II SA/Rz 1520/24

II SA/Rz 1520/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 2 ust. 6 lit. a-b, art. 6 ust. 1, art. 21 ust. 3, art. 32 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 września 2024 r. nr 1801.IGC.4823.41.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 września 2024 r. nr 1801-IGC.4823.41.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr 408000-408000-COC-3.4823.286.2023.43, nakładającą na"E". (dalej: skarżąca, Spółka) karę pieniężną za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ( t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1218, dalej: ustawa o SENT).
Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy w dniu 3 czerwca 2022 r. w miejscowości {...}na drodze krajowej DK19 funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili kontrolę, pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z w/w ustawy, która wykazała, że kierujący zespołem pojazdów o nr rejestracyjnych {...}dokonując przewozu towaru (złom stali nierdzewnej o kodzie odpadu{...}, kodzie {...} i masie brutto 14080,00 kg) nie przedstawił kontrolującym numeru referencyjnego zgłoszenia SENT. Kontrola udokumentowana została protokołem nr{...}, który został podpisany przez funkcjonariuszy oraz kierowcę pojazdu.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r. NPUCS wszczął z urzędu postępowanie w stosunku do podmiotu odbierającego (Spółka) w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku wynikającego z ustawy o SENT.
Pełnomocnik strony w piśmie z dnia 27 listopada 2022 r. wniósł o umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes spółki oraz interes publiczny. W dalszej części wnosząc również o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z przesłuchania świadków. Decyzją z dnia 17 sierpnia 2023 r., organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości {...}zł w związku z niewywiązaniem się z obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy SENT, tj. niedokonanie zgłoszenia przewozu towaru.
Pismem z 1 września 2023 r. Spółka złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny ewentualne uchylenie decyzji i przekazanie prawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanej decyzji pełnomocnik zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że do zatrzymania zespołu pojazdów doszło na drodze krajowej. Pełnomocnik wskazał, że organ ustalił stan faktyczny wyłącznie na podstawie pisemnych wyjaśnień Mobilnego Referatu Realizacji w {...}datowanych na dzień 27 kwietnia 2023r. (kontrola miała miejsce 3 czerwca 2022r.) w sytuacji, gdy w protokole kontroli, który powinien być głównym dowodem, informacji takich nie ma. Zdaniem pełnomocnika, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: przyczyniłoby się do szczegółowego ustalenia okoliczności wjazdu środka transportu na terytorium RP oraz miejsca jego zatrzymania do kontroli. Ponadto wg. pełnomocnika organ odczytał w sposób nieprawidłowy dane z tachografu dotyczące czasookresu przejazdu pojazdu poprzedzającego moment kontroli. Pełnomocnik podkreślił, ze Spółka niezwłocznie podjęła działania zmierzające do zarejestrowania transportu, o czym świadczy czasookres wprowadzenia danych od momentu podjęcia kontroli. Zwrócił także uwagę, że dokonując oceny sytuacji finansowej skarżącej, organ wziął pod uwagę jedynie zysk, jaki osiągnęła ona w latach 2021 - 2022. Pominął natomiast zobowiązania krótko i długoterminowe oraz specyfikę prowadzonej działalności gospodarczej. Pełnomocnik dodatkowo zaakcentował, że wartość przewożonego przez Spółkę towaru zależna jest od cen rynkowych, a ten sam towar obecnie jest znacznie tańszy niż miało to miejsce w 2022 r., co ma bezpośredni wpływ na wysokość kary administracyjnej w danym czasie.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, DIAS decyzją z dnia 19 września 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że brak zgłoszenia jest jednym z najcięższych naruszeń, które w istocie uniemożliwiają realizacje celów ustawy SENT. Istota monitorowania przewozu towarów wrażliwych opiera się na prawidłowej rejestracji zgłoszeń ich przewozów w systemie SENT. Zgłoszenie to daje organom możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów oraz umożliwia prawidłową identyfikację biorących udział w obrocie tymi towarami i rodzaju wykonywanego przewozu. Brak zgłoszenia uniemożliwia w praktyce takie monitorowanie i kontrolę łańcucha dostaw, a w efekcie prawidłową kontrolę obowiązków podatkowych związanych z tego rodzaju towarami. Z kolei zgłoszenie po stwierdzeniu niedopełnienia tego obowiązku przez służby celno-skarbowe w ocenie organu nie zwalnia podmiotu odbierającego z reżimu odpowiedzialności administracyjnoprawnej i takiej też sankcji. Z art. 6 ust. 1 ustawy SENT jednoznacznie wynika, że zgłoszenie należy dokonać przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Organ zauważył ponadto, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia karty pieniężnej, o której mowa w ust. 1 z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Organ II instancji zauważył, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter fakultatywny i uznaniowy. W przedmiotowej sprawie organ I instancji badał możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie ww. przepisu. Jego zdaniem Spółka nie wykazała aby w sprawie zachodziły sytuacje nadzwyczajne, czy też zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały z ważnych względów, innych niż ekonomiczne. Za odstąpieniem od kary nie przemawia ponadto interes publiczny.
