III SA/GL 790/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-12-20
NSAtransportoweŚredniawsa
cofnięcie uprawnieńprawo jazdybezpieczeństwo w ruchu drogowymlex retro non agitzasada niedziałania prawa wsteczustawa Prawo o ruchu drogowymprzestępstwo komunikacyjneokres próbny kierowcy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że przepis o cofnięciu uprawnień miał zastosowanie mimo wejścia w życie po prawomocnym skazaniu.

Skarżący D.S. zaskarżył decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B1 i B, argumentując, że przepis prawny umożliwiający cofnięcie uprawnień wszedł w życie po dacie popełnienia przez niego przestępstwa i uprawomocnienia się wyroku. Sąd uznał jednak, że mimo wejścia w życie nowego przepisu po prawomocnym skazaniu, zastosowanie znalazł przepis przejściowy lub analogiczny przepis obowiązujący w dacie popełnienia czynu, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd podkreślił, że cofnięcie uprawnień w takich przypadkach ma charakter związany i wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Sprawa dotyczyła skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B1 i B. Podstawą decyzji było popełnienie przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od uzyskania pierwszych uprawnień. Skarżący podnosił zarzut naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), wskazując, że przepis art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który stanowił podstawę cofnięcia uprawnień, wszedł w życie po dacie uprawomocnienia się wyroku skazującego go za popełnione przestępstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Wskazał, że choć przepis art. 18 ustawy zmieniającej wszedł w życie po prawomocnym skazaniu, to na mocy przepisu przejściowego (art. 20 ustawy zmieniającej) do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd podkreślił, że analogiczna regulacja obowiązywała w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym w dacie popełnienia przestępstwa. Sąd stwierdził, że przestępstwo miało miejsce w okresie obowiązywania poprzedniej regulacji, a decyzja o cofnięciu uprawnień jest konsekwencją tego zachowania. Sąd podkreślił, że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany i wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a organy nie miały swobody w jej wydaniu. W związku z tym, sąd uznał, że nie doszło do naruszenia zasady lex retro non agit i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, można zastosować przepis, jeśli na mocy przepisu przejściowego lub analogicznej regulacji obowiązującej w dacie popełnienia czynu, organ był zobligowany do cofnięcia uprawnień.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo wejścia w życie nowego przepisu po uprawomocnieniu się wyroku, zastosowanie znalazł przepis przejściowy lub analogiczny przepis obowiązujący w dacie popełnienia czynu, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o cofnięciu uprawnień. Podkreślono, że cofnięcie uprawnień w takich przypadkach ma charakter związany i wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 2021 poz 2328 art. 18 § pkt 2 lit b

Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

t. j. art. 140 § ust. 1 pkt 3a lit. a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 23 § pkt. 3

Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 20

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisu przejściowego lub analogicznego przepisu obowiązującego w dacie popełnienia czynu, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o cofnięciu uprawnień. Cofnięcie uprawnień w takich przypadkach ma charakter związany i wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie prawa wstecz (lex retro non agit) poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepis nieobowiązujący w dacie popełnienia czynu i uprawomocnienia się wyroku. Naruszenie art. 105 k.p.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania. Naruszenie art. 108 k.p.a. z uwagi na nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Naruszenie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, której podstawa prawna została wprowadzona po uprawomocnieniu się wyroku skazującego. Naruszenie art. 5, 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bez należytego ustalenia stanu faktycznego oraz w sposób budzący brak zaufania.

Godne uwagi sformułowania

decyzja ta ma charakter związany zasada lex retro non agit nie można w tym przypadku zastosować sankcji przewidzianej w ww przepisie organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły sprawę na podstawie przepisów obowiązujących w dacie popełnionego przestępstwa, nie naruszając zasady lex retro non agit

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Adam Gołuch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście przepisów o cofaniu uprawnień do kierowania pojazdami, w szczególności w odniesieniu do przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących cofania uprawnień kierowcom i zastosowania przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z zasadą niedziałania prawa wstecz i jej zastosowaniem w prawie administracyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem transportowym i administracyjnym.

Czy można stracić prawo jazdy za czyn popełniony przed wejściem w życie przepisu? Sąd rozstrzyga dylemat "prawa wstecz".

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 790/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2328
art. 18 pkt 2 lit b
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 czerwca 2023 r. nr SKO.K/41.3/806/2023/9355/AW w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy), decyzją z dnia 7 czerwca 2023 roku, nr SKO.K/41.3/806/2023/9355/AW utrzymało w mocy decyzję Starosty G. (dalej: organ I instancji), z dnia 15 marca 2023 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia D.S. (dalej: skarżący, strona), uprawnienia kategorii B1, B do kierowania pojazdami mechanicznymi z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od uzyskania pierwszych uprawnień do kierowania pojazdami.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 9 września 2022 r., Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej: Komendant), wystąpił do Starosty R. (dalej: Starosta) o cofnięcie wobec skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący w okresie dwóch lat od daty otrzymania po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 czerwca 2022 roku, sygn. akt [...].
Starosta na podstawie otrzymanego ww. wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., wydał 2 listopada 2022 r. decyzję w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z oświadczeniem strony o jej aktualnym miejscu zamieszkania w K., Starosta uchylił własną decyzję 2 listopada 2022 r. w sprawie cofnięcia uprawnień i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym akta strony, przekazano Starostwa Powiatowego w G. (dalej: Starosta G.).
W dniu 14 lutego 2023 roku Starosta G. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
Następnie Starosta G. decyzją z dnia 15 marca 2023 r., nr [...] cofnął skarżącemu uprawnienia kategorii B1, B, do kierowania pojazdami mechanicznymi z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od uzyskania pierwszych uprawnień do kierowania pojazdami.
Skarżący odwołał się od ww. decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zastosowanie prawa wstecz,
- art. 18 pkt 2 lit b) w zw. z art. 23 pkt 3) ustawy z dnia 2 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepisy nieobowiązujące w dacie wydania i uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w O., sygn. akt [...],
- art. 105 k.p.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania przez Starostę G.,
- art. 108 k.p.a. z uwagi na nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
W związku z powyższym skarżący domagał się uchylenia ww. decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Uzasadniając swoje odwołanie skarżący m.in. wskazał, że ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w art. 18 pkt 2 lit. b) stanowi, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił: - przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; - trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1, la lub 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92a § 2, art. 92b, art. 97a lub art. 98 ustawy- Kodeks wykroczeń; - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zgodnie z art. 23 pkt. 3) ww ustawy, przepis art. 18 wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. Ustawa została ogłoszona w dniu 16 grudnia 2021 roku. Przepis art. 18 wszedł zaś w życie w dniu 17 września 2022 roku, a więc po prawomocnym skazaniu skarżącego.
Skarżący wskazał, iż przepis art. 18 ww ustawy nie obowiązywał w dacie wydania i uprawomocnienia się ww. wyroku karnego. Zgodnie zaś z zasadą lex retro non agit, nie można było w tym przypadku zastosować sankcji przewidzianej w ww przepisie. Zatem w ocenie skarżącego postępowanie administracyjne prowadzone przez Starostę G. na zasadzie art. 105 k.p.a. winno zaś zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO, decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko, Kolegium wskazało m.in., że skarżący otrzymał prawo jazdy kat. B1, B w dniu 21 października 2020 r. Tak więc dwuletni okres próbny upływał w dniu 21 października 2022 r., a do popełnienia przez niego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji doszło w dniu 3 stycznia 2022 r., zatem przed upływem dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Nadto SKO wskazało, że organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, a decyzja ta ma charakter związany.
W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zastosowanie prawa wstecz,
- art. 18 pkt 2 lit b) w zw. z art. 23 pkt 3) ustawy z dnia 2 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepis nieobowiązujący w dacie wydanie i uprawomocnia się wyroku Sądu Rejonowego w O., sygn. akt [...],
- art. 105 k.p.a. poprzez uznanie, że odmowa umorzenia postępowania przez Starostę G. była zasadna,
- art. 108 k.p.a. z uwagi na nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na decyzje, w sytuacji, gdy brak natychmiastowego wykonania decyzji nie jest niezbędny z uwagi na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony,
- art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, której podstawa prawna została wprowadzona do porządku prawnego po uprawomocnieniu się wyroku skazującego,
- art. 5,7, 8 i 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bez należytego ustalenia stanu faktycznego oraz w sposób budzący brak zaufania skarżącej do organów administracyjnych.
W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg postępowania oraz podniósł, że
skarżący na mocy wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy w O. w dniu 24 czerwca 2022 roku, sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu publicznemu. Wyrok stał się prawomocny z dniem 1 lipca 2022 roku. Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w art. 18 pkt 2 lit. b) stanowi, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił: - przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; - trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1, la lub 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92a § 2, art. 92b, art. 97a lub art. 98 ustawy- Kodeks wykroczeń; - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zgodnie z art. 23 pkt. 3) ww ustawy, przepis art. 18 wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. Ustawa została ogłoszona w dniu 16 grudnia 2021 roku. Natomiast przepis art. 18 wszedł w życie w dniu 17 września 2022 roku, a więc po prawomocnym skazaniu skarżącego. W związku z czym w dacie uprawomocnienia się wyroku skazującego skarżącego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji, przepis art. 18 ww ustawy nie obowiązywał. Zgodnie zaś z zasadą lex retro non agit, nie można w tym przypadku zastosować sankcji przewidzianej w ww przepisie. Skarżący powołując się na utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na zasadę lex retro non agit, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP. Stanowiącą istotny składnik zasady zaufania obywateli do państwa. Zasada niedziałania prawa wstecz polega bowiem na tym, aby nie stanowić prawa, które nakazywałoby stosowanie nowo ustanowionych norm do sytuacji zaistniałych przed wejściem ich w życie. Odstępstwo od tej zasady dopuszczalne wyłącznie przez ustawodawcę poprzez wyraźną dyspozycję zawartą w akcie prawnym i tylko wtedy, gdy jest to konieczne w celu realizacji wartości konstytucyjnej, ocenionej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji, a także jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a realizacja tej zasady nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa (zob. np. wyroki TK z 5 listopada 2002 r., sygn. P 7/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 80 i powołane tam orzeczenia; z 7 lutego 2006 r., sygn. SK 45/04, OTK ZU nr 2/A/2006, poz. 15 oraz z 5 września 2007 r., sygn. P 21/06).
Skarżący wskazał, że decyzja Starosty G. oraz zaskarżona decyzja SKO zostały wydane przy naruszeniu ww przepisów. SKO zaniechało zbadania decyzji Starosty G. pod kątem jej ważności, czym naruszyło art. 165 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi argumentując jak dotychczas i podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W ocenie SKO wskazane w skardze argumenty nie wniosły do sprawy jakichkolwiek nowych elementów i tym samym nie prowadzą do zmiany stanowiska wyrażonego zaskarżonej decyzji. Nadto w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka cofnięcia skarżącemu prawa jazdy, z powodu popełnienia w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Kolegium z uwagi na treść obowiązujących przepisów prawa nie mogło odstąpić w rozpatrywanej sprawie od wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami. W przypadku otrzymania wniosku Komendanta o cofnięcie kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzonego prawomocnym rozstrzygnięciem starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) zobligowany jest wydać decyzję o cofnięciu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Oceniając w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżaną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa tj. z art. 18 pkt 2 lit.b ustawy z dnia 02.12.2021 roku o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 roku, poz. 2328).
Przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B1, B (nr prawa jazdy [...]), wydanego przez Starostę G. 21 października 2020 r.
Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa zmieniająca). Zgodnie z tą regulacją do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stan faktyczny pozostaje poza sporem.
Spór w sprawie dotyczy natomiast kwestii, czy skoro zgodnie z art. 23 pkt. 3) ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, przepis art. 18 ww ustawy wchodził w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. Ustawa została ogłoszona w dniu 16 grudnia 2021 roku. Zatem przepis art. 18 ww ustawy wszedł w życie w dniu 17 września 2022 roku, a więc już po prawomocnym skazaniu skarżącego. W związku z czym czy organy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie mogły je oprzeć o przepis art. 18 ww ustawy.
W przedmiotowej sprawie bezsporne są następujące okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia zastosowanej podstawy prawnej:
- skarżący uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B1 i B uzyskał w dniu 21 października 2020 r.;
- w okresie 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy tj. 3 stycznia 2022 r. skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;
- wyrokiem z 24 czerwca 2022 r. wydanym w sprawie [...] w O. uznano skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i orzeczono wobec oskarżonego m.in środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku.
- ww. wyrok uprawomocnił się 1 lipca 2022 r.;
- w dniu 9 września 2022 r. Komendant wystąpił z wnioskiem o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
W takich okolicznościach faktycznych organy uznały, że zachodzą podstawy do cofnięcia tych uprawnień, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, że skarżący popełnił w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Sąd zgadza się z argumentacją organów w zakresie w jakim wskazuje się, że decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy po raz pierwszy. Treść tego przepisu nie pozostawia swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy. A wynika to z celu tej regulacji, która tworzy gwarancję bezpieczeństwa w ruchu drogowym, poprzez wyłączenie z niego osób, które ze względu na brak wy-starczających umiejętności lub doświadczenia, nie dają gwarancji tego bezpieczeństwa zarówno dla siebie jak i otoczenia.
Przechodząc do wyjaśnienia oceny kwestii prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwszy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 2328 ze zm.), starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciw bezpieczeństwu w komunikacji. Starosta wydaje wspomnianą powyżej decyzję o cofnięciu uprawnień na podstawie wniosku Komendanta. Przepis ten wszedł w życie z dniem 17 września 2022 r. Do tego dnia analogiczna regulacja znajdowała się w przepisie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit, a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie w art. 20 powołanej wyżej ustawy zmieniającej, ustawodawca ustanowił przepis przejściowy dla obowiązywania zawartego w niej art. 18 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do postępowań w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami, a także do szkoleń kierowców, o których mowa odpowiednio w art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 130 ust. 3 i art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit, a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zdaniem Sądu na mocy art. 20 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, art. 18 pkt 2 ustawy zmieniającej nie znajduje zastosowania wyłącznie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. Zatem w takiej sytuacji znajdują zastosowanie przepisy o analogicznym brzmieniu, które wówczas obowiązywały lecz były zapisane w innej regulacji prawnej tj. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, skoro do popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji doszło 3 stycznia 2022 r. w czasie obowiązywania poprzedniej regulacji prawnej to tym samym ww przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym, znajdował zastosowanie wobec skarżącego.
Jednakże organy wydając zaskarżone decyzje musiały oprzeć się o obowiązujący już od 17 września 2022r. w rozstrzyganym zakresie przepis art. 18 pkt 2 lit.b ustawy zmieniającej. Zaś data uprawomocnienia się ww wyroku karnego wobec skarżącego nie miała przy tym znaczenia, ponieważ sankcja administracyjnoprawna była konsekwencją określonego zachowania, które miało miejsce po dniu 3 stycznia 2022 r.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło więc do sytuacji zastosowania prawa nowego do zdarzenia, które miało miejsce jeszcze przed jego wejściem w życie, a tym samym nie nastąpiło zastosowanie prawa z mocą wsteczną. Organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły sprawę na podstawie przepisów obowiązujących w dacie popełnionego przestępstwa, nie naruszając zasady lex retro non agit i słusznie orzekły o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B1 i B.
Strona w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zatem bezspornie
zaistniała przesłanka cofnięcia skarżącemu prawa jazdy, z powodu popełnienia w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Z uwagi na treść obowiązujących przepisów prawa organy nie mogły odstąpić w rozpatrywanej sprawie od wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Tak jak wskazano powyżej, w przypadku otrzymania wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięcie kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzonego prawomocnym rozstrzygnięciem starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) zobligowany jest wydać decyzję o cofnięciu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami.
Reasumując, stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały właściwe przepisy prawa, które stanowiły podstawę orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze, ani innych przepisów, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI