III SA/Gl 799/19

III SA/Gl 799/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Beata Kozicka /przewodniczący/
Iwona Wiesner /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 1010/20 - Wyrok NSA z 2023-04-27
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1040
art. 351
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...] r. nr. [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późno zm., dalej: kpa), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu pracy (Dz. U. z 2019 roku poz. 1040 z późno zm., dalej: kp) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej: rozporządzenie) po rozpatrzeniu odwołania z [...] r. "A" Sp. z o. o. w T. (skarżąca, spółka, pracodawca) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (PPIS) nr [...] z [...] roku stwierdzającej u E.K. (pracownica) chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 kp utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z [...] r. stwierdził u pracownicy chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej [...] Ośrodka Medycyny Pracy- Poradni Chorób Zawodowych w K. nr [...] z [...] r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka zarzucając m.in.:
I. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
1) art 77 § 1 kpa i art. 7 kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy oraz przyczyn wystąpienia u niej powstałego schorzenia i chwili jego powstania
2) art. 80 kpa, poprzez zaniechanie kontroli orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to opiera się na nieaktualnym, na dzień sporządzania opinii lekarskiej, badaniu EMG, zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera danych o przeprowadzonych badaniach i diagnostyce różnicowej, a także odniesienia się do dokumentacji medycznej z lat 1982-2017, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w spółce, a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców,
3) § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie,
4) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
1) art. 2351 kp poprzez wydanie decyzji stwierdzającej u pracownicy chorobę zawodową - zespół cieśni nadgarstka, pomimo braku ustalenia, czy w dacie wydawania orzeczenia lekarskiego i decyzji, w dalszym ciągu występuje schorzenie, czy też zostało ono wyleczone.
Strona Odwołująca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej względnie o uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie decyzji odpowiadającej prawu, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez PPIS.
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydając zaskarżoną decyzję za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 kp, która stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych" narażeniem zawodowym".
W sprawie pracownicy przeprowadzone przez PPIS w T. postępowanie wyjaśniające wykazało, że wykonywała ona prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych podczas zatrudnienia w okresach:
- [...] r. - [...] r. w "B" S.A. w C. (zakład zlikwidowany), na stanowisku obuwnika - wykrawacza,
- [...] r. - [...] r. w "C" (zakład zlikwidowany), na stanowisku rzemieślnika - szwacza,
- [...] r. - [...] r. w "D" w C. (zakład zlikwidowany), na stanowisku szwaczki cholewek,
- [...]r. - [...]r., [...]r. - [...]r., [...]r. - [...]r. w "E" w O., na stanowisku obuwnika - szwacza,
- [...]r. - [...]r., [...]r. - [...]r. w "F" w O., na stanowisku obuwnika - szwacza
- [...]r. - nadal w "A" Sp. z o.o. w T., na stanowisku szwacza.
Pracownica była badana na podstawie przepisów rozporządzenia RM z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w [...] Ośrodku Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w K. (orzeczenie lekarskie z [...] r. nr [...] ), gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 kp.
Z orzeczenia lekarskiego wynika, że badana w wywiadzie w kwietniu 2018 r. podawała bóle i drętwienie rąk, wypadanie przedmiotów z rąk od kilku lat. W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, neurologiczne, radiologiczne, laboratoryjne oraz analizę dokumentacji leczenia, w tym EMG. W wyniku wykonanych badań rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka - stan po zabiegu operacyjnym uwolnienia nerwu po środkowego po stronie lewej [...] r.
Lekarze orzecznicy [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K., biorąc pod uwagę powyższe oraz ocenę narażenia zawodowego potwierdzającą sposób wykonywania pracy stwarzający ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka stwierdzili, że istnieją podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy.
Strony poinformowane pismami z [...] roku w trybie art. 10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji, nie skorzystały z tej możliwości.
W ocenie Śląskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozpoznana u ww. choroba (zespół cieśni w obrębie nadgarstka) jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z 7.04.1982 r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33). W rozpatrywanej sprawie nie udokumentowano decydującego wpływu jakiegokolwiek czynnika pozazawodowego na powstanie choroby.
Organ nie przeprowadził wnioskowanego przez spółkę dowodu z uzupełnienia orzeczenia lekarskiego, bowiem uznał orzeczenie [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. z [...] roku za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. ŚPWIS uznał, że żądania spółki służyły nieuzasadnionemu przedłużeniu postępowania w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia.
Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego decydującą rolę czynników pozazawodowych w powstaniu choroby.
Przepisy rozporządzenia RM w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji zostały wymienione tylko zakłady aktualnie istniejące, w których istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej (wyrok WSA w Gliwicach z 12.02.2016 r. sygn. akt IV SA/G1698/15).
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. - nie uwzględnił odwołania spółki i utrzymał w mocy decyzje PPIS.
Pismem z 30 lipca 2019r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie :
I. przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:
1) art. 138 kpa poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji I instancji:
2) art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem prawidłowego ustalenia przyczyn powstania choroby, a także ustalenia czy choroba była związana wyłączenie z pracą czy też na jej etiologię miały wpływ czynniki pozazawodowe
3) art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to:
- opiera się na nieaktualnym, na dzień sporządzania opinii lekarskiej, badaniu EMG, którego wyniki nie uwzględniają przeprowadzonej wcześniej operacji dekompresji kanału nadgarstka lewego,
- zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania chorób, zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem;
4) art. 11, 15 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania, w szczególności zaniechanie ustosunkowania się do licznych, wskazanych powyżej, zarzutów skarżącej dotyczących wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego z [...] r.,
5) § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych ( ... ), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie.
6) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.
II. prawa materialnego, a w szczególności:
1) art. 2351 k.p. poprzez:
- wydanie decyzji stwierdzającej u pracownicy chorobę zawodową - zespół cieśni nadgarstka, pomimo braku ustalenia, czy w dacie wydawania orzeczenia lekarskiego i decyzji, z uwagi na możliwy dobry skutek terapeutyczny przeprowadzonej operacji, w dalszym ciągu występuje schorzenie, czy też zostało ono wyleczone.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podkreśliła, że organ nie wziął pod uwagę pozazawodowych czynników chorobotwórczych, nie przeprowadzono diagnostyki w kierunku wykluczenia pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka oraz stosunkowo krótkiego okresu pracy w skarżącej spółce do podejrzenia choroby zawodowej. Opinia lekarska w tej sprawie jest lakoniczna i nie daje odpowiedzi na powyższe zagadnienia.
W odpowiedzi na skargę Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji oraz nie znajdując przesłanek uznania zarzutów skargi za zasadne. Podkreślono istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy a schorzeniem oraz brak przesłanek faktycznych do obalenia tego domniemania.
Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167 t.j) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 t.j. ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z powyższych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jest to więc tzw. "sąd prawa", nie zaś "sąd faktu", jak to mamy do czynienia w przypadku sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, co wyklucza możliwość ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, a tym samym merytorycznego rozpoznawania sprawy i wydawania przez sąd wyroków o charakterze decyzji administracyjnych. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie kontroli podlegała decyzja Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z [...] r. stwierdzającą u pracownicy skarżącej spółki chorobę zawodową pod postacią zespołu cieśni nadgarstka wymienioną w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 września 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r. poz.1367 t.j.).
Ocena legalności zaskarżonego orzeczenia, przeprowadzona według wyżej wymienionych kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.
Pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, posiadającym definicję legalną zawartą w art. 235¹ kp, zgodnie z którym jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z powyższego wynika, że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie znajdowało się w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę. Związek ten musi zostać ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Co ważne, przyczyną wywołującą chorobę zawodową jest sama praca. Na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania. Z tego powodu, jak słusznie zauważono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych.
Ponadto podkreślić należy, że możliwość stwierdzenia choroby zawodowej dopuszczalna jest nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w tym wykazie spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy. Możliwe jest to również wówczas, gdy związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, CBOSA, wskazał, że przesłanka stwierdzenia "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji publicznej z konieczności badania wszystkich możliwych pozaustawowych czynników, które mogą wywołać schorzenia, tym bardziej jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone § 5 ust. 1 wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Wyłącznie pracownik, nie zaś pracodawca, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organy inspekcji sanitarnej oraz sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, która pozwoliłaby na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej.
W związku z tym, organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani wykonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Nie oznacza to jednak bezkrytycznej akceptacji, gdyż takie orzeczenie podlega to ocenie pod kątem zachowania kryteriów określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. ( wyroki NSA z 24.02.2015, sygn. akt II OSK 2013/13, i z 9.07.2015 r., sygn. akt II OSK 2986/13, wszystkie powołane:orzeczeniansa.gov.pl). Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów.
Orzeczenie lekarskie jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego ( wyroki NSA: z 15.03.1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, z 5.11.1998 r., sygn. akt I SA 1200/98).
Wydając decyzję w odnośnie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej ustalają, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Organ inspekcji sanitarnej nie ma samodzielnego prawa oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia niż wynika z opinii lekarzy. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).
Pracownica w niniejszej sprawie była badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K.. Lekarze specjaliści w oparciu o wskazany w aktach opis wykonywanych przez pracownicę czynności, ocenionych jako praca w narażeniu, określili zakres schorzeń, ich etiologię, wcześniejszy proces diagnostyczny, a w konkluzji jako główną przyczynę ich powstania wskazali warunki pracy. Ostatnim miejscem pracy w narażeniu od 2004 r. była skarżąca spółka. Lekarze stwierdzili, w oparciu o dane z wywiadu, dokumentację medyczną, informację o narażeniu zawodowym, brak pozazawodowych czynników ryzyka oraz istnienie klinicznych i neurologicznych cech obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków, a tym samym rozpoznanie co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstków. Lekarze szczegółowo opisali ograniczenia wynikające z ustalonej choroby zawodowej odnosząc się do uwarunkowań anatomicznych w kontekście monotypowych warunków pracy opisanych w kartach oceny narażenia zawodowego sporządzonych [...]r., [...]r., [...]r. Skarżąca spółka nie wskazał na istnienie jakichkolwiek czynników pozazawodowych związanych z istniejącym schorzeniem. Powołane powyżej przepisy nie wskazują na dokumentacje leczenia jako obligatoryjny element opinii lekarzy orzeczników, a w wydanej w niniejszej sprawie opinii wskazano na rozwój schorzeń w ujęciu czasowym. Podnoszona przez skarżącą spółkę okoliczność, że przed podjęciem u niej pracy w 2004 roku, pracowała również w warunkach narażenia u innych pracodawców nie ma fundamentalnego znaczenia w sprawie, gdyż już chociażby na ponad 15- sto letni okres zatrudnienia w warunkach narażenia i datę ustalenia istnienia choroby zawodowej związek przyczynowo – skutkowy tych okoliczności winien być niekwestionowany. Okres zatrudnienia pracownicy w skarżącej spółce wskazuje na to, że była ona zdolna do jej wykonywania, a zatem trudno podzielić sugestię skarżącej, że do powstania schorzenia doszło podczas świadczenia pracy na rzecz innych pracodawców. Równocześnie powołane przepisy nie wskazują na potrzebę ustalenia kolejności zakładów pracy i ich związku z powstaniem choroby zawodowej.
Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk (wyroki WSA w Warszawie z 19.03.2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, i z 5.11.2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, wyrok WSA we Wrocławiu z 22.11.2016r. sygn. akt IV SA/Wr 129/16). Dokonując oceny stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, że organ sanitarny, opierając się na stanowisku zajętym przez lekarzy orzeczników, nie naruszyły przepisów powołanych powyżej. Organy sanitarne, zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonały oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii lekarskiej, która spełniała opisane powyżej kryteria.
Orzeczenie lekarskie wydane zostało na podstawie właściwie sporządzonej analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej, a opinia ta nie musi zawierać oryginałów dokumentacji medycznej przedstawionej lekarzowi orzecznikowi. Nie są więc zasadne zarzuty skarżącej spółki, że wydane decyzje zapadły bez przeprowadzenia właściwego postępowania, w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W szczególności organ odwoławczy w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, uzupełnił je o rozpatrzenie zarzutów zawartych w odwołaniu, co znalazło odzwierciedlenie zwłaszcza w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 kpa.
W oparciu o powyższe stwierdzić należało, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie w sposób dostateczny przedstawiały powody, z których wyprowadzono wniosek o stwierdzeniu choroby zawodowej. Z ich treści wynika, że podjęte ustalenia w zakresie stanu klinicznego zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego oraz charakterystyki stanowiska pracy podanego przez pracodawcę. Mając zatem na względzie powyższe trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów Inspekcji Sanitarnej, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie poprzedzono analizą zgromadzonej dokumentacji. W opinii tej odniesiono się do schorzeń pracownicy i etiologii ich powstania.
Ponownie podkreślić należało, że bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownicy kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).
Mając powyższe na względzie Sąd podzielił stanowisko organu, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zaistniały podstawy do stwierdzenia u pracownicy skarżącej spółki choroby zawodowej.
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W sprawie nie doszło też do naruszenia prawa strony do czynnego w nim udziału, gdyż strona została zawiadomiona zgodnie z art. 10 kpa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zgromadzonego w nich materiału dowodowego (pismo z 23.05.2019r. k.27/1 akt adm.), a nadto była aktywna w toku tegoż postępowania formułując swe stanowisko w pismach procesowych. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania przywołanych w skardze.
Skarżąca spółka w toku postępowania odwoływała się do przywołanej przez nią lektury przedmiotu, w szczególności do kwestii różnorakiej etiologii rozpoznanych u pracownicy schorzeń. Omówienie tych zagadnień w sposób wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie zawarte było w zarówno opinii lekarzy, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stanowisko to zasługiwało na akceptację.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.