III SA/GL 805/24

III SA/Gl 805/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 72 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.K/41.3/1615/2024/12519/EŚ w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego praktycznego na prawo jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31 lipca 2024r. Nr SKO.K/41.3/1615/2024/12519/ES Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa S. z 25 czerwca 2024r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego praktycznego na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzonego 5 kwietnia 2024r. wobec A. S. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w Oddziale [...] w T. przez egzaminatora M. K., będącego skarżącym w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu SKO przedstawiło stan faktyczny sprawy.
Z akt sprawy wynika, że 5 kwietnia 2024r. przeprowadzony został przez skarżącego egzamin państwowy praktyczny na prawo jazdy kategorii "B" wobec A. S., zakończony z wynikiem negatywnym na podstawie § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż w ocenie egzaminatora wystąpiły okoliczności określone w pkt 1 tabeli nr 9 załącznika nr 1 do rozporządzenia (tj. spowodowanie kolizji lub wypadku drogowego lub zachowanie osoby egzaminowanej mogące skutkować kolizją lub wypadkiem drogowym), a zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Z arkusza przebiegu części praktycznej tego egzaminu wynika, że doszło do spowodowania zagrożenia kolizją.
W dniu 12 kwietnia 2024r. kursantka złożyła skargę na przebieg ww. egzaminu. Zarzuciła, że egzaminator nieprawidłowo wskazał miejsce do wykonania zadania "parkowanie równoległe pomiędzy dwoma pojazdami - wjazd tyłem - wyjazd przodem", gdyż wyznaczył miejsce, którego długość nie stanowiła dwukrotności długości pojazdu egzaminacyjnego, a miejsca było ledwie na jeden pojazd. Ze skargi wynika, że doszło wówczas do uderzenia w zderzak auta, które stało za "L-ką".
Odnosząc się do zarzutów kursantki, skarżący w piśmie z 15 kwietnia 2024r. wskazał, że przyczyną przerwania egzaminu było bezpośrednie zagrożenie spowodowania kolizji i interwencja egzaminatora. Egzaminator nie stwierdził natomiast by doszło do zderzenia pojazdów i by konieczne było wzywanie na miejsce Policji. Wskazał, że wyznaczył na wykonanie zadania "parkowanie równoległe, wjazd tyłem - wyjazd przodem", miejsce w pasie postojowym między dwoma zaparkowanymi pojazdami z zachowaniem długości miejsca parkowania stanowiącego dwukrotność długości pojazdu egzaminacyjnego.
Pismem z 25 kwietnia 2024r. skierowanym do Dyrektora [...] stanowisko w sprawie przeprowadzenia powyższego egzaminu, przedstawił egzaminator nadzorujący, który poddał w wątpliwość deklarowaną przez egzaminatora długość wyznaczonego miejsca do parkowania stanowiącą dwukrotność długości pojazdu egzaminacyjnego. Wskazując na istotne rozbieżności pomiędzy zarejestrowanym przebiegiem egzaminu, a informacjami zawartymi w piśmie skierowanym przez egzaminatora do Dyrektora [...] zauważył także, że "Egzaminator w złożonych wyjaśnieniach uzasadnia interwencję w następujący sposób: «polegającej na gwałtownych zatrzymaniu pojazdu i poinformowaniu jej, że uderzyła by w pojazd». Z zarejestrowanego przebiegu egzaminu jednoznacznie wynika, że egzaminator stwierdził uderzenie w zaparkowany pojazd". Podniósł także, że "Egzaminator nie dokonał szczegółowego omówienia wyniku egzaminu".
W związku z takimi ustaleniami, Marszałek Województwa S. o decyzją z 25 czerwca 2024r. nr [...] unieważnił egzamin praktyczny.
W uzasadnieniu stwierdził, że dokonanie właściwego wyboru miejsca do zaparkowania było obowiązkiem egzaminatora. Natomiast wyznaczone miejsce nie stanowiło dwukrotności długości pojazdu egzaminacyjnego, co spowodowało, że egzaminator dopuścił do sytuacji, że osoba egzaminowana mogła spowodować kolizję. W tej sprawie nie można za zaistniałą sytuację obciążyć winą osoby egzaminowanej, zatem decyzja o przerwaniu egzaminu była niezgodna z przepisami, gdyż miejsce do parkowania zostało wybrane źle. Stwierdził zatem, że egzaminator naruszył zasady egzaminowania, tym samym egzamin został przeprowadzony niezgodnie z prawem, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
Od tego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie.
Podniósł, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w tabeli nr 6 poz. 11, przy określeniu długości miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami użyto partykuły "około" i wskazano, że "długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami stanowi około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego". Podniósł także, że 4 lipca 2024 r. dokonał oględzin miejsca, w którym wykonywano manewr parkowania i pomiaru linii pasa postojowego i na podstawie tych czynności jest całkowicie przekonany o prawidłowym wskazaniu miejsca do wykonania zadania "parkowanie równoległe". Zarzucił także, że organ I instancji nie zwrócił uwagi na zachowanie kursantki podczas wykonywania manewru parkowania. Nie podjęła ona próby korekty toru jazdy (przód- tył), co mogłoby świadczyć o małej ilości miejsca do parkowania, nie negowała miejsca wskazanego do parkowania, nie komunikowała się z egzaminatorem, chociaż została poinformowana o takiej możliwości przed wyjazdem z ośrodka. Wykonała manewr bezmyślnie, nie reagowała na potencjalne i rzeczywiste zagrożenia na drodze, nie reagowała również w przypadku powstania zagrożenia. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.
W związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącego, SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i obowiązujące regulacje prawne. W ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka unieważnienia egzaminu państwowego praktycznego na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Kolegium po przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy, w tym przede wszystkim nagrania przebiegu egzaminu zarejestrowanego na płycie DVD stwierdziło bowiem, że egzamin ten został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
W ocenie Kolegium, z nagrania przebiegu egzaminu zarejestrowanego na płycie DVD wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że egzaminator do wykonania zadania "parkowania równoległego pomiędzy dwoma pojazdami - wjazd tyłem - wyjazd przodem" wyznaczył osobie egzaminowanej miejsce do parkowania niespełniające wymogów określonych w rozporządzeniu. Jak wskazano w punkcie 11, tabeli nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia - manewr jest wykonywany, jeżeli jest możliwe wyznaczenie miejsca do parkowania, miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami stanowi około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami przy tym manewrze parkowania nie została określona przy użyciu konkretnych wartości i jednostek miary, nie jest jednak dowolna. Długość miejsca do parkowania została uregulowana aktem normatywnym w ten sposób, że uzależniono ją od długości pojazdu egzaminacyjnego, powinna ona stanowić około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego. Natomiast analiza nagrania przebiegu egzaminu zarejestrowanego na płycie DVD, że długość miejsca wyznaczonego do parkowania nie była zbliżona do dwukrotności długości pojazdu egzaminacyjnego i niewątpliwie była krótsza. Organ przypomniał, że długość miejsca do wykonania ww. manewru po analizie materiału filmowego krytycznie ocenił także egzaminator nadzorujący stwierdzając, że "wątpliwa jest deklarowana przez egzaminatora długość wyznaczonego miejsca do parkowania stanowiąca dwukrotność długości pojazdu egzaminacyjnego". Prawidłowość długości wyznaczonego miejsca do parkowania podczas egzaminu na prawo jazdy nie powinna być natomiast w ocenie Kolegium w żadnym razie "wątpliwa".
Okoliczność ta oznacza, że egzaminator nieprawidłowo wyznaczył osobie egzaminowanej miejsce do wykonania zadania i tym samym naruszył zasady egzaminowania. W konsekwencji egzamin został przeprowadzony niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, co uzasadnia jego unieważnienie. Organ II instancji zwrócił także uwagę na zauważone przez egzaminatora nadzorującego rozbieżności co do okoliczności związanych z przebiegiem egzaminu między stanem widocznym na nagraniu egzaminu i znajdującym potwierdzenie w skardze osoby egzaminowanej, a opisanym w wyjaśnieniach egzaminatora. Na nagraniu egzaminu widać bowiem moment uderzenia pojazdu egzaminacyjnego w zaparkowany pojazd, i słychać reakcję egzaminatora i wypowiedziane przez niego słowa "...uderzyła Pani w auto". Fakt, że podczas cofania pojazdu przy wykonywaniu "parkowania równoległego pomiędzy dwoma pojazdami - wjazd tyłem - wyjazd przodem" doszło do uderzenia pojazdu egzaminacyjnego w zaparkowany pojazd potwierdza także sama osoba egzaminowana (pismo z 5 kwietnia 2024r. wniesione 12 kwietnia 2024r.). Egzaminator w piśmie z 15 kwietnia 2024r. twierdzi natomiast, że nie doszło do uderzenia pojazdu w pojazd. Wyjaśnia, że twierdzenia osoby egzaminowanej oparte miałyby być najprawdopodobniej na interwencji egzaminatora polegającej na gwałtownym zatrzymaniu pojazdu i poinformowaniu egzaminowanej, że "uderzyłaby w pojazd". Dowodem, że nie doszło do uderzenia miał być według wyjaśnień egzaminatora brak świeżych, nowych śladów na zderzaku obu pojazdów. Natomiast zdaniem Kolegium na nagraniu wyraźnie słychać słowa egzaminatora: "... uderzyła Pani w auto".
W związku z powyższym, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze strona podniosła, że powodem przerwania egzaminu było zachowanie kursantki, która nie zachowała szczególnej ostrożności i nie powstrzymała się od ruchu, co spowodowało uderzenie w pojazd znajdujący się za pojazdem egzaminacyjnym. Wskazując miejsce do zaparkowania skarżący kierował się zapisem rozporządzenia, które posługuje się określeniem "około 2-krotności długości pojazdu egzaminacyjnego" i w czasie jazdy nie dysponował technicznymi środkami do pomiaru odległości między pojazdami. Wniósł o uchylenie decyzji unieważniającej egzamin.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Takich zaś wad zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 622) Marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
Zatem badając zgodność z prawem wydanych decyzji należy rozstrzygnąć dwa zagadnienia:
- czy egzamin był przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy, a jeśli nie, to - czy istniejące nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy ku temu, aby podzielić pogląd organów obu instancji co do tego, że nie był przeprowadzony zgodnie z przepisami a nieprawidłowości, do jakich doszło w jego trakcie miały wpływ na wynik egzaminu.
W odwołaniu od jego wyniku, wniesionym do Marszałka Województwa S., kursantka wniosła zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia egzaminu praktycznego, w szczególności niezgodności z przepisami miejsca, w jakim skarżący polecił jej wykonać manewr parkowania tyłem.
Zasady przeprowadzania egzaminu praktycznego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowani i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 2659) zwanego dalej "rozporządzeniem".
W pkt. 11 tabeli nr 6 stanowiącej załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia przewidziane jest zadanie egzaminacyjne:
"Wykonanie jednego z następujących manewrów parkowania (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii AM***, B i B1):
3) równoległe pomiędzy dwoma pojazdami - wjazd tyłem - wyjazd przodem (manewr jest wykonywany, jeżeli jest możliwe wyznaczenie miejsca do parkowania - możliwa jedna korekta toru jazdy), przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami stanowi około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego; w trakcie wykonywania manewru możliwa jedna korekta toru jazdy; po zaparkowaniu pojazd nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego; w przypadku gdy pojazd parkuje równolegle do krawężnika, w trakcie wykonywania manewru nie może najechać na krawężnik; parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego."
Z powyższego wprost wynika, że miejsce wyznaczone do zaparkowania winno stanowić ok. 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego. Odnośnie tego egzaminator twierdzi, że miejsce wyznaczone kursantce do zaparkowania warunek ten spełniało, egzaminowana zaś oświadczyła, że "miejsca było na jedno auto". Tym niemniej zauważyć należy, że skarżący jest w swym twierdzeniu odosobniony, natomiast wersja kursantki znajduje potwierdzenie w nagraniu z przebiegu egzaminu, co do którego egzaminator nadzorujący stwierdził, że "wątpliwa jest deklarowana długość wyznaczonego miejsca do parkowania stanowiąca dwukrotność".
Zatem organy prawidłowo uznały te dowody za wiarygodne, skoro nawzajem się potwierdzają, natomiast oświadczenie skarżącego pozostaje odosobnione. Skarżący w odwołaniu podnosił, że 4 lipca 2024r. dokonał oględzin miejsca zdarzenia i utwierdził się w przekonaniu, że miejsce do zaparkowania wyznaczył prawidłowo. Odnośnie tego zauważyć należy, że egzamin miał miejsce 5 kwietnia 2024r., a miejsce do zaparkowania zostało wyznaczone pomiędzy dwoma parkującymi pojazdami. Zatem stan faktyczny istniejący w dniu oględzin strony (nota bene przeprowadzonych bez udziału organu) mógł być zupełnie odmienny od tego, jaki istniał w dniu egzaminu; zmienił się po prostu w związku ze zmianą miejsca postoju pojazdów. Zaś w związku z tym, że był nieadekwatny do stanu faktycznego, jaki istniał w dniu egzaminu, nie mógł podważyć wniosków płynących z nagrania sporządzonego bezpośrednio w chwili zdarzenia.
W skardze skarżący zarzucał, że egzaminowana nie zachowała szczególnej ostrożności i nie powstrzymała się od ruchu. W odwołaniu stwierdził ponadto, że nie podjęła próby korekty toru jazdy, nie negowała miejsca wskazanego do parkowania ani nie podjęła z nim jako egzaminatorem polemiki. Zarzut ten ocenić należy jako co najmniej bezzasadny, jeśli nie kuriozalny, bo sprowadza się do próby przerzucenia na egzaminowaną odpowiedzialności za własne błędne decyzje. Wszak to przecież skarżący, a nie kursantka jest funkcjonariuszem publicznym i fachowcem posiadającym nie tylko uprawnienia do kierowania pojazdami, ale także uprawnienia egzaminatora, co do którego należy zakładać, że będzie wykonywał swe zadania zgodnie z prawem. Na jakiej podstawie zatem kursantka miała kwestionować polecenia wydawane przez egzaminatora i wdawać się z nim w polemikę w trakcie egzaminu? Sąd podziela zatem stanowisko SKO, że to, że kursantka nie zanegowała miejsca wyznaczonego do zaparkowania nie może świadczyć o tym, że zostało wyznaczone prawidłowo, tym bardziej, że takiej tezie przeczy dowód z nagrania przebiegu egzaminu.
Skoro zatem wyznaczone do wykonania zadania egzaminacyjnego miejsce nie odpowiadało warunkom określonym w rozporządzeniu, to jest to równoznaczne z tym, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z prawem, a ujawnione nieprawidłowości (zbyt małe wymiary miejsca do parkowania) miały wpływ na jego wynik. Ta zaś okoliczność wypełnia przesłankę unieważnienia egzaminu, wynikającą z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę.