III SA/Gl 803/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2019-10-15
NSApodatkoweWysokawsa
rygor natychmiastowej wykonalnościopłata paliwowaprzedawnienie zobowiązania podatkowegopostępowanie odwoławczeOrdynacja podatkowasądy administracyjnekontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej opłatę paliwową, uznając spełnienie przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej.

Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie opłaty paliwowej. Podatnik zarzucał organom połączenie i błędną interpretację przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej, a także naruszenie zasad postępowania. Sąd uznał, że spełnione zostały obie przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej: krótki okres do przedawnienia zobowiązania (poniżej 3 miesięcy) oraz uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, wynikające z wniesienia odwołania i braku jego rozpoznania przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi G. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej kwotę opłaty paliwowej za listopad 2013 r. w wysokości 3.505,60 zł. Podatnik zarzucał organom połączenie i błędną interpretację przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej (O.p.), wskazując, że krótki okres do przedawnienia zobowiązania nie może samodzielnie stanowić o uprawdopodobnieniu jego niewykonania, a także naruszenie zasad postępowania poprzez przerzucanie na podatnika skutków opieszałości organów. Organ odwoławczy uznał, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. (okres do przedawnienia krótszy niż 3 miesiące) została spełniona, a także przesłanka z art. 239b § 2 O.p. (uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania), wskazując na wniesienie odwołania i przewidywany czas jego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie co najmniej jednej przesłanki z § 1 oraz przesłanki z § 2 art. 239b O.p. Stwierdzono, że zobowiązanie za listopad 2013 r. przedawniałoby się z końcem 2018 r., a postanowienie o nadaniu rygoru wydano w lipcu 2019 r., co oznacza, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. była spełniona. Sąd uznał również, że uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.) nastąpiło poprzez wykazanie, że wniesienie odwołania i jego nierozpoznanie do daty wydania postanowienia stwarza wysokie prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia, zwłaszcza w kontekście czasu potrzebnego na rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Zarzut naruszenia zasad postępowania uznano za niedotyczący sprawy o nadanie rygoru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, krótki okres do przedawnienia jest jedną z przesłanek, ale dla nadania rygoru konieczne jest również uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania. W tym przypadku, wniesienie odwołania i jego nierozpoznanie przed upływem terminu przedawnienia stanowiło takie uprawdopodobnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. (krótki okres do przedawnienia) została spełniona. Jednocześnie, fakt wniesienia odwołania i jego nierozpoznanie w terminie, w połączeniu z czasem potrzebnym na dalsze postępowanie, uprawdopodobnił ryzyko niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.), co jest wystarczające do nadania rygoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

O.p. art. 239b § 1

Ordynacja podatkowa

Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy m.in. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

O.p. art. 239b § 2

Ordynacja podatkowa

Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

u.a.p. i KFD art. 37o

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

Określa termin płatności opłaty paliwowej.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. (krótki okres do przedawnienia). Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.) poprzez wniesienie odwołania i brak jego rozpoznania przed upływem terminu przedawnienia, co stwarza ryzyko niewykonania zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Zarzut połączenia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. Zarzut naruszenia zasad postępowania (art. 121, 124 O.p.) poprzez przerzucanie skutków opieszałości organów na podatnika.

Godne uwagi sformułowania

Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Okoliczność upływu terminu przedawnienia nie może sama w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b par. 2 tej ustawy, powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

sędzia

Marzanna Sałuda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności relacji między krótkim terminem do przedawnienia a uprawdopodobnieniem niewykonania zobowiązania, a także roli opieszałości organów w tym kontekście."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru decyzji wymiarowej w podatkach, gdzie kluczowe jest ustalenie przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów spraw lub innych przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego mechanizmu proceduralnego w prawie podatkowym – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma istotne implikacje dla podatników. Wyjaśnia, kiedy organy mogą egzekwować decyzje przed ich ostatecznością, co jest kluczowe dla zrozumienia praw i obowiązków podatkowych.

Czy organ podatkowy może zmusić Cię do zapłaty podatku, zanim decyzja stanie się ostateczna? Kluczowe zasady nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Dane finansowe

WPS: 3505,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 803/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 426/20 - Wyrok NSA z 2023-11-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 239b par. 1 pkt 4, art. 239b par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi G. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. znak: [...], [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. znak: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niestatecznej decyzji ww. organu z [...] r. znak: [...], określającej kwotę opłaty paliwowej za listopad 2013 r. w wysokości 3.505,60 zł.
W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239, art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2019r., poz.900) - dalej powoływana także jako "O.p.".
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Wskazał, że decyzją z [...] r. znak: [...] (Poprzedni znak sprawy: [...]) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. określił stronie kwotę opłaty paliwowej za listopad 2013 r. w wysokości 3.505,60 zł.
Pismem z 4 maja 2018r. podatnik wniósł od niej odwołanie, które zostało rozpoznane decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...]r., którą utrzymał on w mocy decyzję organu I instancji.
Wobec wniesienia odwołania i jego nierozpatrzenia do [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem tego dnia znak: [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji ww. organu z [...] r
Pismem z 26 listopada 2018 r. pełnomocnik w imieniu strony złożył zażalenie na ww. postanowienia wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając mu naruszenie:
- art. 239b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przez połączenie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 4 i art. 239b § 2 ww. ustawy i przyjęcie, że krótki okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi jednocześnie o uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, pomimo że przesłanki te są samodzielne i niezależne od siebie;
- art. 121 § 1 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez ukształtowanie i prowadzenie postępowania podatkowego w sposób umożliwiający przerzucenie na podatnika negatywnych skutków opieszałego prowadzenia postępowania zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, tj. wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w wyniku jego przedawnienia, a w konsekwencji naruszenie zasad zaufania do organów podatkowych i przekonywania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. znak: [...], [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W jego uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ podatkowy obowiązany jest ustalić wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. przez jej udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 O.p. wystarczy samo uprawdopodobnienie (przypuszczalne nastąpienie).
W badanej sprawie – zdaniem organu - ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w momencie wydawania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie z tytułu opłaty paliwowej za listopad 2013 r. był krótszy niż 3 miesiące.
Z ukształtowania (art. 1, art. 2) przedmiotowego zakresu zastosowania ww. ustawy Ordynacja podatkowa, a także przepisów ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (art. 37o tej ustawy, tekst jedn. Dz.U. z 2012r., nr 931 w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania) wynika, iż obowiązek zapłaty opłaty paliwowej za listopad 2013 r. przypadał na dzień 27 grudnia 2013 r. Natomiast, z art. 70 § 1 ww. Ordynacji podatkowej wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Organ II instancji podniósł, że organy podatkowe mają możliwość określania wysokości zobowiązania podatkowego do czasu upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w ww. art. 70 § 1 O.p. Przepisy art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. także nie wykluczają możliwości nadania natychmiastowego rygoru decyzjom wymiarowym wydanym na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a przeciwnie - stan taki stanowi jedną z przesłanek jego nadania.
Przechodząc do przesłanki, o której mowa w art. 239b § 2 O.p. tj. uprawdopodobnienia, że przedmiotowe zobowiązanie rzeczywiście nie zostanie wykonane, organ odwoławczy przypomniał, że okolicznościami przemawiającymi, w ocenie organu pierwszej instancji za niewykonaniem zobowiązania był fakt uruchomienia przez stronę postępowania odwoławczego, które w kontekście jego przewidywanego czasu trwania może spowodować trwałą utratę możliwości wykonania decyzji podatkowej.
Podzielając powyższy pogląd, organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że wydanie decyzji przez organ podatkowy lub wniesienie od niej odwołania nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy ta decyzja. Niewykonalność zaś takiej decyzji nie może być instrumentem doprowadzenia do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez przedawnienie w toku postępowania odwoławczego, ani też nie może doprowadzić do praktyki, w której odwołanie będzie wnoszone jedynie z pobudek związanych z wykonalnością decyzji, a nie w celu uzyskania jej merytorycznej weryfikacji w toku instancji. Organ pierwszej instancji, wskazując na ryzyko utraty możliwości wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wskutek wniesienia odwołania, prawidłowo ocenił wpływ odwołania na wymagalność zobowiązania, w kontekście uprawdopodobnienia niewywiązania się przez podatnika z uiszczenia przedmiotowego zobowiązania.
Nadto organ podniósł, że strona po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji, nie podjęła żadnych działań, z których by wynikało, że zamierza dobrowolnie uregulować zaległość podatkową, co dodatkowo potwierdza ocenę, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej prawdopodobnie nie zostanie wykonane.
Pismem z 15 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę do sadu administracyjnego na ww. postanowienie organu odwoławczego, wnosząc o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.,
2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 239b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), przez połączenie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 4 i art. 239b § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i przyjęcie, że krótki okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi jednocześnie o uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, pomimo że przesłanki te są samodzielne i niezależne od siebie;
- art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. nie zostanie przez stronę skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia;
- art. 121 § 1 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez ukształtowanie i prowadzenie postępowania podatkowego w sposób umożliwiający przerzucenie na podatnika negatywnych skutków opieszałego prowadzenia postępowania organu podatkowego, tj. wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w wyniku jego przedawnienia, a w konsekwencji naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych i zasady przekonywania.
W treści złożonej skargi pełnomocnik wskazał, że organ odwoławczy zaaprobował stanowisko Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała 1 z 4 wymienionych w art. 239b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa okoliczność, a mianowicie okoliczność krótszego niż 3 miesiące okresu do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uznano zatem, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła obligatoryjna przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności stosownie do treści zawartych w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z brzmieniem którego decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące". Następnie skarżący wskazał, że "kwestionując niniejszym przesłanki, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia (...) należy stwierdzić, iż okoliczność upływu terminu przedawnienia nie może sama w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Krótki okres pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia nie oznacza bowiem, iż zobowiązany na pewno nie wykona dobrowolnie zobowiązania podatkowego (...). Jeżeli organ podatkowy powołuje się na to, że w myśl art. 239b § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia." Zdaniem strony organy podatkowe nie wykazały żadnych innych przesłanek uzasadniających, że należność wynikająca z decyzji objętej rygorem natychmiastowej wykonalności może nie zostać zaspokojona, za wyjątkiem powyżej wskazanej (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.). Na poparcie swojego stanowiska, pełnomocnik przytoczył treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1327/16, w którym Sąd podkreślił, że "okoliczność upływu terminu przedawnienia nie może sama w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Krótki okres pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia nie oznacza bowiem, iż zobowiązany na pewno nie wykona dobrowolnie zobowiązania podatkowego".
Pełnomocnik wskazał także, że podatnik nie może "(...) ponosić winy opieszałego działania organów, co w okolicznościach sprawy do tego się to sprowadza".
Przedstawił przy tym następującą argumentację:
"Decyzja nieostateczna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności wydana została [...] r., odwołanie od tej decyzji wniesiono do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 9 maja 2018 r., a zatem przez okres 6 miesięcy organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy. (...) Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 tej ustawy, powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3-miesięczny okresem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Taką okolicznością może być m.in. czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko uruchomienia postępowania odwoławczego z uwagi na wysokość kwoty podlegającej wpłacie, która wynika z decyzji nieostatecznej, a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa w art, 139 § 3 Ordynacji podatkowej, przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania podatkowego, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (...)."
Pełnomocnik przypomniał, że zgodnie z brzmieniem art. 139 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy.
W opinii strony - w rozpatrywanym przypadku "nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności (...) jest podyktowane przede wszystkim próbą ratowania postępowania przed ewentualnym przedawnieniem. Treść zaskarżonego postanowienia oraz okoliczności jego wydania wskazują na zmierzanie do obejścia przez organ podatkowy przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego."
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływana jako p.p.s.a.), stwierdza, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie i na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Ponadto Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy. Określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego czy materialnego.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Odnosząc się do istnienia podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe zauważyć należy, że stosownie do art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Przy czym – po myśli § 2 cytowanego artykułu - przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Tak więc dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie co najmniej jednej z przesłanek określonych w § 1 oraz przesłanki wskazanej w § 2 art. 239b O.p.
Okolicznością wskazującą na spełnienie przesłanki z pierwszej grupy, powołaną przez organy obu instancji w postanowieniach w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest stwierdzenie faktu, że okres, jaki pozostał do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Przesłanka ta jest w przedmiotowej sprawie oczywiście spełniona, gdyż decyzja, której organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności dotyczy zobowiązania w opłacie paliwowej za listopad 2013r. Zobowiązanie takie przedawniałoby się z końcem 31 grudnia 2018r. stosownie do art. 70 § 1 O.p. stanowiącego, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast postanowienie organu I instancji w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wydane zostało [...]r.
Odnośnie przesłanki drugiej, wskazanej w art. 239b § 2 O.p., tj. uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane zauważyć trzeba, że z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego udowodnienia, że zobowiązanie wynikające z nie zostanie wykonane za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a jedynie uprawdopodobnienia tego faktu, co oznacza, że rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania. Uprawdopodobnienie odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można, w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako czyniące prawdopodobnym (wysoce możliwym) określone zdarzenie. Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane wiąże się z wykazaniem, że pomimo doręczenia decyzji podatkowej zobowiązany jej nie wykona, zaś wysokie prawdopodobieństwo niewykonania może wiązać się z różnymi okolicznościami, które nie wynikają wprost z treści przepisów O.p. i zostały ukształtowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych.
Natomiast stan faktyczny analogiczny do istniejącego w rozpoznawanej sprawie był przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I GSK 1775/15, gdzie Sąd stwierdził, że "podziela te poglądy orzecznictwa, z których wynika, że jeżeli okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b par. 2 Ordynacji podatkowej polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane."
Dalej NSA stwierdził także, że "Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie), to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b par. 2 tej ustawy, powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być m.in. czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko uruchomienia postępowania odwoławczego z uwagi na wysokość kwoty podlegającej wpłacie, która wynika z decyzji nieostatecznej, a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 139 par. 3 Ordynacji podatkowej, przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Na taką właśnie okoliczność powołały się zasadnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe."
Analogiczna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
W przypadku skarżącego uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane również wiąże się z ustaleniem, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji określającej kwotę opłaty paliwowej i prawdopodobne jest, że nie zostanie ono rozpoznane do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, skoro w dacie [...]r. rozpoznane jeszcze nie zostało. Nadto zauważyć przyjdzie, że – na co zasadnie zwrócił uwagę organ II instancji – samo wydanie decyzji organu II instancji nie przerywa jeszcze terminu przedawnienia i dla osiągnięcia tego skutku konieczne są dalsze czynności, które wymagają dodatkowego czasu, np. wszczęcie postępowania egzekucyjnego i powiadomienie o nim strony.
Dlatego zasadne jest przyjęcie, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej i jego nierozpoznanie na dzień [...]r. wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Świadczy to, że została spełniona także przesłanka druga nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, określona w art. 239b § 2 O.p., a zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i niezasadne są zarzuty wyrażone w tiret pierwszym i drugim skargi.
Odnośnie zarzutu z tiret trzeciego zauważyć należy, że jest on skierowany pod adresem postępowania w przedmiocie określenia opłaty paliwowej, zatem nie może być analizowany w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI