III SA/Gl 80/24

III SA/Gl 80/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Anna Apollo /przewodniczący/
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1398
art. 10
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Żarnowiec na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 1 grudnia 2023 r. nr IFIII.4131.1.65.2023 w przedmiocie uchwały rady gminy w kwestii wyznaczenia na terenie gminy obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Śląski rozstrzygnięciem nadzorczym z 1 grudnia 2023 r. nr IFIII.4131.1.65.2023 stwierdził nieważność uchwały nr XLVII/290/2023 Rady Gminy Żarnowiec z 26 października 2023 r. w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na terenie Gminy Żarnowiec.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Wojewoda przywołał art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, 572, 1463 i 1688, dalej: u.s.g.).
Z akt administracyjnych wynika, że 26 października 2023 r. Rada Gminy Żarnowiec podjęła uchwałę w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na terenie Gminy Żarnowiec.
Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 8 ust. 1 ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 485 ze zm., dalej: u.o.r.).
W § 1 uchwały wyznaczono obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji na terenie Gminy Żarnowiec, w granicach określonych w załączniku graficznym do uchwały. W § 2 i § 3 wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy i postanowiono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego. Do uchwały dołączono "Diagnozę służącą wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na terenie gminy Żarnowiec".
Rada Gminy stosownie do treści art. 90 ust. 1 u.s.g. w dniu 2 listopada 2023 r przekazała organowi nadzoru w.w. uchwałę.
W trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego, wszczętego 28 listopada 2023 r. organ nadzoru stwierdził, że uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy o rewitalizacji. Albowiem w wyznaczonym obszarze rewitalizacji wskazano przeznaczone do działań rewitalizacyjnych tereny zamieszkałe, ale również liczne niezamieszkałe - stanowiące nieużytki, tereny zieleni czy tereny sportu i rekreacji, zlokalizowane głównie na zachodzie i południu tego obszaru. W ten sposób naruszono art. 10 ust. 1 u.o.r., zgodnie z którym obszar rewitalizacji cechuje szczególna koncentracja negatywnych zjawisk społecznych, w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji, niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym w powiązaniu z przynajmniej jednym z negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej lub technicznej.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z 1 grudnia 2023 r. organ stwierdził nieważność uchwały z 26 października 2023 r. i wyjaśnił, że nie podzielił stanowiska Gminy, że podczas wyodrębniania obszaru rewitalizacji z obszaru zdegradowanego celem było wyodrębnienie obszaru spójnego przestrzennie i stanowiącego jedną całość na mapie. Gmina chciała umożliwić mieszkańcom, organizacjom pozarządowym, prywatnym przedsiębiorcom i innym zainteresowanym zgłaszanie różnorodnych przedsięwzięć rewitalizacyjnych, w tym przedsięwzięć związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni, placów i terenów dotychczas niezagospodarowanych.
Organ podkreślił, że w myśl art. 15 ust. 3 u.o.r. możliwa jest realizacja przedsięwzięć rewitalizacyjnych zamieszczonych w gminnym programie rewitalizacji również poza obszarem rewitalizacji, jeżeli wynika to z ich specyfiki i służą one realizacji celów i kierunków działań programu. Jednak tereny niezamieszkałe mogą być włączone w tereny rewitalizacji wyłącznie w przypadkach wskazanych w art. 10 ust. 3 u.o.r., czyli wtedy, gdy są to tereny poprzemysłowe, tereny powojskowe albo pokolejowe, a możliwe do przeprowadzenia na nich działania przyczynią się do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom społecznym, o których mowa w art. 9 ust. 1 u.o.r. Przywołana ustawa rewitalizacyjna nie zezwala jednak na włączanie w obszary rewitalizacyjne terenów dotąd niezagospodarowanych, a tym samym niezdegradowanych.
Podsumowując organ nadzoru uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 91 ust. 1 u.s.g., gdyż uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego z 1 grudnia 2023 r., zarzucając:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 u.o.r., poprzez przyjęcie, że obszar rewitalizacji musi być jednocześnie obszarem zamieszkałym, podczas gdy z treści przywołanych przepisów wynika jedynie, że koniecznym jest, by obszar rewitalizacji cechował się szczególną koncentracją zjawisk, o których mowa w art. 9 ust. 1 u.o.r., nie wskazując na konieczność posiadania przez te tereny cechy "zamieszkania";
- art. 10 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 u.o.r. poprzez przyjęcie, że obszary niezamieszkałe mogą być włączone do obszaru rewitalizacji jedynie wtedy, gdy są to tereny poprzemysłowe, w tym poportowe i powydobywcze, tereny powojskowe albo pokolejowe, podczas gdy zgodnie z wykładnią literalną niezamieszkałe tereny poprzemysłowe nie muszą spełniać przesłanki polegającej na "koncentracji negatywnych zjawisk społecznych", ponadto tereny niezamieszkałe inne niż wskazane w art. 10 ust. 3 u.o.r. mogą stanowić obszar rewitalizacji, w przypadku spełnienia przesłanki "koncentracji negatywnych zjawisk społecznych", o których mowa w art. 9 ust. 1 u.o.r.;
- art. 15 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 3 u.o.r. poprzez przyjęcie, że możliwość realizacji przedsięwzięć rewitalizacyjnych poza terenem rewitalizacji świadczy o wyłączeniu terenów niezamieszkałych z możliwości objęcia ich zakresem rewitalizacji poza przypadkami wskazanymi w art. 10 ust. 3 u.o.r., podczas gdy wykładnia literalna, systemowa i celowościowa nie wskazują, by przepis ten wprowadzał powyższe ograniczenie, zaś ustawa w żadnym miejscu nie ogranicza terenu rewitalizacji do terenu zamieszkałego;
b) naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako K.p.a.) poprzez przyjęcie stanowiska sprzecznego z dokumentami wydanymi na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie delimitacji obszarów zdegradowanych, przygotowanych w celu opracowania metodyki wyznaczania obszarów rewitalizacji, co stanowi odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym w rozumieniu krajowym.
Ponadto strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu oznaczonego jako publikacja pt. "Delimitacja krok po kroku. Metoda wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na potrzeby Gminnych Programów Rewitalizacji" pod redakcją Wojciecha Jarczewskiego, opracowania zrealizowanego przez Instytut Rozwoju Miast na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, celem wykazania wykładni ustawy o rewitalizacji przyjętej przez Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, możliwości włączenia terenów niezamieszkałych do obszaru rewitalizacji, istnienia powszechnej praktyki w zakresie włączania terenów niezamieszkałych do obszaru rewitalizacji przy spełnieniu odpowiednich przesłanek.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że przesłanka "zamieszkałego" charakteru obszaru rewitalizacji nie została wprost wskazana w ustawie. Przepis art. 10 ust. 3 u.o.r. odnosi się nie do cechy "niezamieszkania" terenów, ale do szeroko pojętego poprzemysłowego ich charakteru, który uzasadnia wyłączenie przesłanki dotyczącej występowania negatywnych zjawisk społecznych, wskazanej w art. 9 ust. 1 u.o.r. Celem wyłączenia przesłanki dotyczącej wykazania występowania negatywnych zjawisk społecznych w przypadku terenów wskazanych w art. 10 ust. 3 u.o.r. było z jednej strony uwzględnienie ich negatywnego oddziaływania na społeczność lokalną, przy jednoczesnym braku występowania zjawisk społecznych ze względu na ich charakter. Nie przesądza to jednak o braku możliwości włączenia innych terenów niezamieszkanych do obszaru rewitalizacji w przypadku wykazania ustawowych przesłanek. Tereny niezamieszkałe mogą stanowić część obszaru lub podobszaru rewitalizacji, jeżeli są to tereny w jakiś sposób funkcjonalnie powiązane z terenami zamieszkałymi np. tereny zielone, place i inne przestrzenie publiczne. Strona podkreśliła, że w przypadku działań rewitalizacyjnych kluczowy jest aspekt społeczny, tj. koncentracja negatywnych zjawisk społecznych, między innymi bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, wysokiej liczby mieszkańców będących osobami ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1062), niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym. Oczywistym jest, że zjawiska te mogą występować również na terenach niezamieszkałych, w szczególności związanych funkcjonalnie z obszarem zamieszkałym. Właśnie to funkcjonalne powiązanie terenów niezamieszkanych z terenami zamieszkałymi wraz z występowaniem na ich obszarze negatywnych zjawisk społecznych stało u podstaw włączenia ich w zakres obszaru rewitalizacji.
Ponadto art. 10 ust. 3 u.o.r. dopuszcza także projekty rewitalizacyjne zlokalizowane, poza obszarem rewitalizacji, jeśli służą one realizacji celów wynikających z programu rewitalizacji. Zwłaszcza dotyczy to inicjatyw społecznych nakierowanych np. na aktywizację zawodową mieszkańców obszarów rewitalizacji, gdzie rozwiązania dedykowane ludności z obszaru rewitalizacji mogą być podejmowane poza obszarem rewitalizacji, np. ze względu na zaplecze techniczne. Takie przypadki wymagają szerszego uzasadnienia i wskazania siły tych powiązań i efektywności oddziaływania danego projektu rewitalizacyjnego. Przepis stanowi więc podstawę do rozszerzania możliwości działania na terenach niewchodzących w obszar rewitalizacji czy obszaru zdegenerowanego, rozszerzając możliwości działania na podstawie uchwały, nie zaś ograniczając terytorialnie obszar rewitalizacji.
Zdaniem skarżącej powyższe argumenty znajdują potwierdzenie w publikacji pt. "Delimitacja krok po kroku. Metoda wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na potrzeby Gminnych Programów Rewitalizacji" pod redakcją Wojciecha Jarczewskiego, opracowania zrealizowanego przez Instytut Rozwoju Miast na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa. Strona przywołała str. 58 publikacji, gdzie wskazano, że: "Zgodnie z zapisami ustawy, w drodze wyjątku do obszaru rewitalizacji można dołączyć tereny niezamieszkałe - w szczególności poprzemysłowe, poportowe, powydobywcze, powojskowe i pokolejowe, wykazujące występowanie negatywnych zjawisk innych niż społeczne. Każdy taki teren niezamieszkały powinien być przyporządkowany do przynajmniej jednego obszaru (podobszaru) zamieszkałego lub stanowić osobny podobszar. Oznacza to, że do identyfikowania i diagnozowania niezamieszkałych terenów wymagających przekształcenia można przystąpić po przeprowadzeniu diagnozy i wskazaniu zamieszkałego obszaru (podobszarów) rewitalizacji. Do obszaru rewitalizacji można włączyć tylko te obszary niezamieszkałe, które są powiązane z obszarami zamieszkałymi włączonymi do obszaru rewitalizacji. Działania naprawcze realizowane w obrębie terenu wymagającego przekształcenia urbanistycznego, powinny przeciwdziałać negatywnym zjawiskom zdiagnozowanym na podobszarze zamieszkałym wybranym do rewitalizacji. Dodatkowo, tereny niezamieszkałe mogą oddziaływać kompleksowo na wszystkie wybrane do rewitalizacji podobszary, wykazując silną korelację z celami rewitalizacji. Należy pamiętać, że zasada wskazana w art. 10 ust. 2, stanowiąca, że obszar rewitalizacji nie może być większy niż 20% powierzchni gminy dotyczy terenów zamieszkałych oraz niezamieszkałych łącznie."
Strona zaakcentowała, że dokument ten w założeniu miał stanowić "podręcznik, który w sposób kompleksowy przedstawia metodykę wyznaczania wskazanych obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji" (por. str. 5 dokumentu). Skoro zaś jest to dokument przygotowany na zlecenie organu państwowego, to wskazana w nim wykładnia bliska jest wykładni autentycznej. W związku z powyższym, rozstrzygnięcie organu nadzorczego sprzeczne z prezentowanym stanowiskiem stanowi odejście od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7).
Na zasadzie art. 148 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowi rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego nr IFIII.4131.1.65.2023 z 1 grudnia 2023 r., którym stwierdzono nieważność uchwały nr XLVII/290/2023 Rady Gminy Żarnowiec z 26 października 2023 r. w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na terenie Gminy Żarnowiec.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4).
Z przywołanego przepisu art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika gradacja naruszeń prawa (istotne, nieistotne), z którymi zostały powiązane określone skutki.
Do istotnych naruszeń przepisów, skutkujących nieważnością uchwały (zarządzenia) organu gminy, w sposób niewątpliwy trzeba zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda skorzystał z ustawowego uprawnienia do stwierdzenia nieważności uchwały w terminie przewidzianym w art. 91 ust. 1 u.s.g. Jak wynika z akt przedłożonych do sprawy, uchwała została przekazana Wojewodzie 2 listopada 2023 r., zaś rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane 1 grudnia 2023 r., tak więc Wojewoda zachował ustawowy termin 30 dni do podjęcia rozstrzygnięcia.
Stosownie do treści art. 98 ust. 1 rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. W myśl ust. 3 tej regulacji do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo, którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Spełnione zostały w sprawie wymogi dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej. Skarga dotyczy bowiem aktu, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i wniesiona została w przepisanym prawem terminie.
Przeprowadzona kontrola sądowoadministacyjna doprowadziła do stwierdzenia zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Kwestią sporną pomiędzy Wojewodą a Gminą jest odpowiedź na pytanie, czy Gmina prawidłowo wyznaczyła obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że sporna uchwała została podjęta w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. i art. 8 ust. 1 u.o.r.
W myśl art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy, należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami.
Z kolei stosownie do treści art. 8 ust. 1 u.o.r. rada gminy wyznacza w drodze uchwały obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji.
Przesłanki wyznaczenia obszaru zdegenerowanego wskazuje art. 9 u.o.r., który stanowi: (ust. 1) Obszar gminy znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych, w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, wysokiej liczby mieszkańców będących osobami ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. z 2022 r. poz. 2240), niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym, można wyznaczyć jako obszar zdegradowany w przypadku występowania na nim ponadto co najmniej jednego z następujących negatywnych zjawisk:
1) gospodarczych - w szczególności niskiego stopnia przedsiębiorczości, słabej kondycji lokalnych przedsiębiorstw lub
2) środowiskowych - w szczególności przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub stanu środowiska, lub
3) przestrzenno-funkcjonalnych - w szczególności niewystarczającego wyposażenia w infrastrukturę techniczną i społeczną lub jej złego stanu technicznego, braku dostępu do podstawowych usług lub ich niskiej jakości, niedostosowania rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru, niedostosowania infrastruktury do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, niskiego poziomu obsługi komunikacyjnej, niedoboru lub niskiej jakości terenów publicznych, lub
4) technicznych - w szczególności degradacji stanu technicznego obiektów budowlanych, w tym o przeznaczeniu mieszkaniowym, oraz niefunkcjonowaniu rozwiązań technicznych umożliwiających efektywne korzystanie z obiektów budowlanych, w szczególności w zakresie energooszczędności, ochrony środowiska i zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;
(ust. 2) Obszar zdegradowany może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające ze sobą wspólnych granic, pod warunkiem stwierdzenia na każdym z podobszarów występowania koncentracji negatywnych zjawisk społecznych oraz gospodarczych, środowiskowych, przestrzenno-funkcjonalnych lub technicznych, o których mowa w ust. 1.
Natomiast przesłanki wyznaczenia obszaru rewitalizacji wskazuje art. 10 u.o.r.
W myśl tego przepisu: (ust. 1) Obszar obejmujący całość lub część obszaru zdegradowanego, cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, o których mowa w art. 9 ust. 1, na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić rewitalizację, wyznacza się jako obszar rewitalizacji;
(ust. 2) Obszar rewitalizacji nie może być większy niż 20% powierzchni gminy oraz zamieszkały przez więcej niż 30% liczby mieszkańców gminy. Obszar rewitalizacji może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające ze sobą wspólnych granic;
(ust. 3) Niezamieszkałe tereny poprzemysłowe, w tym poportowe i powydobywcze, tereny powojskowe albo pokolejowe, na których występują negatywne zjawiska, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1-4, mogą wejść w skład obszaru rewitalizacji wyłącznie w przypadku, gdy działania możliwe do przeprowadzenia na tych terenach przyczynią się do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom społecznym, o których mowa w art. 9 ust. 1.
Z treści tych przepisów wynika zatem, że obszar rewitalizacji to obszar obejmujący całość lub część obszaru zdegradowanego, cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, wymienionych w art. 9 ust. 1, na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić rewitalizację. Ponadto obszar rewitalizacji może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające wspólnych granic, pod warunkiem występowania koncentracji negatywnych zjawisk społecznych - bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, wysokiego odsetka ludzi ze szczególnymi potrzebami, niskiego poziomu edukacji, kapitału społecznego. Ponadto, tym negatywnym zjawiskom społecznym winno towarzyszyć co najmniej jedno z negatywnych zjawisk: gospodarczych, środowiskowych, przestrzenno-funkcjonalnych. Oczywistym jest, że wskazane w art. 9 u.o.r. negatywne czynniki nierozerwalnie związane są z terenami zamieszkałymi. Natomiast tereny niezamieszkałe mogą być włączone w tereny rewitalizacji wyłącznie w przypadku wskazanym w art. 10 ust. 3 u.o.r., czyli gdy są terenami poprzemysłowymi, terenami powojskowymi albo pokolejowymi, a możliwe do przeprowadzenia na nich działania przyczynią się do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom społecznym, o których jest mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1-4 u.o.r.
Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, Sąd podziela stanowisko Wojewody, że u.o.r. nie daje możliwości na włączanie w obszary rewitalizacyjne terenów dotąd niezagospodarowanych lub użytkowanych jako pola uprawne a tym samym niezdegradowane.
Tymczasem w obszarze rewitalizacji Gmina wyznaczyła obok terenów zamieszkałych również tereny niezamieszkałe - stanowiące nieużytki, pola uprawne, tereny zieleni, zlokalizowane głównie na zachodzie i południu tego obszaru.
Na etapie prowadzonego postępowania nadzorczego Gmina wyjaśniła, że celem wyznaczenia obszaru rewitalizacji było wyodrębnienie obszaru spójnego przestrzennie i stanowiącego jedną całość na mapie. Takie twierdzenie Gminy nie znajduje swojego uzasadnienia na gruncie przywołanych wyżej przepisów u.o.r.
Rację ma organ wskazując, że obszar rewitalizacji został wyznaczony przez Gminę niezgodnie z art. 10 u.o.r. Tym bardziej, że stosownie do treści art. 9 ust. 2 Gmina mogła podzielić obszar zdegradowany na podobszary, w tym podobszary nieposiadające wspólnych granic. Zatem możliwe było wyznaczenie obszaru rewitalizacji w sposób nic uwzględniający pól uprawnych, łąk czy innych nieużytków, które nie cechują się stanem kryzysowym czy szczególną koncentracją negatywnych zjawisk społecznych, o których mowa w u.o.r.
Słusznie zauważył organ, że u.o.r. nie daje możliwości na włączanie w obszary rewitalizacyjne terenów dotąd niezagospodarowanych lub użytkowanych jako pola uprawne a tym samym nie zdegradowanych.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że organ przyjął stanowisko sprzeczne ze stanowiskiem zamieszczonym w dokumencie pt. "Delimitacja krok po kroku. Metoda wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na potrzeby Gminnym Programów Rewitalizacji", zrealizowanym przez Instytut Rozwoju Miast na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa.
W rozdziale 4.2 przywołanego dokumentu pt. Włączanie obszarów niezamieszkałych (opcjonalnie) str. 59-65, podkreślono, że aspekt społeczny jest najważniejszym elementem projektów rewitalizacyjnych. Włączenie do obszaru rewitalizacji terenów niezamieszkałych może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy Gminny Program Rewitalizacji będzie przewidywał na terenach niezamieszkałych realizację przedsięwzięć rewitalizacyjnych, które bezpośrednio przyczynią się do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom społecznym obserwowanym na obszarze rewitalizacji. Wykluczone są działania, których celem jest zmiana funkcji obszarów niezamieszkałych, gdy nie niwelują one problemów społecznych obszaru rewitalizacji. Wskazano również, że wyznaczanie granic obszarów zamieszkałych, jeśli nie jest możliwe po granicach działek, to powinno się odbywać po granicach typów użytkowania poszczególnych działek. Tereny niezamieszkałe, to miejsca bez stałego pobytu ludzi, m.in. lasy, pola uprawne, tereny poprzemysłowe, centra usługowo-handlowe, tereny komunikacyjne. Zgodnie z zapisami u.o.r. w procesie wyznaczania obszaru zdegradowanego pod uwagę brane są obszary zamieszkałe, natomiast przy wyznaczaniu obszaru rewitalizacji analizie podlega obszar zdegradowany oraz niezamieszkałe tereny, poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe celem sprawdzenia czy możliwe/wskazane jest wykorzystanie ich dla celów rewitalizacyjnych.
Rozważając wskazówki zamieszczone w przywołanym dokumencie, Sąd uznał, że słusznie wywiódł Wojewoda w odpowiedzi na skargę, że na etapie diagnozy niezbędne jest wskazanie listy takich terenów niezamieszkałych, których potencjalne, przyszłe funkcje, zgodnie z art. 10 ust. 3 u.o.r. umożliwiają przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom społecznym, o których mowa w art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy. Podobszary niezamieszkałe powinny obejmować działki, na których realizowane mają być konkretne projekty, mające przyczynić się przeciwdziałaniu negatywnym zjawiskom społecznym na terenach zamieszkałych. Przystępując do diagnozy należy zidentyfikować i opisać negatywne zjawiska na tych terenach, na których mogą być realizowane projekty przeciwdziałające negatywnym zjawiskom społecznym na podobszarach zamieszkałych i zdegradowanych.
W przypadku Gminy Żarnowiec, dołączona diagnoza nie uwzględnia takiej listy.
Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej, to nie Wojewoda odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ale Gmina nie zastosowała się do wytycznych zawartych w omawianym dokumencie pt. "Delimitacja krok po kroku.(...)"
W oparciu o powyższą argumentację uznać należało, że treść uchwały jest sprzeczna z art. 10 ust. 1 u.o.r., a naruszenie to ma charakter istotny. Zasadnie zatem Wojewoda uznał, że uchwała jest sprzeczna z prawem, co w konsekwencji skutkować musiało stwierdzeniem nieważności uchwały.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.