III SA/GL 83/25

III SA/Gl 83/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 39c ust. 1 pkt 3 i ust. 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 5 grudnia 2024 r. nr 162/K/24 w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2024r., nr 162/K/24 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej: KWP) utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia 6 listopada 2024r. Komendanta Powiatowego Policji w Z. (dalej: KPW) o zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 6 listopada 2024r. do 5 lutego 2025r. sierż. szt. K. L. (dalej: Skarżący).
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 39c ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 145 z późn. zm.).
Z akt administracyjnych wynika, że KPP rozkazem personalnym nr [...] z dnia 6 listopada 2024 r. zawiesił Skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia 6 listopada 2024 r. do dnia 5 lutego 2025 r. Jego podstawą była uzyskana od Prokuratora Prokuratury Rejonowej informacja o sporządzeniu w dniu 6 listopada 2024 r. postanowienia o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 231 § 1 Kodeksu karnego i inne.
Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego rozkazu personalnego całości i o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po ponownej analizie akt sprawy KWP utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia 6 listopada 2024 r.
W uzasadnieniu decyzji podał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne.
Wskazał, że art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie definiuje pojęcia "wszczęcie postępowania karnego", dlatego w kwestii tej niezbędne jest odwołanie się do regulacji procedury karnej. Zgodnie z art. 71 § 1 k.p.k., podejrzanym jest osoba, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Znaczenie zwrotu "wydano" odczytywane jest w praktyce poprzez pryzmat regulacji art. 313 § 1 Kodeksu postępowania karnego stanowiącego o sporządzeniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, ogłoszeniu podejrzanemu i przesłuchaniu go, jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła ta osoba, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego jest niemożliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. W ocenie KWP wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie może mieć miejsce już wówczas, gdy sporządzono takie postanowienie - jak w przypadku Skarżącego, ale jeszcze go nie wydano w rozumieniu przepisów procedury karnej.
KWP zaznaczył, że nie jest rolą organu administracji badanie prawidłowości i skuteczności procesowej podejmowanych czynności przez inny podmiot powołany do ich realizacji. Jeżeli zatem organ powziął pochodzącą od prokuratora wiadomość o sporządzeniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, to brak jest powodu do kwestionowania spełnienia przesłanek z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.
Natomiast pozostałe zarzuty Skarżącego dotyczą odrębnego postępowania dyscyplinarnego, w związku z czym KWP odstąpił od ich rozpatrzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej:
- naruszenie przepisów ustawy o Policji stanowiących podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych jako zastosowanych bezpodstawnie że z góry przyjętą tezą o winie Skarżącego;
- nierzetelne rozpoznanie odwołania Skarżącego poprzez brak analizy materiału dowodowego - przede wszystkim zeznań bezpośrednich świadków zdarzenia i przyjęcie z góry tezy o przekroczeniu przez Skarżącego uprawnień w trakcie interwencji.
W uzasadnieniu skargi zakwestionował postawiony mu zarzut oraz przedstawił przebieg interwencji.
Podniósł, że pełniąc służbę od 2011r. przez 10 lat w K. nie tylko nigdy nie był karany dyscyplinarnie, ale wykonywał ją prawidłowo.
Przełożeni nigdy nie mieli zastrzeżeń do pełnienia przez niego służby.
Nadmienił, iż w Sądzie Rejonowym w Z. toczy się sprawa o czynną napaść w związku z w/w interwencją.
W odpowiedzi na skargę KWP podtrzymując swoje stanowisko wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że cel zastosowanego wobec skarżącego zawieszenia w czynnościach służbowych ma charakter ochronny, a instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na policjancie zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym czy rzeczywiście jest on winien popełnienia przestępstwa. Na tej podstawie nie podzielił zarzutu, iż organ Policji zawieszając Skarżącego w czynnościach służbowych z góry przyjął tezę o jego winie. Zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie koliduje w jakimkolwiek stopniu z obowiązującą w postępowaniu karnym wskazaną fundamentalną zasadą domniemania niewinności. Instytucja zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych nie przesądza w żaden sposób o jego sprawstwie i winie w postępowaniu karnym. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zarzucany Skarżącemu czyn określony w art. 231 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegający na przekroczeniu uprawnień obejmuje przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Tym samym spełniona została przesłanka określona w art. 39 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji, a przedmiotowe rozstrzygnięcie ma charakter związany, co oznacza że organowi nie został pozostawiony żaden margines swobody co do jego treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem legalności czyli zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.).
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 202 r. poz. 1634 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy
Przedmiotem kontroli jest decyzja nr [...] z dnia 5 grudnia 2024r., którą KWP utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia 6 listopada 2024r. KPW o zawieszeniu Skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 6 listopada 2024r. do 5 lutego 2025r.
Materialnoprawnoprawną podstawą wydanej decyzji jest 39 ust. 1 ustawy o Policji. Stanowi on, że policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona zatem została od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjanta co do popełnionych czynów. Rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 39 ust. 1 ma zatem charakter związany, a organowi nie został pozostawiony żaden margines swobody co do jego treści (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 lipca 2014 r., II SA/Po 273/14, wyroki NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 1429/15, z dnia 16 kwietnia 2021 r., III OSK 142/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 20.03.2024 r., II SA/Rz 141/24).
Nadmienić należy – na co słusznie zwrócił uwagę NSA w wyroku z 17 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1913/16 – że w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie zdefiniowano pojęcia "wszczęcie postępowania karnego" dlatego w tym zakresie należy odwołać się do uregulowań ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego. Zgodnie z art. 71 § 1 k.p.k. za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Natomiast stosownie do art. 313 § 1 k.p.k., jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej (art. 313 § 2 k.p.k.). Z przepisów procedury karnej wynika, że promulgacja postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest obowiązkowa i winna nastąpić niezwłocznie, jeżeli w danej sytuacji jest to możliwe. Ogłoszenie zarzutów i przesłuchanie podejrzanego może jednak nastąpić później, na dalszym etapie postępowania prowadzonego przeciwko osobie. Przepisy procedury karnej dopuszczają możliwość przejścia postępowania karnego z fazy in rem w fazę in personam w sytuacji, w której zapadło postanowienie o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie, nawet wówczas gdy nie ogłoszono go i nie przesłuchano podejrzanego niezwłocznie po jego sporządzeniu. Pozwala to na uznanie, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie może mieć miejsce już wówczas, gdy sporządzono takie postanowienie, ale jeszcze go nie wydano w rozumieniu art. 71 § 1 k.p.k. (por.m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1043/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 60/14)
Należy też zwrócić uwagę, że art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie jest przepisem procedury karnej, ale przepisem prawa administracyjnego. W związku z tym inny jest też cel tego przepisu w odróżnieniu od funkcji przepisów procedury karnej. Służy on do natychmiastowego odsunięcia od czynności służbowych osób podejrzanych o popełnienie określonych w tym przepisie przestępstw. Wszak tylko osoba o nieposzlakowanej opinii może być policjantem (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).
W sprawie jest niesporne, że Prokurator Prokuratury Rejonowej B. w dniu 6 listopada 2024r. wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (karta 4 akt administracyjnych). Wobec tego zarzucony Skarżącemu w postępowaniu karnym czyn popełnienia przestępstwa umyślnego przekroczenia uprawnień bądź niedopełnienia obowiązków stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, wydanie rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych wobec toczącego się postępowania karnego było obowiązkowe. Rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter związany, a organowi nie został pozostawiony żaden margines swobody co do jego treści. Organ prawidłowo uzasadnił decyzję, którą zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy i słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
Zaznaczenia wymaga, że nie jest też rolą organu administracji badanie prawidłowości i skuteczności czynności procesowych podejmowanych przez organ ścigania w toku prowadzonego śledztwa. Jeżeli zatem organ administracji powziął pochodzącą od prokuratora wiadomość o prowadzeniu śledztwa przeciwko skarżącemu, podejrzanemu o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, to brak jest powodów do kwestionowania spełnienia przesłanek określonych w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.