Organ II instancji zauważył, że przewidziana w ustawie SENT odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a więc niezależny od winy ukaranego, podstawą naruszenia jest samo naruszenie przepisu, a sankcja nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, ale skutkiem powstania stanu niezgodnego z prawem i stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną oraz ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ II instancji, w kontekście zachowania zasady proporcjonalności, określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście współmierności zastosowanej kary względem celu i funkcji, którym służy ustawa SENT podkreślił, że zasadę tę uwzględniono w ustawie SENT poprzez przyjęcie, że ww. akt prawny dotyczy tylko pewnych grup towarów, poprzez wprowadzenie progów ilościowych determinujących objęcie określonych towarów systemem monitorowania, jak również poprzez zróżnicowanie wysokości kar.
W konkluzji organ II instancji stwierdził, że naruszenie podstawowych obowiązków regulowanych ustawą SENT, do którego doszło w rozpatrywanej sprawie, niweczy sens tej ustawy. Mając na względzie treść art. 6 ust. 1 ustawy SENT, nienależyte wykonanie czynności przez przewoźnika lub organizatora transportu nie zdejmuje odpowiedzialności z podmiotu odbierającego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nałożenie kary pieniężnej nie spowoduje niepożądanych skutków z punktu widzenia społecznego, jak i indywidualnego. Dokonana szczegółowa analiza sytuacji finansowej firmy nie wskazują, aby zagrożona była płynność finansowa przedsiębiorstwa, ani by wystąpiło takie ryzyko wskutek nałożonej sankcji.
Spółka, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu II instancji złożyła skargę do WSA w Rzeszowie wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. W skardze zawarte były zarzuty naruszenia:
- art. 120, art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2024 r., poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.) w zakresie ogólnych zasad postępowania, w szczególności poprzez naruszenie zasad legalizmu oraz zaufania, gwarantujących skarżącej wydanie przez organ decyzji zgodnie z zasadami postępowania, a także decyzji, obiektywnej, zgodnej z rzeczywistym stanem faktycznym i popartej stosownymi dowodami;
- art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 192 O.p. poprzez wyciągnięcie z treści dowodu tj. protokołu kontroli pojazdu z dnia 3 czerwca 2022 r. wniosków z niego niewynikających i dokonanie błędnych ustaleń, że pojazd do kontroli został zatrzymany na drodze krajowej DK19 podczas, gdy z protokołu kontroli nie wynika, że pojazd był w trasie na drodze krajowej, nie opisano w protokole konkretnego miejsca zatrzymania pojazdu czy podjęcia kontroli pojazdu zatrzymanego, co więcej posłużono się słowem "przy drodze" w{...}, zaś te błędne ustalenie mają istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 192 O.p. poprzez wyciągnięcie z treści dowodu wyjaśnień złożonych przez kontrolujących z dnia 27 kwietnia 2023 r. oraz wydruku mapy ruchu pojazdu z tego dnia, a nie z dnia kontroli, informacji, że zatrzymanie miało miejsce na drodze krajowej, w sytuacji gdy organ zawnioskował o złożenie pisemnych wyjaśnień przez kontrolujących prawie rok później po zdarzeniu i na podstawie tego konkretnego dowodu ustalono, że zatrzymanie miało miejsce na drodze krajowej, zaś błędne ustalenia mają istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ niezbędnych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wszystkich okoliczności sprawy i odmowę przesłuchania świadków zawnioskowanych przez stronę M.P. a, P.S. , R. Sz. oraz błędne odczytanie danych z tachografu, a w konsekwencji zaniechanie prawidłowego ustalenia okoliczności miejsca zatrzymania pojazdu do kontroli, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 6 § 1 ustawy SENT,
- art. 123 O.p. przez jedynie iluzoryczne zapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, w sytuacji, gdy jakiekolwiek wyjaśnienia oraz przeciwne wnioski dowodowe skarżącej zostały całkowicie pominięte przez organ wtoku rozpoznawania sprawy.
W uzasadnieniu skargi przytoczona została argumentacja zbieżna ze stanowiskiem Spółki prezentowanym w postepowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad
w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonych granicach kontroli sądowej, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżącą jako podmiot odbierający realizujący przewóz towarów wrażliwych kary pieniężnej w wysokości 87 526 zł w związku z naruszeniem obowiązków przewoźnika wynikających z ustawy SENT.
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowią przepisy ustawy SENT. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Stosownie do art. 2 pkt 9 ww. ustawy przez przewóz towarów rozumie się przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. W § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2022r., poz. 898, dalej: rozporządzenie w sprawie towarów których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego), systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi objęty jest także przewóz towarów innych niż wymienione w art 3 ust 2 pkt 1-3a ustawy SENT, będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021r. poz.779 ze zm.), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE seria L Nr 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), bez względu na ich ilość w przesyłce. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącej jako podmiotowi odbierającemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT. Ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Katalog towarów objętych ustawą SENT został od 22 lutego 2022 r. rozszerzony o odpady. Treść uzasadnienia do projektu zmiany poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z 28 sierpnia 2020 r., zastąpionego następnie rozporządzeniem Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. wskazuje, że istotnym motywem objęcia systemem SENT odpadów, było przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym w podatku VAT (przeciwdziałanie uszczupleniu podatku VAT poprzez jego zaniżanie). Uzasadniając potrzebę objęcia odpadów systemem SENT wskazano, że wynika ona m.in. ze zidentyfikowanych sposobów dokonywania nadużyć w zakresie obrotu odpadami w tym, w podatku VAT. Zauważono, że w świetle ustawy o VAT odpad będąc towarem stanowi przedmiot obrotu (art. 2 pkt 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). W związku z czym wszelkie zdarzenia gospodarcze związane z obrotem odpadami (zbycie, nabycie i transport) podlegają obowiązkowemu opodatkowaniu. Wskazano przyczyny rozwoju w obrocie odpadami tzw. szarej strefy oraz na ogromną choć trudną do oszacowania wartość szkody poniesionej przez Skarb Państwa z tytułu niedostatecznej kontroli nad rynkiem gospodarowania odpadami oraz nadużyciami mechanizmów podatku VAT i innych podatków. Podniesiono również, że istotnym problemem w gospodarowaniu odpadami jest wprowadzenie na polski rynek gospodarczy odpadów pochodzących spoza terytorium kraju. Nielegalność związana z tego rodzaju działalnością ma charakter globalny i w wielu przypadkach organizowana jest przez zorganizowane grupy przestępcze o charakterze międzynarodowym, co w znacznym stopniu ułatwia niekontrolowany przepływ towarów przez granice państw członkowskich Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę, że transgraniczne przemieszczanie odpadów ma charakter wewnątrzwspólnotowej transakcji gospodarczej, ich wprowadzenie poza ewidencję wpływa również na nieodprowadzenie należnego podatku od towarów i usług. Zwrócono uwagę, że poprzez wprowadzenie do obrotu znacznych ilości nielegalnego kapitału naruszone zostaną także zasady funkcjonowania rynku gospodarczego, w tym uczciwej konkurencji oraz przejrzystość alokacji kapitału. Konieczne zatem było rozszerzenie kontroli w tym zakresie, a konsekwencją zmian przepisów było nałożenie odpowiednio na podmiot odbierający oraz przewoźnika w momencie rozpoczęcia przewozu towaru obowiązku w zakresie dokonania zgłoszenia przewozu, jego uzupełnienia i aktualizacji. Dodatkowo przewoźnik został zobowiązany do zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, a kierujący do posiadania numeru referencyjnego oraz uruchomienia lokalizatora. W okolicznościach niniejszej sprawy w zakresie obowiązków przewoźnika istotny jest art. 6 ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podmiot odbierający jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać numer przewoźnikowi. Przedmiotowym przewozem objęty był transport złomu w postaci stali nierdzewnej kod{...} , kod odpadu{...}, który jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Transport odbywał się z terytorium {...}
Skarżąca bezpodstawnie zarzuca organom, że dokonały błędnych ustaleń co do miejsca przeprowadzenia kontroli stwierdzającej obiektywnie, że kierujący pojazdem nie przedstawił kontrolującym numeru referencyjnego zgłoszenia SENT. Wbrew stanowisku skarżącej z zebranych w sprawie materiałów dowodowych jednoznacznie wynika, że kontrola ta miała miejsce na DK19 w miejscowości{...}. W przekonaniu Sądu ustalenia faktyczne w tym zakresie nie są dowolne lecz wynikają ze swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego opartej o wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Mija się z prawdą skarżąca wywodząc, że ustalenia w powyższym zakresie organy oparły wyłącznie o treść notatki – wyjaśnień kontrolujących z dnia 27 kwietnia 2023 r. a więc po upływie blisko 10 miesięcy od przeprowadzanych czynności kontrolnych, choć nie można nie zauważyć, że treść tej notatki koreluje z treścią dokumentów sporządzonych w wyniku kontroli w dniu 3 czerwca 2023 r. I tak w protokole z kontroli nr {...}w zakresie ustaleń zawarto zapisy, że patrol kontrolny "zatrzymał" na "drodze DK19" kierującego P.S. . Analogiczne zapisy zawarto w rubryce dotyczącej miejsca i czasu rozpoczęcia kontroli - "nr drogi DK 19". Pozostaje to w wyraźnej sprzeczności z twierdzeniami skarżącej, opartymi o oświadczenia kierującego, że w czasie rozpoczęcia nie wykonywał jazdy, lecz znajdował się na parkingu usytuowanym na terminalu granicznym, gdzie oczekiwał na rejestrację zgłoszenia SENT. Skarżąca pomija, że w/w kierujący został przesłuchany jako osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT, a w opisie zarzuconego mu czynu podane zostało wyraźnie, że "w momencie rozpoczęcia na terytorium RP przewozu towaru, realizował przewóz bez nr referencyjnego". Do tak sformułowanego zarzutu kierujący się przyznał, a co więcej wyjaśnił w protokole z przesłuchania, że wjechał do kraju bez nr SENT ponieważ śpieszył się do domu. Dla uzupełnienia wskazać należy, że w notatce urzędowej z tej samej daty co w/w dokumenty, a więc 3 czerwca 2022 r. również znajdują się zapisy wskazujące na to, ze kontrolowany pojazd został "zatrzymany" i było to "w miejscowości{...}". Zdaniem Sądu treść powyższych zapisów świadczy jednoznacznie o tym, że kierujący P.S. poruszał się drogą publiczną DK19 w momencie zatrzymania do kontroli, a nie jak obecnie stara się utrzymywać skarżąca, że oczekiwał na parkingu na rejestrację zgłoszenia przewozu. Okoliczności takiej przeczy zresztą zapis na urządzeniu rejestrującym, w który wyposażony był kontrolowany pojazd, bowiem jak celnie zauważył organ urządzenie to rejestrowało w dniu kontroli nieprzerwany przejazd od godziny 11.49 do 12.29, co "zazębia" się z czasem rozpoczęcia kontroli to jest 12.30.
W świetle powyższych okoliczności Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy w niniejszej sprawie przepisów prawa procesowego w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Wskazać należy, że organ odwoławczy wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny sprawy, którym dowodom i z jakich przyczyn odmówił wiarygodności. Przeprowadzone postępowanie doprowadziło do zebrania kompletnego materiału dowodowego i spełnia wymagania określone w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., a zgromadzone w sprawie dowody w wystarczającym stopniu umożliwiały ustalenie rzeczywistego przebiegu analizowanego zdarzenia.
Podkreślenia wymaga, że gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących badanych zdarzeń. Skuteczność żądania przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od wykazania, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. Oznacza to, że w oparciu o art. 188 O.p, organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych strony, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (dowodami), a w tym wypadku mającym moc dokumentu urzędowego. Zasada wynikająca z art. 122 i art. 187 O.p. nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż prowadziłoby to do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej. Z tych względów, zdaniem Sądu, odmowa przeprowadzenia dalszych dowodów zawnioskowanych w sprawie przez stronę to jest przesłuchania świadków M.P, R.Sz .i P.S. pomimo jednoznaczności już zgromadzonych dowodów w zakresie objętym tezą dowodową była zasadna i nie stanowiła naruszenia art. 188 O.p. Zdaniem Sądu okoliczności, których udowodnienia domagała się skarżąca zostały już wystarczająco stwierdzone innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, obszernie omówionymi w uzasadnieniu zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Podkreślić trzeba także te uwarunkowania sprawy, że dwaj pierwsi wyżej wskazani świadkowie nie byli na miejscu kontroli, w związku z czym nie mogli poczynić bezpośrednich spostrzeżeń i byli zdani na to co przekazał im kierujący P.S. , a ten wszak na gorąco odniósł się do zdarzenia w protokole przesłuchania w charakterze podejrzanego, w sposób odmienny aniżeli aktualna teza dowodowa skarżącej.
Zważyć należy, że protokół kontroli został podpisany zarówno przez funkcjonariuszy, jak i kierowcę pojazdu, co nadaje mu charakter dokumentu urzędowego. W wyroku z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1416/15 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dowód z dokumentu urzędowego – jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli – ma szczególne znaczenie, ponieważ utrwala stan faktyczny zastany (stwierdzony) przez kontrolujących w trakcie czynności. Podpisany przez uczestników kontroli, tj. funkcjonariuszy oraz kierowcę, protokół stanowi dowód na zgodność zawartych w nim ustaleń ze stanem rzeczywistym.
Na marginesie i niezależnie od powyższych rozważań wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, że czynności kontrolne przebiegały jak twierdzi skarżąca, to i tak nie byłoby podstaw do twierdzenia, że przewóz na terytorium RP nie został rozpoczęty. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o SENT, podmiot odbierający jest zobowiązany, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium RP, do przesłania zgłoszenia, uzyskania numeru referencyjnego oraz przekazania go przewoźnikowi. W momencie przekroczenia granicy pojazd rozpoczął przewóz, niezależnie od tego, czy następnie przemieścił się z terminalu na parking, czy od razu na drogę publiczną. Kluczowe jest przekroczenie granicy, które jednoznacznie oznacza rozpoczęcie przewozu na terytorium RP.
W ocenie Sądu zgodzić się należy z organem, że wykazany został fakt niewykonania przez skarżącą Spółkę obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 1 ustawy SENT, a w takiej sytuacji na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy SENT odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.
W przedmiotowej sprawie skarżąca była podmiotem odbierającym, co jest okolicznością bezsporną. Zgodnie z art. 2 ust. 6 lit. a-b ustawy SENT przez podmiot odbierający należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361) albo zużywający podmiot olejowy nieprowadzący działalności gospodarczej. Trzeba podkreślić, że co do zasady każdy z podmiotów obowiązany jest w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem, zaś w sytuacji nieprzestrzegania przepisów prawa winien mieć świadomość konsekwencji, a przede wszystkim sankcji, które są istotnym elementem ustawy SENT uruchamianym w przypadku naruszenia przyjętych zasad. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, że podmiotem na który kara może być nałożona jest albo podmiot wysyłający albo podmiot odbierający, a decyzja na który podmiot finalnie zostanie nałożona kara nie podlega dowolnemu wyborowi przez organ ani też nie zależy od "woli" podmiotu ukaranego. W art. 6 ust. 1 ustawy SENT wprost wskazano, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju to podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W rozpoznawanej sprawie tego zabrakło. Należy podkreślić, że przepisy ustawy SENT, w tym art. 21 ust. 1, co do zasady przewidują obligatoryjną sankcję za obiektywnie stwierdzone naruszenie przepisów. Do jej zastosowania wystarczające jest samo obiektywne wystąpienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach wyjątkowych. Oznacza to, że z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej, albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. W orzecznictwie sądowym dominuje obecnie pogląd, że pojęcie "ważnego interesu" należy odnosić do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu, a przede wszystkim należy oceniać okoliczności towarzyszące wystąpieniu naruszenia. W zakres badania "ważnego interesu strony" może jednak wchodzić jej sytuacja ekonomiczna i pod tym kątem takze została zbadana przez organy w niniejszej sprawie.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę akceptuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, w myśl którego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony postępowania, prowadząc do zmniejszenia jej obciążeń finansowych, bądź spożytkowania środków z nałożonej kary na inne cele strony (wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II GSK 1464/19). Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu" w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Obowiązkiem każdego podmiotu jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie sankcja przewidziana prawem. Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego. Zasadą jest uiszczanie należności publicznych, w tym kar, a odstąpienie od nich stanowi wyjątek i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które realnie zagrażają bytowi osoby wnioskującej. Należy zatem unikać sytuacji, w której odstąpienie od kary stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów, znajdujących się w podobnej lub gorszej sytuacji. Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdził, że organy zasadnie stwierdziły brak wystąpienia na gruncie przedmiotowej sprawy przesłanek wskazujących na wystąpienie ważnego interesu podmiotu odbierającego, a w szczególności Spółka nie powołała się na jakieś nadzwyczajne okoliczności, nie do przewidzenia przy zachowaniu należytej staranności, której próg wyznacza profesjonalny charakter prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Strona powoływała się w toku postepowania na takie jej zdaniem wyjątkowe okoliczności uzasadniające odstąpienie od kary jak brak organizacji transportu przez podmiot odbierający, brak winy, i brak możliwości przewidzenia przez podmiot odbierający, że przewoźnik samowolnie rozpocznie transport i przekroczy granice bez uzyskania nr SENT. Zdaniem Sądu okoliczności przywołane przez Spółkę nie lokują się w kręgu tych, które uzasadniałyby odstąpienie od wymierzenia kary. Zważyć należy, że transport odbywał się na zlecenie Spółki, co oznacza, że po jej stronie powinna być wiedza, kiedy transport się odbędzie. Celnie podnosi organ odwoławczy, że miejsce załadunku towaru ({...}- wschodnia{...}) od granicy RP dzieli dystans zaledwie 84 km, Spółka mogła zatem przewidzieć, przy dochowaniu minimum staranności, że zlecając transport na dany dzień, towar będzie przewożony w tym dniu i powinna tak zorganizować swoją działalność i współpracę z innymi podmiotami, w tym przede wszystkim z przewoźnikiem, aby wypełniać obowiązki nałożone na nią istniejącymi przepisami prawa. Jak ustaliły organy, warunki współpracy pomiędzy przewoźnikiem, a Spółką były znane i ugruntowane - przewoźnik realizował uprzednio 6 transportów złomu, w odniesieniu do których dokonano zgłoszeń do systemu SENT.
Zgodzić się w końcu należy z organem, że Spółka nie przedstawiła również żadnych dowodów wskazujących na to, że nałożona na nią kara pieniężna może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. Dokonana analiza sytuacji finansowej firmy wykazała, że w latach 2020 – 2023 spółka osiągnęła spore przychody, odpowiednio (2020 r. – {...} (zysk netto:{...}) zł, 2021 – {...}( zysk netto:{...}) zł, 2022 r. –{...}, ( zysk netto:{...}) 2023 r. –{...}zł strata: {...}zł) Ponadto ustalono, że skarżąca dokonała poszerzenia asortymentu i dywersyfikacji odbiorców, co pozwoliło Spółce w ostatnim kwartale 2023 r. poprawić negatywny wynik drugiego i trzeciego kwartału. W roku sprawozdawczym 2023 Spółka zwiększyła wolumen sprzedaży, co przy stabilizacji rynków i cen jest dobrym prognostykiem na kolejny okres. W efekcie podjętych działań w 2023 r. Spółka zanotowała poprawę płynności w porównaniu z rokiem 2022 co dobrze prognozuje na kolejne lata. W 2023r. spółka nie miała większych zatorów płatniczych w zakresie regulacji swoich zobowiązań. Nadto, co również istotne dla oceny kondycji finansowej podmiotu, skarżąca nie posiada zaległości ani wobec urzędu skarbowego, ani wobec ZUS. Nie są wobec niej prowadzone postępowania egzekucyjne.
W ocenie Sądu, słuszne jest zapatrywanie, ze w sytuacji, gdy nałożona kara pieniężna stanowi zaledwie ułamek osiągniętego przez skarżącą przychodu nie sposób dopatrywać się zaistnienia w jakimkolwiek zakresie przesłanki ważnego interesu strony, przemawiającej za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.
