiem tworzone do wspólnego zarządzania lokalami mieszkalnymi należącymi do różnych podmiotów, w tym współwłasnych części budynków wielomieszkaniowych, a fakt wejścia lokalu mieszkalnego do wspólnoty mieszkaniowej nie zmienia jego właściciela. W stanie faktycznym niniejszej sprawy mienie to pozostaje nadal własnością gminy i należy w dalszym ciągu do mienia, z którego korzystanie w celu prowadzenia działalności gospodarczej wyczerpuje znamiona "korzystania z mienia komunalnego" z art. 24f ust. 1 u.s.g. Gmina wprawdzie zarządza własnymi zasobami mieszkaniowymi poprzez wspólnoty mieszkaniowe, ale ta forma gospodarowania lokalami nie oznacza wyłączenia tych zasobów z zakresu pojęciowego "mienia komunalnego" (tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1263/06 LEX nr 321487). Niewątpliwym zatem jest, że część mienia wspólnot mieszkaniowych, którym zarządza skarżący jest własnością Gminy "[...]" gdzie skarżący uzyskał mandat radnego. Ponadto ustawa o samorządzie gminnym nie określa wymiaru mienia komunalnego, z którego korzystanie (lub zarządzanie którym) wyczerpywałoby dyspozycję przepisu art. 24f ust. 1 tej ustawy (na takim stanowisku stanął też NSA w wyrokach z 16 września 2009r. sygn. akt II OSK 951/09, z dnia 17 listopada 2010r. sygn. akt II OSK 1840/10, z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt II OSK 1572/10 i z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1263/06. Na marginesie należy tylko zauważyć, iż z dokumentacji zebranej w postępowaniu nadzorczym wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w "[...]" zarządza między innymi nieruchomością Wspólnoty Mieszkaniowej przy "[...]", w której udział Gminy "[...]" wynosi 97%. W kontekście powyższego, odnosząc się do zarzutu, że to Gmina "[...]" zarządza za pomocą Administracji Budynków Komunalnych mieniem komunalnym a nie spółdzielnia która zarządza mieniem wspólnot mieszkaniowych, stwierdzić należy że jest on niezasadny. Trzeba tu dodać, że przy ocenie prawnej okoliczności w jakich znajduje się skarżący należy mieć na uwadze antykorupcyjny cel rozwiązań zawartych w ustawach samorządowych, w tym w art. 24f ust. 1 u.s.g., tj. przecięcie związków pomiędzy mieniem jednostki samorządowej a jej radnym w tym wyeliminowanie sytuacji, gdy radny poprzez wykorzystywanie swojej funkcji, uzyskiwałby nieuzasadnione korzyści, np. na rzecz zarządzanego mienia wspólnot mieszkaniowych. Zważywszy na rozległą działalność spółdzielni (której prezesem jest skarżący) w sferze zarządzania, ze względu na ilość wspólnot mieszkaniowych z udziałem Gminy, których nieruchomościami zarządza spółdzielnia w tak niewielkiej Gminie, o takie sytuacje nie jest trudno. Podkreślić też należy za Wojewodą, że ustawodawca w art. 24f ust. 1 u.s.g. nie wprowadza kryterium bezpośredniego związku funkcjonalnego wykorzystywania mienia komunalnego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Korzystanie to nie musi stanowić istoty działalności gospodarczej, może to być korzystanie z mienia komunalnego w celu prowadzenia określonej części działalności gospodarczej. Z powołanego przepisu nie można wywodzić również innych przesłanek, które miałyby zawęzić zakres jego stosowania. Sam fakt wykorzystywania mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanka do wygaśnięcia mandatu radnego. Konkluzja taka płynie z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 1 lipca 2010r. sygn. akt II OSK 921/10. Mając na uwadze powyższe wywody Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie zachodzi też wymagany w art. 24f ust 1 u.s.g. związek funkcjonalny wykorzystywanego mienia gminy z zarządzaną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W sprawie nie mają natomiast zastosowania poglądy prezentowane w powołanych w skardze wyrokach, które zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych, zostały skorygowane w trybie odwoławczym, prezentują odosobnione i kontrowersyjne tezy bądź straciły aktualność. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 73 k.p.a. poprzez odmowę przez organ prowadzący postępowanie, zapoznania się z aktami sprawy. Skarżący złożył wyjaśnienia w sprawie i brał udział w posiedzeniach rady których przedmiotem był wniosek Wojewody dotyczący wygaśnięcia mandatu skarżącego. Natomiast wniosek J. M. o doręczenie kserokopii pisma w związku z którym wszczęto postępowanie o wygaśnięcie mandatu został złożony na wyraźne jego żądanie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej i w tym trybie został załatwiony. Dopiero pismem z dnia "[...]" tj. po doręczeniu mu zarządzenia zastępczego, skarżący zwrócił się o wgląd do akt sprawy oraz nadesłanie ich kserokopii. Zatem nie sposób uznać, że organ naruszył przepisy k.p.a. dotyczące prawa strony do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Reasumując słusznie Wojewoda uznał, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy "[...]", w której radny uzyskał mandat. W tym stanie rzeczy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, radny znalazł się w sytuacji objętej dyspozycją art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda, zasadnie zatem stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego przysługującego skarżącemu Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI