III SA/Gl 820/22

III SA/Gl 820/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Herman
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a  ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. L. i Z. L. wspólników spółki cywilnej PPHU "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 września 2022 r. nr 2401-IOA.48.65.2022.HI w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. decyzją z 18 lipca 2022 r. nr [...] nałożył na przewoźnika, tj. D. L. oraz Z. L. - wspólników spółki cywilnej PPHU "V", - dalej strona, skarżący - karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, w związku ze stwierdzonymi naruszeniami obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, które dotyczyły wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o przewozie odpadów, tj.: wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji kierował się wynikiem kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej z 9 marca 2022 r., dotyczącej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki IVECO o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...].
Kierujący pojazdem okazał do kontroli następujące dokumenty:
- wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy,
- dokument związany z przemieszczaniem odpadów - informację dołączoną do przemieszczanych odpadów według wzoru z załącznika nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006,
- dokument przewozowy CMR,
- dokument dostawy z 8 marca 2022 r.,
- dowody rejestracyjne ciągnika samochodowego oraz naczepy.
Z okazanych do kontroli dokumentów wynikało, iż ww. zespołem pojazdów realizowany był międzynarodowy przewóz drogowy odpadów o kodzie B 1010 (europejski kod odpadów 19 12 02), tj. złom ze stali w ilości 24.460 kg. Odpady przewożone były ze Słowacji do Polski, a przewoźnikiem realizującym kontrolowany przewóz drogowy był Z. L. oraz D. L. - wspólnicy spółki cywilnej PPHU "V". W trakcie kontroli stwierdzono, iż zespół pojazdów, którym realizowany był przewóz odpadów nie został oznakowany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tzn. § 9 i § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742) na okoliczność czego sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z 9 marca 2022 r. Powyższe ustalenia stały się podstawą faktyczną wydanej decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K..
W odwołaniu od decyzji strona podniosła zarzuty ;
- obrazy art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 oraz pkt 4.8 załącznika do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180) w zw. z art. 24 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 699) przez ich zastosowanie i nałożenie na odwołujących kary pieniężnej w sytuacji, gdy odwołujący nie dopuścili się wykonania przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego,
- obrazy art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć,
- obrazy art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęcia, że odwołujący dopuścili się wykonania przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na to, że nie mieli wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których odwołujący przewidzieć nie mogli,
- obrazy art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary w sytuacji, gdy waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszenia,
- obrazy art. 189d pkt 1-7 k.p.a. przez niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności wpływających na wymierzenie kary pieniężnej, w tym w szczególności wagi i okoliczności naruszenia prawa; czasu trwania tego naruszenia; braku uprzedniego ukarania za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; stopnia przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; działań podjętych przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; braku korzyści strony; warunków osobistych strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana, co doprowadziło do błędnego niedokonania miarkowania kary.
Dodatkowo odwołujący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z:
1) oświadczenia Z. L. z 29.07.2022 r. i zapytań o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego na fakt, że odwołujący nie byli karani, w tym w postępowaniu karno-skarbowym, nie posiadają punktów karnych, nie figurują w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego,
2) dokumentów dotyczących braku uprzedniej karalności odwołujących przez organy celno- skarbowe, w tym za przestępstwa i wykroczenia skarbowe na fakt braku wcześniejszych naruszeń prawa przez odwołujących.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. – dalej Dyrektor - postanowieniem nr [...] odmówił - wnioskowanego w odwołaniu - przeprowadzenia dowodu z dokumentów dotyczących braku uprzedniej karalności.
Decyzją z dnia 7 września 2022r. nr [...] Dyrektor nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy sporną decyzję.
Wskazał przy tym, iż zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10
- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym).
Zgodnie z Ip. 4.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
W myśl art. 4 pkt 22 lit. v) ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r. poz. 699).
Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
W myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7.
Ponadto w powołanym art. 24 ustawy o odpadach, ustawodawca w ust. 6 sprecyzował, iż środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7.
Z kolei w ust. 7 wskazano, iż minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi.
Mając na uwadze tę delegację ustawową Minister Środowiska w dniu 7 października 2016 r. wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów – dalej rozporządzenie - (Dz. U. z 2016 r., poz. 1742). Zgodnie z § 9 ww. rozporządzenia:
"1. Środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
2. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie:
1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości;
2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm.
3. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.
4. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.
5. Wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia".
W § 10 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia ustawodawca wskazał, iż w przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1 tj. środków transportu odpadów stanowiących pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 (tablica z napisem "ODPADY", wymagania co do której obejmuje § 9 rozporządzenia), dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
Oznakowanie takie powinno być umieszczone w widocznym miejscu - z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Jednocześnie winno ono być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (§ 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia).
Odnośnie naruszeń strony organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji co do faktu, iż zespół pojazdów składający się ciągnika siodłowego marki Iveco o nr rej [...] i naczepy ciężarowej o nr rej [...] nie został oznakowany zgodnie z wymogami wynikającymi z § 9 i § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, tj. nie był oznakowany tabliczką koloru białego z napisem "ODPADY" lub z umieszczoną wielka literą A w tym samym kolorze.
Za bezsporne organ II instancji uznał, że w trakcie wykonywania zadania przewozowego ze Słowacji do Polski kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono odpady metali żelaznych o kodzie B 1010. W ocenie organu II instancji bezspornie doszło do popełnienia przez stronę naruszeń z lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d., za co powinna ona ponieść odpowiedzialność administracyjną. Dyrektor uznał, iż nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy tłumaczenia kierowcy podane do protokołu kontroli, jakoby "tablice z oznaczeniem "A" na zestawie pojazdów znajdowały się, lecz były złożone na parkingu na Słowacji w miejscowości H., nie wie przez kogo". Za istotny uznał stwierdzony podczas kontroli fakt, iż pojazd nie posiadał stosownych oznaczeń. Dyrektor uznał, iż odpowiedzialność za prawidłowe oznakowanie pojazdu, którym przewożone są odpady, i zabezpieczenie odpadów przed wypadnięciem poza pojazd, spoczywa na wykonawcy przewozu. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Strona w postępowaniu nie przedłożyła dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnione naruszenie. W ocenie organu II instancji brak wymaganego prawem oznaczenia pojazdu dokonującego transgranicznego przemieszczania odpadów, nie stanowi okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu ani, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Zdaniem Dyrektora przewoźnik, jako podmiot prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą jest zobowiązany dołożyć maksimum staranności, by była ona wykonywana zgodnie z przepisami prawa. Odpowiada więc zarówno za właściwe wyposażenie pojazdu (zespołu pojazdów) wykonującego przewozy drogowe, czy za prawidłowe jego oznakowanie, jak też za dobór i niezbędne wyszkolenie kierowców oraz za prawidłową organizację każdego przewozu drogowego - zgodnie z posiadanymi w tym zakresie uprawnieniami w tym także za wyposażenie ich w wymagane dokumenty.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przywołał treść art. 189f § 1, art. 189a § 2 Kpa wyjaśniając, iż w rozpatrywanej sprawie art. 189f Kpa nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kpa w tym zakresie nie stosuje się. W konsekwencji powyższego Dyrektor uznał iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z "dokumentów dotyczących braku uprzedniej karalności odwołujących przez organy celno-skarbowe, w tym za przestępstwa i wykroczenia skarbowe na fakt braku wcześniejszych naruszeń prawa przez odwołujących" a także uwzględnienia przedłożonych wraz z odwołaniem dokumentów o braku karalności oraz informacji z Krajowego Rejestru Karnego wskazujących, iż Z. L. oraz D. L. nie figurują w kartotece karnej KRK.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący organowi II instancji zarzucił :
1) obrazę art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust 1 oraz pkt 4.8 załącznika do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180) w zw. z art. 24 ust.1 ustawy o odpadach przez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na skarżących karę pieniężną w sytuacji, gdy skarżący nie dopuścili się wykonania przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego,
2) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym przez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć,
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęcia, że skarżący dopuścili się wykonania przewozu z naruszeniem obowiązków łub warunków przewozu drogowego w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na to, że nie mieli 3vpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący przewidzieć nie mógł,
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, albowiem waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszenia,
5) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189d pkt 1-7 k.p.a. przez niezastosowanie art. 189 d pkt 1-7 k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i nieuwzględnienie okoliczności wpływających na wymierzenie kary pieniężnej, w tym w szczególności wagi i okoliczności naruszenia prawa; czasu trwania tego naruszenia; braku uprzedniego ukarania za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; stopnia przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; działań podjętych przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; braku korzyści strony; warunków osobistych strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana, co doprowadziło do błędnego niedokonania miarkowania kary.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia Z. L. z 29 lipca 2022 r. i zapytań o udzielenie informacji o sobie z Krajowego Rejestru Karnego na fakt, że skarżący nie byli karani, w tym w postępowaniu karno-skarbowym, nie posiadają punktów karnych, nie figurują w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego.
W konsekwencji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu na podmiot wykonujący przewóz drogowy – D. L. i Z. L., wspólników spółki cywilnej PPHU "V", kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie z lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.; dalej powoływana jako u.t.d.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z lp. 4.8 załącznika do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.) podlega karze w wysokości 10.000 zł. Z art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7 – art. 24 ust. 6 ustawy.
Na podstawie ust. 7 art. 24 ustawy o odpadach zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1742). Zgodnie z jego § 9 środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie: 1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości;
2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm.
Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Co więcej oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór oznakowania środków transportu odpadów został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Z kolei § 10 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
Oznakowanie także w tym przypadku umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór tego oznakowania został określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje to, że przedmiotem przewozu były odpady metali żelaznych o kodzie B 1010 europejski kod odpadów 19 12 02. Niespornym jest i to, iż zespół pojazdów, którym przewożono odpady, nie był wyposażony w odpowiednie oznaczenie określające rodzaj ładunku znajdującego się w pojeździe, czyli tablicę z napisem "ODPADY". Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do deliktu administracyjnego, gdyż zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej transportujących odpady metali nie był odpowiednio oznaczony. Stąd zasadnie została nałożona przedmiotowa kara pieniężna albowiem dokonywany przewóz odpadów miał miejsce z naruszeniem powołanych powyżej przepisów prawa.
Spornym w sprawie pozostaje także to czy powinien znaleźć w niej zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d., kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (vide: np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II GSK 2460/11, pub. CBOSA). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, pub. CBOSA).
Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (vide: wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716; wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r., VIII SA/Wa 364/11, pub. CBOSA). Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92 c ust. 1 u.t.d. W kontrolowanej sprawie nie doszło jednak do ich spełnienia. Zgodnie z tym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, (......). Zdaniem Sądu strona miała wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Nie można bowiem się zgodzić z poglądem strony iż zatrudniając pracownika nie bierze on odpowiedzialności za czynności służbowe wykonywane przez tegoż w ramach wykonywanych przez niego zadań. Jak już nadmieniono wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., należy do przedsiębiorcy i to on powinien wykazać, że uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy prawidłowej organizacji przewozu, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10.02.2023r. sygn. akt II GSK 1303/19, a co skład orzekający podziela w sprawie Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika. Taka zaś sytuacja w sprawie miała miejsce skoro kierowca przewożąc odpady metali nie zadbał i nie sprawdził czy pojazd odpady te przewożący jest w sposób wymagany prawem oznakowany a zatem, czy tablica Odpady jest na zespole pojazdów założona. ` Należy podnieść, że skarżący jest podmiotem profesjonalnie wykonującym przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Wykładni użytego w tym przepisie terminu "braku wpływu", dokonał Naczelny Sąd Administracyjny m in. w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., II GSK 404/10 (dostępny w CBOSA) wskazując, że sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj, jak już wskazano powyżej, domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych kierowców nie polega tylko na szkoleniu, odbieraniu oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, pouczaniu, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło (vide: wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., II GSK 246/15, pub. CBOSA). Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (vide: wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13, pub. CBOSA). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (vide: m.in. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06 publ. OTK-A 2008/2/30). Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W świetle powyższych rozważań za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że skarżący nie wskazał na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jego odpowiedzialność. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że prawidłowo organy przyjęły, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uzasadniałaby umorzenie postępowania. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (vide: wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1462/18, LEX nr 3248704).
W świetle wyżej przytoczonych uwag za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegający na błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji niezasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 189d k.p.a. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie zatem organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto nie znajdą również zastosowania art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W zakresie wniosku strony o przeprowadzenie na podstawie art. 106 p.p.s.a. dowodu z oświadczenia strony Z. L. z 19 lipca 2022r i informacji z Krajowego Rejestru Karnego, iż skarżący nie byli karani, to Sąd go nie uwzględnił, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie sytuacja opisana tym przepisem nie zachodzi.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie dopatrując się w sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.
-----------------------
1