W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego należy stwierdzić, że również i w tym zakresie w sprawie nie wystąpiły podstawy do uwzględnienia takich szczególnych okoliczności uzasadniających rozważenie odstąpienia od nałożenia kary. Ponadto podkreślenia wymaga, ze ratio legis ustawy SENT zasadniczo sprowadza się do zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów uznanych za "wrażliwe" prawodawca uznał, by przewóz niektórych towarów był rejestrowany, dostrzegając konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu tego typu towarów. Wprawdzie zgodzić się należy z poglądem, że celem nakładania tych kar nie powinno być zwiększenie w ten sposób dochodów budżetu państwa, to jednak nie można pominąć, że funkcją regulacji ustawy SENT jest wspomniana funkcja prewencyjna, która przez groźbę wysokiej kary za naruszenia norm monitorowana przewozu towarów wrażliwych ma odstraszać podmioty podlegające ustawie SENT od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu tych towarów. Analizując opisaną przesłankę należy niewątpliwie wziąć pod uwagę, że naruszenia jakiego dopuściła się Spółka nie miało charakteru jedynie nieistotnej omyłki czy błędu podmiotu odbierającego a egzekwowanie obowiązku nie było przejawem nadmiernego legalizmu. Brak rejestracji zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego to istotne uchybienie, gdyż uniemożliwia w istocie realizację celu ustawy SENT jaką jest monitorowanie transportu towarów wrażliwych przez organy celno-skarbowe. Stąd brak podstaw zdaniem Sądu do stwierdzenia, że nałożenie kary na podmiot narusza zasadę proporcjonalności. Wysokość kary została określona przez prawodawcę w sposób jednoznaczny i to ustawodawca na etapie określenia wysokości należnych kar dokonał ich miarkowania dla poszczególnych możliwych naruszeń.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji, wartościując i oceniając podstawy ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie nosi cech dowolności, bowiem organy w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeanalizowały i oceniły kwestię wystąpienia przesłanek interesu publicznego oraz ważnego interesu strony jako okoliczności uzasadniających ewentualne odstąpienie od nałożenia kary. Wynik tej analizy i oceny, prowadzący do odmowy zastosowania tej instytucji, należy uznać za zgodny z prawem. Podsumowując kwestię odstąpienia od nałożenia kary, zdaniem sądu, organy w sposób dostateczny przeanalizowały możliwość zastosowania w/w instytucji i właściwie odczytały treść pojęcia interesu strony czy publicznego przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Należy podkreślić, że odstąpienie od nałożenia kary w ustalonych okolicznościach sprawy podważyłoby poczucie bezpieczeństwa i zaufanie obywateli do organów państwa, ponieważ podmiot odbierający zaniechał zgłoszenia przewozu odpadów do rejestru, co stanowi istotne naruszenie zasad monitorowania, mającego zapobiegać sprzedaży pozaewidencyjnej odpadów. Prawodawca nie uzależnia wymierzenia tej kary, czy jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych. Przeciwnie, konstrukcja art. 21 ust. 1 ustawy SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Nie bez powodu w przepisie tym używany jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia przepisów wspomnianej ustawy, co w niniejszej sprawie zostało przez organy w sposób niebudzący wątpliwości wykazane. Reasumując stwierdzić przychodzi, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, w zgodzie z wymogami prawa (art. 120 O.p.), w szczególności zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 i 187 O.p.). Oceny formułowane przez organy na podstawie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie nie zawsze pozostają korzystne dla strony, jeżeli jednak w postępowaniu zachowano właściwe standardy (w tym zapewniono stronie czynny udział, umożliwiono jej zapoznanie się z dowodami, nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów), to wówczas nie sposób uznać za zasadne zarzutów o nadużyciu zasady zaufania podatnika do organów państwa (art. 121 O.p.). Ocena zebranego materiału dowodowego jest obiektywna, logiczna, oparta na wzajemnych związkach poszczególnych jego elementach, odwołująca się do doświadczenia życiowego. Nie wykracza zatem poza to, co organowi wolno w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione, materiał dowodowy nie został wykorzystany w sposób wybiórczy.
W ocenie Sądu zarzuty skargi kazały się niezasadne, a działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się innych uchybień prawa, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji. Mając na uwadze powyższe, jako że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.