III SA/Gl 839/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na przyłącze wodociągowe, uznając, że organy nie wykazały wystarczająco, iż inwestycja zagraża bezpieczeństwu lub gwarancji na drogę.
Sprawa dotyczyła odmowy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia przyłącza wodociągowego. Organy administracji odmówiły, powołując się na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz utratę gwarancji na wykonane roboty drogowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, że inwestycja stanowi takie zagrożenie, a także nie zbadały możliwości wykonania robót przy użyciu nowoczesnych technologii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Zarządu Powiatu Z. o odmowie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia przyłącza wodociągowego. Organy administracji argumentowały, że takie zajęcie mogłoby spowodować utratę gwarancji na przebudowaną drogę powiatową. Skarżąca podnosiła, że odmowa uniemożliwia jej inwestycję, a organy nieprawidłowo oceniły ryzyko związane z gwarancją, myląc ją z gwarancją na przyłącze gazowe. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA. Stwierdził, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, iż umieszczenie przyłącza wodociągowego spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie przepisów odrębnych lub utratę gwarancji. Sąd podkreślił, że decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, ale nie może być dowolna, a organy powinny wszechstronnie rozważyć okoliczności, w tym możliwość zastosowania nowoczesnych technologii (np. bezwykopowych), które minimalizują ryzyko uszkodzenia drogi. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na konieczność ponownego, rzetelnego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa nie jest uzasadniona, jeśli organy nie wykazały w sposób przekonujący, że inwestycja stanowi takie zagrożenie lub prowadzi do utraty gwarancji, a także nie zbadały możliwości wykonania robót przy użyciu nowoczesnych technologii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały wystarczająco, iż umieszczenie przyłącza wodociągowego w pasie drogowym spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie przepisów odrębnych lub utratę gwarancji/rękojmi. Organy nie zbadały możliwości wykonania robót nowoczesnymi technologiami i oparły się na przypuszczeniach, a nie dowodach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
udp art. 39 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
udp art. 39 § ust. 1a
Ustawa o drogach publicznych
udp art. 39 § ust. 3
Ustawa o drogach publicznych
udp art. 40 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
udp art. 4 § pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
udp art. 43 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały, że umieszczenie przyłącza wodociągowego spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie przepisów odrębnych lub utratę gwarancji/rękojmi. Organy nie zbadały możliwości wykonania robót przy użyciu nowoczesnych technologii (np. bezwykopowych). Organy naruszyły przepisy KPA dotyczące postępowania wyjaśniającego i oceny dowodów. Odmowa zezwolenia uniemożliwia realizację inwestycji budowlanej skarżącej. Organy nie uwzględniły słusznego interesu strony.
Godne uwagi sformułowania
Organy nie wykazały w sposób przekonujący, że umieszczenie w pasie drogowym sieci wodociągowej miało spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi. Uznaniowość w tego typu sprawach nie może być wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji. Nie można a priori zakładać, że wnioskowana lokalizacja linii wodociągowej w pasie drogi spowoduje zagrożenia poprzez uszkodzenie pasa drogowego skutkujące utratą uprawnień gwarancyjnych. Organy powinny podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Dorota Fleszer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z drogą, obowiązki organów w postępowaniu uznaniowym, zasada uwzględniania słusznego interesu strony oraz konieczność wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego na przyłącze wodociągowe, ale zasady interpretacji przepisów i postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami inwestycyjnymi obywatela a rygorystycznym podejściem administracji do przepisów o drogach publicznych, podkreślając znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego i analizy technicznej.
“Czy przyłącze wodociągowe zagraża drodze? Sąd wyjaśnia, kiedy administracja może odmówić zgody.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 839/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-05-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Dorota Fleszer Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 1693 art. 39 ust. 1 pkt 1, pkt 1 a, art. 39 ust. 3, art. 40, art. 4 pkt 1 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztofa Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2023 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 26 września 2022 r. nr SKO.4204.159.2022 w przedmiocie zajęcia pasa drogowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Powiatu Z. z dnia 12 lipca 2022 r., nr [...]. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 26 września 2022r. nr SKO.4204.159.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania M.W. (dalej jako: Strona, Skarżąca) od decyzji nr [...] Zarządu Powiatu Z. z 12 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej [...] ul. [...] w miejscowości Z. (dz.nr [...]) celem prowadzenia robót oraz umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego tj. przyłącza wodociągowego – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej Kpa), art. 40 ust. 1 w zw. Z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1693 ze zm.; dalej udp). Natomiast w uzasadnieniu przywołał stan faktyczny sprawy i przedstawił argumentację prawną. Wskazał, że 6 lipca 2022 r. Strona złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na lokalizację przyłącza wody do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] nr dz. [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku organ I instancji odmówił wnioskowanego zezwolenia, gdyż firma “D." sp. z o.o., której pismo Wnioskodawczyni dostarczyła poinformowałą, że prace w pasie drogowym sposowdują utratę gwarancji na wykonane roboty dot. Przebudowy drogi powiatowej nr [...]. Kwestionując powyższe Strona wniosła odwołanie wskazując, że pozbawiona jest możliwości kontynuowania I ukończenia inwestycji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało zasadności zarzutów i utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie podzielając przedstawione w nim stanowisko. Opierając się na art. 39 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1a I art. 40 ust. 1 udp podkreśliło brzmienie art. 39 ust. 3 pkt. 1 udp, zgodnie z którym szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7 lub w art. 22 ust 2, 2a lub 2c. Jednakże właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust la, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg. SKO podkreśliło, że skoro dokonywanie w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym jest możliwe jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają, a w tej sprawie prowadzenie robót związanych z planowanym przyłączem gazu spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg. Wyjaśniło, że Strona nie przedłożyła porozumienia dot. przejęcia warunków gwarancji związanej z przebudową drogi powiatowej, a gwarancja zostałą udzielona przez spółkę na 60 miesięcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Zarzuciła pozbawienie mieszkańców możliwości podłączenia budynku mieszkalnego do sieci miejskiej, która za zgodą Zarządu Starostwa Powiatowego (tego samego, które tej zgody odmawia) została przeniesiona na drugą stronę ulicy i umieszczona w pasie drogowym. Zatem organ miał świadomość, że skoro działki budowlane są po jednej stronie drogi, a nowy wodociąg po drugiej to będzie konieczność pod tą drogą wykonać przewierty. Poza tym w decyzji nr [...] z 17 stycznia 2022, na którą powołuje się organ mowa jest o gwarancji na wykonanie przyłącza gazowego, a takiego nie przewidujemy, więc nie mamy obowiązku tej gwarancji zawierać. Wskazała, że SKO zarzuca, że nie zostały wniesione zastrzeżenia do warunków, natomiast Zarząd Starostwa Powiatowego w Z. wprowadził SKO w błąd informując, że o konieczności doprowadzenia wody do domu poinformowała ich dopiero w lipcu 2022r. podczas gdy informacja była już w styczniu 2022r. gdy gwarancja jeszcze nie obowiązywała. Kiedy chciała złożyć wniosek o przyłącze odmówiono przyjęcia go dlatego, że nie był kompletny (nie było porozumienia z D. dotyczącego gwarancji, bo ta jeszcze nie obowiązywała). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, SKO wydając zaskarżoną decyzję - dopuścił się przede wszystkim mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej. Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 1 udp zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Nadto w 12 punktach zawiera katalog działań szczególnie zbaranianych. Zasadą więc wynikającą z art. 39 ust. 1 udp jest zatem zakaz dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym, a mogących powodować ich zniszczenie czy zmniejszenie trwałości, bądź też mogących zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego. Powołany przepis jedynie przykładowo wskazuje rodzaje zabronionych w pasie drogowym działań, wymieniając wśród nich m.in. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych, urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (pkt 1 cyt. artykułu). W myśl art. 39 ust. 1a udp - przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej, w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1907 ze zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają. Zatem przepis art. 39 ust. 1a udp uchyla generalny zakaz wynikający z art. 39 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zastrzegając jednak, że dokonywanie w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym jest możliwe, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają. Innymi słowy, możliwość zlokalizowania w pasie drogowym urządzenia służącego przesyłowi wody - jak w niniejszej sprawie - istnieje zawsze, chyba że tego rodzaju inwestycja naruszyłaby warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa. W relacji obu powołanych przepisów prawną podstawę umieszczenia w pasie drogowym urządzenia niezwiązanego z drogą i jej zadaniami stanowi jedynie art. 39 ust. 3 udp. W przepisie tym ustawodawca sformułował wyjątek od zawartej w art. 39 ust. 1 pkt 1 zasady, stwierdzając, iż tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w formie decyzji administracyjnej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotna jest jednak dalsza treść tego przepisu, która wskazuje, że właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w art. 39 ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi. Jak już zostało zaznaczone, możliwość zlokalizowania w pasie drogowym urządzenia służącego przesyłowi wody istnieje zawsze, chyba że tego rodzaju inwestycja naruszyłaby warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa. Zatem decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zlokalizowanie urządzenia w postaci sieci wodociągowej może być wydana wyłącznie w sytuacji, gdy ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi. Jak wynika z art. 39 ust. 1 i art. 40 udp zasadą jest, iż w pasie drogowym zabronione jest dokonywanie czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, a samo zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Z sensu tych przepisów, odczytywanych łącznie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 udp wynika, zatem, iż w przestrzennej bryle pasa drogowego, co do zasady nie powinno znajdować się nic, co nie wchodzi w jego skład (tj. droga, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą). Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego stanowi, zatem wyłom od tej zasady, przy czym decyzja w tym zakresie należy do właściwego zarządcy drogi, który przy jej wydawaniu powinien baczyć przede wszystkim na to, czy nie spowoduje ona negatywnych konsekwencji w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niedostatecznie wykazały istnienie okoliczności wyłączających możliwość wydania decyzji pozytywnej dla strony. Sąd uwzględnił bowiem przy tym to, że konstrukcja art. 39 ust. 3 udp wskazuje, że decyzje administracyjne wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowane były konstytucyjne zasady legalizmu i równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle stosowanych przepisów prawa materialnego. Uznaniowość w tego typu sprawach nie może być więc wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji. Tymczasem organy nie wykazały niezbicie i przekonywująco aby umieszczenie w pasie drogowym sieci wodociągowej miało spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi. Oprócz bowiem powołania się na przepisy i twierdzenie zarządcy drogi, że nie zezwala na lokalizację w/w przyłącza do czasu upływu okresu gwarancji, bowiem zachodzi bardzo duże ryzyko, że budowa wskazanego we wniosku przyłącza może spowodować uszkodzenia na przebudowanym odcinku drogi, co mogłoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu rękojmi i gwarancji jakości na roboty budowlane jakimi jest objęte zadanie; nie wykazały okoliczności, które faktycznie uniemożliwiały wyrażenie zgody na zlokalizowanie spornej inwestycji. Zaakcentować także należy, że nie można a priori zakładać, że wnioskowana lokalizacja linii wodociągowej w pasie drogi spowoduje zagrożenia poprzez uszkodzenie pasa drogowego skutkujące utratą uprawnień gwarancyjnych, na które organy się powołują. Zauważyć należy, że rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 124 ze zm.) nie zabrania lokalizacji wnioskowanej inwestycji w pasie drogowym, bowiem inwestycja liniowa przecinająca poprzecznie drogę lub usytuowana wzdłuż drogi powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi. Przepis ten zawiera jedynie ograniczenia, jakie powinny być spełnione przy lokalizacji konkretnej inwestycji. W takim stanie rzeczy Sąd uznaje za w pełni uzasadnioną argumentację strony skarżącej zawartą w skardze i podziela zasadność zarzutów naruszenia prawa, jakie tam postawiono wobec braku dostatecznego i przekonywującego ustosunkowania się do okoliczności sprawy. Tymczasem staranność przekazywania stronie argumentów wykorzystywanych przy formułowaniu decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 629/00). Organ powinien podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tylko bowiem takie zachowanie będzie realizowało zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa, którego istotą jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366). Takie działanie łączy się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (vide wyrok z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471). Poza tym organy nie uwzględniły możliwość wykonanie przewiertu w ww. zakresie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii wykonania takich robót, w tym między innymi technologii bezwykopowych, bądź wykopów wąskoprzestrzennych, które ograniczają inwazyjność wykonywanych robót; nie zbadały sprawy w ww. zakresie, nie ustaliły czy istnieją takie możliwości, nie zwróciły się do inwestora o przedstawienie możliwych technologii wykonania robót, a odmawiając zezwolenia kierowały się przypuszczeniami, odnosząc się jedynie do potencjalnych ryzyk i abstrakcyjnych obaw nie popartych dowodami. Organy nie przedstawiły szczegółowej analizy powodów, z jakich nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 oraz art. 43 ust. 2 udp i nie uzasadniły dostatecznie, w jaki sposób umieszczenie wodociągu w pasie drogowym i w jego sąsiedztwie naruszałoby elementy techniczne drogi, doprowadziło do zmniejszenia wartości użytkowej drogi, Idąc tokiem rozumowania wynikającym z zaskarżonej decyzji organ powinien za każdym razem odmawiać wydania zezwolenia dla tego typu inwestycji, gdyż zawsze istnieje ryzyko lub potencjalna możliwość wystąpienia niepożądanych skutków inwestycji lokalizowanych w pasach drogowych lub utrata w związku z ich realizacją uprawnień gwarancyjnych. Podsumowując należy stwierdzić, że organy obu instancji nie zbadały dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie dokonały próby ustalenia czy formułowane obawy znajdują realne uzasadnienie, czy istnieją możliwości techniczne wykonania robót, tak by nie zagrażały one bezpieczeństwu i nie powodowały kolizji z istniejącą infrastrukturą drogową. Jak już zostało zaznaczone, decyzja wydawana w trybie art. 39 ust. 3 udp ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że decyzja taka może być dowolna. Korzystanie z uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Skarżąca jest mieszkańcem danej Gminy, otrzymała stosowne zezwolenia na inwestycję budowlaną, z którą powiązane jest zaopatrzenie w wodę. Natomiast aktualna sytuacja uniemożliwia zrealizowanie tej inwestycji w stopniu nadającym się do stałego zamieszkiwania. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organ obowiązek uwzględnienia słusznego interesu strony. Zasadę tę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stosowano nie tylko do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego, lecz także odnoszono do treści rozstrzygnięcia, tj. do stosowania norm prawa materialnego. W fundamentalnym dla tej kwestii wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1981 r. o sygn. akt SA 820/81 (publ. ONSA 1981, nr 1, poz. 57) stwierdzono, że jeżeli w sprawach pozostawionych przez przepisy prawa materialnego uznaniu administracyjnemu, nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji w realizacji przyznanego potencjalnie uprawnienia, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Przedstawiony pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądowym, a orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni go podziela. Wszystkie te naruszenia powodują, że zaskarżony akt uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu. Należy przy tym podkreślić, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, czy też odpowiedź na postawione w toku postępowania przed organem zarzuty. Z mocy bowiem przywołanego już na wstępie art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować. Reasumując w ponownym postępowaniu organ powinien - uwzględniając w pełnym zakresie ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku - dokonać rzetelnej analizy zaistniałego stanu faktycznego, a następnie dać jej wyraz w uzasadnieniu decyzji i - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - wskazać fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, oraz podać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ----------------------- 1
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI