III SA/Gl 875/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Wojewody na uchwałę Rady Miasta ustalającą skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej, uznając, że jej powołanie nie narusza prawa, mimo upływu terminu do przekazania spisów inwentaryzacyjnych.
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miasta dotyczącą ustalenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej, argumentując, że jej powołanie po terminie do sporządzenia spisów inwentaryzacyjnych jest niedopuszczalne i stanowi przekroczenie uprawnień. Rada Miasta argumentowała, że komisja funkcjonuje od lat i jej skład był wielokrotnie zmieniany. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że choć termin do przekazania spisów upłynął, nie oznacza to zakazu istnienia i powoływania komisji inwentaryzacyjnych, a uchwała nie narusza prawa w sposób istotny.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta M. w sprawie ustalenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta. Wojewoda zarzucił, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, w szczególności art. 17 ust. 2 w związku z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych, oraz art. 7 Konstytucji RP. Argumentował, że działalność komisji inwentaryzacyjnych zakończyła się z dniem 31 grudnia 2005 r., a zatem powoływanie lub zmiana składu takiej komisji po tym terminie jest niedopuszczalne. Podkreślił również, że inwentaryzacja mienia należy do kompetencji kierownika jednostki (Prezydenta Miasta), a nie komisji rady. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, wskazując na wieloletnie funkcjonowanie komisji i jej rolę w sporządzaniu spisów mienia komunalnego. Podniosła, że przepis art. 17a ust. 3, na który powoływał się Wojewoda, od dawna nie obowiązuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że choć termin do przekazania spisów inwentaryzacyjnych wojewodom upłynął z dniem 31 grudnia 2005 r., nie oznacza to zakazu istnienia i powoływania komisji inwentaryzacyjnych. Sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały, podkreślając, że Rada działała na podstawie obowiązujących przepisów, w tym art. 17 ust. 2 ustawy wprowadzającej oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie składu osobowego komisji inwentaryzacyjnej po terminie do przekazania spisów inwentaryzacyjnych nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć termin do przekazania spisów inwentaryzacyjnych upłynął z dniem 31 grudnia 2005 r., nie oznacza to zakazu istnienia i powoływania komisji inwentaryzacyjnych. Uchwała rady gminy w tym zakresie nie narusza prawa w sposób istotny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
ustawa wprowadzająca art. 17 § ust.2
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Spisy inwentaryzacyjne były sporządzane przez komisje inwentaryzacyjne powołane przez rady gminy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (zasada praworządności).
ustawa wprowadzająca art. 17 § ust.1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Gminy zobowiązane były do sporządzenia spisów inwentaryzacyjnych mienia ogólnonarodowego.
ustawa wprowadzająca art. 17a § ust.1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Gminy były zobowiązane do przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości.
ustawa wprowadzająca art. 17a § ust.2
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Termin przekazywania spisów inwentaryzacyjnych wojewodom upływał z dniem 31 grudnia 2005 r.
ustawa wprowadzająca art. 17a § ust.3
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
W stosunku do nieruchomości nieobjętych spisami, wojewoda wszczynał z urzędu postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia przez gminy własności nieruchomości (przepis uchylony).
u.s.g. art. 18 § ust.2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad zarządu mieniem gminy.
u.s.g. art. 21 § ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań.
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność w całości lub w części albo stwierdza naruszenie prawa.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
u.o.r. art. 4 § ust.3 pkt 3
Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości
Kierownik jednostki odpowiada za inwentaryzację.
u.o.r. art. 4 § ust.5
Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości
Kierownik jednostki odpowiada za inwentaryzację.
u.o.r. art. 3 § ust.1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości
Przepisy ustawy o rachunkowości mają zastosowanie do gmin.
u.s.g. art. 33 § ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Prezydent miasta wykonuje zadania gminy przy pomocy urzędu gminy.
u.s.g. art. 91 § ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nieważna jest uchwała jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem.
u.s.g. art. 93 § § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organ nadzoru może wnieść skargę do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie składu osobowego komisji inwentaryzacyjnej przez radę gminy nie narusza prawa, mimo upływu terminu do przekazania spisów inwentaryzacyjnych. Powołanie komisji inwentaryzacyjnej przez radę gminy nie stanowi przekroczenia jej kompetencji ani wkroczenia w kompetencje prezydenta miasta. Uchwała rady gminy nie narusza przepisów ustawy wprowadzającej ani Konstytucji RP w sposób istotny.
