III SA/GL 835/24

III SA/Gl 835/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Adam Pawlyta
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1400
art. 26 ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi C Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr SKO.4117.91.2024 w przedmiocie zwrotu dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 2 sierpnia 2024r. nr SKO.4117.91.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."),
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej jako: Kolegium, SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. w L. (dalej jako: strona, Spółka, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej Prezydent, organ I instancji) nr [...] wydaną w dniu 10 kwietnia 2024r. określającą wysokość dotacji podlegającą zwrotowi przez C. Sp. z o.o. - organ prowadzący Szkołę Policealną "Z" w C do budżetu miasta C.:
1. pobranej w 2020 roku w nadmiernej wysokości przez Szkołę Policealną "Z" w C. w kwocie 28.792,00 zł (słownie: dwadzieścia osiem tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt dwa złote),
2. wykorzystanej w 2020 roku niezgodnie z przeznaczeniem przez Szkołę Policealną "Z" w C. w kwocie 9.433,00 zł (słownie; dziewięć tysięcy czterysta trzydzieści trzy złote), oraz nakazało zwrot do budżetu miasta C.:
1. dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 28.792,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 3 stycznia 2024r. do dnia zapłaty,
2. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 9.433,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 14 grudnia 2020r. do dnia zapłaty.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W okresie od 3 lipca 2023r. do 4 września 2023r. Prezydent przeprowadził w Spółce kontrolę prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji otrzymanej w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. z budżetu Miasta C. na podstawie art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm.) dalej u.f.z.o. W wyniku kontroli ustalono, że powstały nieprawidłowości polegające na tym iż część otrzymanej dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości, a część wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Protokół kontroli został przekazany Spółce pismem z dnia 26 września 2023r. Spółka wniosła do niego zastrzeżenia, które nie zostały uwzględnione. Wobec tego odmówiła jego podpisania.
W związku z czym Prezydent wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji pobranej przez Spółkę w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku wraz z odsetkami.
Następnie, w dniu 10 kwietnia 2024r. Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] określił dotację pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie 28.792 zł oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 9.433 zł oraz nakazał zwrot niniejszych kwot do budżetu miasta C. przez C. będącego organem prowadzącym Szkołę Policealną "Z" w C.
Decyzja została wysłana do strony w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ePUAP w dniu 11 kwietnia 2024r. na wskazany przez pełnomocnika w piśmie z dnia 15 marca 2024r. adres skrzynki elektronicznej i została doręczona w dniu 25 kwietnia 2024r.
Jednocześnie, do strony została wysłana ww. decyzja listem poleconym na adres pocztowy jej pełnomocnika i doręczona w dniu 15 kwietnia 2024r.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2024r. C. Spółka z o.o. wniosła o uzupełnienie decyzji z 10 kwietnia 2024r. co do rozstrzygnięcia poprzez wskazanie terminu zwrotu dotacji do budżetu miasta C.
W odpowiedzi na ww. wniosek Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia 9 maja 2024r. odmówił uzupełnienia decyzji administracyjnej z dnia 10 kwietnia 2024r. nr [...] określającej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta C. za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. w części pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez C. Sp. z o.o. - organ prowadzący Szkołę Policealną "Z" w C. wskazując, że nie zaistniały przesłanki z art. 111 § 1 k.p.a. a termin zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadł na dzień 29 kwietnia 2024 r.
Od ww. decyzji organu I instancji Spółka wniosła odwołanie w dniu 7 maja 2024r.
Skarżąca zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ponowne wydanie w dniu 11 kwietnia 2024r. decyzji w sprawie, która została już rozstrzygnięta wydaniem decyzji w dniu 10 kwietnia 2024r., która to decyzja doręczona została stronie w formie pisemnej opatrzonej podpisem własnoręcznym w dniu 15 kwietnia 2024r. co w konsekwencji świadczyło o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa i wystąpieniu wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Po ponownym przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego SKO zaskarżoną decyzją z 2 sierpnia 2024r. utrzymało decyzję Prezydenta z 10 kwietnia 2024r. w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO przedstawiło mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne.
W ocenie SKO dokonana przez Prezydenta ocena stanu faktycznego i prawnego sprawy była prawidłowa.
Dodatkowo SKO uznało za niezasadny zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez ponowne wydanie w dniu 11 kwietnia 2024r. decyzji w sprawie, która została już rozstrzygnięta wydaniem decyzji w dniu 10 kwietnia 2024r. i doręczona Spółce w dniu 15 kwietnia 2024r. Z nadesłanego w dniu 31 lipca 2024r. egzemplarza decyzji z dnia 10 kwietnia 2024r. wysłanego do strony na adres skrzynki ePUAP wynika, że jest ona identyczna jak decyzja z dnia 10 kwietnia 2024r. wysłana listem poleconym na adres pocztowy pełnomocnika strony, zatem zarzut wydania nowej decyzji ponownie wydanej w dniu 11 kwietnia 2024r. nie jest zasadny ponieważ nie są to dwie decyzje jak sugeruje skarżąca a jedna decyzja wydana w dniu 10 kwietnia 2024r. pod numerem [...] wysłana dwa razy do strony. W tej sytuacji datą wejścia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego jest data doręczenia decyzji stronie zgodnie z jej wnioskiem doręczoną w dniu 25 kwietnia 2024r., w formie dokumentu elektronicznego.
SKO wskazało, że dotacje oświatowe są środkami publicznymi, do których zastosowanie mają przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1270; dalej: u.f.p.), co wynika z jej art. 60 pkt 1.
Zgodnie z art. 26 u.f.z.o., regulującym kwestie udzielania dotacji na ucznia w przypadku szkół niepublicznych;
1. Niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
2. Niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
3. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności.
4. Dotacja, o której mowa w ust. 2, przysługuje za lipiec i sierpień na każdego ucznia, który w czerwcu spełnił warunek, o którym mowa w ust. 2.
5. Niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia i niepubliczne szkoły policealne, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał:
1) świadectwo dojrzałości - w przypadku niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i niepublicznej branżowej szkoły II stopnia.
2) certyfikat kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia - w przypadku niepublicznej branżowej szkoły II stopnia,
3) dyplom zawodowy - w przypadku niepublicznej szkoły policealnej
- dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, w którym ukończył on tę szkołę, należnej z tytułu uzyskania odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego.
Z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. jednoznacznie wynika, że otrzymanie dotacji na ucznia uwarunkowane jest jego uczestnictwem w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. O tym, czy danej szkole przysługuje dotacja przesądza więc to, czy dana osoba jest uczniem i czy spełniła w danym miesiącu (tu w lutym 2020 r.) warunek w postaci uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych.
Z kolei przepis § 10 rozporządzenia C0VID-19 stanowi, że art. 26 ust. 2 u.f.z.o. nie stosuje się do ustalania dotacji przyznanej za okres od 1 marca 2020 r. do końca miesiąca, w którym zakończy się czasowe ograniczenie funkcjonowania szkół w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19. Przysługuje ona wówczas na każdego ucznia, który w lutym 2020 r. spełnił warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Tak więc dotacja za luty 2020 r., została ustalona na dotychczasowych zasadach, z uwzględnieniem art. 26 ust. 2 u.f.z.o.
W skardze z 8 sierpnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydanej przez SKO decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 107 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. w zw. z art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez niedostrzeżenie, iż decyzja organu I instancji została podpisana przez osobę nieupoważnioną do jej wydania, z uwagi na fakt, iż nie przedłożono stosownego upoważnienia przez organ, w konsekwencji czego zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy Naczelnik Wydziału Edukacji - był upoważniony do podpisania decyzji, a w konsekwencji czy decyzja została wydana przez uprawniony do tego podmiot,
2. naruszenie art. 105 §1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, iż w przedmiotowej sprawie wydane zostały 2 decyzje w tej samej sprawie, tj. decyzja z dnia 10 kwietnia 2024 r. doręczona 15 kwietnia 2024 r. wydana w formie pisemnej z podpisem własnoręcznym organu oraz decyzja z dnia 10 kwietnia 2024 r. doręczona dnia 25 kwietnia 2024 r. wydana w formie pisemnej podpisana podpisem elektronicznym, co w konsekwencji świadczy o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa i wystąpieniu wady określonej w art. 156 §1 pkt 2 kpa;
3. naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, iż jako oznaczenie daty wydania decyzji organu I instancji wskazano dzień 10 kwietnia 2024 r., podczas gdy decyzja została podpisana w dniu 11 kwietnia 2024 r., zatem niniejsza rozbieżność dat świadczy o pozbawieniu orzeczenia waloru decyzji administracyjnej, gdyż decyzja nie posiada daty wydania, albowiem opatrzona została dwiema różnymi datami,
4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego przez organ I jak i II instancji oraz poprzez podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy w szczególności poprzez oparcie ustaleń wyłącznie o treść protokołu kontroli, podczas gdy strona nie miała możliwości wiążącego zakwestionowania jego treści oraz poprzez brak wyjaśnienia jakie znaczenie na gruncie rozpoznawanej sprawy organ nadaje dowodom przedłożonym przez stronę ani też dlaczego doszło do uznania określonych wydatków za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a także brak analizy materiału dowodowego przedmiotowej sprawy;
5. art. 8 §1, art. 9, 10 §1 i 11 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ II instancji, iż organ I instancji prowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę wysłuchania strony oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek, a to z uwagi na niewskazanie stronie czy przedstawiona przez nią dokumentacja jest w ocenie organu kompletna czy też w ocenie organu wymaga uzupełnienia, a jeżeli tak to w jakim zakresie i czy w ocenie organu zachodzi konieczność przedstawienia jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień lub dowodów, o co wnosił pełnomocnik strony w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r.; aby strona mogła wypowiedzieć się w tym zakresie przed wydaniem decyzji, co stanowiło jedynie pozorne umożliwienie stronie realizacji przysługującego jej na mocy kodeksu postępowania administracyjnego prawa czynnego udziału w sprawie na każdym etapie postępowania;
6. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ II instancji, iż organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym, w sytuacji, gdy strona nie miała prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń zawartych we wnioskach pokontrolnych, a w konsekwencji dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w wadliwym zatem uzasadnieniu decyzji, co świadczyło o pozornym wykonaniu przez organ I instancji obowiązku określonego w art. 10 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji winno skutkować uchyleniem decyzji w całości przez organ II instancji;
7. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;
8. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2) w zw. z ust. 3 w zw. z ust. 5 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2, 4 i 7 u.f.z.o. i w zw. § 10 ust. 1-3 i ust. 10-12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 493) - zwanego w dalszej części: "Rozporządzeniem", poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że dotacja na zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji słuchaczy, została pobrana na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% obecności w obowiązkowych zajęciach lekcyjnych w danym miesiącu lub wymóg ten dla tych słuchaczy nie został uznany za spełniony lub dotacja na tych słuchaczy nie przysługiwała, co skutkowało przyjęciem, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez organ za pobraną w nadmiernej wysokości, a tym samym - obowiązek zwrotu tej części dotacji, w sytuacji, gdy skarżąca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że rzeczywista frekwencja słuchaczy odpowiadała informacjom sukcesywnie przekazywanym w tym względzie organowi i spełniała nie tylko warunki określone w treści art. 26 ust. 2 u.f.z.o., ale również w treści rozporządzenia, w kolejnych jego wersjach, obowiązujących w określonych czasookresach;
9. naruszenie § 10 ust. ust. 1-3 i ust. 10-12 Rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, tj. wyłączenie go spośród regulacji wskazanych jako podstawy prawnej decyzji, podczas gdy w dotowanym okresie przywołana norma prawna stanowiła przepis prawa powszechnie obowiązującego.
10. naruszenie § 10 ust. 9-13 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U.2020.493 z dnia 20 marca 2020r., w brzmieniu obowiązującym w okresie od styczeń-grudzień 2020 r. zwanego dalej Rozporządzenie MEN) poprzez jego nieprawidłową interpretację i nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca wykazała do dotacji nieprawidłową liczbę słuchaczy, za których dotacja oświatowa winna być wypłacona.
11. naruszenie art. 252 ust. 1 u.f.p. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem;
12. naruszenie art. 35 i art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2017 poz. 2203) poprzez błędne przyjęcie, iż wydatki poniesione przez skarżącą nie mieszczą się w katalogu wskazanym w ustawie, w sytuacji gdy stanowią wydatki związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego, sprzecznego ze stanem faktycznym rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym Spółka wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji, a także uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji;
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie według norm prawem przepisanych;
W uzasadnieniu skargi Spółka m.in. wskazała, że decyzję organu I instancji podpisał Naczelnik Wydziału Edukacji, przy czym nie doręczono upoważnienia udzielonego tej osobie przez organ. Oznacza to, iż Naczelnik Wydziału Edukacji nie był uprawniony do podpisania decyzji w przedmiotowej sprawie. Wobec wydania decyzji przez osobę do tego nieuprawnioną zasadne jest przyjęcie, iż decyzja organu I instancji obarczona jest wadą nieważności.
Zdaniem Spółki upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu organu powinno być udzielone imiennie na piśmie, z podaniem daty, od której obowiązuje, lub okresu, na jaki zostało udzielane, a także powinno wskazywać co najmniej przedmiotowy zakres przekazywanych uprawnień. Upoważnienie takie może być załącznikiem do zakresu czynności danego pracownika, może też być udzielane jednorazowo do wydania tylko ściśle określonych decyzji administracyjnych. Warunku tego nie spełnia udzielenie ogólnego upoważnienia do wydawania decyzji. obejmujące no. naczelników wydziałów w urzędzie gminy i zamieszczenie go w regulaminie organizacyjnym urzędu gminy, wiązałoby się to bowiem z koniecznością nieraz częstych zmian regulaminu. W regulaminie organizacyjnym można jednak zamieścić (np. w formie załącznika) wykaz pracowników posiadających takie upoważnienia wraz z zakresem przedmiotowym tych upoważnień.
Ponadto w przedmiotowej sprawie decyzja została już wydana 10 kwietnia 2024 r. i podpisana podpisem własnoręcznym. W takim stanie faktycznym niedopuszczalne było wydanie kolejnej decyzji, tylko tym razem z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, gdyż sprawa ta zakończyła się już wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji i decyzja ta została stronie doręczona. Aktualnie jednak w obrocie istnieją dwie decyzje wydane w tej sprawie, co świadczy o wydaniu decyzji organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji o wystąpieniu wady określonej w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.
W świetle powyższego funkcjonowanie w obrocie prawnym tej decyzji rodzi skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, a ww. decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Spółka zauważyła, iż decyzja z dnia 10 kwietnia 2024 r. została doręczona stronie w dniu 15 kwietnia 2024 r. i wtedy też weszła w życie. Zgodnie z art. 110 §1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Niezasadne było zatem ponowne doręczenia stronie decyzji w tej samej sprawie, a także wydawanie nowej decyzji, mimo iż zakończyło się już wydaniem decyzji postępowanie administracyjne, którego obie decyzje dotyczyły.
W świetle powyższego jako, iż funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji organu I instancji rodzi skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności niniejsza decyzja już na tej podstawie winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W ocenie Spółki w toku postępowania organ I instancji dopuścił się także naruszenia innych przepisów postępowania - tj. art. 10 §1 k.p.a. oraz art. 8 §1 k.p.a. i innych wskazanych w petitum odwołania, pozbawiając stronę możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji i złożenia wniosków dowodowych.
Skarżąca podkreśliła, że pismem z dnia 21 marca 2024 r. doręczonym stronie 8 kwietnia 2024 r. organ zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego wraz z poinformowaniem o prawie wypowiedzenia się w terminie 7 dni licząc od daty odebrania zawiadomienia. Natomiast strona w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r. zwróciła się o wskazanie, czy w ocenie organu nie zachodzi potrzeba do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. Jednakże, organ nie czekał na odpowiedź strony, gdyż już dnia 10 kwietnia 2024 r. wydał decyzję, a pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r. poinformował, że w ocenie organu nie zachodzi potrzeba przedłożenia dodatkowych dokumentów. Zatem organ I Instancji nie czekając na wyjaśnienia strony z "góry przesądził" o wyniku postępowania dowodowego i wydał decyzję, pozbawiając stronę prawa do obrony.
Nadto Spółka wskazała, iż organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie, opierając się jedynie na dokumentacji z przeprowadzonej kontroli pobrania dotacji znajdującej się w aktach sprawy.
Spółka zaznaczyła, że poczynione ustalenia podczas kontroli mogą dopiero stanowić przesłankę do dalszych działań organów administracji. Natomiast ustalenia poczynione w protokole kontroli mogą być przyczyną wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego przez organy administracji, jednakże nie mogą stanowić wyłącznych argumentów przemawiających za wydaniem konkretnego rozstrzygnięcia przez organ administracyjny, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Podkreśliła, iż w czasie postępowania kontrolnego podmiot kontrolowany uprawniony jest jedynie do zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli podmiotowi kontrolującemu. Spółka nadmieniła, że organ II instancji nie odniósł się w sposób wnikliwy i rzetelny co do oceny materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ I instancji. Natomiast w toku postępowania o zwrot dotacji organ powinien wnikliwie ustalić istnienie okoliczności uzasadniających zwrot zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i z zasadą zupełności postępowania dowodowego uregulowanego w art. 77 § 1 k.p.a. Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu orzekającego o zwrocie dotacji zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza jednak dowolności.
Zdaniem Spółki organ odwoławczy winien także zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu. Jednakże w przedmiotowej sprawie organ II instancji oparł się jedynie na dokumentacji z przeprowadzonej kontroli pobrania dotacji znajdującej się w aktach sprawy. Poczynione ustalenia podczas kontroli mogą dopiero stanowić przesłankę do dalszych działań organów administracji. Ustalenia poczynione w protokole kontroli mogą być przyczyną wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego przez organy administracji, jednakże nie mogą stanowić wyłącznych argumentów przemawiających za wydaniem konkretnego rozstrzygnięcia przez organ administracyjny, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Podkreśliła, iż w czasie postępowania kontrolnego podmiot kontrolowany uprawniony jest jedynie do zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli podmiotowi kontrolującemu.
Spółka wskazała, że organ II instancji w ślad za organem I instancji przyjął również, że dotacja została wykorzystana przez stronę niezgodnie z przeznaczeniem, co zostało potwierdzone przez protokół kontroli, a strona nie przedstawiła dowodów zaprzeczających tym ustaleniom, w sytuacji gdy protokół kontroli nie jest żadnym dowodem.
Spółka wskazała, iż organ I instancji zakwestionował pobranie przez stronę dotacji w okresie styczeń - sierpień 2020 r wobec słuchaczy, którzy spełnili wymóg, o którym mowa w art, 26 ust. 2 u.f.z.o. Zdaniem Spółki dotacja na słuchaczy w miesiącach marzec-sierpień 2020 r. winna być wypłacona na taką samą liczbę słuchaczy, jak w lutym 2020 r.
Skarżąca nadmieniła, że prawidłowo ustaliła liczbę słuchaczy, na których należna była dotacja oświatowa, tj. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia MEN. Zgodnie z przepisami rozporządzenia MEN dotacja w 2020 r. przysługiwała na każdego ucznia, który w miesiącu poprzedzającym wprowadzenie ograniczenia funkcjonowania szkół spełnił warunek, o którym mowa odpowiednio w art. 26 ust. 2 lub art. 41 ust. 2 u.f.z.o.
Spółka wspomniała, że z uwagi na czasowe zawieszenie zajęć szkolnych, spowodowane ogłoszeniem od 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. z 2020 r. poz. 491), na potrzeby obliczania dotacji dla ww. typu szkół wprowadzono szczególne zasady ustalania liczby uczniów uczestniczących w zajęciach. I tak stosowanie do § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 - do ustalania dotacji za okres od dnia 1 marca 2020 r. do końca miesiąca, w którym zakończy się czasowe ograniczenie funkcjonowania szkoły, nie stosuje się przepisów art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 u.f.z.o., w zakresie dotyczącym uzależnienia otrzymania dotacji na ucznia od jego uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, oraz art. 26 ust. 3 i art. 41 ust. 4 u.f.z.o. (...) od 1 kwietnia 2020 r. nie dokonuje się korekty faktycznej liczby uczniów spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50%
obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w stosunku do uczniów, na których została przekazana dotacją, z tego względu, że punktem odniesienia jest w każdym miesiącu luty 2020 r. Przy czym dotyczy on zarówno posiadania statusu ucznia Jak i uczestniczenia w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Innymi słowy jedynym kryterium, od którego uzależnione jest wypłacenie dotacji oświatowej od 1 kwietnia 2020 r., jest spełnienie wymogu frekwencyjnego uczestniczenia w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych według stanu za luty 2020 r.
W ocenie Spółki nieprawidłowa interpretacja przepisów Rozporządzenia doprowadziła z kolei do przyjęcia przez organ I i II instancji, iż skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości.
Spółka zaznaczyła, że w zakresie dotacji uznanej za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w ramach dofinansowania realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki mieści się praktycznie cała podstawowa działalność szkoły lub placówki i z dotacji mogą być finansowane wszystkie potrzeby związane z jej funkcjonowaniem, w związku z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
W szczególności SKO podkreśliło, iż zarówno na etapie postępowania odwoławczego jak i w skardze do WSA w Gliwicach na decyzję SKO w Częstochowie z dnia 2 sierpnia 2024r. Strona nie przedstawiła nowych dowodów ani wyjaśnień w sprawie mających wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W ocenie Kolegium zarzuty podnoszone w skardze mają na celu przedłużenie postępowania w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem a strona nie przedstawiła nowych dowodów czy wyjaśnień, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm.; dalej jako: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże z mocy art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 z późn. zm.;) dalej: "u.f.p." , ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2082, ze zm.), dalej: "u.f.z.o.", ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2021 r., poz. 1915), ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021r., poz. 1082), jak również przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze.zm. ) dalej: "k.p.a."
Zgodnie z art. 67 ust. 1u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022r. poz. 2651, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
2. W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji.
3. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.
4. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.
5. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
6. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:
1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Zgodnie z art. 26 u.f.z.o., regulującym kwestie udzielania dotacji na ucznia w przypadku szkół niepublicznych;
1. Niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
2. Niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
3. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności.
4. Dotacja, o której mowa w ust. 2, przysługuje za lipiec i sierpień na każdego ucznia, który w czerwcu spełnił warunek, o którym mowa w ust. 2.
5. Niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia i niepubliczne szkoły policealne, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał:
1) świadectwo dojrzałości - w przypadku niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i niepublicznej branżowej szkoły II stopnia.
2) certyfikat kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia - w przypadku niepublicznej branżowej szkoły II stopnia,
3) dyplom zawodowy - w przypadku niepublicznej szkoły policealnej
- dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, w którym ukończył on tę szkołę, należnej z tytułu uzyskania odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego.
Z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. jednoznacznie wynika, że otrzymanie dotacji na ucznia uwarunkowane jest jego uczestnictwem w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. O tym, czy danej szkole przysługuje dotacja przesądza więc to, czy dana osoba jest uczniem i czy spełniła w danym miesiącu (tu w lutym 2020 r.) warunek w postaci uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych.
Z kolei przepis § 10 rozporządzenia C0VID-19 stanowi, że art. 26 ust. 2 u.f.z.o. nie stosuje się do ustalania dotacji przyznanej za okres od 1 marca 2020 r. do końca miesiąca, w którym zakończy się czasowe ograniczenie funkcjonowania szkół w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19. Przysługuje ona wówczas na każdego ucznia, który w lutym 2020 r. spełnił warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o.
Sąd podzielił stanowisko organów, iż dotacja za luty 2020 r., została ustalona na dotychczasowych zasadach, z uwzględnieniem art. 26 ust. 2 u.f.z.o.
W analizowanej sprawie spór bez wątpienia dotyczy kwestii związanej z poprawnością przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego i zastosowanych przepisów prawa, zakończonego wydaniem decyzji o zwrocie dotacji, jak również zaaprobowaniem tego postępowania przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Sąd, rozpoznając niniejszą skargę, musi zgodzić się z Kolegium, iż trudno zaaprobować zarzut, jakoby w niniejszej sprawie nieprawidłowo przeprowadzono postępowanie dowodowe.
Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w ocenie Sądu był wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i nie budził żadnych wątpliwości. Organy obu instancji zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, i na tej podstawie zastosowały właściwe przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji zarówno SKO, jak i organ I instancji w sposób precyzyjny wyjaśnili wszystkie istotne dla sprawy okoliczności.
Organy informowały i wyjaśniały stronie na każdym etapie postępowania, jej uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów prawa, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Okoliczności wskazujące na wystąpienie przesłanek art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 5 i 6 pkt 2, u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2-4 i ust.7 u.f.z.o. zostały dostatecznie wyjaśnione na podstawie dokumentów stanowiących akta sprawy.
Trzeba bowiem wskazać, że zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
W przedmiotowej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji było pobranie przez skarżącą Spółkę części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz w wysokości wyższej niż określona w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., Zgodnie z tym przepisem niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach, w myśl ust. 3 tego przepisu.
Zdaniem Sądu prawo do uzyskania należnej dotacji oświatowej reguluje ww. art. 26 ust. 2 i 3 u.f.z.o., jednakże warunkiem otrzymania dotacji jest istnienie czytelnych podpisów uczniów na listach obecności.
Z treści art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wynika, że obowiązek zwrotu odnosi się do dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Oznacza to tym samym, że dotyczy on środków publicznych przyznanych i wypłaconych beneficjentowi. Wskazuje na to także treść art. 252 ust. 3 i ust. 5 u.f.p., gdzie mowa jest również o "dotacjach pobranych w nadmiernej wysokości", a więc takich, które zostały przyznane i wypłacone (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1580/18, jak i wyroki tam powołane; wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
W ocenie Sądu organy wykazały w prowadzonym postępowaniu dowodowym brak wymaganej frekwencji na zajęciach części uczniów, a tym samym istniała podstawa do zakwestionowania wysokości otrzymanej dotacji. Podobnie organy wykazały, że nieprawidłowo zostały przez Spółkę zrealizowane wydatki na wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych ponieważ dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów, a reklamowanie czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów.
Z kolei warunkiem wystąpienia z żądaniem zwrotu dotacji na mocy art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jest stwierdzenie przez organ, że dotacja została "pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Ustalenia w tym zakresie stanowią element stanu faktycznego, a więc muszą być dokonane w postępowaniu wyjaśniającym, według reguł określonych w k.p.a. (zob. art. 67 ust. 1 u.f.p.). W związku z czym skarżąca była zobowiązana do wykazana, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został nieprawidłowo oceniony, albo też, że nie został on zgromadzony w sposób kompletny i wszechstronny. W ocenie Sądu wykazanie chociażby jednej z tych okoliczności było niemożliwe, ponieważ w postępowaniu przed organami strona nie przedłożyła dokumentów, z których wynikałby inny stan faktyczny.
W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego, wskazanych w treści skargi, w tym wskazanych przepisów art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 i ust. 6 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędne uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości oraz niezgodnie z przeznaczeniem.
Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego tj. art. 252 ust. 1 pkt 2) w zw. z ust. 3 w zw. z ust. 5 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2, 4 i 7 u.f.z.o. i w zw. § 10 ust. 1-3 i ust. 10-12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 493) ponieważ dotacja na zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji słuchaczy, została pobrana na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% obecności w obowiązkowych zajęciach lekcyjnych w danym miesiącu, co skutkowało przyjęciem przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez organ za pobraną w nadmiernej wysokości, a w związku z tym powstał obowiązek zwrotu tej części dotacji.
W opinii Sądu organy nie naruszyły art. 35 i art. 26 ust. 2 u.f.z.o. ponieważ uznanie przez organy wydatków poniesionych przez skarżącą na reklamowanie, promowanie szkoły za niezgodnych z przeznaczeniem było zasadne albowiem nie realizują one celów związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką w ramach procesu kształcenia uczniów.
Podkreślić przy tym należy, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
W ocenie Sądu w sprawie w żaden sposób nie doszło też do naruszenia przepisów dot. postępowania administracyjnego tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 i 11 k.p.a. ponieważ skarżąca nie wykazała jakie dowody czy wyjaśniania istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały przedstawione i pominięte. Z akt wynika bowiem, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Organy rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę. Lektura zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ w wystarczający sposób ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżącą i przedstawił stanowisko w kwestii zasadności zwrotu dotacji, które Sąd podziela.
Również w ocenie Sądu zarzut naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. nie mógł odnieść spodziewanego skutku. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może być skuteczny tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane naruszenie lub uchybienie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, w konsekwencji, miało wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29 maja 2023 r., II SA/Gl 1096/22; wyrok WSA w Poznaniu z 4 sierpnia 2020 r., III SA/Po 796/19). Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje.
W sprawie nie doszło również do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a), ponieważ organ odwoławczy, pomimo odwołania się do ustaleń i postępowania organu pierwszej instancji (m.in. określenie kwoty dotacji wykorzystanej w nadmiernej wysokości oraz niezgodnie z przeznaczeniem), to we własnym zakresie dokonał oceny zgromadzonych dowodów. Trzeba przypomnieć, że istotą obowiązującej w procedurze administracyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest to aby sprawa administracyjna została dwukrotnie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 4 lipca 2024 r., III SA/Gl 181/24; wyrok WSA w Gliwicach z 14 lutego 2024 r., III SA/Gl 632/23). Niewątpliwie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają ustalenia faktyczne i obszerna ocena prawna tych ustaleń zawierająca odniesienie do sprawy. Są to ustalenia własne organu odwoławczego. Co istotne zaskarżona decyzja odnosi się również do treści zarzutów i twierdzeń podnoszonych w odwołaniu, a ich rozważenie zostało przez organ odwoławczy należycie uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a).
Sąd podzielił stanowisko organów, iż zarzut wydania nowej decyzji ponownie wydanej w dniu 11 kwietnia 2024r. nie jest zasadny. Nie mamy tutaj do czynienia z dwiema decyzjami jak sugeruje skarżąca a jedną decyzją wydaną w dniu 10 kwietnia 2024r. pod numerem [...] wysłaną dwa razy do strony. Zaś data wejścia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego jest data doręczenia decyzji stronie zgodnie z jej wnioskiem doręczoną w dniu 25 kwietnia 2024r., w formie dokumentu elektronicznego. Wypada zauważyć, że w wyroku z 4 sierpnia 2022 r., III OSK 7246/21 NSA zwrócił uwagę, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która "istnieje" już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie. Data wydania (sporządzenia) decyzji zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone, choć nie wszystkie skutki prawne. Doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 k.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. też wyrok NSA z 24 maja 2023 r., III OSK 493/22).
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji otrzymanej w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. z budżetu Miasta C. na podstawie art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 października 2017r. u.f.z.o., że część otrzymanej dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości, a część wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Zdaniem Sądu prawidłowo też zakwestionowane zostały przez organy wydatki na wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych. Dotację oświatową można bowiem wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów, a reklamowanie czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów. Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio, co nie uzasadnia przeznaczenia na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki te służą bowiem interesom podmiotu prowadzącego, gdyż wpływają potencjalnie na wzrost liczby uczniów, a w konsekwencji zwiększają przychody z tytułu czesnego (lub środki pochodzące z dotacji). Dlatego niedopuszczalne jest pokrywanie z dotacji oświatowych działań reklamowych czy promocyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 4 kwietnia 2024r., sygn. akt III SA/Gl 913/23; wyrok WSA w Gliwicach z 2 lutego 2024r., sygn. akt III SA/Gl 915/23).
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jest niezasadna.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.