III SA/Gl 803/24

III SA/Gl 803/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92 lit.c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 lutego 2024 r. nr BP.501.3072.2023.0993.OP8.530112 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 lutego 2024r. nr BP.501.3072.2023.0993.0P8.530112 Generalny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję z 22 listopada 2023r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD) o nałożeniu na P. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Spółka) kary pieniężnej w wysokości 10.250 (słownie: dziesięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt) zł.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 12 października 2023r. o godzinie 11:3, w miejscowości B. na ulicy [...] nr [...] ([...]) na punkcie kontrolnym oznaczonym jako [...]. (waga), d. k. nr [...] km - gm. B., został zatrzymany do kontroli pojazd członowy, w którego skład wchodził samochód marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki Krone o numerze rejestracyjnym [...]. Podczas kontroli kierowca okazał dokument przewozowy w postaci dokumentu ważenia Nr dokumentu odbioru [...] wystawiony w dniu 12 października 2023r. o godzinie 07:32 i potwierdzenie wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO, nr karty: [...] wystawione przez R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, [...] P. ul. [...]. Na podstawie w/w dokumentów ustalono, że kontrolowanym pojazdem członowym wykonywano krajowy przewóz odpadów (15 01 02 Opakowania z tworzyw sztucznych) z P. do B. W chwili zatrzymania do kontroli pojazd oznakowany był tablicą z literą "A", a nie tablicą z napisem "ODPADY". Stwierdzone niewłaściwe oznakowanie wymagane przy przewozie odpadów stanowi naruszenie opisane w l.p. 4.8 zał. 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.).
Na żądanie kontrolującego kierowca okazał kartę kierowcy [...] oraz pobrano dane cyfrowe z tachografu. Na ich podstawie ustalono, że kierowca nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symboli państwa w dniach: 29 września 2023r. zakończenia oraz 11 października 2023r. rozpoczęcia. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych. Tym samym kierowca naruszył art. 34 ust. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE z 2014 nr L 60 poz. 1; dalej: Rozporządzenie nr 165/2014) który stanowi że kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy.
Natomiast analiza zawartych danych cyfrowych wykazała, iż kierowca w dniu 6 października 2023r. o godzinie 05:48 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 1 minutę nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:47 dnia 06 października 2023r. do godziny 05:48 dnia 07 października 2023r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 59 minut. Dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin, ale kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Oznacza, iż kierowca naruszył normę określoną w art.8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L z 1006r. nr 102 poz. 1, dalej: rozporządzenie nr 561/2006).
Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia 12 października 2023 r. nr [...].
Spółka prawidłowo powiadomiona o wszczętym postępowaniu nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się wobec powyżej opisanego naruszenia.
Decyzją z 22 listopada 2023 r. [...]WITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10.250 (słownie: dziesięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych.
Pismem z dnia 12 grudnia 2023 r. pełnomocnik Spółki złożył odwołanie.
Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego GITD utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu GITD podał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne.
W jego ocenie zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli, dokumentacji fotograficznej, dokumentacji przewozowej, że w dniu 12 października 2023 r. Spółka wykonywała przewóz drogowy odpadów środkiem transportu nieprawidłowo oznakowanym. Skoro kontrolowanym zespołem pojazdów przewożone były odpady na terytorium Polski to tym samym pojazd marki Scania o nr rej. [...] powinien być oznakowany białą tablicą z napisem "ODPADY". Tymczasem kontrolowany samochód miał umieszczoną z przodu pojazdu białą tablicę z literą A.
GITD stwierdził, że do tego naruszenia nie znajduje zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nawet jeżeli kierowca otrzymał wiadomość tekstową przesłaną na telefon o konieczności umieszczenia na pojeździe tablicy z napisem "ODPADY", a mimo to nieprawidłowo oznaczył pojazd umieszczając tablicę z literą "A", nie jest to okoliczność zwalniająca Spółkę od odpowiedzialności za powyższe naruszenie. Organ wyjaśnia, że art. 92c ust. 1 pkt 1 utd odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych niemożliwych do przewidzenia, którym ciężko zapobiec. Błąd kierowcy polegający na umieszczeniu na kabinie pojazdu nieprawidłowej tablicy nie należy do takich okoliczności.
Organ odwoławczy zważył także, że zostało udowodnione naruszenie przez kierowcę art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez skrócenie przez kierowcę dziennego czasu odpoczynku o 59 minut. Wobec tego GITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 150 (słownie: sto pięćdziesiąt) złotych za to naruszenie.
W ocenie GITD w sprawie zostało udowodnione, że kierowca nie wprowadzał manualnie na kartę kierowcy danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Stanowi to naruszenie art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014, skutkujące– na podstawie 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. - nałożeniem na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 100 (słownie: sto) złotych (2 x 50 złotych) za naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.
Tym samym suma kar pieniężnych za naruszenia ujawnione w związku z kontrolą drogową opisaną w protokole z dnia 12 października 2023 r. nr [...] wyniosła 10.250 (słownie: dziesięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych.
GITD w rozpoznawanej sprawie stwierdził, że prawidłowo został ustalony stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Wydana w oparciu o zebrany materiał dowodowy decyzja posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Rozpoznając sprawę GITD nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d. Spółka nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Nie przedstawiła w postępowaniu dokumentów, z których wynikałoby jednoznacznie, że podejmowała takie zadania przewozowe, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Według GITD gdyby przewóz był zorganizowany w sposób prawidłowy, a jednocześnie przedsiębiorca kontrolował pracę zatrudnionych przez niego kierowców pod względem przestrzegania norm czasu pracy, kierowca nie naruszyłby norm czasu pracy.
Ponadto przepis art. 92 c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka zarzuciła decyzji:
A. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. naruszenie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez prowadzenie postępowania pomimo, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że powinno ono zostać umorzone bowiem podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, jak również poprzez przypisanie wykonującemu przewóz odpowiedzialności za naruszenia, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi kierowca, należycie poinstruowany o sposobie oznaczania transportu;
2. naruszenie przepisu art. 92a ust. 1, 3, 7 i 11 u.t.d. w zw. z Ip. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej: P.p.) oraz art. 8 ust. 1 k.p.a. i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nałożenie surowej kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł za naruszenie, które nie stwarzało żadnego, chociażby hipotetycznego, zagrożenia dobra prawnego, któremu ma służyć przepis wprowadzający obowiązek oznakowywania pojazdów tablicą "odpady" i przewidziana wysoka kara pieniężna za naruszenie tego obowiązku.
B. naruszenie przepisów postępowania tj.:
1. naruszenie przepisu art. 8 k.p.a, tj. zasady zaufania do organów państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez Spółkę zarzucanych jej naruszeń bez oceny i rozpatrzenia okoliczności zgłoszonych i branych pod uwagę podczas analizy przesłanek, w szczególności braku rozpatrzenia możliwego zastosowania art. 92c u.t.d.,
2. art. 189f k.p.a., a także art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVA k.p.a.), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1- 6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVA k.p.a;
3. naruszenie przepisu art. 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisem art. 81a k.p.a., który nakazuje rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego na korzyść strony postępowania i dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, jak również poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie poprzez przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę postępowania.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD i poprzedzającej ją decyzji [...]WITD oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych).
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że orzekające w sprawie organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego na okoliczność oznakowania pojazdu tablicą w chwili rozpoczęcia przewozu oraz na okoliczność jej omyłkowego zastąpienia tablicą z literą "A". W szczególności nie został przeprowadzony dowód z przesłuchania kierowcy.
Ponadto Spółka nie mogła przewidzieć, że kierowca pomyli tabliczki z oznaczeniami. Organizując przewóz Spółka dochowała należyte staranności i poinformowała kierowcę poprzez wiadomość SMS w sposób jednoznaczny o tym, jakiego typu tabliczkę ma umieścić na samochodzie.
Spółka podkreśliła przy tym, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
W ocenie Spółki w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wraz z informacją o miejscu załadunku, rodzaju odpadów, jakie będą przewożone oraz wraz z adresem, pod jaki przewóz ma zostać zrealizowany Spółka poinformowała kierowcę w sposób jednoznaczny o tym, jakiego typu tabliczkę ma umieścić na samochodzie. W załączonej wiadomości SMS przesłanej dnia 11 października 2023 r. g. 12.27 przez spedytora do kierowcy wprost wskazano i polecono kierowcy oznaczenie samochodu tablicą "ODPADY" (cytat: "TABLICA ODPADY NA AUTO"). Komunikacja za pośrednictwem wiadomości SMS stanowi stałą praktykę Spółki i jak dotąd nie zdarzały się sytuacje, aby kierowca, z którym Spółka współpracuje od lat w sposób nieprawidłowy oznakował samochód. Jak się okazało, kierowca przez nieuwagę pomylił w tym przypadku tablice, mimo że otrzymał odpowiednie instrukcje, jest doświadczonym kierowcą, a przedsiębiorca poucza i dyscyplinuje swoich pracowników w kierunku prawidłowego oznaczania pojazdów. Spółka nie miała wpływu na powstanie naruszenia przepisów, nie mogła w żaden sposób przewidzieć, a tym bardziej zapobiec niedopatrzeniu, jakiego dopuścił się kierowca. Kierowca posiadał przy sobie również dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, wraz z którymi Spółka każdorazowo przekazuje kierowcom również pisemne instrukcje, dotyczące warunków przewozu odpadów zarówno na terenie Polski, jak i w każdym kraju, w którym Spółka realizuje przewozy. Wobec tego miała prawo pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie zostanie naruszone prawo.
W ocenie Spółki w sprawie powinny znaleźć zastosowanie także przepisy działu IVA k.p.a., bowiem ustawa o transporcie drogowym nie zawiera kompleksowej regulacji dotyczącej zasad nakładania kar, odstępowania od nich i ich miarkowania.
Zarzucając GITD naruszenie przepisu art. 8 k.p.a, Spółka wskazała na brak rozpatrzenia możliwego zastosowania art. 92c u.t.d.
Spółka zarzuciła także naruszenie art. 77, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie poprzez przeprowadzenie istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów wnioskowanych przez stronę postępowania, tj. przesłuchania kierującego pojazdem w dniu kontroli.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym oznaczonym jako Replika na odpowiedź na skargę Pełnomocnik Spółki podtrzymał wnioski skargi oraz złożył dodatkowe wyjaśnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z 22 lutego 2024r. GITD utrzymująca w mocy decyzję z 22 listopada 2023r. nr [...] o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.250 (słownie: dziesięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji GITD wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przed przystąpieniem do badania sprawy wskazać należy na art. 92a ust. 1 u.t.d. Przepis ten stanowi o odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 zł. za każde naruszenie. Jednocześnie w art. 92a ust. 5 u.t.d. określone zostały ograniczenia sumy kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy w zależności od liczby zatrudnianych kierowców.
Jednocześnie odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest więc następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Krakowie z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1106/24).
W badanej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia stanu faktycznego. Przeprowadzona w tym zakresie przez Sąd kontrola z urzędu wykazała prawidłowość przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt administracyjnych w dniu 12 października 2023r. o godzinie 11:35, w miejscowości B. na ulicy [...] nr [...] ([...]) na punkcie kontrolnym oznaczonym jako [...] - B. (waga), d. k. nr [...], [...] km - gm. B. zatrzymany do kontroli pojazd członowy, w którego skład wchodził samochód marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki Krone o numerze rejestracyjnym [...] nie był prawidłowo oznakowany. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów z dnia 7 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742) środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Tymczasem kontrolowany pojazd członowy był opatrzony tablicą o napisie "A", którą – stosownie do § 10 w/w rozporządzenia stosuje się w przypadku środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów. W konsekwencji, według lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nakłada się karą pieniężną w wysokości 10.000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych.
Powtórzyć należy za decyzją GITD, że okoliczność ta została udowodniona w zgromadzonym materiale dowodowym, na który składa się protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna, dokumentacja przewozowa.
W trakcie kontroli na podstawie danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy udowodnione zostało, że kierowca naruszył art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 poprzez odebranie jedynie 8 godzin i 1 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 21:47 dnia 06.10.2023 r. do godz. 05:48 dnia 07.10.2023 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 59 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Według lp. 5.7 załącznika 3 do u.t.d. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych
Ustalone zostało w trakcie przedmiotowej kontroli także i to, że został naruszony art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014. Kierowca wykonując przewozy drogowe w imieniu Spółki nie wprowadzał manualnie na kartę kierowcy danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Naruszenie nastąpiło w następujących okresach:
- 29.09.2023 r. brak symbolu państwa w którym kierujący zakończył dzienny okres pracy,
- 11.10.2023 r. brak symbolu państwa w którym kierujący rozpoczął dzienny okres pracy.
Konsekwencją jest zastosowanie lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy karą pieniężną w wysokości 50 (słownie: pięćdziesiąt) złotych - za każdy wpis.
Spółka nie podważała tak stwierdzonych okoliczności na żadnym etapie postępowania administracyjnego w obu instancjach ani w skardze do Sądu.
Sporną kwestią w sprawie stało się to, czy sytuacja Spółki wyczerpuje znamiona art. 92c ust. 1 u.t.d. Chodzi o to, że Spółka nie mogła przewidzieć, że kierowca pomyli tabliczki z oznaczeniami, szczególnie, iż dołożyła należytej staranności i uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać organizując przewóz. Wraz bowiem z informacją o miejscu załadunku, rodzaju odpadów, jakie będą przewożone oraz wraz z adresem, pod jaki przewóz ma zostać zrealizowany, poinformowała w formie SMS kierowcę w sposób jednoznaczny o tym, jakiego typu tabliczkę ma umieścić na samochodzie. W ocenie Spółki ta okoliczność wyłącza jej odpowiedzialność. Odmienne stanowisko w tej kwestii zajął GITD twierdząc, że art. 92 c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący dla tego kierowcy pracodawcą bądź zleceniobiorcą ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania przedsiębiorcy.
W tak zarysowanym sporze w ocenie Sądu rację ma GITD.
Stosownie bowiem do art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że wskazane przesłanki odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych i nadzwyczajnych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. Za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność taką przyjmuje się też wyłączną winę osoby trzeciej, za której działania przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności. Za okoliczność taką nie można natomiast uznać zachowania pracownika przedsiębiorcy, którym posługuje się on przy realizacji danego zadania przewozowego, nawet gdyby było ono zawinione (por. wyroki NSA: z 28 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1686/18; z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 280/16; z 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3353/16).
Wobec podniesionych przez Spółkę argumentów istotnym jest pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 249/19. NSA wyraźnie wskazał, że działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. też wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1068/15). Ponadto odpowiedzialność przedsiębiorcy jest odpowiedzialnością obiektywną, dlatego do uwolnienia się od niej nie wystarczy powołanie się na zawinione działanie kierowcy. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania własne jak i kierowcy, nawet jeśli te wynikają z obowiązków umownych (zob. wyrok NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 113/21).
Zdaniem Sądu słusznie GITD przyjął, że Spółka nie wskazała okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d., tym bardziej, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w tych przepisach spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Nie przedstawiono tego rodzaju dowodów wskazujących na spełnienie przesłanek wyłączenia jej odpowiedzialności. Jak wyżej podniesiono, takiej okoliczności nie stanowi opisane i akcentowane w toku postępowania, a także w skardze zachowanie kierowcy. Słusznie zatem w kontrolowanej sprawie nie zastosowano przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Sąd I instancji w pełni zgadza się przy tym z twierdzeniem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 28 września 2021 r. sygn. II GSK 248/21, który stwierdził, że "stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny." (podobne stanowisko NSA zajął też w wyroku w sprawie II GSK 1878/18).
Dlatego też Sąd uznał, że także ten zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Brak było podstaw do stosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 189f § 1 k.p.a.
Organ przeanalizował przepis art. 92c i wskazał dlaczego go nie zastosował. Sąd w pełni z przedstawioną argumentacją się zgadza.
Z tych względów skarga została oddalona w myśl art. 151 p.p.s.a.