Odrzucone argumenty
Uchwała rady gminy ustalająca skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej jest sprzeczna z prawem, ponieważ została podjęta po terminie do sporządzenia spisów inwentaryzacyjnych. Powołanie komisji inwentaryzacyjnej przez radę gminy stanowi przekroczenie jej uprawnień i wkroczenie w kompetencje prezydenta miasta. Uchwała narusza art. 17 ust. 2 w związku z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej oraz art. 7 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Ustawodawca nie uzależnił bowiem terminu dokonania i przekazania spisów inwentaryzacyjnych od ustania instytucji komisji inwentaryzacyjnej. Zdaniem Sądu z treści przepisu art. 17a ust. 2 nie wynika, że działalność komisji inwentaryzacyjnych zakończyła się z dniem 31 grudnia 2005 r., lecz wynika, że tylko termin przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych upływa z dniem 31 grudnia 2005r., co nie oznacza, że ww. termin jest tożsamy z zakazem istnienia i powoływania takich komisji i tym samym z ich obsadą personalną.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Dorota Fleszer
członek
Adam Gołuch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji rady gminy w zakresie powoływania komisji inwentaryzacyjnych oraz relacji między terminem sporządzenia spisu a istnieniem komisji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia i przepisami przejściowymi ustawy o samorządzie terytorialnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących samorządu terytorialnego i historycznych procesów komunalizacji mienia, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Czy rada miasta może powołać komisję inwentaryzacyjną po latach? WSA rozstrzyga spór z Wojewodą.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 875/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-04-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Dorota Fleszer Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6263 Stałe komisje 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 7 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art. 17 ust.1, art. 17 ust.2, art. 17a Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia 23 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia składu osobowego komisji rady miasta oddala skargę. Uzasadnienie Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, skarżący, organ nadzoru) zaskarżył uchwałę Rady Miasta M. (dalej: Rada) nr [...] z dnia 23 maja 2024 r. w sprawie ustalenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta M., (zwanej dalej w skrócie: "uchwałą") w całości. Wojewoda, wniósł na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm. – zwanej dalej w skrócie: "u.s.g.") oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) (t.j. w Dz.U. z 2020 r. poz. 713 o stwierdzenie jej nieważności w całości jako sprzecznej z art. 17 ust. 2 w związku z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.), dalej jako : "ustawa wprowadzająca", w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), dalej jako Konstytucja RP. W uzasadnieniu skargi Wojewoda m.in. wskazał, że zaskarżona uchwała została oparta o przepis art. 17 ust. 2 ustawy oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Organ nadzoru stwierdził, że w § 1 przedmiotowej uchwały Rada postanowiła: Ustalić skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta M.: 1) S.R. 2) E. L. Z kolei - zgodnie z § 2 uchwały - na Przewodniczącego Komisji Inwentaryzacyjnej Rada Miasta M. postanowiła wybrać radnego S.R. Wojewoda zaznaczył, że Komisja Inwentaryzacyjna, której skład osobowy Rada Miasta ustaliła w przedmiotowej uchwale, została powołana uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie powołania Komisji Inwentaryzacyjnej. Uchwała ta została podjęta m. in. na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 1 ust. 2 ww. uchwały Zadaniem Komisji jest sporządzenie spisów mienia komunalnego. Z kolei w myśl § 1 ust. 2 tej uchwały - Szczegółowy zakres mienia podlegającego spisowi inwentaryzacyjnemu, a także sposób dokonywania inwentaryzacji określają przepisy rozdziału 2 ustawy wprowadzające Ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 22, poz. 191) oraz przepisy wydane przez Radę Ministrów na mocy delegacji z art. 17 ust. 7 ustawy. W uchwale tej Rada określiła również skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej (§ 1 ust. 1), który był zmieniany wraz z rozpoczęciem kolejnych kadencji Rady Miasta M.: - uchwałą nr [...] z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta. Uchwałą tą - zgodnie z § 3 - Rada postanowiła ustalić skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej jako komisji doraźnej Rady Miasta oraz wybrać jej Przewodniczącego (§ 4 uchwały), - uchwałą nr [...] z dnia 7 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta. Uchwałą tą - zgodnie z § 7 - Rada postanowiła ustalić skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej oraz wybrała jej Przewodniczącego, - uchwałą nr [...] z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta. Uchwałą tą - zgodnie z § 7 - Rada postanowiła ustalić skład osobowy doraźnej Komisji Inwentaryzacyjnej oraz wybrała jej Przewodniczącego, - uchwałą nr [...] dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta. Uchwałą tą - zgodnie z § 13 - Rada postanowiła ustalić skład osobowy doraźnej Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta oraz wybrała jej Przewodniczącego (§ 14), - uchwałą nr [...] z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej. Uchwałą tą - zgodnie z § 1 - Rada postanowiła ustalić skład osobowy Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta oraz wybrała jej Przewodniczącego (§ 2). Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy wprowadzającej gminy zobowiązane były do sporządzenia spisów inwentaryzacyjnych mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2,. Stosownie do unormowania zawartego w art. 17 ust. 2 ustawy spisy inwentaryzacyjne były sporządzane przez komisje inwentaryzacyjne powołane przez rady gminy. Przepisem art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 z późn. zm.) z dniem 22 września 2004 roku do ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych dodano przepis art. 17a. Zgodnie z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy gminy były zobowiązane do przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości, które stały się własnością gmin z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, a termin przekazywania upłynął z dniem 31 grudnia 2005 r. Oznacza to, że ustawodawca wprowadził regulacje obligujące gminy do przygotowania spisów inwentaryzacyjnych w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2005 roku. W stosunku do ww. nieruchomości nieobjętych spisami przekazanymi do dnia 31 grudnia 2005 r., postępowania administracyjne mogły być prowadzone (i nadal mogą być prowadzone w zakresie opisanym poniżej) w oparciu o uchylony już art. 17a ust. 3 ww. ustawy wprowadzającej. Przepis art. 17a ust. 3 tej ustawy stanowił, iż "w stosunku do nieruchomości nieobjętych tymi spisami, wojewoda wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia przez gminy własności nieruchomości." Przepis ten został uchylony z dniem 17 kwietnia 2020 r. przez art. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 462). Jego zastosowanie ma miejsce - stosownie do art. 14 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. w przypadku postępowań wszczętych z urzędu i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a zatem z dniem 17 kwietnia 2020 r. Zdaniem Wojewody z treści przepisu art. 17a ustawy wynika, iż działalność komisji inwentaryzacyjnych powoływanych w celu realizacji spisów nieruchomości zakończyła się z dniem 31 grudnia 2005 roku. Zatem powoływanie takiej komisji, czy też dokonywanie zmian w jej składzie, po tym terminie należy uznać za niedopuszczalne. Wojewoda podkreślił, że nawet gdyby, istniała potrzeba dokonywania spisów inwentaryzacyjnych komunalizowanego mienia, to i tak nie mogłaby być powołana do tego celu komisja rady, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że "Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy". Komisje stałe są powoływane przez radę gminy na okres kadencji rady, a w jej w skład mogą wchodzić wyłącznie radni. Nadto komisja stała oraz doraźna, o której mowa w tym przepisie, jest w istocie organem wewnętrznym tylko i wyłącznie organu stanowiącego gminy. Podstawowym zadaniem komisji jest merytoryczne przygotowanie pod obrady rady określonych projektów uchwał. Komisje są więc właściwie organami usprawniającymi pracę rady gminy, służącymi jej fachową pomocą przy wykonywaniu jej zadań. Przedmiot ich działania nie może wychodzić poza zakres właściwości rady gminy. Tymczasem, zgodnie z przepisami art. 4 ust. 3 pkt 3 i ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.), które mają zastosowanie również do gmin, powiatów, województw i ich związków, a także państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich: jednostek budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, za okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów odpowiada kierownik danej jednostki: tu Prezydent Miasta M.. Tak więc on osobiście, bądź, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przy pomocy Urzędu powinien dokonywać powyższych czynności, a nie komisja Rady Miasta. Nadto skarżący wskazał, iż komisja inwentaryzacyjna, która mogła być powołana w celu sporządzenia spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości, była szczególnym rodzajem komisji i powoływana była na podstawie przepisów szczególnych (tu: ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych). W jej skład nie musieli wchodzić - w odróżnieniu od komisji Rady powoływanych na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, radni. Szczegółowy sposób dokonywania inwentaryzacji mienia podlegającego komunalizacji został określony w instrukcji stanowiącej załącznik do uchwały nr 104 Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie sposobu dokonywania inwentaryzacji mienia komunalnego (M. P. Nr 30, poz. 235). Jak stanowi przepis ust. 2 w części II załącznika do ww. uchwały nr 104 Rady Ministrów "Rada gminy powołując komisję inwentaryzacyjną określa jej skład i wybiera przewodniczącego komisji. Rada gminy może rozstrzygnąć o wyborze zastępców przewodniczącego komisji lub ewentualnym podziale na zespoły (podkomisje) i ustaleniu przewodniczących zespołów albo decyzje te pozostawić komisji do ustalenia w wewnętrznym regulaminie pracy. Pożądane jest włączenie do składu komisji pracowników byłych terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i wojewódzkiego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami, którzy w imieniu Skarbu Państwa zarządzali mieniem państwowym. Powołanie do komisji pracowników organów stopnia wojewódzkiego powinno nastąpić w porozumieniu z właściwym wojewodą". W skład komisji inwentaryzacyjnej mogły zatem wchodzić osoby niebędące radnymi. Uchwała nr 104 Rady Ministrów utraciła moc z dniem 30 marca 2001 r. na podstawie art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268). Po tej dacie nie ukazały się nowe przepisy regulujące sposób dokonywania inwentaryzacji mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wskazany powyżej przepis Konstytucji RP stanowi jedną z podstawowych zasad działania organów administracji publicznej, czyli zasadę praworządności, z której wynika bezsprzecznie, iż organy administracji publicznej obowiązuje zasada: "co nie jest prawem dozwolone, jest zakazane". Wszelkie działania organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego muszą znaleźć oparcie w konkretnych regulacjach prawnych, przyznających jej określone kompetencje, których winna ściśle się trzymać. Działanie organu władzy publicznej bez wyraźnej podstawy prawnej bądź też z przekroczeniem wyrażonego w niej umocowania do dokonania określonych czynności nie może zostać uznane za legalne. Zdaniem organu nadzoru, uchwała jest sprzeczna z art. 17 ust. 2 w związku z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy, w związku z art. 7 Konstytucji RP, ponieważ z treści przepisów ustawy wynika, że gminy były zobowiązane do przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości, które stały się własnością gmin z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2005 roku. Z treści przepisu art. 17a ust. 2 ustawy bezsprzecznie wynika, iż działalność komisji inwentaryzacyjnych powoływanych w celu realizacji spisów nieruchomości zakończyła się z dniem 31 grudnia 2005 roku. Zatem zarówno powołanie takiej komisji, jak również ustalenie jej składu osobowego po tym terminie należy uznać za niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu nadzoru działanie Rady Miasta M., polegające na ustaleniu składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej powołanej uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie powołania Komisji Inwentaryzacyjnej, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i stanowi przekroczenie uprawnień przyznanych organowi stanowiącego gminy. Jednocześnie, przedmiotowe działanie Rady, w ocenie organu nadzoru, należy zakwalifikować jako wkroczenie w kompetencję Prezydenta Miasta jako kierownika jednostki, który ponosi odpowiedzialność za przeprowadzanie inwentaryzacji, o której mowa w przywołanych wyżej przepisach ustawy o rachunkowości. Ani organ stanowiący gminy, jakim jest Rada Miasta M. ani - tym bardziej - komisja będąca jej organem pomocniczym nie są uprawnione do podejmowania żadnych działań w zakresie inwentaryzacji mienia Miasta M. - skoro przepisy szczególne nie przewidują takich ich uprawnień. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o oddalenie skargi, podkreślając, że powołanie Komisji Inwentaryzacyjnej, było zgodne z przepisami prawa i nie stanowiło przekroczenie uprawnień przez organ. Rada podkreśliła fakt, iż Komisja Inwentaryzacyjna Rady Miasta M. funkcjonuje nieprzerwanie od 1990 roku i na mocy Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 19 czerwca 1990 r. w sprawie powołania Komisji Inwentaryzacyjnej przedmiotem jej działalności było sporządzenie spisów mienia komunalnego (ze zmianami składów osobowych w drodze uchwał nr; [...] z dnia 15 września 1994 r. oraz [...] z dnia 30 marca 1995 r.). Następnie, Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 17 grudnia 1998 r. została powołana Komisja Inwentaryzacyjna Rady Miasta M., zajmująca się również sporządzeniem spisów mienia komunalnego, której skład osobowy był zmieniany wraz z rozpoczęciem kolejnych kadencji Rady Miasta M. (uchwały nr: [...] z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie: ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta, [...] z dnia 7 grudnia 2006 r. w sprawie: ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta, [...] z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta, nr [...] z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta M., nr [...] z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej). Rada wskazała, iż wyrażone przez organ stanowisko znalazło także potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 roku (I OSK 2203/22), w którym to stwierdzono, że jedyną konsekwencją nieobjęcia spisem inwentaryzacyjnym nieruchomości, co do której komunalizacja nastąpiła ex lege na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, było przejście inicjatywy wydania decyzji w gestię Wojewody. Jeśli gmina nie dopełniła swoich obowiązków, związanych ze sporządzeniem spisów inwentaryzacyjnych do dnia 31 grudnia 2005 roku, a okazałoby się, że są nieruchomości skomunalizowane z mocy prawa, to jedynie Wojewoda, dysponując taką wiedzą, rzeczywiście był władny podjąć z urzędu postępowanie, zawiadamiając o tym strony, i wydać stosowną decyzję, potwierdzającą przejście praw. Ponadto Rada wskazała, iż na etapie przed wniesieniem skargi, skarżący powołał się na przepis art. 17a ust. 3, twierdząc, iż również w tym zakresie doszło do naruszeń, pomijając jednak fakt, iż przepis ten od ponad 4 lat nie obowiązuje, a więc rada gminy nie mogła naruszyć przepisu, który utracił moc. Powołanie tego w odpowiedzi na skargę ma podkreślić intencje skarżącego i od początku formułowanie błędnych zarzutów, nieodnoszących się do aktualnych rozwiązań legislacyjnych, wypaczając sens przepisów art. 17 i 17a ustawy wprowadzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podnieść również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą podjęcia uchwały Rady Miasta, zakwestionowanej przez organ nadzoru, był art. 17 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm), oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym. W skardze Wojewody zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 2, w zw. z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych (dalej: przepisów wprowadzających), w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie uchwały z naruszeniem przepisów, bowiem zdaniem skarżącego powołanie komisji inwentaryzacyjnych na podstawie w/w przepisów było niemożliwe, a organ działał w tym zakresie bez podstawy prawnej. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy wprowadzającej, gminy zobowiązane były do sporządzenia spisów inwentaryzacyjnych mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2, ustawy wprowadzającej, mienia ogólnonarodowego (państwowego) należącego do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 które to mienie stało się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin, oraz mienia ogólnonarodowego (państwowego) służącego użyteczności publicznej, należącego do: 1) rad narodowych miasta stołecznego Warszawy, miasta Krakowa i miasta Łodzi oraz terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w tych województwach miejskich, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 które stało się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem tych miast, jeżeli było położone w ich granicach administracyjnych, chyba że przepis szczególny stanowił inaczej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 17 ust. 2 ustawy wprowadzającej spisy inwentaryzacyjne były sporządzane przez komisje inwentaryzacyjne powołane przez rady gminy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy Rada Miasta formułując treść § 1 i § 2 zaskarżonej uchwały uprawniona była do określenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej oraz wybrać Przewodniczącego Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta M.. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie akceptuje stanowiska skarżącego, zgodnie z którym powołanie tejże Komisji Inwentaryzacyjnej nie jest zgodne z przepisami prawa i że stanowiło to przekroczenie uprawnień przez Radę. Jak również, że stanowiło to wkroczenie w kompetencję Prezydenta Miasta jako kierownika jednostki, który ponosi odpowiedzialność za przeprowadzenie inwentaryzacji. Ustawodawca nie uzależnił bowiem terminu dokonania i przekazania spisów inwentaryzacyjnych od ustania instytucji komisji inwentaryzacyjnej. Regulacja zaskarżonej uchwały nie stanowi więc istotnego naruszenie prawa, polegającego na określeniu ustalenia składu osobowego komisji inwentaryzacyjnej. W ocenie Sądu, w zaskarżonej uchwale nie mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, powodującym, że akt ten pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami art. 17 ust. 2, w zw. z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 7 Konstytucji RP. Sąd zauważył fakt, iż Komisja Inwentaryzacyjna Rady Miasta M. funkcjonuje nieprzerwanie od 1990 roku i na mocy Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 19 czerwca 1990 r. w sprawie powołania Komisji Inwentaryzacyjnej przedmiotem jej działalności było sporządzenie spisów mienia komunalnego (ze zmianami składów osobowych w drodze uchwał nr; [...] z dnia 15 września 1994 r. oraz [...] z dnia 30 marca 1995 r.). Następnie, Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 17 grudnia 1998 r. została powołana Komisja Inwentaryzacyjna Rady Miasta M., zajmująca się również sporządzeniem spisów mienia komunalnego, której skład osobowy był zmieniany wraz z rozpoczęciem kolejnych kadencji Rady Miasta M. (uchwały nr: [...] z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie: ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta, [...] z dnia 7 grudnia 2006 r. w sprawie: ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta, [...] z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta, nr [...] z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia składów osobowych Komisji stałych i doraźnych Rady Miasta M., nr [...] z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia składu osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej). Mając powyższe na względzie Rada Miasta M. X kadencji, podczas obrad III zwyczajnej sesji w dniu 23 maja 2024 r., podjęła zaskarżoną uchwałę, celem wskazania radnych do udziału w pracach komisji - a odbyło się to na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Wbrew postawionym w skardze zarzutom, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała narusza prawo w stopniu istotnym, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do istotnych naruszeń, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały należy zaliczyć: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał ( por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 21 marca 2019 r. sygn. III SA/Łd 25/19). W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część nie wywołują skutków prawnych od samego początku.(por. wyrok WSA w Olsztynie z 31 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Ol 887/18). Zdaniem Sądu z treści przepisu art. 17a ust. 2 nie wynika, że działalność komisji inwentaryzacyjnych zakończyła się z dniem 31 grudnia 2005 r., lecz wynika, że tylko termin przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych upływa z dniem 31 grudnia 2005r., co nie oznacza, że ww. termin jest tożsamy z zakazem istnienia i powoływania takich komisji i tym samym z ich obsadą personalną. A zatem Rada Gminy wbrew zarzutom skargi prawidłowo określiła podstawę prawną ustalenia skład osobowego Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miasta M.. Działała na podstawie i w granicach prawa, a w szczególności zgodnie z przepisem art. 17 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm), oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym nie naruszyła art. 7 Konstytucji RP oraz art. 17 ust. 2, w zw. z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie akceptuje stanowiska organu nadzoru, zgodnie z którym Rada Gminy nie miała ustawowego umocowania do określenia ustalenia składu komisji inwentaryzacyjnych. Ustawodawca nie uzależnił bowiem terminu przekazywania spisu inwentaryzacyjnego od terminu ustalenia składu komisji inwentaryzacyjnych. Regulacja zaskarżonej uchwały nie stanowi więc istotnego naruszenie prawa, polegającego na wadliwym określeniu składu osobowego komisji inwentaryzacyjnych. Reasumując w ocenie Sądu Rada Miasta M. nie dopuściła się istotnego naruszenia prawa, co skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały ponieważ z treści przepisu art. 17a ustawy wprowadzającej, co prawda wynika, iż termin przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych upływa z dniem 31 grudnia 2005r.,lecz nie oznacza, że upływa termin określający możliwość istnienia komisji inwentaryzacyjnych powoływanych w celu realizacji spisów nieruchomości. Ponadto zdaniem Sądu ustawodawca wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii naruszeń istotnych, tj. w szczególności w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały lub naruszenia procedury jej uchwalania. Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nieważna jest uchwała jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem, czego Sąd nie stwierdził. W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną uchwałę Rady Miasta M., Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie istotnego naruszenia wskazanych w skardze przepisów i z tej przyczyny skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI