III SA/Gl 812/22

III SA/Gl 812/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 4, art. 145a § 1, art. 148 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi B sp. z o.o. S.K.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 września 2022 r., nr SKO.OS/41.9/94/2022/2700/BL w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o uzgodnienie projektu w koncesji na wydobywanie węgla kamiennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 stycznia 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta M. (dalej jako organ I instancji) odmówił P. O., A. J., K. P., B. A., B. K. wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Prezydenta Miasta M. z 17 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu koncesji na wydobywanie węgla kamiennego wraz z kopaliną towarzyszącą ze złoża "[...]".
W podstawie prawnej organ wskazał art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 145a § 1 i § 2 oraz art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej jako k.p.a.).
Natomiast w uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. 4 sierpnia 2021 r. P.O., A. J., K. P., B. A., B. K. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej postanowieniem Prezydenta Miasta M. z 17 września 2020 r. Jako podstawę wznowienia podali art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a § 1 k.p.a., to jest brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy oraz wydanie orzeczenia TK o sygn. SK 19/15 z dnia 12 maja 2021 r. o niezgodności art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2020 r., poz. 1064 i 1339 oraz 2021 r., poz. 234) z Konstytucją RP.
Pierwsze postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z 23 listopada 2021 r. nr [...] uchyliło, a Prezydent Miasta M. został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy.
Postanowieniem z 28 stycznia 2022 r. nr [...] organ I instancji kolejny raz odmówił wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Prezydenta Miasta M. z 17 września 2020 r. nr [...].
Wyjaśnił, że podanie/wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania/wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie na postanowienie Prezydenta Miasta M. z 17 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu koncesji na wydobywanie węgla kamiennego wraz z kopaliną towarzyszącą ze złoża "[...]" strony składały zażalenie, to oznacza, że w dniu jego złożenia, czyli 20 kwietnia 2021 r. mieli wiedzę o jego istnieniu. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożyli 4 sierpnia 2021 r., czyli po terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.
Podobnie po terminie został złożony wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 145a § 2 k.p.a. skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Ponieważ wskazany przez strony wyrok o sygn. SK 19/15 wszedł w życie 18 maja 2021 r. brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie na skutek złożonego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżonym postanowieniem z 1 września 2022 r. nr SKO.OS/41.9/94/2022/2700/BL uchyliło, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podało, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej w okresie stanu epidemii organ powinien był zastosować art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 – dalej jako ustawa COVID-19). Przepis ten wprowadził bowiem dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu terminu. Co więcej wydłużył z siedmiu do trzydziestu dni termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu. Wprawdzie z treści tego przepisu nie wynika według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminu to jednak, skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a. to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a. Przepis art. 15 zzzzzn2 nie funkcjonuje przecież samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Formułuje jedynie obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zobowiązało organ I instancji do zawiadomienia stron o uchybieniu terminu wraz ze stosownym pouczeniem, a następnie podjęcia czynności przewidzianych w k.p.a.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem B Sp. z o.o. S.K.A z siedzibą w M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 2 k.p.a. polegające na zastosowaniu tego przepisu i zaniechaniu podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy prowadząc do odmiennego jej rozstrzygnięcia;
- art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 przez ich niezastosowanie, co doprowadziło do uchylenia wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że wniosek o wznowienie postępowania strony złożyły 4 sierpnia 2021 r. powołując się na wydanie orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego wydana została decyzja, to jest wyrok TK o sygn. SK 19/15 z dnia 12 maja 2021 r. stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 41 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Ponieważ wyrok ten wszedł w życie 18 maja 2021 r., a skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. Tym samym termin na złożenie skargi upłynął bezskutecznie 18 czerwca 2021 r. Wprawdzie art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 przewidział 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, niemniej jednak rozpoznanie tego wniosku miało miejsce w oparciu o przesłanki przewidziane w art. 58 k.p.a. Mając na uwadze aktywność administracyjną wnioskodawcy związaną z wydanym wcześniej postanowieniem, wykazanie spełnienia przesłanek przywrócenia terminu w dniu składania wniosku o wznowienie postępowania było niemożliwe nawet przy uwzględnieniu terminów prolongowanych. W tej sytuacji organ odwoławczy mając na uwadze charakter zagadnienia dotyczącego niniejszej sprawy sam powinien był podjąć czynności wyjaśniające, bowiem te nie wykraczały poza zakres jego kompetencji. Zasadniczo powinien był dokonać analizy akt sprawy i terminów składanych wniosków w kontekście obowiązujących przepisów. W oparciu o powyższe powinien był odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego w związku z uchybieniem termu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Brak powiadomienia o treści art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie mógł mieć zatem wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Stosując się bowiem do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy mógł sam rozstrzygnąć sprawę stwierdzając upływu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czego nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu powołało się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 września 2021 r. sygn. II SA/Rz 923/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 stycznia 2022 r. sygn. II SA/Ke 822/21 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. III SA/Gl 171/22 oraz z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. III SA/Gl 177/22 dotyczące analogicznego stanu faktycznego, to jest uchybienia terminu w okresie stanu epidemii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Postanowieniem z 28 stycznia 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawcom wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku. Organ odwoławczy uznał, że postanowienie to jest przedwczesne, gdyż nie został wyczerpany tryb z art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Przepis ten, obowiązujący w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nakładał na organ obowiązek zawiadomienia strony o stwierdzonym uchybieniu terminu, od zachowania którego uzależnione jest udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej i wyznaczenia stronie 30 dniowego terminu do złożenia takiego wniosku. Obowiązku tego organ pierwszej instancji nie wypełnił i wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, nie rozstrzygając uprzednio wniosku o przywrócenie terminu.
Zarzuty skargi kierowane pod adresem zaskarżonego postanowienia SKO dotyczą naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 58 § 2 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Zdaniem skarżącego, SKO zastosowało przepis art. 138 § 2 k.p.a. bez podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i ustalenia, czy jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w sposób odmienny, niż to zrobił organ pierwszej instancji, ponieważ wszystkie okoliczności złożenia wniosku o wznowienie postępowania i środki prawne podejmowane przez wnioskodawców są organowi odwoławczemu znane, a przesłanki przywrócenia terminu określone są w art. 58 k.p.a. i przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 ich nie zmienia.
Zarzutu tego Sąd nie podzielił. Na obecnym etapie postępowania nie ma rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w kwestii przywrócenia terminu do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Zadaniem organu pierwszej instancji będzie usunięcie tej wady. W pierwszej kolejności organ odniesie się do twierdzeń uczestników, w myśl których wniosek ten zawarty był w piśmie z 20 kwietnia 2021 r. (patrz zażalenie uczestników na postanowienie Prezydenta Miasta M. z 28 stycznia 2022 r., strona 43 akt administracyjnych). O ile organ uzna, że pismo z 20 kwietnia nie może być potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu, to uruchomi procedurę z art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 i umożliwi uczestnikom złożenie takiego wniosku i rozstrzygnie go. Orzeczenie w tej kwestii przez SKO na obecnym etapie postępowania byłoby naruszeniem zasady, zgodnie z którą kwestię tę rozstrzyga się na wniosek uprawnionego podmiotu, a nie z urzędu oraz naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania z art. 15 k.p.a., bo zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Istota art. 138 w całości polega na tym, że organ odwoławczy ocenia decyzję (postanowienie z mocy art. 144 k.p.a.) wydane przez organ pierwszej instancji. W niniejszej spawie nie ma jeszcze postanowienia organu pierwszej instancji w kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i sprawa musi wrócić do tego organu po to, by orzeczenie takie zapadło albo na skutek wniosku z 20 kwietnia 2021 r., albo na skutek wniosku złożonego w trybie art. 15 zzzzzn² ustawy COVID-19.
Mając to na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.