III SA/Gl 785/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-02-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznepas drogowysieć gazowazezwoleńlokalizacja urządzeńWSAprawo administracyjnetransport

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zezwolenia na lokalizację sieci gazowej w pasie drogowym, uznając, że organy nie rozważyły wystarczająco przesłanek z art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.

Spółka P. Sp. z o.o. wniosła o zezwolenie na lokalizację sieci gazowej w pasie drogowym drogi wojewódzkiej. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wydania zezwolenia, powołując się na naruszenie przepisów odrębnych, w tym art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który nakazuje zachowanie minimalnej odległości od krawędzi jezdni. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie rozważyły właściwie możliwości wydania zezwolenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych oraz pominęły interes społeczny.

Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wydania zezwolenia na lokalizację projektowanej trasy sieci gazowej w pasie drogowym drogi wojewódzkiej. Organy obu instancji uznały, że lokalizacja sieci gazowej w odległości 0,5 m od krawędzi jezdni narusza art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który określa minimalną odległość obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni na 8 m w terenie zabudowy. Skarżąca spółka argumentowała, że przepis ten dotyczy obiektów budowlanych lokalizowanych "przy drodze", a nie "w drodze", a planowana sieć gazowa ma być umieszczona w pasie drogowym, w tym w nasypie drogowym. Podniosła również, że organy nie rozważyły właściwie przesłanek odmowy zezwolenia i pominęły interes społeczny związany z zapewnieniem dostaw gazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, nie rozważając wystarczająco możliwości wydania zezwolenia na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, który przewiduje taką możliwość w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" za zgodą zarządcy drogi. Sąd podkreślił, że organy powinny zbadać istnienie takich przypadków, uwzględniając interes społeczny, a odmowa zezwolenia wymaga szczegółowego uzasadnienia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten ma zastosowanie do obiektów budowlanych lokalizowanych "przy drodze". W przypadku urządzeń lokalizowanych w pasie drogowym, należy rozważyć możliwość zastosowania art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, który dopuszcza lokalizację w mniejszej odległości w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, stosując go do sieci gazowej planowanej do umieszczenia w pasie drogowym. Podkreślono, że przepis ten dotyczy obiektów "przy drodze", a nie "w drodze".

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (36)

Główne

u.d.p. art. 43 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Przepis dotyczy obiektów budowlanych usytuowanych "przy drodze", a nie "w drodze" (w pasie drogowym).

u.d.p. art. 43 § 2

Ustawa o drogach publicznych

Dopuszcza możliwość usytuowania obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą zarządcy drogi.

u.d.p. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Określa minimalną odległość obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni.

u.d.p. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Ip. 3 lit. b) - odległość 8 m w terenie zabudowy.

u.d.p. art. 43 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Możliwość odstępstwa od minimalnej odległości w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Pomocnicze

u.d.p. art. 39 § 3

Ustawa o drogach publicznych

Określa przesłanki odmowy wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń.

u.d.p. art. 38 § 3

Ustawa o drogach publicznych

Stosowany odpowiednio w kontekście art. 43 ust. 2.

u.s.k.o. art. 1 § 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2a § 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 17

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 18 § 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

K.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i pominięcie interesu społecznego.

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i pominięcie interesu społecznego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i pominięcie interesu społecznego.

K.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez brak rozważenia przesłanek wydania decyzji uznaniowej.

Pb art. 3 § 1

Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

Pb art. 3 § 3

Prawo budowlane

Definicja budowli.

Pb art. 3 § 3a

Prawo budowlane

Definicja obiektu liniowego.

u.d.p. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 39 § 1a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 43 § 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Zgoda zarządcy drogi wymagana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem.

Pr. energ.

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

Obowiązek zapewnienia dostaw paliwa gazowego do odbiorców.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie z 24 czerwca 2022 r. art. 97 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych

Urządzenie obce sytuuje się w pasie drogowym zgodnie z przepisami o drogach publicznych i w taki sposób, aby uwzględnić potrzebę ochrony drogi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu.

rozporządzenie z 26 kwietnia 2013 r. art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie

Gazociągi budowane wzdłuż dróg publicznych powinny być usytuowane zgodnie z przepisami o drogach publicznych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych dotyczy obiektów "przy drodze", a nie "w drodze" (w pasie drogowym). Organy powinny rozważyć zastosowanie art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (szczególnie uzasadnione przypadki). Organy pominęły interes społeczny związany z dostarczaniem gazu. Brak wystarczającego uzasadnienia odmowy wydania zezwolenia.

Godne uwagi sformułowania

"w szczególnie uzasadnionych przypadkach" "szczególnie uzasadnione przypadki" jako wyjątek od reguły "obiekt budowlany" w rozumieniu Prawa budowlanego "obiekt liniowy" "w pasie drogowym" "przy drodze" vs "w drodze" "interes społeczny mieszkańców w kontekście dostępu mieszkańców do mediów i ich możliwości dostępu do paliwa gazowego"

Skład orzekający

Barbara Orzepowska-Kyć

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Herman

przewodniczący

Adam Gołuch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lokalizacji urządzeń w pasie drogowym, w szczególności art. 43 ustawy o drogach publicznych, oraz obowiązki organów w zakresie rozważania interesu społecznego i szczególnie uzasadnionych przypadków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji sieci gazowej w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, ale zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu lokalizacji infrastruktury technicznej w pasie drogowym, co jest częstym zagadnieniem w praktyce administracyjnej i budowlanej. Interpretacja przepisów dotyczących odległości od jezdni i możliwości odstępstw jest istotna dla inwestorów.

Sieć gazowa w pasie drogowym – czy 0,5 metra od jezdni to za blisko? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 697 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 785/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GZ 536/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-12
II GSK 1572/24 - Wyrok NSA z 2025-02-27
VI SA/Wa 1572/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-02-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 645
art. 43 ust. 1 Ip. 3 lit. b
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 czerwca 2023 r. nr SKO.GN/41.8/117/2023/11705 w przedmiocie zezwolenia na lokalizację urządzenia w pasie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) decyzją z 20 czerwca 2023 r. nr SKO.GN/41.8/117/2023/11705, po rozpoznaniu odwołania P Spółki z o.o. z siedzibą w T. (dalej, strona, skarżąca, Spółka) utrzymało w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z 18 kwietnia 2023 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację urządzenia w pasie drogowym.
W podstawie prawnej decyzji SKO powołało art. 1 ust. 1, art. 2, art. 2a ust. 2, art. 17 i art. 18 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej K.p.a.), art. 39 ust. 3 pkt 1, art. 43 ust. 1 Ip. 3 lit. b) ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, ze zm., dalej: u.d.p.), § 97 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518, dalej: rozporządzenie z 24 czerwca 2022 r.), § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 64,; dalej: rozporządzenie z 26 kwietnia 2013 r.).
Pismem z 23 lutego 2023 r. (data wpływu) Spółka wystąpiła z wnioskiem o uzyskanie zezwolenia na lokalizację: "projektowanej trasy sieci gazowej n/c na odcinku od skrzyżowania ulic: [...] i [...] do posesji nr [...] (ul. [...]) i przyłącza do posesji nr [...] przy ul. [...] w granicach pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...], ul. [...] (w granicach działki nr [...] obręb [...] K.), w miejscowości K., w granicach pasa drogowego ww. drogi."
Decyzją z 18 kwietnia 2023 r. organ pierwszoinstancyjny nie zezwolił Spółce na lokalizację projektowanej trasy sieci gazowej.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał m.i.n. treść art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p, stwierdzając, że projektowany obiekt budowlany przewidziany jest w granicach pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...], w górnej krawędzi skarpy nasypu ww drogi oraz w poprzek istniejącego przepustu drogowego pod drogą przeprowadzającego wody powierzchniowe kanałem deszczowym kd600. Ponadto teren położony poza działką nr [...] zgodnie z przedłożoną mapą do celów projektowych w kierunku terenów prywatnych umożliwia łatwe ulokowanie nowej sieci z brakiem uszczerbku dla pasa drogowego ww drogi. Wobec powyższego zasadnym byłoby ułożenie obiektu budowlanego poza granicami działki nr [...]. Ponadto odległość projektowanej trasy sieci gazowej od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej nr [...] wynosi 0,50 m, a art. 43 ust. 1 u.d.p. określa minimalną odległość obiektu budowlanego od zewnętrznej krawędzi jezdni w terenie wynoszącą, co najmniej 8,0 m. Ponadto stosowanie do definicji "obiektu budowlanego" zawartej w art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) oraz zgodnie z załącznikiem do tej ustawy, sieć gazowa została zakwalifikowana jako obiekt budowlany w kategorii XXVI.
Organ przywołał też treść § 97 ust. 1 rozdziału 8 Działu III rozporządzenia z 24 czerwca 2022 r. i wyjaśnił, że obiekt budowlany w żaden sposób nie jest związany z funkcjonowaniem drogi wojewódzkiej nr [...] oraz utrudni w przyszłości wykonywanie przez zarząd drogi zadań określonych w art. 20 u.d.p., tj. ograniczy możliwość swobodnej przebudowy lub remontu drogi, np. w przypadku jej poszerzenia, itp.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej zmianę. Wskazała przy tym, że z treści art. 39 ust. 3 u.d.p. wynika, że ewentualne przesłanki odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego stanowią wyjątek od zasady udzielenia zezwolenia, dlatego powinny być w sposób wyczerpujący wyjaśnione. Tymczasem uzasadnienie decyzji jest lakoniczne. Nie sposób zrozumieć w jaki konkretnie sposób projektowana sieć gazowa spowodowałaby ograniczenie możliwości jej przebudowy. Projektowaną sieć gazową zlokalizowano w poboczu drogi wojewódzkiej nr [...] w taki sposób, aby nie naruszała konstrukcji skarpy oraz nie powodowała uszczerbku dla pasa drogowego drogi. Mając na uwadze uwarunkowania terenu, aktualny stan drogi i pobocza, jak również zagospodarowanie działek prywatnych zaproponowana trasa projektowanej sieci gazowej jest - zdaniem strony - optymalna.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu decyzji SKO zaakcentowało, że odmowa wydania zezwolenia na przedmiotową lokalizację znajduje podstawę w art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. zważywszy, że właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń służących do doprowadzania gazu, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie bowiem z § 97 ust. 1 rozporządzenia z 24 czerwca 2022 r: "Urządzenie obce sytuuje się w pasie drogowym zgodnie z przepisami o drogach publicznych i w taki sposób, aby uwzględnić potrzebę ochrony drogi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu." Analogiczne rozwiązanie zawiera § 14 ust. 1 pkt 1 uchylonego rozporządzenia z 26 kwietnia 2013 r., w myśl którego: "Gazociągi budowane wzdłuż dróg publicznych - powinny być usytuowane zgodnie z przepisami o drogach publicznych."
Zdaniem organu przepisy te, stanowiąc przepisy odrębne od uregulowań u.d.p., wskazują na konieczność sytuowania urządzenia obcego zgodnie z przepisami u.d.p. Art. 43 ust. 1 Ip. 3 lit. b) u.d.p. stanowi, że obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej, co najmniej: 8 m (w terenie zabudowy) i 20 m (poza terenem zabudowy). Niesporne w sprawie jest, że lokalizacja przedmiotowej sieci gazowej jest planowana w odległości 0,5 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej nr [...]. Przy tym pojęcie obiektu budowlanego użyte w art. art. 43 ust. 1 u.d.p. zostało zaczerpnięte z Prawa budowlanego, gdzie w art. 3 pkt 1 "obiekt budowlany" to: budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei budowla to w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego: każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem malej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Natomiast w myśl art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, obiekt liniowy, to: obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Zatem sieć gazowa jako obiekt budowlany, w myśl w art. 43 ust. 1 Ip. 3 lit. b u.d.p. powinna być usytuowana w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej, co najmniej: 8 m (w terenie zabudowy), a w okolicznościach rozpatrywanego przypadku tak nie jest.
SKO wskazało też, że w myśl art. 43 ust. 2 u.d.p. w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 Ip. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Przepis art. 38 ust 3 stosuje się odpowiednio. Spółka takiego zezwolenia nie otrzymała.
Jednocześnie SKO stwierdziło, że niektóre motywy podane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w zakresie nietrafnego rozumienia art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 1a u.d.p., uwarunkowań w zakresie przyszłej przebudowy lub remontu drogi czy też braku wyjaśnienia przez organ I instancji obostrzeń nałożonych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Z. dla obszaru sołectwa K.) nie powodują automatycznie konieczności eliminacji z obrotu prawnego takiej decyzji. Albowiem organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie co do jej istoty, jest obowiązany usunąć te wadliwości decyzji, których dopuścił się organ I instancji.
W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji SKO z 20 czerwca 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie:
I. Prawa materialnego, a to:
1) art. 43 ust. 1 u.d.p. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, pomimo, iż przepis ten należy zastosować wyłącznie w: sytuacji zamiaru umiejscowienia przez inwestora urządzenia "przy drodze" podczas, gdy w niniejszym stanie faktycznym urządzenie gazowe ma zostać wybudowane w drodze;
2) względnie - art. 43 ust 2a u.d.p. poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że ewentualna zgoda, o której mowa w ust. 2 tegoż artykułu, winna zostać dołączona dopiero do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, a nie do wniosku o zezwolenie na umieszczenie urządzenia w pasie drogowym drogi publicznej.
II. Prawa procesowego, które mogło mleć wpływ na wynik sprawy a to:
1) art 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez:
a) nieprawidłowe przyjęcie, że inwestycja ma być realizowana "przy drodze" podczas, gdy faktycznie ma ona być realizowana "w drodze" tj. w pasie drogowym zgodnie z dyspozycją;
b) pominięcie przy wyjaśnieniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w postaci ustawowego obowiązku skarżącego do zapewnienia dostaw do odbiorców końcowych tego paliwa w oparciu o przepisy ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj: Dz. U. z 2022 r. poz. 1385).
W uzasadnieniu skargi Spółka przytoczyła treść art. 43 ust. 1 u.d.p., argumentując, że nie ma on w sprawie zastosowania, gdyż przepis ten mówi o obiektach budowalnych, które mają być usytuowane przy drogach a nie w samej drodze. Spółka przytoczyła treść art. 4 pkt 2 u.d.p., który stanowi, że przez drogę należy rozumieć; "budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt." Zdaniem Spółki planowany do wybudowania gazociąg znajdować się na tak rozumianej drodze - nie tylko bowiem jego część przebiega przez samą jezdnię, ale także jego znaczny fragment przebiega przez nasyp (budowlę ziemną), na której znajduje się jezdnia.
Jako, że planowany do wybudowania gazociąg ma się znajdować w drodze, nie ma przeszkód żeby znalazł się - na określonym odcinku - w odległości 0,5 m od krawędzi jedni, gdyż wyżej cytowany przepis nie powinien zostać w przedmiotowej sprawie zastosowany. Zdaniem Spółki SKO dokonało błędnego ustalenia faktycznego przyjmując, że gazociąg ma zostać wybudowany przy drodze, a nie na drodze.
Skarżąca podkreśliła także, że przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do kuriozalnej sytuacji, w której nie byłoby jakichkolwiek możliwości umiejscowienia w pasie drogowym drogi publicznej urządzeń przesyłowych. Jeżeli, więc choć fragment urządzenia znajduje się w drodze - nie należy do takiej inwestycji stosować wymagań określonych w art. 43 ust. 1 u.d.p., gdyż przepis ten bowiem ma zastosowanie tylko do takiego obiektu budowalnego, który w ogóle nie zachodzi na żaden element drogi.
Uzasadniając naruszenie art. 43 ust. 2a u.d.p. poprzez jego niezastosowanie, Spółka wskazała, że dołączenie zgody, o której mowa w ust 2 jest wymagane dopiero do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, a nie do wniosku o wydanie zezwolenia na umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. Oznacza to. że organem uprawnionym do żądania przedstawienia zgody, jest organ wydający pozwolenie na budowę lub przyjmujący zgłoszenie, a nie organ wydający zezwolenie na umieszczenie urządzenia w pasie drogowym.
Uzasadniając zarzut pominięcia przepisów dotyczących posadowienia infrastruktury w pasie drogowym, Spółka wskazała, że orzecznictwo sądowoadministracyjne nie pozostawia wątpliwości, że przepisart. 39 ust. 1a u.d.p. zakłada, że o ile tylko warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to zezwalają, powinno dojść do wydania stosownego zezwolenia przez zarządcę drogi.
W przypadku zaś, gdy organ decyduje się na odmowę wydania zezwolenia winna ona mieć swoje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych związanych z planowaną inwestycją, które potwierdzałyby wiążące się z jej zrealizowaniem zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby prowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg. W związku z tym organ nie powinien powołać się ogólnie na przesłanki negatywne, ale powinien je konkretnie wskazać w odniesieniu do niewadliwie i wszechstronnie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja gdy organ I i II niejako łączy oba przepisy - te dotyczące umiejscowienia w pasie drogowym i te które dotyczą posadowienia obiektów w pobliżu pasa drogowego - przy drodze.
Zdaniem Spółki doszło też do pominięcia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, którego organy w ogóle nie wzięły pod uwagę. Spółka zaakcentowała, że realizuje inwestycję dot. budowy gazociągu w celu przyłączenia do niego odbiorcy końcowego, a także w celu przyłączenia do tak wybudowanego gazociągu kolejnych odbiorców. Realizując zaś przedmiotową inwestycję wykonuje istotne zadania publiczne w oparciu o ustawę Prawo energetyczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organom należy zarzucić naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Zaskarżona decyzja odmawiająca wydania zezwolenia na lokalizację urządzenia w pasie drogowym wydana została w oparciu o art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., gdzie wskazano, że właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby:
- zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego,
- naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych
- lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg.
Organ wskazał na naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych, tj. § 97 ust. 1 rozporządzenia z 24 czerwca 2022 r., który stanowi, że urządzenie obce sytuuje się w pasie drogowym zgodnie z przepisami o drogach publicznych i w taki sposób, aby uwzględnić potrzebę ochrony drogi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu.
Zdaniem organu z uwagi na brzmienie tego przepisu zastosowanie ma art. 43 ust. 1 u.d.p. wskazujący, że obiekty budowlane powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej, co najmniej: 8 m (w terenie zabudowy). Z uwagi na fakt, że lokalizacja przedmiotowej sieci gazowej jest planowana w odległości 0,5 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej, w ocenie organu odmowa wydania zezwolenia jest zasadna.
Z takim stanowiskiem organu zgodzić się nie można.
Słusznie wskazała strona skarżąca, że w sprawie zastosowanie winien mieć zastosowanie art. 43 ust. 2 u.d.p., który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 Ip. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Przepis art. 38 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Zatem stosownie do treści art. 43 ust. 2 u.d.p. organy winny dokonać ustaleń stanu faktycznego dla zachowania obowiązków wynikających z art., 7, art. 77, 80 K.p.a. oraz rozważyć z zachowaniem wymogów wynikających z art. 107 K.p.a. przesłanki wydania decyzji uznaniowej o jakiej mowa w tym przepisie.
Obowiązkom takim organy uchybiły, co wskazuje na naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, że staranność jakiej ustawodawca wymaga przy badaniu przez zarządcę drogi warunków, które stanowią podstawę wyrażenia zgody na podstawie art. 43 ust. 1 i ust. 2 u.d.p., wynika ze sformułowania "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Wyrażenie powyższe jest rodzajem zwrotu szacunkowego, określającego wyjątek od reguły i nakładającego na określony podmiot obowiązek zbadania, czy przedmiotowy wniosek dotyczy rzeczywiście przypadku uzasadnionego. Przy czym podkreślona jest także wyjątkowość takiego odstępstwa, idzie tu bowiem nie o przypadki uzasadnione, lecz o przypadki szczególnie uzasadnione. Organ musi zatem rozważyć wniosek strony wnioskującej w aspekcie "szczególnie uzasadnionych przypadków", jako przesłanki wyrażenia zgody na usytuowanie określonego obiektu w odległości od krawędzi jezdni mniejszej niż przewidziana w ustawie. Wykazanie przez stronę istnienia takiej przesłanki może warunkować zgodę organu na usytuowanie obiektu w określonym miejscu, mimo że jego odległość od krawędzi jezdni będzie mniejsza. Odmawiając natomiast zgody organ winien wyjaśnić wszystkie powody swojego stanowiska.
W szczególności organ winien zwrócić uwagę na interes społeczny mieszkańców w kontekście dostępu mieszkańców do mediów i ich możliwości dostępu do paliwa gazowego.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że odpowiednie stosowanie art. 38 ust. 3 u.d.p. wyłącza w rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 43 ust. 2 u.d.p. Stanowiska swojego w tym zakresie organ nie wyjaśnił. Przytoczył jedynie fragment uzasadnienia wyroku z 20 września 2022 r. sygn. akt VI SA/WA 806/18, nie odnosząc go do stanu faktycznego sprawy.
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.
O kosztach postępowania w kwocie 697 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony w wysokości 200 zł wpis od skargi oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) i uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI