III SA/Gl 847/23

III SA/Gl 847/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Małgorzata Herman
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a  ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lipca 2023 r. nr BP.501.870.2023.2337.LB3.432515 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 12 lipca 2023r. nr BP.501.870.2023.2337.LB3.432515 Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania skarżącej E. Sp. z o.o. w K. od decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 16 marca 2023r. – dalej strona, skarżący - o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną.
Dnia 7 stycznia 2023 r. w S. na ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej samochód marki [...] o nr rej. [...] oznakowanym jako "TAXI", w momencie kontroli był wykonywany przewoź pasażera, a samochodem tym kierował J. J., który wykonywał krajowy transport drogowy osób taksówką w imieniu przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o. Kierujący pojazdem do kontroli okazał prawo jazdy i dowód osobisty, kierowca nie okazał wypisu z licencji na przewozy drogowe osób taksówką. Dodatkowo kontrolowany oświadczył, że nie posiada w pojeździe wymaganego dokumentu co odnotowano w protokole.
Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją administracyjną z dnia 16 marca 2023 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 1. 12 załącznika nr 3 do ustawy dnia 27 października 2022r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U z 2022, poz. 2201 z o transporcie drogowym) - dalej u.t.d.
W odwołaniu strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegającego na dowolnej, a nie swobodnej i wszechstronnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dodatkowo zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 87 u.t.d. - poprzez uznanie że skarżący dopuścił się naruszenia, jednakże przedsiębiorca nie wyposażył kierowcy pojazdu w wypis z licencji, podczas gdy z okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona odwołująca dopełniła ciążącego na niej obowiązku, gdyż w toku sprawy udokumentowała, że 25 stycznia 2022 r. przekazała kierowcy wypis z licencji [...] o nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
W ocenie odwołującego organ dokonał pobieżnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego pomijając istotne fakty wpływające na stan faktyczny sprawy.
Organ II instancji po analizie akt sprawy i odwołania utrzymał w mocy sporną decyzję.
Zauważył przy tym, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Zdaniem Organu II instancji w sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92e ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.
W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Zgodnie z art. 87 ust. 4 u.t.d. podczas wykonywania przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję albo wypis z licencji. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym nakładana jest kara pieniężna w wysokości 500 zł za każdy.
Organ II instancji podzielił ocenę prawną organu I instancji, iż skoro kierujący pojazdem wykonującym w imieniu skarżącego krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką nie okazał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką podlega karze w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia określonego w załączniku nr 3 lp 1.12 do u.t.d.
Organ II instancji zaakcentował, iż protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez wniesienia zastrzeżeń i jest on w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym.
Organ II instancji zwrócił uwagę, iż na orzeczoną odpowiedzialność administracyjną nie mają wpływu podnoszone przez stronę okoliczności. Skarżący winien był upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie dopełnił swoich obowiązków w tym zakresie.
To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek dopilnowania, aby kierowca realizujący zadanie przewozowe był przed jego rozpoczęciem wyposażony we wszystkie wymagane dokumenty. Odpowiedzialności w tym zakresie jest niezależna od stopnia zawinienia strony. Także to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d. gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący organowi II instancji zarzucił :
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj.;
a. art. 92c u.t.d. poprzez ich niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na skarżącego mimo, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć, bowiem:
- dokonał wszelkich niezbędnych czynności aby zapobiec takowej sytuacji, tj. wyposażył oraz poinformował kierowcę o konsekwencjach braku posiadania wypisu z licencji co potwierdzają wyjaśnienia kierowcy J. J. wynikające z protokołu kontroli drogowej z 7 stycznia 2023 r.,
- kierowca uprawniony do wykonywania przewozu osób, zgodnie z brzmieniem umowy wykonuje go w miejscu i czasie wybranym przez zleceniobiorcę, a więc biorąc pod uwagę wnioski wyciągnięte przez organ, zadaniem przedsiębiorcy jest stały nadzór nad każdym kierowcą, tj. 24/7 na dobę, mimo że sama weryfikacja przed rozpoczęciem przewozu danego dnia nie daje gwarancji, że w trakcie jego wykonywania, wypis takowy, pomimo obowiązku posiadania go w pojeździć, nie zostanie przez kierowcę pozostawiony w innym miejscu czy też zagubiony,
- Skarżący dołożył należytej staranności i przezorności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu istniał realnie, zaś przez należytą staranność należy rozumieć uczynienie wszystkiego czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz (Wyrok WSA w Szczecinie z 4.03.2021 r., II SA/Sz 609/20, LEN nr 3167825.),
- Skarżący wskazał, że jako profesjonalny, świadomy, będący od wielu lat na rynku przedsiębiorca, korzystając z wieloletnich doświadczeń, wprowadza takie zasady, polecenia i organizację, aby do naruszeń nie dochodziło,
- nie jest możliwe, aby przedsiębiorca prowadzący dużą firmę zajmował się osobiście nadzorem i kontrolą wszystkich kierowców i innych pracowników, w sytuacji gdy wykonują oni zlecenie w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
- E. Sp. z o.o. posiada rozbudowany system informacyjny w postaci zasad współpracy, z którymi to kierowca zapoznaje się przed rozpoczęciem wykonywania przewozu osób oraz musi je zaakceptować, co też jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia wykonywania przewozu osób,
- E. Sp. z o.o. dokonuje weryfikacji kierowców i pojazdów, za pośrednictwem których wykonują przewóz osób, z których to czynności sporządza się stosowną dokumentację,
- wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji [...], [...], [...] nie jest możliwe bez uprzedniego dodania fotografii wypisu z licencji w panelu kierowcy,
- codzienna kontrola pojazdu należy do obowiązków kierowcy, w tym w zakresie posiadania w trakcie wykonywania zlecenia stosownych dokumentów, co oznacza, że to kierowca nie dopełnił ciążącego konkretnie na nim obowiązku. Powyższe potwierdza :
- znajdujące się w aktach sprawy poświadczone za zgodność z oryginałem potwierdzenie odbioru wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką nr [...] z licencji [...] z dnia 25 stycznia 2022 r., w którym to kierowca oświadczył, że ponosi odpowiedzialność za niezgodności wynikające ze złamania lokalnych przepisów, w tym dot. obowiązku posiadania przy sobie wypisu taxi,
- zaakceptowane przez kierowcę zasady współpracy, które to w § 3.11.2 wskazują, na ustawowy obowiązek posiadania w pojeździć w trakcie wykonywania zlecenia wypisu z licencji,
- dodana fotografia wypisu z licencji do panelu kierowcy E. Sp. z o.o.,
- dodana fotografia wypisu z licencji do panelu kierowcy aplikacji przewozowych, bez której to, aplikacja nie zezwoli na wykonywanie przejazdów.
b. art. 92a ust. 1,3,7 w zw. z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy, przez jego zastosowanie wynikające z błędnej wykładni i uznania, że skarżąca dopuściła się naruszenia bowiem nie zastosowała rozwiązań aby do tego typu naruszeń nie dochodziło oraz przedsiębiorca powinien tak zorganizować pracę kierowcy, aby nie doszło do wskazanego naruszenia w sytuacji gdy lp.1.12 załącznika numer 3 do ustawy wskazuje na "wyposażenie", które należy wykładać zgodnie z encyklopedią PWN jako "zaopatrzenie w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś", nie zaś jak wskazano w treści uzasadnienia jako nadzór, nie są to bowiem synonimy, co w zaistniałej sprawie prowadzi do rozszerzającej wykładni przepisów.
Wskazując na ww. zarzuty wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d.
Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że:
1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie;
2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie.(.......)
Art. 92 ust. 7 stanowi wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1)popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Po myśli art. 4 pkt 22) przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 1 podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji;(.....).
Decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 zł nie narusza przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że w dniu 11 stycznia 2023r. w trakcie kontroli drogowej, kierujący pojazdem marki [...] o nr rej. [...] oznakowanym jako Taxi nie posiadał i nie okazał licencji na przewozy drogowe osób taksówką. Stosownie zaś do przepisu art. 87 ust. 4 u.t.d. podczas wykonywania przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć jest przy sobie i okazać na żądanie licencję lub wypis z licencji kontrolującemu wypisu z licencji. W konsekwencji nie okazanie jej podczas kontroli podpada po dyspozycję załącznika nr 3 lp. 1.12 zgodnie z którym nie wyposażenie kierowcy w dokumenty o których mowa w art. 87 u.t.d skutkuje kara pieniężną w wysokości 500 zł. Skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organu, że w dniu kontroli drogowej kierowca J. J. nie dysponował wypisem z w/w licencji. Zakwestionowała natomiast ocenę prawną tego zdarzenia podnosząc, iż nie może ponosić z tego tytułu odpowiedzialności i nie miała wpływu na powstałe naruszenie albowiem rzeczoną licencję dostarczyła kierowcy. Dołożyła także należytej staranności przy organizowaniu pracy i nie miała wpływu na uchybienia prawa spowodowane przez kierowcę, który przez zaniedbanie nie posiadał przy sobie licencji i tym samym nie okazał jej kontrolującym.
Wbrew stanowisku skarżącej, o zaskarżonej decyzji organu II instancji nie można powiedzieć, że wydano ją z naruszeniem przepisów prawa w tym art. 92a ust. 1, 3,7 w zw. z lp.1.12 zł nr 3 do u.t.d. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, że przedsiębiorca ze swej strony dochował należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. To, że kierowcę wyposażono w wypis licencji przed rozpoczęciem wykonywania przewozu drogowego rzeczy nie oznacza samo przez się, że powstałe naruszenie wynika wyłącznie z zaniedbania ze strony kierowcy. Obowiązkiem przedsiębiorcy było nie tylko wyposażenie kierowcy w stosowny wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego, ale również dołożenie niezbędnych starań, aby kierowca dysponował takim dokumentem i mógł go okazać w czasie kontroli drogowej. Przesłuchany w charakterze świadka w dniu 7 stycznia 2022r. J. J. kierowca przyznał, że jest winien braku dokumentu – licencji na przewozy drogowe osób taksówką który otrzymał od przewoźnika – E. Sp. z o.o. Skarżąca wyjaśniła że to ona jest odpowiedzialna za wyposażenia kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie przewozów drogowych osób Taxi. Wyjaśniła także że kierowcy znana jest wiedza co do konsekwencji braku posiadania wypisu z licencji. Zdaniem Sądu wskazane okoliczności w żaden sposób nie wskazują, że organ niezasadnie odmówił zastosowania przepisu w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Omawiany art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W dyspozycji przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdami. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących tak, aby przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziło do naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego. Na przedsiębiorcy - przewoźniku ciąży nie tylko obowiązek wyposażenia kierowcy w stosowny dokument – licencję, ale dopilnowanie także by ten posiadał go podczas wykonywania przewozu drogowego osób co wynika bezpośrednio z obowiązku okazania wypisu z licencji funkcjonariuszom służb kontrolnych na ich żądanie. W przedmiotowej sprawie skarżąca dopełniła częściowo obowiązku bowiem wyposażyła kierowcę w wypis z licencji na przewóz drogowy osób Taxi, jednak nie dopełniła już wymogu posiadania tego dokumentu podczas przewozu czego skutkiem była niemożność jej okazania podczas kontroli drogowej.
Nie można podzielić poglądu skarżącej, iż dochowanie należytej staranności wynika z faktu wyposażenia (wręczenia) kierowcy wypisu z licencji przed rozpoczęciem przewozu co oznacza, iż ten dokument będzie towarzyszył kierowcy w trakcie wykonywania przejazdu. Samo wyposażenie kierowcy w ten dokument nie uwalnia przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej określonej w zał nr 3 lp. 1.12 do u.t.d. Obowiązek ten należy odczytywać w zestawieniu z obowiązkiem dopilnowania przez przewoźnika – przedsiębiorcę jego posiadania w trakcie wykonywania przewozu. Wbrew twierdzeniom skargi przedsiębiorca, podejmując odpowiednie działania, ma wpływ i wpływ ten mieć powinien, na posiadanie przez kierowcę niezbędnych do wykonania przewozu dokumentów, np.: poprzez odpowiedni system kontroli czy nadzoru posiadanego w pojeździe wyposażenia, w tym i dokumentów (licencji). Również rzeczą przedsiębiorcy jest takie sprawowanie nadzoru nad wykonywanymi przez jego pracowników przewozami aby nie dochodziło, jak w niniejszej sprawie, do powstania naruszeń przepisom wynikłym z niedbalstwa lub roztargnienia kierowcy.
W konsekwencji powyższego bezpodstawne są zarzuty o naruszeniu przez organ przepisów materialnoprawną podstawę wydanej decyzji jak i proceduralnych art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zakresie prawnej oceny iż dostarczenie kierowcy wypisu z licencji oznacza zachowanie należytej staranności po stronie skarżącej. Także powoływanie się w skardze na okoliczności dodania fotografii wypisu z licencji do panelu kierowcy E. Sp. z o.o., dodania fotografii wypisu z licencji do panelu kierowcy aplikacji przewozowych, bez której to, aplikacja nie zezwoli na wykonywanie przejazdów pozostaje bez znaczenia dla sprawy w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział konieczność dysponowania przez kierowcę podczas wykonywania przewozu drogowego osób taksówką dokumentem w postaci wypisu z przedmiotowej licencji.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.