III SA/Gl 78/06

III SA/Gl 78/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Protokolant sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi G. M. – Firma A w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru; wymiaru należności celnych i określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Zaskarżoną tu decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...]r. nr [...] uznające za nieprawidłowe zgłoszenie celne z [...]r. [...] i określające kwotę wynikającą z długu celnego od importowanych z [...] [...]- w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, umarzając postępowanie w tym zakresie, w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Adresatem rozstrzygnięcia był G. M. działający pod firmą - Firma A w K., w jej podstawie prawnej powołano, między innymi przepisy art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), art.13 § 1, § 3 pkt. 1 i 2, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), ust. 1 lit. a, ust. 2, ust. 6 części pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639), art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 7, art. 11c, art. 11d, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 2, art. 13, art. 16 ust. 1b, art. 21, art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego (załącznik do Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), zaś w jej uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:
W dniu [...] roku, zgodnie z dokumentem SAD nr [...] importer zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym przywiezione z [...] [...] deklarując [...] pochodzenie towaru i obniżoną stawkę celną w wysokości 0% wartości celnej towaru. Jako dowód pochodzenia towaru z [...] wymagany dla zastosowania obniżonej stawki załączono deklaracje na dwóch fakturach z [...]r. nr [...], nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w B. objął towar wnioskowaną procedurą i dopuścił go do obrotu na polskim obszarze celnym na warunkach określonych w zgłoszeniu.
Następnie [...]r. polskie władze celne zwróciły się do [...] władz celnych, będących władzami kraju eksportu z prośbą o sprawdzenie i ustalenie rzeczywistego kraju pochodzenia towaru objętego deklaracjami na fakturach.
W piśmie z dnia [...]r. [...] władze celne poinformowały, że nie można odnaleźć przedsiębiorców ("firm [...]"), ponieważ przenieśli siedzibę lub zaprzestali działalności. Dlatego firmy nie przedstawiły dowodów pochodzenia towarów, zgodnie z wymogami Protokołu nr 4 Umowy Europejskiej.
Wobec tych faktów, Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał, że brak było podstaw do zastosowania preferencji celnych. Uwzględnił jednak to, że [...] władze celne potwierdziły autentyczność dokumentów, jak również wyjaśnienia strony i przyjął niepreferencyjne pochodzenie [...] importowanego towaru stosując stawkę celną konwencyjną 18%.
Organ odwoławczy przypomniał ponadto, że zgodnie z art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, dla zastosowania stawek celnych obniżonych muszą zostać spełnione następujące warunki: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej, pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze, został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Z kolei, według art. 32 Protokołu Nr 4, dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Przepisy Protokołu nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady, władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację. Oznacza to, że polskie organy celne nie mają możliwości ingerowania w metody działania [...] służb sprawdzających, ani kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji.
W tej sprawie, weryfikacja wykazała, że importowany towar nie może być uważany za pochodzący w rozumieniu Protokołu Nr 4, ponieważ [...] organy celne w piśmie z [...]r. jednoznacznie sformułowały negatywny wynik weryfikacji, a zgodnie z art. 32 pkt. 5 Protokołu, wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski, lub z innego kraju wymienionego art. 3 i 4 i czy spełniają inne wymogi Protokołu. Dyrektor Izby Celnej w K. przytoczył ponadto art. 32 pkt. 6 Protokołu, który stanowi, że jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Powołując się na wskazane regulacje prawne oraz orzecznictwo sądowe, organ odwoławczy zwrócił uwagę na wiążący charakter wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportu. Wskazany dowód, będący dokumentem urzędowym został wydany przez powołany do tego organ administracji celnej i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo potwierdzone (art. 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Odnosząc się do przedłożonych przez stronę świadectw pochodzenia certificate of origin organ odwoławczy stwierdził, że mogą one stanowić jedynie podstawę do zastosowania wobec importowanych towarów stawek celnych ogólnego stosowania tj. autonomicznych i konwencyjnych, ryczałtowych, zawieszonych zwykłych oraz stawek w ramach ogólnych plafonów i kontyngentów taryfowych. Na podstawie przedłożonych świadectw organ I instancji zastosował do importowanych towarów stawkę konwencyjną. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów ustawy o VAT, organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 6 ust. 7 tej ustawy, obowiązek podatkowy w imporcie towarów postał z chwilą powstania długu celnego, który z kolei powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego tj. w dniu [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. był organem właściwym do określenia w drodze decyzji kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów. Jednakże organ ten nieprawidłowo orzekł w przedmiocie odsetek za zwłokę powołując się na art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Tymczasem, zgodnie z art. 11 c ust. 2 ustawy o VAT, do określenia terminu płatności podatku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu celnego, dotyczące powiadomienia dłużnika o kwocie należności wynikających z długu celnego. Dopiero po upływie tego okresu, niezapłacony podatek staje się zaległością podatkową, od której należy liczyć odsetki za zwłokę – wyjaśnił na końcu organ odwoławczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik G. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego: art. 16 ust. 1, art. 21 ust. 3, art. 32 ust. 5 i 6 Protokołu Nr 4 dotyczącego definicji pojęcia produkty pochodzące i metod współpracy administracyjnej;
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego;
- naruszenie art. 65 § 4 pkt. 2b i c, art. 83 § 1 i 3, art. 85 § 1, art. 222 § 4 i 5 ustawy Kodeks celny poprzez przyjęcie, iż istnieją uzasadnione podstawy do naliczenia długu celnego;
- naruszenie art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 3, art. 11 c ust. 1 i 2, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy o VAT;
- sprzeczność rozstrzygnięcia ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
W uzasadnieniu, powołując się na Protokół Nr 4 stwierdził, że polskie organy celne bezkrytycznie przyjęły, iż wyniki weryfikacji dokonanej przez [...] władze celne są wyraźne - a co za tym idzie, że w oparciu o nie można odmówić udzielonych preferencji. W ocenie pełnomocnika, w tej sprawie zaistniały wyjątkowe okoliczności, przemawiające za tym, że udzielonych preferencji nie należało odmawiać w trybie art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4: na fakturach istnieje pieczęć eksportera deklarującego preferencyjne pochodzenie produktów, a wiarygodność tych dokumentów nie została podważona, skarżący złożył wypisy z [...] rejestru przedsiębiorców o dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej eksporterów oraz złożył aktualne oświadczenia eksporterów o wyprodukowaniu towaru we [...]. Pełnomocnik stwierdził dalej, że brak było również przesłanek, o których mowa w art. 16 ust. 1 Protokołu Nr 4, warunkujących wszczęcie procedury weryfikacyjnej, ponieważ nie istniały uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Organy celne pomimo tego, że pomiędzy zebranymi w sprawie dokumentami istniały poważne rozbieżności, nie podjęły działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z zasadami ogólnymi prawa podatkowego, organ celny winien był wystąpić do [...] władz celnych o ponowną weryfikację, co zresztą uczynił w dwóch innych sprawach. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik zaakcentował, iż skoro w tej sprawie zarówno [...] władze celne, jak i polskie nie zakwestionowały autentyczności, czy też prawdziwości dołączonych do SAD faktur, to zgodnie z art. 16 Protokołu, importowane produkty jako pochodzące ze Wspólnoty, korzystały z postanowień Umowy. Powołując się na art. 21 ust. 3 Protokołu, pełnomocnik wyraził pogląd, iż określone tam obowiązki (ciężar dowodu) spoczywają na eksporterze, a nie na importerze. Tymczasem, podana przez [...] władze celne informacja o tym, że eksporterzy są nieosiągalni została skutecznie podważona w toku postępowania przedłożonymi przez stronę wypisami z rejestru przedsiębiorców. W tej zaś sytuacji, zachodziła konieczność uzyskania pomocy od [...] władz celnych. Pełnomocnik skarżącego zwrócił ponadto uwagę na wyniki kontroli, przeprowadzonych przez Agencję Celną we F. u eksporterów, dotyczących okresu [...]-[...].[...] organ celny skontrolował zatem zakwestionowane faktury i stwierdził, że towar jest [...] pochodzenia. Te wyniki kontroli w oczywisty sposób podważają prawidłowość weryfikacji z [...]r. – stwierdził na końcu pełnomocnik.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację. Odnosząc się do zarzutów wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, dokument (wynik weryfikacji) sporządzony [...]r. przez [...] władze celne stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Odnośnie zarzutu bezzasadnego uruchomienia procedury weryfikującej Dyrektor Izby Celnej w K. powołując się na wyrok NSA z 4 października 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1597 przypomniał, że przesłanki dopuszczalności weryfikacji są bardzo szeroko określone, a przepisy nie nakładają na organy celne obowiązku wskazywania we wniosku o weryfikację przyczyn prowadzenia tego postępowania. Uzyskane wyniki dochodzenia służb celnych kraju eksportu są dla polskich władz celnych wiążące i nie podlegają ocenie pod względem ich rzetelności bądź wiarygodności. W związku z tym, przedłożone przez stronę dokumenty dotyczące działalności firm [...] nie mogły stanowić przeciwdowodu dla wskazanego dokumentu. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że żaden z protokołów kontroli sporządzonych przez władze [...] nie dotyczy deklaracji na fakturach nr [...]i nr [...], co powoduje, iż chybione jest twierdzenie strony o tym, że kontrole dotyczyły wszystkich faktur. Reasumując, organ stwierdził, że skoro spór co do ustaleń weryfikacji toczy się pomiędzy skarżącym, a władzami [...], to jedynym dowodem uzasadniającym odmienne rozstrzygnięcie sprawy poprzez zastosowanie preferencji, mogłaby być, przekazana polskim władzom celnym informacja organów [...]o zmianie swoich ustaleń dotyczących weryfikacji dowodów pochodzenia towaru, przesłanych wcześniej w drodze współpracy administracyjnej. W opinii Dyrektora Izby celnej, brak było podstaw do wystąpienia z wnioskiem do [...] władz celnych o przeprowadzenie ponownej weryfikacji deklaracji na fakturach, co powoduje, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Na końcu, powołując się na regulacje zawarte w Protokole Nr 4, organ odwoławczy przypomniał obowiązki ciążące na eksporterze, wyrażając przy tym pogląd, iż ciąży na nim, między innymi, obowiązek powiadamiania właściwego organu celnego o zmianie siedziby, by weryfikacja mogła zostać przeprowadzona.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył poświadczoną kserokopię pisma [...] władz celnych z [...]r., adresowanego do Dyrektora Izby Celnej w K., a dotyczącego, między innymi faktury nr [...].
Z kolei, pełnomocnik organu odwoławczego oświadczył, iż inne pismo [...] władz celnych z [...]r. dotyczy drugiej faktury dołączonej do przedmiotowego zgłoszenia celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga G. M. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przystępując do zaprezentowania motywów tej oceny należy jednak w pierwszej kolejności przypomnieć podstawowe reguły postępowania administracyjnego. I, tak: art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Aby swobodna ocena dowodów nie została przekroczona, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Te reguły polegają na tym, że: należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (tak: B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376 - 378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Z kolei, art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu. Nie podjęcie takich działań, szczególnie w sytuacji, kiedy pomiędzy dowodami już zebranymi w sprawie istnieje zasadnicza sprzeczność – zawsze skutkuje naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
W związku z tym, że w tej sprawie istota sporu dotyczy preferenyjnego pochodzenia towaru, szczególnego zaakcentowania wymaga również zagadnienie mocy dowodowej wyniku weryfikacji, jakiej na żądanie polskich władz celnych działających w ramach uprawnień wynikających z art. 83 § 1 – 3 ustawy Kodeks celny przeprowadzają władze celne kraju eksportu. Zgodnie z art. 32 pkt. 5 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego (załącznik do Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 ze zm.), władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację dokumentów wymienionych w art. 83 § 3 ustawy Kodeks celny będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w art. 4 i czy spełniają inne wymogi tego Protokołu. W tych tylko ramach możliwa jest ocena przydatności dowodowej owej weryfikacji. Przepisy Protokołu nr 4 mające zastosowanie w sprawie nie wymagają zaś uzasadnienia wyniku weryfikacji, a tym bardziej wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację. Polskie organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani tym bardziej domagania się od władz weryfikujących, czyli władz celnych kraju eksportu udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym kraju. W tym kontekście należy podkreślić, że za ugruntowane i nadal aktualne należy uznać orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzające się do tezy, którą można zgeneralizować w ten sposób, że wynik weryfikacji dowodu pochodzenia nie podlega ocenie organów celnych kraju importu i jest dla nich wiążący (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt – I SA/Kr 1664/98, SA/Wr 290-295/99, I SA/Ka 1082/99, I SA/Gd 1506/97, SA/Rz 153/98, I SA/Ka 2209/97, I SA/Sz 1016/98).
W rozpoznawanej sprawie wynik weryfikacji z [...]r. formalnie spełniał wszelkie wymogi Protokołu nr 4, ponadto polskie organy celne nie posiadały informacji o dalszym prowadzeniu postępowania weryfikacyjnego przez zagraniczne władze celne. Treść tego wyniku weryfikacji jest bowiem taka, że w pełni umożliwiała wyraźne ustalenie, że będące przedmiotem importu towary nie można było uznać za pochodzące z [...], ponieważ pod wskazanym adresem nie było siedzib eksporterów, co z kolei uniemożliwiało zbadanie autentyczności deklaracji na fakturach dokumentujących pochodzenie towaru.
Wszystko to prowadziło do jednoznacznej konstatacji, że omawiany wynik weryfikacji spełniał wszelkie wymogi Protokołu nr 4 i wiązał polskie organy celne. Wynikało zaś z niego, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, że deklaracje na fakturach przedstawionych przy odprawie celnej były wystawione legalnie. To zaś z kolei, po uwzględnieniu treści art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 stanowiącymi, że preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów, spełniających wymogi tego Protokołu, pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji eksportera na fakturze, prowadzi do oczywistego wniosku, że dla rozstrzygnięcia o pochodzeniu towaru uzasadniającym stosowanie obniżonej stawki celnej zasadniczo, nie mają żadnego prawnego znaczenia jakiekolwiek inne dokumenty.
Należy tutaj podkreślić, że dotychczasowe rozważania dotyczą mocy dowodowej wyniku weryfikacji sporządzonego po ostatecznym zakończeniu postępowania weryfikacyjnego.
Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, iż do zgłoszenia celnego z [...]r. importer dołączył dwie faktury: z [...]r o nr [...] i nr [...], przedkładając tym samym organowi celnemu zawarte tam deklaracje dwóch różnych eksporterów (deklaracja na fakturze). Negatywny wynik weryfikacji z [...]r., wydany po znacznym upływie terminu 10 miesięcznego wynikającego z art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4, dotyczący obu tych dokumentów uzasadniał zatem niezwłoczne wszczęcie postępowania w sprawie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego z [...]r. Takie postanowienie organ celny wydał jednak dopiero [...]r., które skarżącemu doręczono [...]r. Następnie [...]r., korzystająca z prawa czynnego udziału w postępowaniu strona przedłożyła organowi celnemu sporządzony [...]r. wypis z Izby Handlowo Przemysłowo Rzemieślniczo Rolniczej we F. (k. [...], z którego tłumaczenia wynikało, iż jeden z eksporterów – firma B nadal prowadzi działalność pod adresem wskazanym na fakturze nr [...]:[...]. Powołując się między innymi, na ten dokument, w piśmie procesowym z [...]r. skarżący zakwestionował wynik weryfikacji z [...]r., stwierdzając przy tym, iż nie był to wynik ostateczny, ponieważ [...] władze celne dalej prowadzą postępowanie weryfikacyjne.
W ocenie Sądu, o ile organ celny I instancji ze względu na upływający [...]r. termin przedawnienia do wydania decyzji, nie był w stanie podjąć czynności dowodowych zmierzających do dokładnego wyjaśnienia podniesionej przez skarżącego, istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii – czynności takie winien był podjąć organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, realizując wynikający z art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy.
Z informacji i dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynikało bowiem, że po [...]r., kiedy to polskie władze celne zwróciły się do [...] agencji celnej we F. o weryfikację dotyczącą wielu zgłoszeń celnych, u eksporterów – kontrahentów skarżącego przeprowadzono kontrole (zlecone przez Dyrektora Okręgu Celnego). Przy czym takiej kontroli nie przeprowadzono u eksporterów, którzy wystawili faktury dołączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego z [...]r. (firma B oraz firma C).
Dysponując tą wiedzą oraz sporządzonym 17 maja 2005 r. wypisem z Izby Handlowo Przemysłowo Rzemieślniczo Rolniczej we F., dotyczącym jednego z nadal istniejących eksporterów – firmy B, Dyrektor Izby Celnej w K. winien był zwrócić się do zagranicznych władz celnych o informację o ewentualnym dalszym prowadzeniu postępowania weryfikacyjnego, pomimo upływu terminu 10 miesięcznego (art. 32 ust.6 Protokołu Nr 4) oraz pomimo nadesłania już wyniku z [...]r.
O tym, że dalsze postępowanie weryfikacyjne było prowadzone świadczy dokument [...] władz celnych z [...]r. przesłany Dyrektorowi Izby Celnej w K. już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie, stanowiący bezpośrednie nawiązanie do wyniku weryfikacji z [...]r.
Omawiany wynik weryfikacji z [...]r., chociaż spóźniony, spełnia wszelkie wymogi Protokołu nr 4 i wiąże polskie organy celne. Wynika zaś z niego, iż można jednoznacznie stwierdzić, że deklaracja na fakturze nr [...] przedstawiona przy odprawie celnej [...]r. była wystawiona legalnie.
Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy zatem stwierdzić, że w rozumieniu art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 zaistniały wyjątkowe okoliczności, nie pozwalające na odmowę preferencyjnego traktowania produktów opisanych w fakturze nr [...]z [...]r. (zob.: wyrok NSA z 21 lipca 2005 r., sygn. akt I GSK 498/05, Lex 01/2007, glosa aprobująca K. Lasiński-Sulecki OSP 2006/7-8/81).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w K. uwzględni tę ocenę prawną uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej preferencji i obliczenia opłat.
W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie są zasadne, ponieważ brak jest pozytywnej weryfikacji deklaracji eksportera zawartej w fakturze nr [...], jak również nie zaistniały wyjątkowe okoliczności, o jakich mowa w art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4.
Ta ostatnia ocena prawna może jednak utracić moc wiążącą, jeśli Dyrektor Izby Celnej w K., po dokonaniu oceny dowodowej pisma [...] władz celnych z [...] r. w części dotyczącej faktury nr [...] oraz po ewentualnym przeprowadzeniu innych dowodów ustali, że zaistniały wyjątkowe okoliczności, nie pozwalające na odmowę preferencyjnego traktowania produktów opisanych w tej fakturze.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy ([...] zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, [...]zł wpis sadowy, [...] zł opłata stosunkowa za czynność radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego). O wykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.