III SA/GL 791/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezastosowanie się do ograniczeń związanych ze stanem epidemii. Spółka prowadziła działalność restauracyjną wbrew zakazom wynikającym z rozporządzenia Rady Ministrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, uchylił obie decyzje i umorzył postępowanie administracyjne. Sąd stwierdził, że podstawą nałożenia kary było rozporządzenie, które naruszało konstytucyjną wolność działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i muszą być konieczne w demokratycznym państwie. Sąd uznał, że rozporządzenie wprowadzające zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej nie spełniało tych wymogów, a ustawa jedynie ogólnie upoważniała do wprowadzenia ograniczeń, nie precyzując ich zakresu. W związku z brakiem prawidłowej podstawy prawnej do nałożenia kary, sąd umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz strony skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPodstawę prawną nakładania kar pieniężnych za naruszenie obostrzeń epidemicznych oraz kontrolę sądów administracyjnych nad zgodnością rozporządzeń z Konstytucją i ustawami.
Dotyczy okresu pandemii COVID-19 i specyfiki wprowadzonych wówczas obostrzeń. Interpretacja przepisów dotyczących upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w okresie stanu epidemii, w tym zakaz prowadzenia gastronomii na miejscu, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej, jeśli nie zostało wydane na podstawie ustawy precyzującej zakres tych ograniczeń i nie spełnia wymogów art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie wprowadzające takie ograniczenia nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej, jeśli narusza konstytucyjną wolność działalności gospodarczej i nie spełnia wymogów określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenia wolności działalności gospodarczej mogą być wprowadzane wyłącznie na mocy ustawy, która samodzielnie określa ich podstawowe elementy. Rozporządzenie, które nie spełnia tych wymogów i nie jest konieczne w demokratycznym państwie, nie może stanowić podstawy prawnej do ingerencji w konstytucyjne wolności i prawa.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny ma kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP i ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny posiada kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z przepisami hierarchicznie nadrzędnymi, w tym z Konstytucją RP i ustawą upoważniającą.
Uzasadnienie
Ugruntowany pogląd orzeczniczy stanowi, że sądy administracyjne mają prawo oceniać zgodność przepisów rozporządzeń z Konstytucją RP i ustawowym upoważnieniem. W przypadku stwierdzenia niezgodności, sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji wydanej na podstawie takiego przepisu.
Czy sąd administracyjny, uchylając decyzję administracyjną z powodu braku podstawy prawnej, powinien umorzyć postępowanie administracyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku uchylenia decyzji z powodu braku prawidłowej podstawy materialnoprawnej do nałożenia kary, sąd powinien umorzyć postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. pozwala sądowi na umorzenie postępowania administracyjnego, gdy uchylił decyzję z powodu braku podstawy prawnej. Ma to na celu definitywne załatwienie sprawy bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji.
Przepisy (26)
Główne
ustawa zapobiegawcza art. 48a § ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
ustawa o zapobieganiu art. 46b § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o zapobieganiu art. 46b § pkt 2 i 8
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa zapobiegawcza art. 46b § pkt 2 i 8
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189c
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § pkt 1 lit. c
Prawo przedsiębiorców art. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Konstytucja RP art. 233 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 233 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o zapobieganiu art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o zapobieganiu art. 46 § ust. 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie wprowadzające zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej było niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ ograniczenia wolności działalności gospodarczej mogą być wprowadzane wyłącznie na mocy ustawy. • Ustawa nie zawierała precyzyjnego upoważnienia dla Rady Ministrów do wprowadzenia takich ograniczeń w drodze rozporządzenia. • Brak podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. • ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. • niedopuszczalne jest przyjmowanie w ustawie uregulowań blankietowych, pozostawiających organom władzy wykonawczej swobodę normowania ostatecznego kształtu owych ograniczeń, a w szczególności wyznaczania zakresu tych ograniczeń. • istotą wolności działalności gospodarczej jest podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej dla każdego na równych prawach.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Barbara Orzepowska-Kyć
sprawozdawca
Dorota Fleszer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podstawę prawną nakładania kar pieniężnych za naruszenie obostrzeń epidemicznych oraz kontrolę sądów administracyjnych nad zgodnością rozporządzeń z Konstytucją i ustawami."
Ograniczenia: Dotyczy okresu pandemii COVID-19 i specyfiki wprowadzonych wówczas obostrzeń. Interpretacja przepisów dotyczących upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanych obostrzeń epidemicznych i ich wpływu na działalność gospodarczą, a rozstrzygnięcie opiera się na fundamentalnej zasadzie zgodności prawa z Konstytucją.
“Restauracja otwarta w pandemii? Sąd uchyla karę, bo rozporządzenie było niezgodne z Konstytucją!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.