III SA/Gl 811/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2019-12-12
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowanarząd słuchuhałasniedosłuchKodeks pracyrozporządzenie o chorobach zawodowychorzeczenie lekarskiebadania audiologicznekryterium 45 dB

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracownika na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, uznając prawidłowość orzeczeń lekarskich wskazujących na niedosłuch niespełniający kryterium 45 dB.

Pracownik domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem, powołując się na wyniki badań wskazujące na ubytek słuchu przekraczający 50 dB. Organy sanitarne, opierając się na orzeczeniach lekarskich z dwóch instancji, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ stwierdzony ubytek słuchu (średnio 40-42 dB) nie spełniał wymaganego kryterium co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo oparły się na opiniach biegłych, które były spójne i logiczne, a zarzuty skarżącego dotyczące błędów w badaniach nie znalazły potwierdzenia.

Sprawa dotyczyła skargi pracownika na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem. Skarżący twierdził, że jego ubytek słuchu przekracza 45 dB, powołując się na własne audiogramy. Organy sanitarne oparły swoje decyzje na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, które wykazały obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej, jednakże średnie podwyższenie progu słuchu dla ucha lepiej słyszącego wynosiło 40-42 dB, co nie spełniało kryterium 45 dB określonego w przepisach dotyczących chorób zawodowych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podkreślił, że orzeczenia jednostek orzeczniczych mają walor opinii biegłego i są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, o ile są spójne i oparte na zebranym materiale dowodowym. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym orzeczenia lekarskie, i nie znalazły podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Zarzuty skarżącego dotyczące błędów w badaniach i nieprawidłowości w postępowaniu nie zostały uwzględnione. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając decyzje organów obu instancji za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ubytek słuchu poniżej 45 dB nie spełnia kryteriów choroby zawodowej określonych w wykazie chorób zawodowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu pracy i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które jednoznacznie określają próg 45 dB jako minimalny dla stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem. Orzeczenia lekarskie, które nie stwierdziły przekroczenia tego progu, były wiążące dla organów administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p. art. 235 § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Definicja choroby zawodowej i warunki jej stwierdzenia, w tym wymóg co najmniej 45 dB ubytku słuchu.

k.p. art. 235 § 2

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Okres, w którym może nastąpić rozpoznanie choroby zawodowej.

rozporządzenie o chorobach zawodowych § § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Procedura wszczęcia postępowania przez inspektora sanitarnego i skierowania na badania.

rozporządzenie o chorobach zawodowych § § 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Kompetencje lekarzy i jednostek orzeczniczych I i II stopnia.

rozporządzenie o chorobach zawodowych § § 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Podstawa wydania orzeczenia lekarskiego.

rozporządzenie o chorobach zawodowych § § 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Możliwość wystąpienia o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

rozporządzenie o chorobach zawodowych § § 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie lekarskie jako opinia biegłego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące błędów w badaniach audiologicznych i nieprecyzyjności wyników. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu, w tym uwzględnienia pisma po zawieszeniu działalności oddziału.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia określonego jednoznacznie w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej Organy Inspekcji Sanitarnej nie są władne ingerować w proces diagnostyczny, w tym wskazywać rodzaj i czasokres, jaki powinien być wykorzystany do konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza orzecznika

Skład orzekający

Anna Apollo

sprawozdawca

Beata Kozicka

przewodniczący

Iwona Wiesner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu (hałas) oraz wiążący charakter orzeczeń lekarskich dla organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej choroby zawodowej (ubytek słuchu) i konkretnych progów dB. Ogólne zasady dotyczące opinii biegłych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie precyzyjnych kryteriów medycznych w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej i rolę opinii biegłych w procesie administracyjnym.

Czy ubytek słuchu poniżej 45 dB to jeszcze choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 811/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /sprawozdawca/
Beata Kozicka /przewodniczący/
Iwona Wiesner
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 1794/20 - Wyrok NSA z 2023-05-25
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1040
art. 235 (1) art. 235 (2)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1367
§ 6, 7, 8 ust 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u Z.S. (dalej określanego jako skarżący) choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo -nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1' ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040).
W uzasadnieniu decyzji ustalono, że decyzją z [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, zwanego dalej w skrócie: rozporządzeniem).
W ramach postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że skarżący pracował w narażeniu na hałas, tj. w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże choroba zawodowa nie została u niego rozpoznana przez upoważnione jednostki orzecznicze I i II stopnia - vide orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z [...] r. Organ nie znalazł przy tym podstaw do kwestionowania trafności wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich.
W odwołaniu od powyższej skarżący zakwestionował jej poprawność uważając, iż została podjęta na podstawie błędnego orzeczenia lekarskiego IMP i ZŚ w S.. Bowiem w przedmiotowej sprawie znajduje się 9 audiogramów, m. in. z dnia [...] r., gdzie średni ubytek słuchu wyrażony podwyższeniem progu słuchu dla ucha prawego wynosił 50dB, dla ucha lewego - 52dB oraz z dnia [...] r., gdzie ubytek ten zarówno dla ucha prawego jak i lewego wynosił 55dB. Biorąc powyższe pod uwagę uznał, iż badania wykonane przez jednostkę diagnostyczno-orzeczniczą, gdzie wyniki wynosiły ok. 42 dB są błędne, gdyż nie jest możliwe aby uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem z czasem malało.
Zażądał wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub też przeprowadzenia nowych badań w innej jednostce badawczo-rozwojowej, w którym znajdować się będzie: ".. .niezbędna aparatura badawcza, ale także odpowiednio wykształcony personel medyczny.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji co do przebiegu pracy skarżącego i to w narażeniu na działanie hałasu. Wynikało z nich, że skarżący pracował
- od [...] r. do [...] r. w "A" w P. na stanowiskach elektryk - automatyk, górnik, nadgómik, sztygar zmianowy pod ziemią,
- od [...] r. do [...] r. w "B" Sp. z o.o. w J. (zakład zlikwidowany) na stanowisku sztygar zmianowy pod ziemią,
- od [...] r. do [...] r. w "C" Sp. zo.o. w J. (zakład zlikwidowany) na stanowisku sztygar zmianowy górniczy pod ziemią,
- od [...] r. do [...] r. w "D Spółka z ograniczona odpowiedzialnością" Sp. k. (zakład zlikwidowany) na stanowisku sztygar zmianowy górniczy pod ziemią,
- od [...] r. do [...] r. w "E" S.A. w K. jako sztygar zmianowy górniczy pod ziemią,
- od [...] r. do [...] r. w "F" Sp. z 0.0. w J. na stanowisku sztygar zmianowy pod ziemią. Zdaniem organu, w całym okresie zatrudnienia pracował w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy - hałas, zatem stwarzających ryzyko uszkodzenia narządu słuchu.
Dalej organ ustalił, iż skarżący był badany w WOMP PChZ w S.. Przeprowadzona diagnostyka audiołogiczna obejmująca audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI i audiometrię impedancyjną wykazała obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu. Przesunięcie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz wynosiło w uchu prawym 42dB, w uchu lewym 42dB. i nie wypełniało definicji choroby zawodowej ubytku słuchu. W dostarczonej dokumentacji medycznej brak było lekarskich badań profilaktycznych z okresu narażenia zawodowego na hałas i badań słuchu wykonanych przed [...] r.
Następnie skarzący był badany w jednostce orzeczniczej II stopnia, gdzie lekarze orzecznicy również nie znaleźli podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W trakcie hospitalizacji badaniem otoskopowym stwierdzono obustronnie błonę bębenkową matową. Przeprowadzona diagnostyka audiologiczna wykazała istnienie obustronnego niedosłuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej. Podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynosi w kolejnych badaniach: dla ucha prawego - 41dB, 42dB 40dB; dla ucha lewego - 42dB, 42dB, 42dB. W audiometrii tonalnej przebieg krzywych progowych jest typowy dla niedosłuchu odbiorczego obustronnie. Rezerwa ślimakowa jest nieobecna obustronnie. W audiometrii impedancyjnej uzyskano tympanogramy obustronnie w granicach normy, zarejestrowano odruchy z mięśni strzemiączkowych w stymulacji ipsi i contra, wynik badania nic świadczy o obecności patologii w obrębie ucha środkowego obustronnie. Przeprowadzono próby lokalizacyjne: próba SISI (próba subiektywna) o cechach lokalizacji ślimakowej, objaw Metza (próba obiektywna) obustronnie potwierdza lokalizację ślimakową uszkodzenia narządu słuchu. Test zanikania odruchu z mięśnia strzemiączkowego obustronnie jest w granicach normy. Poszerzono diagnostykę audiologiczną o badanie odpowiedzi elektrycznych ABR (badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu) - badanie wykonane trzaskiem dla poziomu bodźca 80dB: obustronnie morfologia zapisu, latencje i interlatencje fal są w granicach normy. Próby stroikowe: próba Webera - nie słyszy, próba Rinnego - obustronnie dodatnia.
W oparciu o ocenę stanu narządu słuchu orzecznicy IMP i ZŚ nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż stwierdzany badaniami niedosłuch nie spełnia określonego jednoznacznie w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym.
Dodatkowo w piśmie z [...] r. orzecznicy, odnosząc się do wszystkich przedłożonych przez skarżącego audiogramów poinformowali, iż dokonali ponownie analizy dokumentacji dotyczącej skarżącego, będącej w ich posiadaniu, jak również audiogramów z 2017 r. i 2018 r. (wykonanych przed przyjęciem do Instytutu), w których średnie ubytki słuchu obustronnie przekraczają 50dB.
Lekarze przypomnieli, iż w toku szczegółowej diagnostyki audiologicznej wykonano trzykrotnie badanie audiometrią tonalną, uzyskując bardzo dobrą powtarzalność wyników, określających średnią wielkość ubytków słuchu: dla UP - 41dB, 42dB, 40dB, dla UL - 42dB, 42dB, 42dB. W oparciu o powyższe oraz badanie audiometrią impedancyjną, próby lokalizacyjne, zapis dla trzasku o poziomie 80dB w badaniu ABR (badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu) ustalono rozpoznanie obustronnego niedosłuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej. Nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, gdyż stwierdzany badaniami niedosłuch nie spełniał określonego jednoznacznie w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości średniego ubytku słuchu, wynoszącego co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. Podkreślili, iż w żadnym z audiogramów nie wykazano u pacjenta średniego ubytku słuchu powyżej 50dB.
Oceniając stanowisko lekarzy orzeczników organ odwoławczy organ odwoławczy podkreślił, orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16.09.2015 r. sygn. akt II SA/Sz 554/15). W kwestii sposobu przeprowadzonych badań przez jednostki orzecznicze wyjaśniam, iż Organy Inspekcji Sanitarnej nie są władne ingerować w proces diagnostyczny, w tym wskazywać rodzaj i czasokres, jaki powinien być wykorzystany do konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza orzecznika, który dysponuje specjalistyczną wiedzą w tym zakresie. Organ takiej wiedzy nie posiada i nie jest uprawniony do odmiennej interpretacji wyników badań i rozpoznania uprawnionych jednostek orzeczniczych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29.06.2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 1049/14).
Skargę od powyższej decyzji wniósł skarżący zarzucając w niej naruszenie jego interesu prawnego. Polegać miało ono na tym, ze w toku rozpoznawania jego sprawy wzięto pod uwagę pismo z [...] r. sporządzone i podpisane m. in. przez ordynatora oddziału już po zawieszeniu działalności m. in. Oddziału Chorób Zawodowych szpitala IMP i ZŚ.
Po drugie, w jego cenie zapisy badań – audiogramy, które wykonano w szpitalu, są na tyle nieprecyzyjne, iż nie pozwalają na przyznanie im waloru wiarygodności. Nie wiadomo także, czy urządzenia, na których je wykonano, miały legalizację. Wniosku skarżącego w tej materii nie uwzględniono.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw w zarzutach skargi do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 3 § 1 ustawy z 3o sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 208 r. poz. 1302 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium zaś kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.2107), który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. W świetle tych przepisów wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 P.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Podstawą orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Powyższe zatem oznacza, że sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Przechodząc do meritum sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).
Podkreślić także należy, iż ustawodawca w art. 235¹ Kodeksu pracy wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - LEX nr 1216762). Na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Ponadto wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. Rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych - stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13, publ. CBOSA).
Sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; jednoznacznie określono kompetencje poszczególnych organów i jednostek medycznych zawarto w powołanym już rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 4 ust. 1 - właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Jednak z mocy § 5 ust. 1 - właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Natomiast w ust. 2 tego paragrafu ustalono tryb orzeczniczy i kognicje odpowiednich jednostek orzeczniczych I stopnia i II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia, którymi ustanowiono instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy.
Wreszcie zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13 – CBOSA; z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., I SA 225/98, LEX nr 45827). Generalną zasadą postępowania w sprawie chorób zawodowych jest to, aby jednostki medyczne wydawały orzeczenia posiadając wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy lekarz zgłaszający podejrzenie choroby zawodowej u skarżącego wskazał na zawodowe uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem, dlatego postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia (k. 1 akt administracyjnych wraz z załącznikami). Pozycja ta obejmuje chorobę - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Zatem nie każda choroba narządu słuchu może być uznana za chorobę zawodową nawet jeżeli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, ale tylko taka, która odpowiada opisowi choroby ujętej w poz. 21 wykazu. Jednocześnie wskazano, że "okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" wynosi w przypadku tego schorzenia 2 lata.
W toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżący w okresie całego zatrudnienia w latach [...]-[...] pracował w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy - hałas, zatem stwarzających ryzyko uszkodzenia narządu słuchu. Obecnie przebywa na emeryturze.
Skarżący, w toku postępowania był dwukrotnie badany. Przy czym drugie badanie odbyło się w warunkach szpitalnych - orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z dnia [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] r.. Lekarze specjaliści w obu przypadkach orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W trakcie hospitalizacji badaniem otoskopowym stwierdzono obustronnie błonę bębenkową matową. Przeprowadzona diagnostyka audiologiczna wykazała istnienie obustronnego niedosłuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej. Podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynosi w kolejnych badaniach: dla ucha prawego - 41dB, 42dB 40dB; dla ucha lewego - 42dB, 42dB, 42dB. W audiometrii tonalnej przebieg krzywych progowych jest typowy dla niedosłuchu odbiorczego obustronnie. Rezerwa ślimakowa jest nieobecna obustronnie. W audiometrii impedancyjnej uzyskano tympanogramy obustronnie w granicach normy, zarejestrowano odruchy z mięśni strzemiączkowych w stymulacji ipsi i contra, wynik badania nic świadczy o obecności patologii w obrębie ucha środkowego obustronnie. Przeprowadzono próby lokalizacyjne: próba SISI (próba subiektywna) o cechach lokalizacji ślimakowej, objaw Metza (próba obiektywna) obustronnie potwierdza lokalizację ślimakową uszkodzenia narządu słuchu. Test zanikania odruchu z mięśnia strzemiączkowego obustronnie jest w granicach normy. Poszerzono diagnostykę audiologiczną o badanie odpowiedzi elektrycznych ABR (badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu) - badanie wykonane trzaskiem dla poziomu bodźca 80dB: obustronnie morfologia zapisu, latencje i interlatencje fal są w granicach normy. Próby stroikowe: próba Webera - nie słyszy, próba Rinnego - obustronnie dodatnia.
W tym miejscu raz jeszcze należy zaznaczyć, że dla stwierdzenia opisanej powyżej choroby zawodowej niezbędne było rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); 3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; 4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy. Lekarz, o którym mowa powyżej, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia) . Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, stosownie do treści § 7 ust. 1 rozporządzenia, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Skarżący z prawa takiego skorzystał, w wyniku czego IMP i ZŚ wydał opinię, w której także stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u niego przedmiotowej choroby zawodowej.
Okoliczność, że organ odwoławczy przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnił dodatkowe wyjaśnienia zawarte w piśmie IMP i ZŚ z [...] r. nie podważa trafności i wiarygodności wydanego przez ta placówkę orzeczenia z [...] r. Zawieszenie działalności oddziału szpitala nie ma wpływu na treść tego orzeczenia. Zaś wyjaśnienia do niego mogły udzielić osoby- lekarze, którzy go wydali i podpisały się pod nim.
Zgodnie z powołanym już § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z powyższej regulacji wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią opisanych powyżej orzeczeń – w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., II OSK 1056/15, publ.CBOSA.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w opinii lekarskiej wydanej przez uprawnioną jednostkę medyczną. Stanowisko takie wyrażono w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2002 r., (OPS 3/02, ONSA 2003, nr 1, poz. 4), w ocenie Sądu zachowuje ono swą aktualność. O wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego przy tym nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2011 r., II OSK 1809/11, LEX nr 1152055).
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organ odwoławczy w oparciu o art. 80 k.p.a. dokonał oceny orzeczeń lekarskich mających walor opinii biegłego i słusznie nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.
Z powyższych powodów nie zasługuje na akceptacje argumentacja skarżącego podważająca zapis audiogramów sporządzonych w szpitalu i ich interpretacja. Zresztą te same zarzuty można podnieść w stosunku do zapisów przedstawionych przez skarżącego, sporządzonych poza postępowaniem w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Także nie wiadomo, czy urządzenia na których je wykonano miały legalizację, pomiary na nich wykonane cechuje wysoka dokładność.
Podkreślić należy, że obie jednostki diagnostyczno-orzecznicze były zgodne co do charakteru niedosłuchu stwierdzonego u skarżącego oraz jego wielkości. Powyższe wynika z jednoznacznie z obu orzeczeń lekarskich i z pisma - opinii uzupełniającej IMP i ZŚ [...] r. uwzględniającej przedłożone przez skarżącego wyniki badań, wykonanych prywatnie. Wyjaśnienia te są spójne i logiczne. Podkreślono przeprowadzenie badania odpowiedzi elektrycznych ABR (badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu). Wyniki były powtarzalne. Zatem nie ma podstaw do zakwestionowania orzeczenia IMP i ZŚ.
Konstatując decyzje organów obu instancji uznać należało za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają one zarówno przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę orzekania w sprawie, jak i przepisów procedury administracyjnej. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawiera trafne rozstrzygnięcie w związku z treścią wydanych w sprawie przez uprawnione placówki diagnostyczne orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia
Wobec powyższego skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI